Postanowienie - II OZ 554/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 2 czerwca 2026
Teza
Oddalono zażalenie. Dnia 2 czerwca 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 marca 2026 r., sygn. akt II SA/Po 42/26 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. G. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 17 listopada 2025 r., nr IR-IV.7721.322.2025.10 w przedmiociOddalono zażalenie. Dnia 2 czerwca 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 marca 2026 r., sygn. akt II SA/Po 42/26 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. G. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 17 listopada 2025 r., nr IR-IV.7721.322.2025.10 w przedmioci
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
2 czerwca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Paweł Miładowski
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 marca 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143), zwanej dalej "p.p.s.a.", oddalił wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody Wielkopolskiego, którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 14 lipca 2025 r., Nr 468/2025, o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzieleniu M. K. pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie budynku usługowego przy ul. [...] (dz. nr [...] ark. [...] obr. [...]) w [...].W ocenie Sądu, wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został umotywowany i nie odnosił się do indywidualnej sytuacji strony skarżącej. We wniosku wskazano tylko ogólnikowo na kwestię sąsiedztwa z inwestycją. Nie sprecyzowano jednak w żaden sposób na czym miałoby polegać ryzyko wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, w sytuacji gdy inwestycja nie będzie prowadzona na działce skarżącego. Pełnomocnik skarżącego nie wskazał na żadne, konkretne zagrożenia związane z inwestycją, a mające bezpośredni wpływ na sytuację skarżącego.Dodatkowo Sąd wyjaśnił, że w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż wykonanie obiektu budowlanego jest zdarzeniem faktycznym, które można odwrócić, bo jego odwrócenie zależy tylko od możliwości technicznych inwestora. Zatem, to inwestor zobowiązany będzie do przywrócenia stanu poprzedniego na własny koszt, a więc jakakolwiek szkoda finansowa powstanie po stronie inwestora, a nie strony skarżącej. Ponieważ postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji prowadzi do wyłomu od zasady wykonalności decyzji, strona nie może ograniczyć się w uzasadnieniu wniosku do tak ogólnikowego stwierdzenia, lecz musi precyzyjnie wskazać na zagrożenia płynące z wykonania decyzji, co nie miało miejsca. Ponadto instytucja wstrzymania wykonania decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania decyzji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło.Zażalenie na ww. postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie. W zażaleniu sformułowano zarzut dotyczący naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. przez jego wadliwe zastosowanie i brak wstrzymania decyzji organów obu instancji.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.Zażalenie nie podlega uwzględnieniu.Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej musi w sposób przekonujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania aktu administracyjnego, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06). Przy czym źródło tych zagrożeń ma stanowić zaskarżony akt administracyjny. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Nie jest więc rolą sądu administracyjnego na etapie rozpoznawania przedmiotowego wniosku czynić ustalenia w zakresie istnienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej. W oparciu o ww. przepis to sąd ocenia czy w świetle przywołanej przez stronę skarżącą argumentacji zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji.W tej zaś sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji o pozwoleniu na budowę nie zawiera takiego uzasadnienia, które przemawiałoby za wstrzymaniem wykonania wskazywanych decyzji. Skarżący w tym zakresie, w tym także w zażaleniu, nie przywołał argumentacji, która mogłaby świadczyć o zaistnieniu przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie wystarczy bowiem samo wskazanie na okoliczności faktyczne związane z realizacją budowy (także rozbiórki dotychczasowego budynku). Są to zasadniczo normalne skutki związane z realizacją procesu inwestycyjnego. W tym miejscu należy skarżącemu wskazać, że realizacja inwestycji może powodować dopuszczalne prawem oddziaływanie na tereny sąsiednie, co ma swoje źródło w konstytucyjnym systemie ochrony prawa własności. "Prawo własności" nie jest bowiem prawem absolutnym. Poza tym kwestia negatywnego wpływu realizacji inwestycji na nieruchomość skarżącego stanowi zagadnienie merytoryczne, które aktualnie może być rozpoznawane przez Sąd Administracyjny w granicach zarzutów sformułowanych w skardze. Zaś sam faktyczny sposób realizacji inwestycji, w tym rozbiórki, powinien odbywać się z poszanowaniem uzasadnionych interesów osób trzecich. A więc tego rodzaju argumentacja nie może być rozpoznawana na etapie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, tym bardziej, że skarżący jedynie gołosłownie wskazał, że realizacja przedmiotowej inwestycji spowoduje wystąpienie negatywnych skutków, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., a związanych z rozbiórką budynku posadowionego w granicy z działką nr [...], który to budynek częściowo styka się z budynkiem posadowionym na działce nr [...] także znajdującym się w granicy działki. Zasadniczo skutki, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., powinny wynika z samej decyzji, a przypuszczenia skarżącego, że wykonywane faktycznie roboty mogą prowadzić do "jakichś" negatywnych skutków nie ma bezpośredniego przełożenia na zaistnienie przesłanek o jakich mowa w ww. przepisie.Dlatego uprawnione jest wnioskowanie, że w ramach rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę, przedmiot oceny stanowi jedynie to, czy jej wykonanie, jeszcze przed prawomocnym jej skontrolowaniem, może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom strony. Co symptomatyczne, skarżący nie wykazał na etapie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji aby projekt budowlany i przewidziane w nim roboty budowlane dotyczyły jego budynku. Dodatkowo zauważyć należy, że specjalny charakter wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę został podkreślony przez ustawodawcę w art. 35a Prawa budowlanego, w którym wskazano, że, w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na taką decyzję, wstrzymanie wykonania tej decyzji na wniosek skarżącego sąd może uzależnić od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania decyzji. W przypadku uznania skargi za słuszną w całości lub w części kaucja podlega zwrotowi. W przypadku oddalenia skargi kaucję przeznacza się na zaspokojenie roszczeń inwestora. Mimo że w niniejszej sprawie nie został zastosowany wspomniany przepis, to już sama możliwość uzależnienia wstrzymania wykonania decyzji od złożenia kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora potwierdza, że sąd rozpoznający wniosek musi ostrożnie wyważyć sprzeczne interesy inwestora i pozostałych stron postępowania. Zaakcentować też trzeba ocenę Sądu, że ewentualne prowadzenie prac przez inwestora, mimo trwającego postępowania sądowego, odbywa się na jego wyłączne ryzyko. Kwestia ewentualnego przywrócenia stanu poprzedniego, w razie uchylenia pozwolenia na budowę, będzie obciążać właśnie jego. Udzielenie przez sąd administracyjny ochrony tymczasowej nie może natomiast sprowadzać się do powstrzymania procesu inwestycyjnego w ogóle, a za zasadnością zastosowania takiej ochrony przemawiają tylko takie obiektywne okoliczności sprawy, które ze względu na negatywne i nieakceptowane prawem skutki, mogą powodować realne niebezpieczeństwa, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Biorąc pod uwagę, że skarżący nie uprawdopodobnił przesłanek wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. Rozstrzygnięcie Sądu Wojewódzkiego odpowiada prawu.W rezultacie przytoczone we wniosku i zażaleniu okoliczności nie mogły skutkować wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Podkreślić bowiem należy, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji stanowi odstępstwo od generalnej zasady jej wykonalności, a w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał takich wyjątkowych okoliczności, które warunkowałyby udzielenie ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.