Postanowienie - III OZ 219/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 2 czerwca 2026
Teza
Oddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 marca 2026 r., sygn. akt IV SPP/Po 93/25 o odrzuceniu zażalenia A.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 września 2025 r., sygn. akt IV SPP/Po 93/25 utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego WojewóOddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 marca 2026 r., sygn. akt IV SPP/Po 93/25 o odrzuceniu zażalenia A.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 września 2025 r., sygn. akt IV SPP/Po 93/25 utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego Wojewó
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa cywilna
Kwota główna
100 zł · grzywna
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
2 czerwca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Teresa Zyglewska
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 17 marca 2026 r., sygn. akt IV SPP/Po 93/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: Sąd I instancji, WSA) odrzucił zażalenie A.P. (dalej: skarżący) na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 30 września 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 9 września 2025 r. w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie z wniosku skarżącego przeciwko Prezydentowi Miasta Leszna w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny za nieprzekazanie skargi.W uzasadnieniu wskazano, że postanowieniem z 15 kwietnia 2025 r. sygn. akt IV SO/Po 13/23, wydanym na posiedzeniu niejawnym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu wniosku skarżącego wymierzył organowi grzywnę za nieprzekazanie skargi w wysokości 100 zł. Następnie 16 maja 2025 r. stwierdził, że wydane w sprawie orzeczenie jest prawomocne od 10 maja 2025 r.Skarżący pismem z 16 lipca 2025 r., powołując się m.in. na sprawy o sygn. akt IV DK/Po 61/22 i IV SO/Po 13/23, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.Powyższy wniosek został rozpoznany przez referendarza sądowego, który postanowieniem z 9 września 2025 r. umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.Po rozpoznaniu sprzeciwu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 30 września 2025 r. utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego.Skarżący pismem z 9 października 2025 r. wniósł zażalenie na w/w postanowienie domagając się jego uchylenia.Sąd I instancji uznał, że zażalenie jest niedopuszczalne i podlega odrzuceniu.WSA wskazał, że zgodnie z art. 260 § 1 i § 2 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Postanowienie, o którym mowa w art. 260 § 1 p.p.s.a. nie zostało wymienione w żadnym z punktów art. 194 § 1 p.p.s.a., ponadto ustawa nie przewiduje wniesienia zażalenia na tego rodzaju postanowienie. Stosownie bowiem do art. 260 § 2 p.p.s.a., Sąd orzeka bowiem jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, co oznacza, że droga sądowa zostaje wyczerpana.Mając na uwadze powyższe regulacje oraz zasadę dwuinstancyjności postępowania sądowego, Sąd I instancji stwierdził, że w obowiązującym stanie prawnym, na postanowienie wydane po rozpoznaniu sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, zażalenie nie przysługuje.Zażalenie na powyższe postanowienie wywiódł skarżący.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.Zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Zażalenie przysługuje zatem wyłącznie wtedy, gdy przewiduje to przepis ustawy.Żaden przepis prawa nie przewiduje jednak możliwości złożenia zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego, wydane na podstawie art. 260 p.p.s.a., utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy. Z art. 260 § 1 p.p.s.a. wynika, że rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy wojewódzki sąd administracyjny wydaje postanowienie, w którym zmienia albo utrzymuje w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego. Stosownie do art. 260 § 2 zdanie drugie p.p.s.a., w takim postępowaniu wojewódzki sąd administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.Z powołanej regulacji wynika zatem, że postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy jest traktowane przez ustawodawcę jako orzeczenie wydane w pierwszej instancji, natomiast sprzeciw wniesiony od tego postanowienia jako środek odwoławczy. Tym samym wojewódzki sąd administracyjny rozpoznając sprzeciw w przedmiocie prawa pomocy, działa jako sąd drugiej instancji. W konsekwencji, na postanowienia wydane w tej sytuacji przez wojewódzki sąd administracyjny nie przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego.W niniejszej sprawie skarżący 16 lipca 2025 r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z 9 września 2025 r. umorzono postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy skarżącemu. Skarżący nie zgodził się z tym postanowieniem i złożył od niego sprzeciw. Sprzeciw ten został następnie rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, który wydając postanowienie z 30 września 2025 r. orzekał jako sąd drugiej instancji i stosował odpowiednio przepisy o zażaleniu. Tym samym, wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał dwukrotnemu merytorycznemu rozpoznaniu.Ustawodawca nie przewidział w takiej sytuacji uprawnienia do złożenia zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego, więc Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawidłowo uznał, że zażalenie skarżącego było niedopuszczalne i z tego powodu, na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., podlegało odrzuceniu. Z powyżej wskazanych przepisów wynika bowiem, że wojewódzki sąd administracyjny ma obowiązek odrzucenia na posiedzeniu niejawnym zażalenia wniesionego po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnego, jak również zażalenia, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.., oddalił zażalenie.