Postanowienie - III OPP 23/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 2 czerwca 2026
Teza
Oddalono skargę na przewlekłość postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sadem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt III OSK 1215/25 w sprawie ze skargi kasacyjnej Ministra Klimatu i Środowiska od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W
Data orzeczenia
2 czerwca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Przemysław Szustakiewicz
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na przewlekłość postępowania
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 26 lutego 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 2660/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w C. (dalej: skarżąca Spółka) na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 5 września 2024 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odmowy wyrażenia zgody na wydobywanie odpadów za zwałowiska odpadów, w pkt 1. uchylił zaskarżoną decyzję; w pkt 2. zasądził od Ministra Klimatu i Środowiska na rzecz skarżącej Spółki kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Minister Klimatu i Środowiska. Akta sprawy wraz ze skargą kasacyjną wpłynęły do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 30 czerwca 2025 r. Sprawę zarejestrowano w Wydziale III Izby Ogólnoadministracyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego tego samego dnia pod sygn. akt III OSK 1215/25.Przy piśmie z dnia 28 kwietnia 2026 r., które wpłynęło do NSA 5 maja 2026 r., pełnomocnik skarżącej Spółki złożył skargę na przewlekłość postępowania sądowego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt III OSK 1215/25 i wniósł o:1. stwierdzenie, że w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie pod ww. sygnaturą doszło do przewlekłości postępowania;2. przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz skarżącej Spółki kwoty 20.000 zł tytułem sumy pieniężnej za doznaną krzywdę wynikającą z przewlekłości;3. zalecenie NSA podjęcia czynności w celu przyśpieszenia rozpoznania sprawy, w tym wyznaczenia terminu rozprawy;4. zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz skarżącej Spółki zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:W przedstawionym stanie faktycznym skarga na przewlekłość postępowania nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu.Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2023 r. poz. 1725, dalej: "ustawa"), skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Konieczne jest zatem ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że jest ona nieuzasadniona. Stosownie zaś do art. 2 ust. 1 i 2 powołanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, biorąc pod uwagę charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej zawiłości, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być jednak oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich wniesionych spraw bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Należy również zauważyć, że ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewną wskazówkę może stanowić jednak art. 14 tej ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że w takim postępowaniu nastąpiła przewlekłość w rozumieniu tej ustawy, istotne są bowiem ustalenia faktyczne danej sprawy (por. postanowienia Naczelnego Sadu Administracyjnego z: 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, 19 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OPP 27/11 i 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14).W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 30 czerwca 2025 r. Po prawidłowym i niezwłocznym wykonaniu czynności wstępnych, sprawa została skierowana do oczekujących na wyznaczenie terminu rozprawy. Od momentu rejestracji skargi kasacyjnej do dnia złożenia skargi na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym upłynęło niewiele ponad 10 miesięcy. Czas trwania postępowania kasacyjnego nie przekroczył zatem dwunastu miesięcy o których mowa w art. 14 ustawy, a zatem zgodnie z utrwalonym orzecznictwem nie może stanowić o nieuzasadnionej zwłoce Naczelnego Sądu Administracyjnego. Pamiętać również należy, że czas oczekiwania na rozpoznanie sprawy nie jest zależny tylko od czynności sądu, lecz przede wszystkim od bardzo dużej ilości składanych skarg kasacyjnych w zestawieniu z ograniczoną ilością możliwych terminów posiedzeń oraz ograniczonymi możliwościami kadrowymi Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stosownie do § 25a ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 lipca 2020 r. – Regulamin Naczelnego Sądu Administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 805, dalej: "regulamin"), sprawy rozpatrywane w składach trzyosobowych przewodniczący wydziału przydziela sędziom w drodze losowania, w ramach symboli spraw należących do właściwości wydziału orzeczniczego, w którym orzekają, z uwzględnieniem specjalizacji orzeczniczej sędziów, zgodnie natomiast z ust. 4 powyższego przepisu, pula spraw wyznaczonych do losowania obejmuje sprawy z uwzględnieniem kolejności ich wpływu. Kategorie spraw rozpoznawanych poza kolejnością wpływu wymienione są w § 26 ust. 2 regulaminu, ponadto stosownie do § 26 ust. 5 regulaminu Prezes Izby może w uzasadnionych przypadkach zarządzić rozpoznanie sprawy lub określonych spraw poza kolejnością wpływu, po uprzednim uzgodnieniu z przewodniczącymi wydziałów. Rozpoznawana sprawa nie należy do żadnej z kategorii o których mowa w § 26 ust. 2 regulaminu, żadne przepisy ustaw szczególnych nie nakładają na Naczelny Sąd Administracyjny obowiązku jej rozpoznania poza kolejnością wpływu, zaś skarżąca Spółka nie składała wniosku w tym przedmiocie. Podkreślić także należy, że w skardze kasacyjnej organ zawarł wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie, co wydłuża czas oczekiwania na rozpoznanie sprawy.Z tych względów, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego czas oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy nie może stanowić o nieuzasadnionej zwłoce Sądu.Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.