sygn. II FZ 40/26 1 czerwca 2026 Naczelny Sąd Administracyjny

Postanowienie - II FZ 40/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 1 czerwca 2026

Teza
Oddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Płusa po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 16 kwietnia 2026 r., sygn. akt I SA/Op 6/26 w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi D. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 3 listopada 2025 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2020 r. od odchodów nieOddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Płusa po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 16 kwietnia 2026 r., sygn. akt I SA/Op 6/26 w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi D. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 3 listopada 2025 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2020 r. od odchodów nie
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik oddalono zażalenie
Przedmiot skarga w sprawie decyzji podatkowej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych za 2020 r.
Typ sprawy sprawa administracyjna podatkowa
Etap postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb posiedzenie niejawne
Tematy
organ podatkowy podatek dochodowy od osób fizycznych kontrola administracyjna sprawa podatkowa
Role w sprawie
Skarb Państwa wnioskodawca organ podatkowy
Data orzeczenia 1 czerwca 2026
Sąd Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący Jerzy Płusa
Rozstrzygnięcie

Oddalono zażalenie

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Płusa po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 16 kwietnia 2026 r., sygn. akt I SA/Op 6/26 w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi D. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 3 listopada 2025 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2020 r. od odchodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia: oddalić zażalenie.

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2026 r. sygn. akt I SA/Op 6/26 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił D. G. (dalej jako "Skarżący") wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 3 listopada 2025 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2020 r. od odchodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów.W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że Skarżący w skardze na ww. decyzję zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. W uzasadnieniu wniosku Skarżący wskazał, że skierowanie do egzekucji zobowiązania podatkowego w kwocie 116 175 zł skutkuje natychmiastowym zajęciem jego wszystkich rachunków bankowych, gdyż - wbrew insynuacjom organu podatkowego - nie posiada on nadmiarowych 150 000 zł. Blokada rachunków bankowych uniemożliwi Skarżącemu regulowanie jakichkolwiek wymagalnych zobowiązań, w tym opłacania podatków, składek na ubezpieczenia społeczne, a także zaległości podatkowej spłacanej w ratach. Fakty te są znane organom podatkowym z urzędu, zostały bowiem ujawnione w związku z załączonymi do niniejszej skargi decyzjami o wyrażeniu zgody na spłatę zobowiązania podatkowego w ratach. Przedłużający się okres takiej blokady, zapewne też spowoduje wypowiedzenie przez instytucje finansowe wszystkich udzielonych kredytów i leasingów.Łączna wysokość niespłaconych zobowiązań może sięgać kwoty 0,5 mln zł, z czego większość stanowić będą należności Skarbu Państwa. Dla Skarbu Państwa oznaczać to będzie skutek odwrotny od zamierzonego, tj. zamiast spowodować wzrost przychodów budżetowych, prawdopodobna przyszła upadłość Skarżącego spowoduje jedynie przekształcenie się obecnie regularnie spłacanych w ratach zaległości w należności nieściągalne.Do skargi pełnomocnik załączył kopie fragmentów decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Strzelcach Opolskich z dnia 26 kwietnia 2023 r., z dnia 25 marca 2024 r. oraz z dnia 6 marca 2025 r. wydane w sprawie rozłożenia na raty zapłaty zaległości w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do października 2021 r.Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie i wniósł o jego uchylenie zarzucając naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a." - poprzez błędne uznanie, że Skarzący nie udowodnił wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków, podczas gdy Skarżący uprawdopodobnił wystąpienie powyższych okoliczności na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego podczas postpowania administracyjnego przed organami podatkowymi pierwszej i drugiej instancji.W uzasadnieniu zażalenia Skarżący wskazał, że konstruując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, obowiązkiem Skarżącego jest wykazanie prawdopodobieństwa wystąpienia okoliczności prowadzących do pokrzywdzenia Skarżącego wykonaniem zaskarżonej decyzji; przy jednoczesnym braku zobowiązania do przedłożenia organowi podatkowemu, a później Sądowi jakichkolwiek dowodów, które potwierdzałyby wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a.W zażaleniu sformułowano również pogląd, że Sąd dysponując zgromadzonym materiałem dowodowym w sprawie łatwo mógł zbadać sytuację finansową Skarżącego, z których to dokumentów jasno wynika ciężka sytuacja Skarżącego.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.Zażalenie jest niezasadne.Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.Z ugruntowanej w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni art. 61 § 3 P.p.s.a. wynika, że obowiązek uprawdopodobnienia zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, spoczywa na wnoszącym o zastosowanie tymczasowej ochrony, uregulowanej w tym przepisie P.p.s.a. (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2011 r. sygn. akt I FSK 1427/11 - treść uzasadnienia tego postanowienia oraz innych orzeczeń sądów administracyjnych powołanych w niniejszym uzasadnieniu dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione (B. Gruszczyński (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 206). Ponadto wniosek poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W judykaturze dominuje stanowisko kładące nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (zob. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 10 maja 2011 r. sygn. akt II FZ 106/11, z dnia 9 września 2011 r. sygn. akt II FSK 1501/11, z dnia 28 września 2011 r. sygn. akt I FZ 219/11 czy z dnia 26 listopada 2007 r. sygn. akt II FZ 338/07). Za zasadne uznać należy przyjęcie, że skoro postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji inicjowane jest wnioskiem strony, to na wnioskodawcy spoczywa powinność wskazania konkretnych zagrożeń płynących z wykonania kwestionowanego aktu. Podmiot występujący o wstrzymanie wykonania decyzji, który zaniechał podania okoliczności mających uzasadniać jego żądanie, nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał uzasadnienia dla złożonego wniosku. Brak należytego uzasadnienia żądania dotyczącego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wyklucza dokonywanie jego merytorycznej oceny (zob. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 14 listopada 2006 r. sygn. akt II FZ 585/06 i z dnia 18 maja 2004 r. sygn. akt FZ 65/04). Skarżący jest zobligowany do wnikliwego przedstawienia argumentów i materiałów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 P.p.s.a. (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2009 r. sygn. akt II FZ 39/09). Samo złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego nie oznacza automatyzmu w blokowaniu realizacji wynikających z niego praw i obowiązków. W takim przypadku sąd ocenia, czy podane przez stronę okoliczności wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, aby sąd, w oparciu o konkretne dane, mógł stwierdzić, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania aktu istotnie trudne do odwrócenia. Sąd musi mieć możliwość stwierdzenia - w oparciu o szczegółowe dane poparte stosownymi dokumentami - na czym konkretnie miałoby polegać niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji ze swej istoty jest dolegliwa, powodując obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego. Konieczność zapłaty egzekwowanego świadczenia i związane z tym uszczuplenie majątku dłużnika są zwykłym następstwem takiej decyzji. Obowiązkiem wnioskodawcy jest natomiast wykazanie, że na skutek zapłaty spornej kwoty grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami.Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należało zauważyć, że Skarżący nie wykazał w wystarczającym stopniu, aby na skutek niewstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji istniało realne zagrożenie wystąpienia znaczącej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Przedstawiona przez Skarżącego argumentacja miała charakter ogólnikowy i nie pozwalała przez to na uznanie, że rzeczywiście wystąpiła w niniejszej sytuacji którakolwiek z przesłanek pozwalających na wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, ani w zażaleniu nie podał żadnych danych umożliwiających weryfikacje jego sytuacji finansowej, takich jak informacje dot.: miesięcznego wynagrodzenia, średnich miesięcznych opłat, pożyczek, kosztów utrzymania oraz nie przedstawił dokumentów na ich potwierdzenie.Jedyne dokumenty załączone na potwierdzenie zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji - to kopie fragmentów decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Strzelcach Opolskich z dnia 26 kwietnia 2023 r., 25 marca 2024 r. oraz z dnia 6 marca 2025 r. wydane w sprawie rozłożenia na raty zapłaty zaległości w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do października 2021 r. Dokumenty te jednak nie pozwalają na uznanie zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.Jak już wyżej wskazano Skarżący powinien wykazać się szczególną dbałością w uzasadnianiu swojego wniosku, gdyż wstrzymanie wykonania decyzji ma charakter wyjątkowy i powinno znaleźć zastosowanie jedynie w szczególnych okolicznościach. Samo poprzestanie na argumentacji wskazującej, że nieuwzględnienie wniosku może prowadzić do niewypłacalności i upadłości Skarżącego bez przedstawienia odpowiednich dokumentów nie pozwala na zweryfikowanie twierdzeń strony.To na Skarżącym ciążył obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności, gdyż tylko takie mogą stać się podstawą do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Same twierdzenia przedstawione przez Skarżącego nie są jednak wystarczające do uznania, że skutkiem nieuwzględnienia wniosku może być niewypłacalność i upadłość Skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zatem, że nie zachodzą okoliczności, które pozwalałyby na zastosowanie w niniejszym przypadku wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny nadmienia, że postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności, o czym stanowi art. 61 § 4 P.p.s.a. To jednak w interesie Skarżącego leży takie sformułowanie wniosku, aby powołane w nim okoliczności wskazywały na wystąpienie w jego przypadku przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz poparcie zawartych we wniosku twierdzeń stosownymi dokumentami. Sąd musi mieć bowiem wiedzę o konkretnych okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności, jak również możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża Skarżącego.Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia [pic]., orzekł jak w sentencji postanowienia [pic]