Postanowienie - I FZ 26/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 29 maja 2026
Teza
Oddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Łoboda, po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia I. Sp. jawna w O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 24 czerwca 2025 r. sygn. akt I SA/Op 52/23 odrzucające skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 16 października 2024 r. sygn. akt I SA/Op 52/23 w sprawie ze skargi I. Sp. jawna w O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wOddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Łoboda, po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia I. Sp. jawna w O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 24 czerwca 2025 r. sygn. akt I SA/Op 52/23 odrzucające skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 16 października 2024 r. sygn. akt I SA/Op 52/23 w sprawie ze skargi I. Sp. jawna w O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
powód
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
29 maja 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Zbigniew Łoboda
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 czerwca 2025 r., sygn. akt I SA/Op 52/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, działając na podstawie art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej – "p.p.s.a.") odrzucił skargę kasacyjną I. sp. jawna w O. (dalej: "skarżąca" lub "spółka") od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 16 października 2024 r. sygn. akt I SA/Op 52/23.Sąd pierwszej instancji wskazał, że złożona w ustawowym terminie (i nieuzupełniona do momentu jego upływu) skarga kasacyjna, z uwagi na dostrzeżony w niej brak uzasadnienia podstaw kasacyjnych, nie spełniała wszystkich istotnych wymogów stawianych w art. 176 p.p.s.a.Sąd zwrócił uwagę, że z art. 177a w zw. z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie są elementami konstrukcyjnymi skargi kasacyjnej, których brak skutkuje odrzuceniem tej skargi, bez uprzedniego wezwania do usunięcia któregoś z tych braków. Wskazał Sąd, iż skarga kasacyjna spółki nie zawiera wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany, nie zawiera również uzasadnienia zarzutów skargi kasacyjnej - autor pisma ograniczył się do sformułowania zarzutów, nie uzasadniając, na czym konkretnie polegały błędy, których dopuścił się sąd w toku kontroli legalności zaskarżonej decyzji, a także nie wskazał argumentów przemawiających za przyjęciem, że sugerowane uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Elementy te zostały uzupełnione dopiero przez nadesłanie w późniejszym terminie pełnej treści pisma, już po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka wniosła m.in. o jego uchylenie w całości, zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych i kosztów zastępstwa procesowego w wysokości dwukrotności stawki minimalnej, a także o rozpoznanie sprawy na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 177a p.p.s.a. przez uznanie, że wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany nie podlega uzupełnieniu jako brak formalny, chociaż art. 177a p.p.s.a. dotyczy tylko podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, a nadto art. 176 w zw. z art. 133 p.p.s.a. przez uznanie, że wniesiona skarga kasacyjna nie zawierała podstaw kasacyjnych, chociaż są wyraźnie wyodrębnione, oraz nie zawierała uzasadnienia, chociaż:1) każda podstawa kasacyjna jest szeroko uzasadniona,2) skarga kasacyjna zawiera obszerne uzasadnienie – ewentualna okoliczność, że uzasadnienie nie jest przekonujące w ocenie sądu pierwszej instancji nie ma znaczenia dla oceny jego istnienia,- zaś za możliwością uzupełnienia uzasadnienia przemawia liczne i jednolite orzecznictwo sądowe.Strona wskazała nadto, że uzasadnieniem jest wszystko to, co znajduje się obok podstawy kasacyjnej (czyli określenia przepisów prawa, które uległy naruszeniu przez sąd), tj. wyjaśnienie, na czym polegały uchybienia popełnione przez sąd pierwszej instancji oraz ich wpływ na wynik postępowania, co zostało spełnione.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.W pierwszej kolejności wymaga podkreślenia, że zgodnie z art. 197 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zażalenie na posiedzeniu niejawnym. Spółka nie wskazała żadnych powodów, które usprawiedliwiałyby odstąpienie od tej zasady. Również działając z urzędu, Sąd nie stwierdził konieczności przekazania sprawy do rozpoznania na rozprawie, stąd wniosek o rozpoznanie sprawy na rozprawie nie zasługiwał na uwzględnienie.Nie budzi wątpliwości to, że powodem odrzucenia skargi kasacyjnej był brak uzasadnienia podstaw kasacyjnych – wynika to z całości wywodu Sądu pierwszej instancji i z powołanych przepisów (art. 177a w zw. z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Mimo, iż Sąd ten wskazał też na inne braki formalne skargi kasacyjnej, w tym brak wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany, błędnie identyfikując ten brak jako nieusuwalny (co jest niezgodne z art. 177a p.p.s.a.), wadliwość uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w tym względzie nie wpływała na treść rozstrzygnięcia, a w konsekwencji nie mogła prowadzić do uwzględnienia zażalenia.Niezasadnie pełnomocnik spółki zarzuca natomiast, że "każda podstawa kasacyjna jest szeroko uzasadniona".Dla porządku należy wskazać, że zgodnie z art. 176 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać: oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części; 2) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie; 3) wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. W świetle natomiast art. 176 § 2 p.p.s.a. poza wymaganiami, o których mowa w § 1, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. W art. 177a p.p.s.a. ustawodawca przewidział tryb usunięcia braków skargi kasacyjnej w przypadku, gdy skarga taka nie spełnia wymagań przewidzianych z art. 176. W myśl przywołanej regulacji tryb ten dotyczy wymogów "innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie". Przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie są zatem elementami konstrukcyjnymi skargi kasacyjnej, których brak skutkuje jej odrzuceniem, bez uprzedniego wzywania do usunięcia któregoś z tych braków. Należy się zgodzić z poglądem, że wskazane elementy konstrukcyjne skargi kasacyjnej stanowią o jej istocie i trudno byłoby przyjąć, że w razie ich pominięcia mamy wciąż do czynienia z prawidłowo sformułowaną skargą kasacyjną.W przewidzianym ustawowo terminie pełnomocnik spółki złożył pismo składające się z dwóch stron skargi kasacyjnej (str. 1 i 3) i dziesięciu stron uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu w sprawie o sygn. akt I SA/Op 108/23. Skarga kasacyjna zawierała niepełne (w tym z pominięciem str. 2) przytoczenie podstaw kasacyjnych, tj. wskazanie naruszonych (według strony) przepisów prawa materialnego ze wskazaniem sposobu, w jaki przepisy te zostały naruszone. Uzasadnienie natomiast podstaw kasacyjnych zostało przedłożone przez stronę dopiero przy piśmie z dnia 4 lutego 2025 r., jako część podpisanego (na wezwanie sądu) egzemplarza skargi kasacyjnej.Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska pełnomocnika spółki przedstawionego w zażaleniu, że wszystko poza wskazaniem przepisu prawa naruszonego przez sąd pierwszej instancji tj. podstawy kasacyjnej należy uznać za jej uzasadnienie. To, jak należy formułować podstawy kasacyjne, wynika z art. 174 p.p.s.a., który – wbrew sugestii pełnomocnika spółki – nie ogranicza obowiązku strony w tym względzie do samego wskazania uchybionego w jej ocenie przepisu. Samo rozbudowanie podstaw kasacyjnych, a zatem części środka odwoławczego, która poświęcona ma być wskazaniu naruszonych zdaniem strony przepisów oraz sposobu ich naruszenia przez sąd, stosownie do wymogów nałożonych przez art. 176 w zw. z art. 174 p.p.s.a. nie uzasadnia jeszcze twierdzenia, iż zawiera ona uzasadnienie podstaw kasacyjnych.Choć co do zasady można się zgodzić z pełnomocnikiem, że sąd administracyjny nie może odrzucić skargi kasacyjnej z powołaniem się na nieusuwalny brak konstrukcyjny tej skargi, tj. brak uzasadnienia podstaw kasacyjnych, gdy uzasadnienie to jest w jego ocenie nieprzekonujące, w badanej sprawie nie zachodził tego typu przypadek. Część wniesionej w terminie ustawowym skargi kasacyjnej to w sposób oczywisty fragment uzasadnienia wyroku wydanego w innej sprawie spółki. Godzi się przy tym zauważyć, że w sprawie tej powstał tożsamy do niniejszej sprawy problem, a skargę kasacyjną tam złożoną odrzucono postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 15 maja 2025 r. sygn. akt I SA/Op 108/23 z powodu braku uzasadniania podstaw kasacyjnych. Prawidłowość oceny wrażonej w powyższym postanowieniu co do konieczności odrzucenia skargi kasacyjnej potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 30 grudnia 2025 r. sygn. akt I FZ 268/25.Konkludując w przedmiotowej sprawie zachodziły przesłanki do stwierdzenia istnienia nieusuwalnego braku konstrukcyjnego skargi kasacyjnej, przewidzianego wprost w art. 177a p.p.s.a., a w konsekwencji występowała podstawa do jej odrzucenia na podstawie art. 178 p.p.s.a.Ze wskazanych przyczyn, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.