Wyrok - II SAB/Po 106/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu - z dnia 2 czerwca 2026
Teza
Zobowiązano do dokonania czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Daniel Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Skomra (sprawozdawca) Asesor WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 czerwca 2026 r. w sprawie ze skargi B. G. na bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. zobowiązuje Wojewodę do rozpoznania wniosku B. G. z dnia 7 września 2023 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w terminie 60 dni od daty oZobowiązano do dokonania czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Daniel Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Skomra (sprawozdawca) Asesor WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 czerwca 2026 r. w sprawie ze skargi B. G. na bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. zobowiązuje Wojewodę do rozpoznania wniosku B. G. z dnia 7 września 2023 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w terminie 60 dni od daty o
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Typ sprawy
sprawa karna
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
prokurator
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
2 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Przewodniczący
Arkadiusz Skomra
Podstawa prawna
art. 64
kpa
art. 39
kpa
art. 35
kpa
art. 3
ppsa
art. 120
ppsa
art. 52
ppsa
art. 53
ppsa
art. 190
ppsa
Pokaż pozostałe podstawy prawne (7)
Rozstrzygnięcie
Zobowiązano do dokonania czynności
UZASADNIENIE
W dniu 7 września 2023 r. B. G. złożyła do Wojewody Ś. wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, który został przekazany do Wojewody pismem z dnia 2 sierpnia 2024 r.Pismem z dnia 12 września 2024 r. Wojewoda wezwał pełnomocnika strony uzupełnienia braków formalnych podania. Wezwanie zostało wysłane w dniu 13 września 2024 r. Pocztą Polską na adres pełnomocnika, r. S..Wobec nieuzupełnienia braków formalnych wniosku organ w dniu 19 listopada 2024 r. pozostawił ten wniosek bez rozpoznania.Pismem z dnia 27 grudnia 2024 r. B. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Wojewody w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy prowadzonym pod sygn. akt [...] Skarżąca wniosła o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o przyznanie skarżącej od organu sumy pieniężnej w wysokości 10.000,00 zł oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrokiem z 22 maja 2025 r., sygn. akt II SAB/Po 13/25, oddalił skargę B. G. na bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy.Wyrokiem z dnia 17 marca 2026 r., sygn. akt II OSK 1732/25 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ww. wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania.W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sad Administracyjny wskazał, że kluczowy bowiem argument, który legł u podstaw oddalenia skargi jest taki, że do 30 września 2025 r. bieg terminu na załatwienie sprawy m.in. zezwolenia na pobyt czasowy nie rozpoczął się (art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a u.o.p.). Sąd wojewódzki tymczasem orzekał w dniu 22 maja 2025 r. Faktem jest, że w utrwalonym orzecznictwie NSA przyjmowano, że art. 100c i 100d u.o.p. nie naruszają Konstytucji RP, prawa unijnego, w tym Karty Praw Podstawowych, jak również art. 6 i 13 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (zob. np. wyroki NSA z: 23 października 2024 r., sygn. akt II OSK 801/24; 30 października 2024 r., sygn. akt II OSK 1303/24; 18 listopada 2024 r., sygn. akt II OSK 926/24; 17 grudnia 2024 r., sygn. akt II OSK 1355/24; 21 stycznia 2025 r., sygn. akt II OSK 1123/24; 18 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 2057/24; 20 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 1961/24; 26 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 1287/24; 27 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 2470/24; 2 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK 2316/24; 9 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK 1119/24; 16 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK 1280/24). Pogląd ten jednakże zachowuje aktualność do 30 czerwca 2024 r.Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, że przedłużenie obowiązywania art. 100d u.o.p. na okres po 30 czerwca 2024 r., nie miało już uzasadnienia w konstytucyjnej, traktatowej oraz konwencyjnej przesłance konieczności ograniczenia prawa do sądu w sprawie bezczynności lub przewlekłości postępowania (zob. np. wyroki NSA z 19 maja 2025 r., sygn. akt II OSK 2921/24, z 3 lipca 2025 r. sygn. akt II OSK 3117/24, z 5 sierpnia 2025 r. sygn. akt II OSK 3111/24, z 5 sierpnia 2025 r. sygn. akt II OSK 2743, z 25 sierpnia 2025 r. sygn. akt II OSK 3109/24). Innymi słowy, przedłużenie na mocy art. 1 pkt 3 ustawy z 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2024 r. poz. 854) nastąpiło z oczywistym naruszeniem zasady proporcjonalności, a tym samym z oczywistym naruszeniem m.in. art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 47 w zw. z art. 52 ust. 1 KPP. Tym samym, oceny bezczynności albo przewlekłości w sprawach, o których mowa w art. 100d ust. 1 u.o.p., należy dokonywać z uwzględnieniem zdarzeń zaistniałych od 1 lipca 2024 r.Oznacza to, że w dacie orzekania przez WSA w Poznaniu przepis art. 100d u.o.p. nie mógł stanowić podstawy prawnej oddalenia skargi na bezczynność.Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że niezależnie od tego należy także podkreślić, iż tej sprawie organ pozostawił wniosek cudzoziemki bez rozpoznania. Natomiast odwołanie się przez Sąd pierwszej instancji do art. 100c i 100d u.o.p. nie zwalniało jednak Sądu z obowiązku zbadania, czy Wojewoda nie naruszył prawa pozostawiając wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy bez rozpoznania pismem z 19 listopada 2024 r. Przywołane przepisy ustawy o pomocy wyłączają czasowo możliwość uwzględniania skarg na bezczynność lub przewlekłość w razie zaprzestania czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywania z opóźnieniem (art. 100c ust. 4 oraz art. 100d ust. 4 u.o.p.). Równocześnie, w świetle art. 100c ust. 2 oraz art. 100d ust. 2 u.o.p., czynności dokonane w okresie ustawowego wstrzymania biegu terminów na załatwienie sprawy, są skuteczne. Należy przyjąć, że art. 100c oraz art. 100d u.o.p. nie pozbawiają organu kompetencji do prowadzenia postępowań w sprawach wskazanych w tych przepisach, jak również przepisy te nie przewidują ustawowego zawieszenia postępowania w tych sprawach. Podobnie, przepisy te nie wyłączają możliwości kontroli sądowej rozstrzygnięć wydanych w tych postępowaniach. Czynnością, o której mowa w art. 100c ust. 2 oraz art. 100d ust. 2 ustawy o pomocy, jest również czynność w postaci pozostawienia podania bez rozpoznania na skutek nieuzupełnienia braków tego podania (art. 64 § 2 k.p.a.). Zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów NSA z 3 września 2013 r, sygn. akt I OPS 2/13 (ONSAiWSA z 2014 r. nr. 1 poz. 2), na pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.) przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. W takim przypadku chodzi jednak nie tyle o ocenę, czy organ działał sprawnie, ale przede wszystkim o rozstrzygnięcie, czy strona uzupełniła w terminie braki formalne podania, a tym samym, czy organ pozostawiając podanie bez rozpoznania nie naruszył prawa. Przeciwna wykładnia art. 100c ust. 4 oraz art. 100d ust. 4 u.o.p., obejmująca zakresem przewidzianego tam wyłączenia również przypadki pozostawienia przez organ podania bez rozpoznania, godziłaby nie tylko w brzmienie i cel art. 100c oraz art. 100d u.o.p., tj. czasowe zwolnienie organów z odpowiedzialności za nieterminowe podejmowanie czynności w sprawach dotyczących zezwoleń pobytowych dla cudzoziemców, ale pozbawiłaby cudzoziemca prawa sądowej kontroli czynności w postaci pozostawienia podania bez rozpoznania (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 184 Konstytucji RP). Innymi słowy, cudzoziemiec nie mógłby poddać sądowej kontroli kwestii, czy toczy się postępowanie zainicjowane jego wnioskiem o zezwolenie na pobyt czasowy. Dodać należy, że rozstrzygnięcie tego zagadnienia ma zasadnicze znaczenie z punktu widzenia oceny, czy pobyt cudzoziemca na terytorium Polski uważa się za legalny (zob. np. art. 108 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach) - patrz wyrok NSA z 29 stycznia 2025 r. sygn. akt II OSK 1815/24.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Ze względu na wyżej wskazany przedmiot skargi, sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a.).Skarga okazała się zasadna, jednak nie wszystkie jej wnioski mogą zostać uwzględnione.Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy Wojewoda dopuścił się bezczynności w postępowaniu nr [...] w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemca, a dokładnie czy organ zasadnie pozostawił wniosek Skarżącej bez rozpoznania.W pierwszej kolejności oceniając dopuszczalność wniesionej skargi wskazać należy, że stosownie do art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę – w tym także skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania – można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Na mocy art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "k.p.a."), środkiem zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 P.p.s.a. w przypadku przewlekłości jest instytucja ponaglenia.W kontrolowanej sprawie skarga została poprzedzona ponagleniem, wobec czego spełniony został warunek formalny wynikający z art. 53 § 2b p.p.s.a. Sąd w tym zakresie uznał, że przepisy przywołanej przez Wojewodę ustawy o pomocy obywatelom [...] – o czym będzie jeszcze mowa w dalszej części uzasadnienia – nie mogły stanowić skutecznej przeszkody do wywodzenia środków prawnych w przedmiotowej sprawie.W tym miejscu ponadto wskazać należy, iż niniejsza sprawa jest rozpoznawana ponownie z uwagi na fakt, że wyrokiem z dnia 17 marca 2026 r., sygn. akt II OSK [...] Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 22 maja 2025 r., sygn. akt II SAB/Po [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Wobec powyższego wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, iż ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla Sądu I instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach.Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.Niewątpliwie ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ciążący na Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym może być wyłączony tylko w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (tak również: m.in. H. Knysiak-Molczyk (w:) T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, W. 2008, s. 681-682 i powołane tam orzecznictwo).W konsekwencji należy uznać, iż związanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku.W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sad Administracyjny wskazał, że kluczowy argument, który legł u podstaw oddalenia skargi jest taki, że do 30 września 2025 r. bieg terminu na załatwienie sprawy m.in. zezwolenia na pobyt czasowy nie rozpoczął się (art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a u.o.p.). Sąd wojewódzki tymczasem orzekał w dniu 22 maja 2025 r. Faktem jest, że w utrwalonym orzecznictwie NSA przyjmowano, że art. 100c i 100d u.o.p. nie naruszają Konstytucji RP, prawa unijnego, w tym Karty Praw Podstawowych, jak również art. 6 i [...] Europejskiej Konwencji Praw C. (zob. np. wyroki NSA z: 23 października 2024 r., sygn. akt II OSK [...]; 30 października 2024 r., sygn. akt II OSK [...]; 18 listopada 2024 r., sygn. akt II OSK [...]; 17 grudnia 2024 r., sygn. akt II OSK [...]; 21 stycznia 2025 r., sygn. akt II OSK [...]; 18 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK [...]; 20 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK [...]; 26 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK [...]; 27 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK [...]; 2 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK [...]; 9 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK [...]; 16 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK [...]). Pogląd ten jednakże zachowuje aktualność do 30 czerwca 2024 r.I tak w orzecznictwie uznano, że przedłużenie obowiązywania art. 100d u.o.p. na okres po 30 czerwca 2024 r., nie miało już uzasadnienia w konstytucyjnej, traktatowej oraz konwencyjnej przesłance konieczności ograniczenia prawa do sądu w sprawie bezczynności lub przewlekłości postępowania (zob. np. wyroki NSA z 19 maja 2025 r., sygn. akt II OSK [...], z 3 lipca 2025 r. sygn. akt II OSK [...], z 5 sierpnia 2025 r. sygn. akt II OSK [...], z 5 sierpnia 2025 r. sygn. akt II OSK 2743, z 25 sierpnia 2025 r. sygn. akt II OSK [...]). Innymi słowy, przedłużenie na mocy art. 1 pkt 3 ustawy z 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom [...] w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2024 r. poz. 854) nastąpiło z oczywistym naruszeniem zasady proporcjonalności, a tym samym z oczywistym naruszeniem m.in. art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 47 w zw. z art. 52 ust. 1 KPP. Tym samym, oceny bezczynności albo przewlekłości w sprawach, o których mowa w art. 100d ust. 1 u.o.p., należy dokonywać z uwzględnieniem zdarzeń zaistniałych od 1 lipca 2024 r.NSA zaznaczył, iż oznacza to, że w dacie orzekania przez WSA w Poznaniu przepis art. 100d u.o.p. nie mógł stanowić podstawy prawnej oddalenia skargi na bezczynność.Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, iż niezależnie od tego należy także podkreślić, iż tej sprawie organ pozostawił wniosek cudzoziemki bez rozpoznania. Natomiast odwołanie się przez Sąd pierwszej instancji do art. 100c i 100d u.o.p. nie zwalniało jednak Sądu z obowiązku zbadania, czy Wojewoda nie naruszył prawa pozostawiając wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy bez rozpoznania pismem z 19 listopada 2024 r. Przywołane przepisy ustawy o pomocy wyłączają czasowo możliwość uwzględniania skarg na bezczynność lub przewlekłość w razie zaprzestania czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywania z opóźnieniem (art. 100c ust. 4 oraz art. 100d ust. 4 u.o.p.). Równocześnie, w świetle art. 100c ust. 2 oraz art. 100d ust. 2 u.o.p., czynności dokonane w okresie ustawowego wstrzymania biegu terminów na załatwienie sprawy, są skuteczne. Należy przyjąć, że art. 100c oraz art. 100d u.o.p. nie pozbawiają organu kompetencji do prowadzenia postępowań w sprawach wskazanych w tych przepisach, jak również przepisy te nie przewidują ustawowego zawieszenia postępowania w tych sprawach. Podobnie, przepisy te nie wyłączają możliwości kontroli sądowej rozstrzygnięć wydanych w tych postępowaniach. Czynnością, o której mowa w art. 100c ust. 2 oraz art. 100d ust. 2 ustawy o pomocy, jest również czynność w postaci pozostawienia podania bez rozpoznania na skutek nieuzupełnienia braków tego podania (art. 64 § 2 k.p.a.). Zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów NSA z 3 września 2013 r, sygn. akt I OPS [...] (ONSAiWSA z 2014 r. [...] poz. 2), na pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.) przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. W takim przypadku chodzi jednak nie tyle o ocenę, czy organ działał sprawnie, ale przede wszystkim o rozstrzygnięcie, czy strona uzupełniła w terminie braki formalne podania, a tym samym, czy organ pozostawiając podanie bez rozpoznania nie naruszył prawa. Przeciwna wykładnia art. 100c ust. 4 oraz art. 100d ust. 4 u.o.p., obejmująca zakresem przewidzianego tam wyłączenia również przypadki pozostawienia przez organ podania bez rozpoznania, godziłaby nie tylko w brzmienie i cel art. 100c oraz art. 100d u.o.p., tj. czasowe zwolnienie organów z odpowiedzialności za nieterminowe podejmowanie czynności w sprawach dotyczących zezwoleń pobytowych dla cudzoziemców, ale pozbawiłaby cudzoziemca prawa sądowej kontroli czynności w postaci pozostawienia podania bez rozpoznania (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 184 Konstytucji RP). Innymi słowy, cudzoziemiec nie mógłby poddać sądowej kontroli kwestii, czy toczy się postępowanie zainicjowane jego wnioskiem o zezwolenie na pobyt czasowy. Dodać należy, że rozstrzygnięcie tego zagadnienia ma zasadnicze znaczenie z punktu widzenia oceny, czy pobyt cudzoziemca na terytorium Polski uważa się za legalny (zob. np. art. 108 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach) - patrz wyrok NSA z 29 stycznia 2025 r. sygn. akt II OSK 1815/24.Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi, z uwzględnieniem wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego, przypomnieć należy, iż Wojewoda w dniu 19 listopada 2024 r. pozostawił wniosek skarżącej bez rozpoznania uznając, że pomimo wezwania nie uzupełniła ona braków formalnych tego wniosku.Tym samym kluczowym zadaniem Sądu było więc zbadanie czy Wojewoda na gruncie niniejszej sprawy miał podstawy do pozostawienia wniosku Skarżącej bez rozpoznania.Wobec powyższego przypomnieć należy, iż w dniu 7 września 2023 r. B. G. złożyła do Wojewody Ś. wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, który został przekazany do Wojewody pismem z dnia 2 sierpnia 2024 r.Pismem z dnia 12 września 2024 r. Wojewoda wezwał stronę do uzupełnienia braków formalnych podania poprzez złożenie odcisków papilarnych, złożenia ważnego dokumentu podróży, złożenie czterech aktualnych fotografii oraz dostarczenie orgyniału dowodu opłaty skarbowej. W sprawie nie jest kwestionowane, iż powyższe braki stanowią braki formalne oraz że nie zostały uzupełnione.Istota sprawy sprowadza się do oceny czy wysłanie powyższego wezwania w dniu 13 września 2024 r. za pośrednictwem poczty polskiej na adres pełnomocnika - w sytuacji gdy pełnomocnik w piśmie z dnia 12 czerwca 2024 r. złożył wniosek o dokonywanie doręczeń drogą elektroniczną na adres skrzynki ePUAP - było prawnie skutecznie.Zgodnie z art. 39 § 1-3 k.p.a., w brzmieniu z dnia wpłynięcia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy (11 września 2023 r.):§ 1. Organ administracji publicznej doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, zwany dalej "adresem do doręczeń elektronicznych", chyba że doręczenie następuje w siedzibie organu.§ 2. W przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1, organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem:1) przez operatora wyznaczonego z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, albo2) przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy.§ 3. W przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1 i § 2 pkt 1, organ administracji publicznej doręcza pisma:1) przesyłką rejestrowaną, o której mowa w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 1041 i 2320), albo2) przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy.Jednakże na gruncie niniejszej sprawy, z uwagi na dzień wysyłania wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku – pismo z dnia 13 września 2024 r. – należy mieć na uwadze, iż w myśl art. 147 ust. 2 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2026 r. poz. 3), doręczenie korespondencji nadanej przez osobę fizyczną lub podmiot niebędący podmiotem publicznym, będące użytkownikami konta ePUAP, do podmiotu publicznego posiadającego skrzynkę podawczą w ePUAP, w ramach usługi udostępnionej w ePUAP, jest równoważne w skutkach prawnych z doręczeniem przy wykorzystaniu publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego do dnia 31 grudnia 2025 r.Wobec powyższego wskazać należy, że na gruncie k.p.a. prawodawca przyjął ogólną zasadę oficjalności doręczeń (zob. szerzej: G. Łaszczyca, w: G. Łaszczyca, A. Matan, Doręczenie w postępowaniu administracyjnym ogólnym i podatkowym, Kraków 1998; wyr. NSA z 13 października 1999 r., I SA 431/99, Lex Nr 48753; post. NSA z 18 marca 2011 r., II GZ 106/11, Legalis; wyr. NSA z 1 lutego 2011 r., II OSK 1098/10, Legalis; wyr. NSA z 16 listopada 2010 r., II GSK 959/09, Legalis). Przyjęta w k.p.a. zasada oficjalności doręczeń jest wyrażana przez obowiązek organu dokonywania doręczeń z urzędu w formie przewidzianej w ustawie oraz czuwania nad prawidłowością czynności składających się na skuteczne doręczenie. Ryzyko związane z niewłaściwym doręczeniem lub niedoręczeniem pisma w całości spoczywa na organie administracji publicznej. Negatywne skutki powstałe w związku z niewłaściwą realizacją obowiązków doręczeń obciążają zatem w całości organ.W tym miejscu podkreślenia wymaga, iż kolejność doręczeń wynikająca z treści art. 39 k.p.a. wskazuje, że zasadą jest, iż organ doręcza pisma w postaci elektronicznej na adres do doręczeń elektronicznych. W jednej wyjątkowej sytuacji, a mianowicie kiedy adresat korespondencji przebywa w siedzibie organu administracji publicznej - nadawcy, dopuszczalne jest doręczenie nie na adres do doręczeń elektronicznych, tylko do rąk własnych adresata. W przypadku gdy powyższe nie będzie możliwe w związku z nieposiadaniem przez adresata adresu do doręczeń elektronicznych, organ doręczy pisma z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej albo przez swoich pracowników lub inne upoważnione osoby lub organy. Dopiero w sytuacji, kiedy niemożliwym będzie zarówno doręczenie elektroniczne z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego, jak również skorzystanie z publicznej usługi hybrydowej, organ prześle pisma przesyłką rejestrowaną, o której mowa w art. 3 pkt 23 ustawy Prawo Pocztowe. Nie rezygnuje się przy tym z możliwości doręczenia przesyłek przez pracowników organu lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Ponadto, także w wyjątkowej sytuacji dopuszczalne jest doręczenie pisma stronie na konto w systemie teleinformatycznym organu (tak: P. Wajda (w:) R. Hauser, M. Wierzbowski (red), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 8, 2023, art. 39, Legalis).Tym samym na gruncie art. 39 k.p.a. należy przyjąć, iż doręczanie pism dokonywane w formie elektronicznej zastępuje doręczenie w sposób tradycyjny za pomocą operatora pocztowego, a organ prowadzący postępowanie jest związany oświadczeniem strony czy też jej pełnomocnika w zakresie doręczeń korespondencji drogą elektroniczną .Jednocześnie z orzecznictwie podnosi się, iż doręczenie dokonywane w formie elektronicznej zastępuje doręczenie "tradycyjne", stąd niedopuszczalne jest doręczenie dokumentu równocześnie w postaci papierowej, jak i elektronicznej (por. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2014 r., sygn. akt II GSK 1197/14, LEX nr 1467669; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Go 43/13, LEX nr 1292143).Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 21 czerwca 2017 r. o sygn. akt II OSK 2629/15, zgodnie z którym, organ może dokonać doręczenia w sposób "tradycyjny" (za pośrednictwem poczty) dopiero wówczas, gdyby podjął nieskuteczną próbę doręczenia drogą elektroniczną, bądź napotkał na trudne do usunięcia problemy, które uniemożliwiały mu dostarczenie korespondencji w ten sposób (np. awaria systemu informatycznego, brak możliwości technicznych).Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż organ pomimo jednoznacznego wniosku pełnomocnika Skarżącej o dokonywanie doręczeń korespondencji drogą elektroniczną, w dniu 13 września 2024 r. wysłał wezwanie za pośrednictwem poczty polskiej, co niewątpliwie stanowiło naruszenie kolejności określonej w art. 39 k.p.a.. Tym samym w ocenie Sądu nie można na gruncie niniejszej sprawy uznać, iż doszło do skutecznego wezwania pełnomocnika Skarżącej do uzupełnienia braków formalnych podania, a co za tym idzie, iż zaistniały przesłanki do pozostawienia wniosku Skarżącej bez rozpoznania.Sąd miał przy tym na uwadze, iż w orzecznictwie podnosi się, że każda sytuacja naruszenia przez organ obowiązków doręczenia stronie powinna być oceniana indywidualnie, ze szczególnym uwzględnieniem okoliczności sprawy oraz ewentualnych skutków procesowych dla podmiotu będącego adresatem decyzji, które to skutki spowodowane zostały nieprawidłowym doręczeniem. Jeżeli zatem wadliwość doręczenia nie powoduje ujemnych konsekwencji dla strony, a zwłaszcza nie pozbawia jej możliwości skorzystania ze środków zaskarżenia, doręczenie dokonane z oczywistym naruszeniem k.p.a. może być uznane za dokonane skutecznie (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 lutego 2026 r., sygn. akt I SA/Wa 1957/25; wyrok WSA w Krakowie z dnia 9 marca 2021 r., sygn. akt III SA/Kr 1140/20; wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2021 r., sygn. akt II OSK 2759/18, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 4 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Bk 850/20; wyrok WSA w Łodzi z dnia 22 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 404/21; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 29 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 1587/20; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Po 655/20; wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 lutego 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 1790/19).W niniejszej sprawie pełnomocnikowi Skarżącego doręczono wezwanie pocztą tradycyjną, podczas gdy oczekiwał on dokonywania doręczeń elektronicznych. Tym samym wskutek wadliwości doręczenia nie uzupełnił on braków formalnych podania, co w dalszej kolejności spowodowało negatywne konsekwencje w postacji pozostawienia podania bez rozpoznania. Z tych też względów na gruncie niniejszej sprawy nie można było uznać, iż dokonywanie doręczeń z naruszeniem kolejności określonej w art. 39 k.p.a. nie miało wpływu na wynik sprawy.Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż czynność pozostawienia wniosku Skarżącej bez rozpoznania była bezskuteczna, a co za tym idzie iż organ pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu podania o udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Przede wszystkim organ pozostaje w bezczynności w zakresie skutecznego wezwania Skarżącej do uzupełnienia braków formalnych podania.W niniejszej sprawie należy mieć ponadto na uwadze, iż z chwilą wejścia w życie – z dniem 29 stycznia 2022 r. – ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 91; w skrócie "zm.u.c."), do ustawy o cudzoziemcach dodany został m.in. art. 112a, stanowiący między innymi w ust. 1, że decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni, zaś w ust. 2, iż termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń:1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie.Przenosząc cytowane regulacje na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że zastosowanie określonego w art. 112a u.c. przedłużonego do 60 dni terminu na wydanie decyzji w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy uzależnione jest między innymi od tego czy cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim oraz czy złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione.Co za tym idzie nawet świetle tej regulacji organ nie jest zwolniony od obowiązku dokonania kontroli formalnej poprawności wniosku cudzoziemca w terminie ogólnym wynikającym z art. 35 k.p.a., dopiero bowiem od dnia złożenia wniosku nie zawierającego braków formalnych, względnie uzupełnienia tych braków rozpoczyna bieg szczególny termin wskazany w art. 112a ust. 1 u.c.Odmienna interpretacja przywołanych przepisów prawa, dopuszczająca niczym nie skrępowane decydowanie przez organ pierwszej instancji o faktycznym początku biegu terminu załatwienia sprawy poprzez brak wzywania strony do uzupełnienia braków formalnych wniosku i a co za tym idzie, pośrednio, także o jego końcu – byłaby nie do pogodzenia z wysłowionym we wstępie do Konstytucji RP (tzw. preambule) nakazem zapewniania działaniu instytucji publicznych rzetelności i sprawności. Zarazem taka interpretacja pośrednio godziłaby również w konstytucyjne prawo do zaskarżania decyzji wydanych w pierwszej instancji (zob. art. 78 Konstytucji RP), umożliwiając organowi pierwszej instancji swobodne "odsuwanie" w czasie momentu wydania przez ten organ decyzji załatwiającej sprawę, a co za tym idzie – także "odraczanie" momentu, kiedy możliwe stanie się poddanie sposobu działania tego organu kontroli instancyjnej. Tymczasem – jak trafnie zauważa się w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego – "Rzetelność i sprawność działania instytucji publicznych, w szczególności zaś tych instytucji, które zostały stworzone w celu realizacji i ochrony praw gwarantowanych przez Konstytucję, należy do wartości mających rangę konstytucyjną. [...] Przepisy, których treść nie sprzyja rzetelności lub sprawności działania instytucji mających służyć ochronie praw konstytucyjnych, stanowią zarazem naruszenie tych praw, a tym samym uzasadnione jest ich uznanie za niezgodne z Konstytucją" (zob. wyrok TK z 07.01.2004 r., K 14/03, OTK-A 2004, nr 1, poz. 1, pkt III.5.4. uzasadnienia; por. też M. Piechowiak, Preambuła Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 r. Aksjologiczne podstawy prawa, Warszawa 2020, ss. 97-99).W niniejszej sprawie oznacza to, że wobec braku skutecznego skierowania do strony wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku, w sprawie w ogóle nie rozpoczął biegu termin z art. 112 a ust. 1, albowiem w wyniku wadliwego działania organu strona nie uzupełniła braków formalnych wniosku, a więc nie zaistniało zdarzenie o jakim mowa w art. 112a ust. 1 pkt 2 u.c. rozpoczynające bieg wskazanego w tym przepisie wydłużonego terminu do załatwienia sprawy.Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zobowiązał Wojewodę do rozpoznania podania Skarżącej z dnia 7 września 2023 r. w terminie 60 dni uwzględniając konieczność wezwania strony do uzupełnienia braków podania (pkt. 1 wyroku).Sąd uznał zarazem, że stwierdzony stan bezczynności nie miał miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi bowiem posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie.Za rażące naruszenie prawa zostanie bowiem uznane naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy (por. np. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2019 r. sygn. akt II OSK 197/19, CBOSA). Postawę Wojewody musiałaby cechować długotrwała i niezrozumiała bierność.W niniejszej sprawie bezczynność organu jest wyłącznie skutkiem wadliwego przyjęcia, iż dokonanie doręczenia wezwania, z pominięciem poczty elektronicznej, było skuteczne. Zdaniem Sądu wadliwe przyjęcie co do skuteczności doręczenia wezwania nie może przesądzać o zaistnieniu przesłanki rażącego naruszenia prawa. Dodatkowo Sąd miał na uwadze, że sprawa do Wojewody została przekazana dnia 9 sierpnia 2024 r. (prezentata na zawiadomieniu o przekazaniu k. 38 akt administracyjnych). Jednakże akta nie zawierały wszystkich dokumentów pozwalających na nadanie sprawie biegu. Stosowne wystąpienie do Wojewody Ś. nastąpiło już dnia 13 sierpnia 2024 r., a odpowiedź na powyższe wpłynęła do Wojewody dnia 23 sierpnia 2024 r. Natomiast organ w dniu 12 września 2024 r. wystosował wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi. Z tych też względów Sąd uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia rażącej bezczynności organu.Sąd zaznacza, że fakt stwierdzenia bezczynności, sam w sobie nie stanowi dostatecznej przesłanki do przyznania sumy pieniężnej od organu na rzecz skarżącej. Gdyby był taki zamiar ustawodawcy wówczas brzmienie przepisu miałoby treść odmienną, obligując wprost sąd do przyznania sumy pieniężnej lub grzywny, a nie jedynie ustanawiając taką możliwość. Obowiązujące w tej materii jedynie fakultatywne działanie sądu - bez jednoczesnego sprecyzowania przesłanek w ustawie - oznacza, że wybór czy zastosować ten środek leży całkowicie w gestii oceny sądu, a przesądzające są w istocie konkretne, szczególne okoliczności faktyczne całokształtu danej sprawy. Przyznanie sumy pieniężnej jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania załatwienia sprawy, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ponadto, przyznanie sumy pieniężnej wobec strony postępowania pełni funkcję kompensacyjną, ma na celu wyrównanie uszczerbku (krzywdy, straty), jakich doznała strona skarżąca na skutek bezczynności organu administracji, które to okoliczności powinny zostać wyraźnie wskazane i uzasadnione przez skarżącego w treści wniesionej skargi. Wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym strona skarżąca, domagająca się przyznania sumy pieniężnej powinna wskazać na zakres uszczerbku, straty lub krzywdy wywołanej bezczynnością. Aktywność sądu jest w takim przypadku uwarunkowana przede wszystkim wskazaną przez stronę skarżącą argumentacją (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 20 maja 2021 r., sygn. akt II SAB/Ol 30/21, Baza NSA).W rozpatrywanej sprawie Skarżąca, pomimo obszernych wywodów, nie podała żadnych indywidualnych okoliczności wskazujących na fakt poniesienia przez nią uszczerbku, straty czy krzywdy, które są wynikiem bezczynności organu, a które wymagałyby zrekompensowania przez przyznanie wnioskowanej kwoty.Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił więc skargę w tym zakresie, tj. przyznania skarżącemu sumy pieniężnej (pkt 3 wyroku).Stosownie do art. 200 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd I instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Zgodnie z art. 205 § 2 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Odrębne przepisy, o których mowa w art. 205 § 2 p.p.s.a., to odpowiednie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości określające opłaty za czynności pełnomocników zawodowych, w tym przypadku – rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 118, zwanego dalej "rozporządzeniem MS").Jak przyjmuje się w piśmiennictwie i orzecznictwie sądowym [patrz: punkt 28 komentarza do art. 205 p.p.s.a., pod redakcją Romana Hausera i Marka Wierzbowskiego, wyd. C.H.Beck, 3. wydanie zmienione i uzupełnione, Warszawa 2015, s. 769; oraz postanowienia NSA: z dnia 8 września 2016 r., sygn. akt I GZ 509/16; z dnia 24 lutego 2022 r., sygn. akt II OZ 98/22], gdy orzeczenie sądu pierwszej instancji zostanie uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania, za ponowny udział przed sądem pierwszej instancji przysługuje odrębne wynagrodzenie. Zatem stronie reprezentowanej przez radcę prawnego przysługuje zwrot kosztów postępowania za dwukrotne postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym.W rezultacie na zasądzoną niniejszym wyrokiem kwotę kosztów postępowania złożyły się: koszt wpisu od skargi (100 zł), koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł), wynagrodzenie pełnomocnika za dwa postępowania skargowe, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c w związku z § 15 ust. 2 rozporządzenia MS (2 x 480 zł), – co łącznie wynosi 1077,00 zł., pod redakcją Romana Hausera i Marka Wierzbowskiego, wyd. C.H.Beck, 3. wydanie zmienione i uzupełnione, Warszawa 2015, s. 769; oraz postanowienia NSA: z dnia 8 września 2016 r., sygn. akt I GZ 509/16; z dnia 24 lutego 2022 r., sygn. akt II OZ 98/22], gdy orzeczenie sądu pierwszej instancji zostanie uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania, za ponowny udział przed sądem pierwszej instancji przysługuje odrębne wynagrodzenie. Zatem stronie reprezentowanej przez radcę prawnego przysługuje zwrot kosztów postępowania za dwukrotne postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym.W rezultacie na zasądzoną niniejszym wyrokiem kwotę kosztów postępowania złożyły się: koszt wpisu od skargi (100 zł), koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł), wynagrodzenie pełnomocnika za dwa postępowania skargowe, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c w związku z § 15 ust. 2 rozporządzenia MS (2 x 480 zł), – co łącznie wynosi 1077,00 zł