Postanowienie - I FZ 106/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 1 czerwca 2026
Teza
Oddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu 1 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia I. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 13 kwietnia 2026 r. sygn. akt I SA/Sz 128/26 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi I. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z 15 stycznia 2026 r. nr 3201-IOV2.4103.34.2025.10 w prOddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu 1 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia I. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 13 kwietnia 2026 r. sygn. akt I SA/Sz 128/26 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi I. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z 15 stycznia 2026 r. nr 3201-IOV2.4103.34.2025.10 w pr
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
1 czerwca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Marek Kołaczek
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 13 kwietnia 2026 r. sygn. akt I SA/Sz 128/26 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi I. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako: spółka, podatnik, skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z 15 stycznia 2026 r. w przedmiocie ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za grudzień 2022 r. oraz okresy od stycznia do kwietnia 2023 r.Sąd pierwszej instancji przedstawił następujący stan sprawy.W skardze do WSA zamieszczono wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez Sąd z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody związanej z funkcjonowaniem Skarżącej co w konsekwencji może prowadzić do ogłoszenia upadłości Skarżącej. Skarżąca wyjaśniła również, że dokonała zabezpieczenia w postaci złożenia wymaganej kwoty na rachunek depozytowy organu podatkowego celem zabezpieczenia ewentualnej konieczności zapłaty kwoty wskazanej w decyzji ostatecznej, natomiast wszczęcie postępowania egzekucyjnego i zajęcie rachunku bankowego Skarżącej doprowadzi do jej niewypłacalności. Po dokonaniu wpłaty na rachunek depozytowy (kwoty 211.711,02 zł z uwzględnieniem odsetek po dniu sporządzenia upomnienia) Skarżąca aktualnie nie posiada środków na zajecie wskazanej w upomnieniu z dnia 21 styczna 2026 r. kwoty.Do sądu pierwszej instancji organ odwoławczy pismem z 1 kwietnia 2026 r. nadesłał postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa-Wola z dnia 24 marca 2026 r., w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania z wniosku Skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej (z 15 stycznia 2026 r. na podstawie art. 239e w zw. z art. 239f § 1 w zw. z art. 33d § 2 pkt 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm., dalej jako: o.p.).W uzasadnieniu tego postanowienia organ wskazał, że decyzją z dnia 29 września 2025 r. organ I instancji ustalił spółce dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Następnie decyzją z dnia 15 stycznia 2026 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca w dniu 27 stycznia 2026 r. dokonała wpłaty w kwocie 211.711,02 zł na rachunek depozytowy US Warszawa-Wola tytułem zabezpieczenia. Następnie zwróciła się z wnioskiem z 24 lutego 2026 r. o przeksięgowanie na podatkowy mikrorachunek przyporządkowany Skarżącej kwoty 211.711,02 zł. W konsekwencji organ podatkowy dokonał zgodnego z wnioskiem Skarżącej przeksięgowania i rozliczenia ww. kwoty na zaległości z tytułu dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług. Ponadto organ podał, że na poczet zaległości z tytułu dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za luty 2023 roku zaliczono również wpłatę z 13 stycznia 2023 r. Organ podsumował, że dokonane przez Skarżącą wpłaty w całości pokryły zaległości wynikające z decyzji z dnia 29 września 2025 r., utrzymanej następnie decyzją z dnia 15 stycznia 2026 r.W tym stanie rzeczy WSA postanowił odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazano, że w sytuacji, gdy decyzja objęta skargą została wykonana, nie można spowodować odwrócenia już zaistniałych następstw wykonania tej decyzji. Skoro postanowienie sądu administracyjnego ma uchronić stronę przed negatywnymi skutkami wykonania decyzji, to zastosowanie instytucji przewidzianej w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) staje się niecelowe w wypadku wykonania decyzji.Zażalenie od powyższego postanowienia wywiodła spółka, zaskarżając je w całości i zarzucając postanowieniu:1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że wniosek o wstrzymanie wykonywania decyzji jest bezprzedmiotowy z uwagi na jej wykonywanie, podczas gdy dokonana wpłata miała charakter zabezpieczający i została wymuszona obawą przed egzekucją, co doprowadziło Skarżącą do utraty płynności finansowej,2) błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na bezzasadnym przyjęciu, iż Skarżąca dokonała dobrowolnej zapłaty należności, co rzekomo wyklucza potrzebę ochrony prawnej, w sytuacji gdy z akt sprawy wynika, ze przeksięgowana kwota w wysokości 211.711,02 złotych z depozytu na poczet zaległości nastąpiło pod presją wszczęcia postępowania egzekucyjnego.W rezultacie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a także zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania zażaleniowego według norm prawem przepisanych.Organ podatkowy nie złożył odpowiedzi na zażalenie.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie podlegało oddaleniu.Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.Z kolei wedle art. 239e o.p. decyzja ostateczna podlega wykonaniu, chyba że wstrzymano jej wykonanie, zaś w myśl art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.Nie ulega wątpliwości, że instytucja wstrzymania wykonania decyzji może odnieść skutek wyłącznie w stosunku do aktów administracyjnych jeszcze nie wykonanych – wstrzymanie wykonania aktu stanowi jedynie czasową przeszkodę do kontynuowania jego egzekucji, nie stanowi zaś podstawy do zwrotu już wyegzekwowanych świadczeń.Bezsporne jest, że zobowiązanie podatkowe wynikające z zaskarżonej decyzji zostało w całości uregulowane zgodnie z dyspozycja strony o przeksięgowaniu, zatem egzekucja na postawie wydanych decyzji nie może być dalej prowadzona.Wywiedzione w sprawie zażalenie obrazuje elementarne niezrozumienie przez pełnomocnika spółki istoty instytucji wstrzymania wykonania aktu administracyjnego. Po pierwsze, jak sama nazwa wskazuje, jest to "wstrzymanie", a nie "odwrócenie" wykonania aktu. Po drugie, przedmiotem "wstrzymania" może być tylko wykonanie aktu administracyjnego (decyzji), a nie innych, bliżej niesprecyzowanych zdarzeń które mogą mieć miejsce po dobrowolnym wykonaniu decyzji. Art. 61 § 3 p.p.s.a. nie stanowi, jak to zdaje się kuriozalnie wywodzić skarżąca, ochrony przed wynikłymi później następstwami dobrowolnie dokonanych przez stronę wpłat. Istotą ochrony tymczasowej uregulowanej w tym przepisie jest uchronienie adresata decyzji przed skutkami dalszego prowadzenia egzekucji, pod warunkiem zaistnienia – jak trafnie zauważył autor zażalenia – odnoszących się do przyszłości przesłanek. Sąd administracyjny nie ma narzędzi prawnych do nakazania organowi zwrotu środków podatnikowi wpłaconych na poczet zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji.Na powyższe w żaden sposób nie wpływa fakt, że strona dokonała przeksięgowania wpłaty w obliczu obawy wszczęcia egzekucji. Tożsama sytuacja miałaby miejsce, gdyby należność została już w całości wyegzekwowana. Jeśli strona – zgodnie z własna dyspozycją zleciła zaliczenie wpłaty na poczet zaległości, to nie może uchylić się od tego oświadczenia za pośrednictwem wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.Na zupełnym marginesie, z materiału sprawy nie wynika, aby wraz z wpłatą z 27 stycznia 2026 r. złożono wniosek w trybie art. 33d § 2 o.p. tudzież by wydano postanowienie o przyjęciu zabezpieczenia, które to warunkuje wstrzymanie wykonania decyzji w trybie art. 239f § 1 pkt 1 o.p. Gdyby czynności tych dokonano, stronę chroniłby § 2 art. 239f o.p., wedle którego wniosek w trybie § 1 pkt 1 tego artykułu podlega załatwieniu bez zbędnej zwłoki, niepóźniej niż w terminie 14 dni. Niezałatwienie wniosku w tym terminie powoduje wstrzymanie wykonania decyzji do czasu doręczenia postanowienia w sprawie przyjęcia zabezpieczenia, chyba że przyczyny niezałatwienia wniosku w terminie zostały spowodowane przez stronę.W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.., orzekł jak w sentencji.