Wyrok - II SA/Kr 562/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie - z dnia 2 czerwca 2026
Teza
Uchylono zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędzia WSA Jacek Bursa Protokolant: sekretarz sądowy Anna Frasik – Mazurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi K. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Wodociągów Miasta Krakowa S.A. z siedzibą w Krakowie z dnia 17 listopada 2025 r. znak: NZZ.0150.62.2025 w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej I. uchyla zaskarżUchylono zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędzia WSA Jacek Bursa Protokolant: sekretarz sądowy Anna Frasik – Mazurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi K. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Wodociągów Miasta Krakowa S.A. z siedzibą w Krakowie z dnia 17 listopada 2025 r. znak: NZZ.0150.62.2025 w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej I. uchyla zaskarż
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
zasądzono świadczenie
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
rozprawa
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
samorząd terytorialny
Role w sprawie
Skarb Państwa
Data orzeczenia
2 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Przewodniczący
Jacek Bursa
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję
UZASADNIENIE
Wnioskiem z dnia 3 listopada 2025 r. K. Sp. z o.o. zwróciła się do W. S.A. o udostępnienie informacji publicznej poprzez przekazanie czy zostały zawarte umowy lub umowa na odbiór i/lub wywóz i/lub zagospodarowanie odpadów technologicznych o kodzie 19 08 02. Wniesiono o jednoznaczne wskazanie, że jeśli taka umowa została zawarta to o potwierdzenie tego faktu, wskazanie nazwy wykonawcy (wykonawców), daty i numeru umowy (umów) oraz okresu jej (ich) obowiązywania, przesłania kopii zawartej umowy lub umów, w przypadku braku zawartych umów - wskazanie podstawy prawnej oraz trybu, w jakim obecnie realizowane są obowiązki W. S.A. w tym zakresie.Decyzją nr 12/2025 z dnia 17 listopada 2025 r. znak: NZZ.0150.62.2025, działając na podstawie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. 2022 r., poz. 902) oraz art. 104 k.p.a. W. S.A. odmówiły udostępnienia informacji publicznej.W uzasadnieniu organ wskazał, że K. sp. z o.o. to przedsiębiorca, którego głównym przedmiotem działalności jest, zgodnie z wpisem do KRS, obróbka i usuwanie odpadów innych niż niebezpieczne (38.21.Z), czy zbieranie odpadów innych niż niebezpieczne (38.11.Z). W przeszłości brał on też udział w postępowaniach organizowanych przez W. S.A. o udzielenie zamówienia publicznego na zagospodarowanie odpadów technologicznych, tj. ustabilizowanych komunalnych osadów ściekowych, w tym odpadów o kodzie 19 08 02. Wnioskodawca pozostaje również w sporze z W. S.A., tylko w 2025 roku prowadzone były lub nadal są cztery postępowania przed Krajową Izbą Odwoławczą, w tym o sygn. KIO 3006/25, KIO 3588/25 , KIO 3728/25, oraz KIO 3730006/25.Wnioskodawca w ostatnich miesiącach złożył już kilkanaście wniosków o udostępnienie informacji, w różnych trybach, w tym o udostępnienie informacji publicznej, wszystkie wnioski dotyczyły udostępnienia kopii umów o zagospodarowanie odpadów technologicznych wytworzonych w procesie oczyszczania ścieków i uzdatniania wody. Działanie wnioskodawcy, tj. ilość i treść złożonych wniosków o udostępnienie informacji publicznej, nie świadczy o zamiarze uzyskania informacji publicznej w celu jej wykorzystania dla dobra wspólnego. Może natomiast świadczyć o chęci uzyskania informacji w celu prowadzenia sporu z W. S.A. oraz do celów komercyjnych, tj. zaburzenia konkurencyjności na rynku gospodarowania i wywozu ustabilizowanych komunalnych osadów ściekowych. Informacje te bowiem posiadają wartość gospodarczą, tak dla W. S.A., jak i dla wnioskodawcy, uczestnika tego rynku. Biorąc pod uwagę przedstawiony stan faktyczny, uznać należy, że dochodzi do nadużywania prawa do informacji publicznej przez wnioskodawcę. Dąży on bowiem do realizacji celów, które nie wynikają ani z Konstytucji RP, ani z ustawy o dostępie do informacji publicznej, a jego zachowanie cechuje uporczywość w składaniu kolejnych wniosków o podobnej treści.Niezależne od powyższego, W. S.A. wskazał, że umowy oraz wszelka dokumentacja dotycząca zagospodarowania odpadów technologicznych o kodzie 19 08 02 zostały objęte tajemnicą przedsiębiorstwa. Definicję "tajemnicy przedsiębiorcy" zawiera ustawa z 16.04.1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz.U. 2022 poz. 1233). Zgodnie z jej przepisami przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności. Na tajemnice przedsiębiorstwa składają się dwa elementy: materialny - posiadanie przez informację określonej wartości dla przedsiębiorcy oraz formalny - wola utajnienia danych informacji. W sprawie dotyczącej zagospodarowania odpadów technologicznych o kodzie 19 08 02, dla uzyskania niższej ceny wywozu, W. S.A. podjęły negocjacje z podmiotami działającymi na rynku odbierania i gospodarowania odpadami. Pozyskane w wyniku negocjacji informacje dotyczące niższej ceny usługi wywozu i ilości wywiezionych odpadów posiadają znaczną wartość gospodarczą dla W. S.A., wobec czego podjęto decyzję o objęciu tajemnicą przedsiębiorstwa wyników tych negocjacji oraz zawartych umów. Wartość ta przejawia się w istotnych i wymiernych korzyściach, jakimi jest obniżenie kosztów wywozu komunalnych osadów ściekowych. Co do aspektu formalnego, w celu zabezpieczenia tajemnicy przedsiębiorstwa Zarząd W. S.A. podjął uchwałę nr 123/VIII/21, z dnia 30.06.2021 r., w sprawie przyjęcia polityki ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa W. S.A., ustanowienia wykazu informacji stanowiących tajemnice przedsiębiorstwa W. S.A. Oraz wyznaczenia koordynatora ds. ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa W. S.A. Zgodnie z tą uchwałą na przedmiotowej dokumentacji oraz umowach dotyczących zagospodarowania odpadów została umieszczona klauzula "tajemnica przedsiębiorstwa W. S.A." wraz z datą i podpisem pracownika dokonującego nadania klauzuli. Dokumentacja jest przechowywana w szafie zamkniętej kodowanym zamkiem, w pomieszczeniu do którego wejść mogą tylko pracownicy z identyfikatorem. Dostęp do przedmiotowej dokumentacji mają wyłącznie pracownicy odpowiedzialni za zawarcie, nadzór nad wykonaniem i rozliczenie umów.Informacje żądane przez wnioskodawcę mają charakter strategiczny oraz posiadają wartość gospodarczą dla W. S.A. Ujawnienie wnioskowanych informacji osłabiłoby pozycję negocjacyjną W. S.A. w stosunku do przedsiębiorców działających na rynku wywozu odpadów, ich ewentualne zmowy cenowe i tym podobne elementy nieuczciwej działalności gospodarczej. Ponadto wnioskodawca mógłby wykorzystać nabytą w ten sposób wiedzę i inne informacje zawarte we wnioskowanych dokumentach przeciwko W. S.A. i jej interesowi gospodarczemu - jako uczestnik rynku wywozu odpadów, zainteresowany jest bowiem osłabieniem pozycji negocjacyjnej W. S.A. w celu maksymalizacji swoich zysków.Na powyższą decyzję K. sp. z o.o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów:1/ art. 2 ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i oparcie odmowy na twierdzeniu, jakoby spółka nadużywała prawa do informacji publicznej kierując się wyłącznie interesem prywatnym, co nie tylko nie odpowiada prawdzie, ale i stanowi zakazane przez ustawę żądanie organu od wnioskodawcy wykazania interesu prawnego lub faktycznego;2/ art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. w zw. z art. 18 ust. 1 i 2 ustawy Prawo zamówień publicznych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że wnioskowane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, a w konsekwencji zachodzi ustawowa podstawa ograniczenia wnioskodawcy prawa do informacji publicznej, kiedy to wnioskowane informacje publiczne de facto nie stanowią tajemnicy przedsiębiorstwa, a co więcej, objęte są one zasadą jawności postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, wobec czego nie zachodzi żaden z ustawowych przypadków uzasadniających rzeczone ograniczenie;3/ art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że weryfikacja umów dla ustalenia jakiego rodzaju odpadu dotyczą, stanowi przetworzenie informacji, a wobec tego konieczne jest wykazanie, że uzyskanie informacji podlegających przetworzeniu jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, kiedy to proces ten w żadnym stopniu nie spełnia definicji przetwarzania informacji, ponieważ udostępnienie przedmiotowych informacji nie wymaga ich opracowania, znacznego nakładu pracy ani czynności ich modyfikowania, o czym świadczy wąski zakres i prostota wnioskowanych danych, a także doskonale znana W. ich lokalizacja;4/ naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 2 ust. 1 u.d.i.p., poprzez ich niezastosowanie i bezzasadną odmowę udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej.W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.W odpowiedzi na skargę W. S.A. w K. podtrzymały swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosły o oddalenie skargi.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a.Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Należy również wskazać, że na mocy art. 145 § 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W razie nieuwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.W wyniku rozpatrzenia sprawy w tak zakreślonych ramach Sąd stwierdził, że skarga zasługiwała na uwzględnienie.Prawo dostępu do informacji publicznej wyrażone zostało w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, który stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP prawo to może podlegać ograniczeniom wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa.W doktrynie podkreśla się, że prawo do informacji publicznej, określone w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, "jest prawem politycznym, które warunkuje realizację w praktyce zasady przejrzystości i transparentności systemu sprawowania władzy (zasady jawności działania organów władzy publicznej). Jest ono koniecznym elementem demokracji, gdyż umożliwia obywatelom kontrolowanie rządzących i wywieranie wpływu na politykę państwa" (M. Florczak-Wątor, w: "Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz", red. P. Tuleja, WKP 2023, art. 61). Prawo do informacji publicznej zaliczane jest też do kategorii publicznych praw podmiotowych. Prawa takie "charakteryzują się wynikającym z normy prawa publicznego (konstytucyjnego lub administracyjnego) roszczeniem, które uzupełniając interes prawny określonego podmiotu nadaje tak skonstruowanej jego sytuacji charakter szczególnie korzystnej sytuacji prawnej. Roszczenie to jest bowiem instrumentem, za pomocą którego jednostka może domagać się od państwa bądź ściśle określonego zachowania bądź nieingerencji w sferę jej wolności lub przyznanego stanu prawnego. Skuteczność tego "domagania się" zależy w ostatecznym rozrachunku od stopnia ochrony, jaką w tym zakresie powinny zapewniać sądy administracyjne. Nie powinno budzić wątpliwości, że jeżeli publiczne prawo podmiotowe znajduje swoją podstawę normatywną w normie konstytucyjnej, to z tego tytułu jest szczególnie silnym prawem podmiotowym, a zatem i jego sądowa ochrona powinna odpowiadać takiej jego randze. Prawo dostępu do informacji publicznej należy do takich właśnie "silnych" publicznych praw, jest bowiem konstytucyjnym publicznym prawem podmiotowym" (W. Jakimowicz, "Prawo do informacji publicznej jako konstytucyjne publiczne prawo podmiotowe", w: "Wolności i prawa człowieka i obywatela w orzecznictwie sądów administracyjnych. Księga jubileuszowa na 100-lecie utworzenia Najwyższego Trybunału Administracyjnego", red. J. Chlebny, 2022, Legalis).Sposób realizacji prawa do informacji publicznej określa ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2022 r. poz. 902, dalej: u.d.i.p.). Ustawa określa m.in. ograniczenia w dostępie do informacji publicznej, które mogą stanowić podstawę odmowy udostępnienia informacji publicznej. W okolicznościach kontrolowanej sprawy szczególne znaczenie ma art. 5 ust. 2 u.d.i.p., zgodnie z którym prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.Z kolei, zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Do decyzji tych stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że: 1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni; 2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji (ust. 2). Stosownie do art. 17 ust. 1 u.d.i.p. do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Wnioskodawca może wystąpić do podmiotu, o którym mowa w ust. 1 o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania (ust. 2).Przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie jest decyzja nr 12/2025 W. S.A., którą odmówiono K. sp. z o.o. udzielenia informacji publicznej w zakresie umowy na odbiór i/lub wywóz i/lub zagospodarowanie odpadów technologicznych o kodzie 19 08 02 (wskazanie nazwy wykonawcy (wykonawców), daty i numeru umowy (umów) oraz okresu jej (ich) obowiązywania, przesłania kopii zawartej umowy lub umów, w przypadku braku zawartych umów - wskazanie podstawy prawnej oraz trybu, w jakim obecnie realizowane są obowiązki W. S.A. w tym zakresie). Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż przesłanką odmowy udostępnienia informacji publicznej była przede wszystkim tajemnica przedsiębiorcy.Nie jest sporne w przedmiotowej sprawie, że W. S.A. z siedzibą w K. (KRS nr [...]) to spółka, w której jedynym akcjonariuszem jest K. Spółka Akcyjna, a tej z kolei – Gmina Miejska K.. Tego rodzaju spółka jest "osobą prawną samorządu terytorialnego" w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie definiuje pojęcia "tajemnicy przedsiębiorcy", ale przy wykładni art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w tym zakresie należy posiłkować się treścią art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, który definiuje pojęcie tajemnicy przedsiębiorstwa, rozumiejąc przez nią informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności.Tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się zatem z tajemnicy przedsiębiorstwa i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią więc informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich poufności. Informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa).Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga więc podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań.Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, odmowa udostępnienia informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, aby była skuteczna i legalna, uzależniona jest od spełnienia łącznie dwóch przesłanek: formalnej i materialnej. W zakresie przesłanki formalnej przedsiębiorca musi wyrazić w sposób zewnętrzny wolę zachowania określonej informacji w poufności. W zakresie zaś przesłanki materialnej, informacja objęta manifestacją przedsiębiorcy musi być tego rodzaju, że ma obiektywnie charakter informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej lub innej posiadającej realnie określoną wartość gospodarczą, wykluczającą możliwość udostępnienia informacji i przeważającą nad zasadą jawności (por. wyroki NSA: z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn. akt I 2347/15; z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 3260/14; wyrok WSA w Warszawie z 10.11.2022 r. II SA/Wa 511/22, wyrok NSA z 21.01.2026 r , III OSK 227/23). Obie te przesłanki mogą być oceniane przez sąd administracyjny w ramach kontroli dokonywanej w konkretnej sprawie, w której sąd jest władny wskazać, że pewne zastrzeżone informacje nie mieszczą się w zakresie ww. tajemnicy. Oznacza to, że sam fakt utajnienia informacji przez przedsiębiorcę nie stanowi bezwzględnej przesłanki odmowy jej udzielenia (por. M. Jaśkowska, "Dostęp do informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych (wybrane problemy)", ZNSA 2014, nr 1, s. 22-23).Nie przekonuje uzasadnienie zaskarżonej decyzji w odniesieniu do formalnego aspektu tajemnicy przedsiębiorcy. W tej kwestii organ stwierdził, że w celu zabezpieczenia tajemnicy przedsiębiorstwa Zarząd W. SA podjął uchwałę nr 123/VII/21 z dnia 30 czerwca 2021 r. w sprawie przyjęcia polityki ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa W. S.A., ustanowienia wykazu informacji stanowiących tajemnice przedsiębiorstwa W. S.A. oraz wyznaczenia koordynatora ds. ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa W. S.A., a w realizacji tej uchwały na przedmiotowej dokumentacji oraz umowach dotyczących wywozu i zagospodarowania odpadów została umieszczona klauzula "Tajemnica przedsiębiorstwa W. S.A. wraz z datą i podpisem pracownika dokonującego nadania klauzuli, dokumentacja jest przechowywana w szafie zamkniętej kodowanym zamkiem, w pomieszczeniu do którego wejść mogą tylko upoważnieni pracownicy.Sąd zauważa, że z akt sprawy nie wynika w żaden sposób uprawdopodobnienie tych twierdzeń. W szczególności brak jest w aktach sprawy przywołanej powyżej uchwały zarządu W. S.A. Nie sposób więc odnieść się do jej treści, w szczególności nie można stwierdzić, czy formułuje ona jakieś wytyczne co do objęcia konkretnego dokumentu lub określonego rodzaju dokumentów klauzulą poufności.Co się tyczy materialnoprawnej przesłanki uznania informacji za tajemnicę przedsiębiorcy, w zaskarżonej decyzji przedstawiono jedynie ogólne rozważania dotyczące motywów nieujawnienia informacji. Wskazano m. in. na podjęte przez Spółkę negocjacje z podmiotami działającymi na rynku odbierania i gospodarowania odpadami dla uzyskania niższej ceny wywozu, a pozyskane w wyniku negocjacji informacje dotyczące niższej ceny usługi wywozu i ilości wywiezionych odpadów posiadają znaczną wartość gospodarczą dla W. S.A. Wartość ta przejawia się w istotnych i wymiernych korzyściach, jakimi jest obniżenie cen za wywóz komunalnych osadów ściekowych. Wskazano również, że ujawnienie wnioskowanych informacji osłabiłoby pozycję negocjacyjną W. S.A. w stosunku do przedsiębiorców działających na rynku wywozu odpadów, ich ewentualne zmowy cenowe i tym podobne elementy nieuczciwej działalności gospodarczej, a wnioskodawca mógłby wykorzystać nabytą w ten sposób wiedzę przeciwko W. S.A. i jej interesowi gospodarczemu - jako uczestnik rynku wywozu odpadów, zainteresowany osłabieniem pozycji negocjacyjnej W. S.A. w celu maksymalizacji swoich zysków.Przywołana ogólnikowa argumentacja, pozornie tylko rozbudowana w odpowiedzi na skargę, nie odnosząca się do konkretów i szczegółów dokumentów, o których mowa we wniosku o udostępnienie informacji publicznej, nie pozwala Sądowi na ocenę, czy w istocie obiektywnie zachodzi tu przypadek tajemnicy przedsiębiorcy. Ogólne rozważania o podjętych negocjacjach, informacjach pozyskanych od podmiotów uczestniczących w negocjacjach, wymiernych korzyściach w postaci obniżenia cen za wywóz komunalnych osadów ściekowych, osłabienia pozycji negocjacyjnej, ułatwieniu zmów cenowych i innych przejawów nieuczciwej konkurencji nie wskazują dokładnie, jakiego rodzaju mechanizmy działania Spółki dotyczące tego konkretnego przypadku mogłyby zostać ujawnione ze szkodą dla niej. Podkreślenia wymaga również, że jawność gospodarowania majątkiem publicznym (w czym uczestniczy spółka miejska) jest wartością chronioną prawnie. Jawność w tym zakresie służy również konkurencyjności na rynku. Niezrozumiałe są twierdzenia zmierzające do wykazania, że ujawnienie żądanych informacji mogłoby posłużyć prowadzić do podejmowania przez skarżącą spółkę, czy inne podmioty, czynów nieuczciwej konkurencji, czy wręcz do destabilizacji runku gospodarowania i wywozu odpadów.W świetle powyższego nie jest wystarczające stanowisko, że żądane informacje mają cechy tajemnicy przedsiębiorstwa. Aby takie zastrzeżenie było skuteczne, konieczne jest dokładne wyjaśnienie, dlaczego konkretne, żądane informacje posiadają określoną wartość gospodarczą i w czym się ona wyraża. Tego rodzaju argumentacja powinna zostać przedstawiona przez organ odmawiający udostępnienia informacji publicznej w uzasadnieniu decyzji odmownej, czego w rozpatrywanej sprawie zabrakło. Ograniczenie prawa do informacji mogło nastąpić tylko wówczas, gdyby rzetelnie przeprowadzone postępowanie dowodowe dostarczyło obiektywnego materiału uzasadniającego, że żądane informacje, której dotyczyło żądanie, stanowią tajemnicę przedsiębiorcy. Z kolei to wymaga wskazania konkretnych informacji, o których mowa w art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, mających dla przedsiębiorcy wartość gospodarczą, korzystających z poufności. W motywach decyzji odmownej powinno być wyjaśnione, na czym tajemnica przedsiębiorcy polega w tym przypadku. Tajemnica przedsiębiorcy nie jest wartością będącą celem samym w sobie lecz ma chronić przedsiębiorcę przed negatywnymi skutkami, jakie mogłoby dla prowadzonej przez niego działalności wywołać udzielenie określonych informacji, żądanych w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznych. Muszą one zatem obiektywnie zaistnieć, a więc w przypadku umowy informacje takie muszą być w niej zawarte (por. np. wyrok NSA z 9 października 2014 r., I OSK 546/14). Takich przekonujących rozważań brakuje w zaskarżonej decyzji.Dostrzec należało również, że w zaskarżonej decyzji organ przypisał działaniu skarżącej znamię nadużycia prawa do informacji publicznej. Wskazano mianowicie, że wniosek ten jest kolejnym wnioskiem składanym przez spółkę K. ma bezpośredni związek z toczącym się postępowaniem przed Krajową Izbą Odwoławczą, a przy tym między stronami toczą się postępowania przed KIO i informacje, których domaga się K. , będą wykorzystane przeciwko W. S.A. Wskazano też, że przedmiotem tego wniosku (i czterech innych złożonych przez wnioskodwawcę) nie jest kwestia, która ma znaczenie dla większej ilości osób, czy dla funkcjonowania organów państwa, lecz dla prywatnego interesu spółki.Odnosząc się do tej argumentacji należy dostrzec, że nadużyciem prawa do informacji publicznej określa się w doktrynie i orzecznictwie m.in. sytuacje, w których prawo do informacji publicznej jest wykorzystywane w sposób, który nie jest zgodny z założeniami aksjologicznymi leżącymi u jego podstaw, dla osiągnięcia celu innego niż dbałość o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów, czy też w których podmiot czyni użytek ze swego prawa niezgodnie z zakładanymi w danym systemie ocenami czy normami uzasadnionymi aksjologicznie (zob. M. Jaśkowska, "Nadużycie publicznego prawa podmiotowego jako przesłanka ograniczenia dostępu do sądu w sprawach z zakresu informacji publicznej", Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego, 1/2018, s. 38).W orzecznictwie NSA wyrażono również pogląd, który Sąd orzekający obecnie podziela, zgodnie z którym "Z charakteru konstrukcji nadużycia publicznego prawa podmiotowego, w tym również publicznego prawa dostępu do informacji publicznej, wynika, że zachowanie mające cechy nadużywania prawa nie powinno korzystać z ochrony prawnej (por. wyrok NSA z dnia 30 sierpnia 2012 r., I OSK 799/12). Odmowa ochrony nie następuje jednak poprzez zakwestionowanie przedmiotu określonego prawa, lecz wiąże się z odmową realizacji roszczenia, które z niego wynika, co w przypadku prawa dostępu do informacji publicznej powinno następować poprzez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Jak stanowi art. 16 ust. 1 u.d.i.p. "Odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji". W przepisie tym została zatem zawarta norma określająca formę działania organu właściwą w przypadku m.in. odmowy udostępnienia informacji publicznej. Norma ta nie wiąże tej formy z konkretną materialną podstawą odmowy udostępnienia informacji publicznej, a zatem należy przyjąć, że dotyczy wszelkich podstaw odmowy udostępnienia takiej informacji. Forma decyzji przewidziana dla reakcji organu na nadużywanie prawa dostępu do informacji publicznej znajduje dodatkowo uzasadnienie w specyfice samego mechanizmu nadużywania prawa dostępu do informacji publicznej" (wyrok NSA z 7 grudnia 2024 r., III OSK 2604/23).Słusznie też podkreślił NSA w wyroku z 6 marca 2025 r., III OSK 3154/23, że "przy ocenie przesłanek nadużycia prawa do informacji publicznej jako odmowy udostępnienia informacji publicznej należy zachować szczególną ostrożność. Konstytucyjne prawo do informacji publicznej służy bowiem realizacji jednej z podstawowych wartości państwa demokratycznego, tj. jawności działania instytucji publicznych. Skoro zatem prawo do informacji publicznej ma rangę konstytucyjną, a jego celem jest zapewnienie społecznej kontroli nad organami władzy publicznej, to wszelkie pozaustawowe przesłanki ograniczające to prawo mogą utrudnić lub wręcz uniemożliwić kontrolę społeczną nad funkcjonowaniem instytucji publicznych. Dlatego też ewentualne powołanie się na nadużycie prawa do informacji musi być zastrzeżone wyłącznie do przypadków skrajnych, w których wnioskodawca wykazuje się dużą dozą złej woli, a ilość i zakres objętych wnioskami informacji może utrudnić normalne funkcjonowanie i wypełnianie swoich ustawowych kompetencji przez organ administracji publicznej. Odmowa udostępnienia informacji publicznej z powołaniem się na ww. przesłankę może zatem nastąpić tylko w przypadkach wyjątkowych (por. wyroki NSA z dnia: 18 kwietnia 2023 r., sygn. akt III OSK 3617/21; 16 marca 2021 r., sygn. akt III OSK 86/21; 30 listopada 2021 r., sygn. akt III OSK 4340/21; a także M. Jaśkowska, Nadużycie publicznego prawa podmiotowego jako przesłanka ograniczenia dostępu do sądu w sprawach z zakresu informacji publicznej, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego z 2018 r., nr 1, s. 27-41)".Zdaniem Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i akta sprawy nie potwierdzają jednak, jakoby w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną doszło do nadużycia prawa do informacji publicznej przez skarżącą Spółkę. Nie wykazano aby sposób korzystania z prawa dostępu do informacji publicznej przez skarżącą był sprzeczny z aksjologią Konstytucji RP, godził w dobro wspólne, a także by działanie skarżącej podyktowane było wyłącznie partykularnym interesem, który nie zasługuje na ochronę. Przeciwnie, z okoliczności sprawy wynika, że wnioskująca spółka dąży do wyjaśnienia podstaw zawierania przez W. S.A. umów bez przetargu organizowanego w trybie prawa zamówień publicznych. Fakt, że pozyskane informacje mogą pośrednio służyć również interesowi skarżącej spółki nie oznacza przy tym, by działanie skarżącej spółki mogło zostać ocenione negatywnie z perspektywy aksjologii odnośnych regulacji (dostępu do informacji publicznej i zamówień publicznych), w szczególności, by przypisać jej nadużywanie prawa do informacji publicznej.Podsumowując, Sąd podkreśla, że tajemnica przedsiębiorcy nie wyłącza jawności gospodarowania środkami publicznymi, a w każdym indywidualnym przypadku konieczne jest rozważenie, czy odmowa udostępnienia informacji - formalnie zastrzeżonej jako tajemnica przedsiębiorcy - nie ograniczy w sposób nieuprawniony prawa jednostki do uzyskania informacji publicznej na temat wydatkowania środków publicznych i gospodarowaniem majątkiem publicznym (art. 4 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p.). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, analiza wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, nie daje możliwości dokonania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny oceny, czy zaistniały faktycznie przesłanki do wydania decyzji odmownej z uwagi na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy. Z tych względów doszło do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia przesłanek odmowy udostępnienia informacji publicznej.Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni stanowisko Sądu, zaprezentowane w niniejszym uzasadnieniu, w szczególności - dokona prawidłowej wykładni przepisów prawa dotyczących tajemnicy przedsiębiorcy i warunków, w jakich można się na nią powołać w celu ograniczenia prawa dostępu do informacji publicznej. W następstwie zaś tej zindywidualizowanej oceny, na tle ustalonego w sprawie stanu faktycznego i po wnikliwej weryfikacji dokumentów, organ udostępni informację zgodnie z wnioskiem, chyba że w sposób jednoznaczny i przekonujący wykaże konkretnie, że informacja lub jej część zawarta w żądaniu skarżącego, objęta jest tajemnicą przedsiębiorcy, zarówno w aspekcie formalnym jak i materialnym. Jeśli zostałoby wykazane, że żądane dokumenty w istocie zawierają informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorcy, to przed ewentualnym orzeczeniem odmowy jego udostępnienia organ winien był wnikliwie rozważyć, czy nie jest możliwe udostępnienie żądanych dokumentów po usunięciu chronionych danych przez dokonanie ich "anonimizacji".W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c P.p.s.a., orzekł w punkcie I sentencji wyroku o uchyleniu zaskarżonej decyzji. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł w punkcie II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 P.p.s.a..