Wyrok - I SA/Gd 289/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - z dnia 2 czerwca 2026
Teza
Oddalono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń Sędzia WSA Marek Kraus po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 2 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi I. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 19 stycznia 2026 r. nr 2201-IEE.7192.2.391.2025.9.WK w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę UZASADNIENIE Naczelnik Drugiego Urzędu SkarboweOddalono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń Sędzia WSA Marek Kraus po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 2 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi I. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 19 stycznia 2026 r. nr 2201-IEE.7192.2.391.2025.9.WK w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę UZASADNIENIE Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowe
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
organ rentowy
Data orzeczenia
2 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Przewodniczący
Małgorzata Gorzeń
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
UZASADNIENIE
Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni (obecnie w związku ze zmianą miejsca zamieszkania zobowiązanego) prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku M. P., w związku z czym doszło do zajęcia samochodu osobowego [...] zawiadomieniem o zajęciu ruchomości z dnia 28 października 2024 roku. I. P. (dalej: Strona lub Skarżąca) jest właścicielką ½ udziału tego samochodu.Pismem wysłanym w dniu 11 kwietnia 2025 r. Strona wystąpiła z żądaniem wyłączenia spod egzekucji udziału 1/2 samochodu osobowego marki [...]. Do wniosku ww. dołączyła kopię wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 10 czerwca 2020 r. w przedmiocie orzeczenia rozwodu.Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni przeprowadził postępowanie wyjaśniające następnie postanowieniem z dnia 8 maja 2025 r. nr 2208-SEE.7113.1.53.2025.4 odmówił wyłączenia spod egzekucji udziału ½ opisanego wyżej samochodu. Pomimo dwukrotnego awizowania Strona nie podjęła korespondencji i została ona uznana za doręczoną w trybie art. 44 § 4 k.p.a. 28 maja 2025 roku.Pismem z 13 sierpnia 2025 r. (przekazanym zgodnie z właściwością miejscową Naczelnikowi Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni) Strona poinformowała, że wnosi "odwołanie od decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku", podkreślając, że samochód został zakupiony w trakcie małżeństwa i stanowi współwłasność jej oraz byłego męża. Wskazała, że stosownie do treści art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ma równe prawo do posiadania i korzystania z samochodu, niezależnie od tego, że w dowodzie rejestracyjnym jako jedyny właściciel figuruje były mąż. Do wniosku ponownie załączyła kopię wyroku z dnia 10 czerwca 2020 r. w przedmiocie orzeczenia rozwodu.Postanowieniem z dnia 3 września 2025 roku nr 2209-SEE.7113.5.35.2025.2 Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni odmówił wszczęcia postępowania w sprawie. W jego treści wyjaśnił, że żądanie wyłączenie udziału pojazdu spod egzekucji zostało już merytorycznie rozpatrzone. Postanowienie to doręczono Stronie 11 września 2025 r.Pismem z dniu 18 września 2025 roku wniesionym za pośrednictwem operatora wyznaczonego Strona zwróciła się z prośbą o przywrócenie terminu postanowienia.Postanowieniem z dnia 22 października 2025 roku nr 2209-SEE.7113.5.49.2025.2 organ egzekucyjny odmówił wszczęcia postępowania w sprawie. W jego treści wyjaśnił stronie, że żądanie o wyłączenie udziału 1/2 ww. pojazdu spod egzekucji zostało już merytorycznie rozpatrzone. Postanowienie zostało doręczone Stronie za pośrednictwem operatora wyznaczonego 3 listopada 2025 roku.Pismem z 6 listopada 2025 roku (wniesionym za pośrednictwem operatora wyznaczonego 10 listopada 2025 roku) Strona wniosła zażalenie na postanowienie wydanie przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni z dnia 8 maja 2025 roku o numerze 2208-SEE.7113.1.53.2025.4 wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia.Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: Dyrektor) postanowieniem z 19 stycznia 2026 r. nr 2201-IEE.7192.2.391.2025.9.WK stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.Dyrektor wskazał, że 28 maja 2025 r. doręczono Stronie - w trybie art. 44 k.p.a. - postanowienie Naczelnika z 8 maja 2025 r. Zgodnie z pouczeniem w nim zawartym termin do wniesienia zażalenia wynosił 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Strona mogła zatem złożyć zażalenie najpóźniej 4 czerwca 2025 roku. Natomiast zażalenie wniosła ona pismem z 6 listopada 2025 r. (nadanym 10 listopada 2025 r.), wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W rezultacie zażalenie Strona wniosła z uchybieniem terminu do jego złożenia.W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżąca wniosła o uchylenie wydanego postanowienia.W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że okolicznością uzasadniającą przywrócenie uchybionego terminu nie jest brak wiedzy o zapadłym w dniu 8 maja 2025 r. postanowieniu, na co zdaje się wskazywać organ, lecz stan fizyczny i psychiczny Skarżącej spowodowanych chorobą onkologiczną i agresywną terapią. Składał się na okresy głębokiej bezradności, bez siły i lęku powodujących brak reakcji na jakiekolwiek bodźce zewnętrzne, poza spełnianiem najbardziej podstawowych funkcji życiowych, przeplatanych okresami względnej poprawy, kiedy to Skarżąca podejmowała działania dotyczące zajęcia samochodu.Skarżąca przedłożyła organowi dokumentację lekarską potwierdzającą intensywne leczenie choroby onkologicznej, dostarczając poświadczenia systematycznych wlewów chemii od początku postawienia diagnozy w 2020 r. Organ ocenił ją w ten sposób, że Strona nie wyjaśniła, dlaczego choroba uniemożliwiła dotrzymanie terminu. Tymczasem Skarżąca wyjaśniła, że stan zdrowia (fizyczne i psychiczne wyniszczenie organizmu z powodu przyjmowania agresywnej chemii od kilku lat oraz świadomość powagi choroby) spowodowały, że nie była w stanie racjonalnie pokierować swoimi sprawami. Organ nieposiadający wiedzy medycznej nie jest uprawniony do dokonania oceny, że wpływ agresywnego leczenia onkologicznego (udokumentowany dokumentacją lekarską) na stan fizyczny i psychiczny nie uprawdopodabnia braku winy w niedochowaniu terminu. W przypadku wątpliwości, zgodnie z art. 9 k.p.a. powinien przed wydaniem decyzji zwrócić się do Skarżącej o przedłożenie dodatkowej dokumentacji lekarskiej, jeśli tę uznał za niewystarczającą.Skarżąca zaznaczyła, że w sprawie chodzi o uprawdopodobnienie, a nie udowodnienie podnoszonych okoliczności. Tymczasem przez cały okres choroby - w tym w 2025 r. - i nadal Skarżąca praktycznie walczy o życie, będąc w stanie depresji, zniechęcenia do podejmowania jakichkolwiek działań poza tymi niezbędnymi pozwalającymi na przeżycie i opieką nad małoletnią córką, które - w jej stanie zdrowia - i tak wymagają wielkiego, ponadprzeciętnego wysiłku. Skarżąca zwraca uwagę na to, że w miarę swoich możliwości i sił podejmowała kroki w celu wyjaśnienia statusu własnościowego zajętego samochodu osobowego. W tym celu korespondowała z organem rentowym i już w kwietniu 2025 r. wniosła o wyłączenie samochodu spod egzekucji. Następnie w piśmie z dnia 13 sierpnia wyjaśniła, że samochód został nabyty w trakcie trwania wspólności małżeńskiej. Podejmowała zatem działania w miarę swoich fizycznych i psychicznych możliwości. Niepodejmowanie awizowanych przesyłek od organu, wynikało z okresowych załamań psychicznych związanych z przebiegiem choroby nowotworowej, kiedy to Skarżąca nie miała siły na wykonywanie nawet zwykłych czynności bytowych.Podkreśliła, że utrzymanie zajęcia samochodu spowoduje, że pozostanie w obrocie decyzja oczywiście sprzeczna z prawem.Z tych powodów Skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia z dnia 19 stycznia 2026 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia i w konsekwencji o uchylenie także postanowienia z 19 stycznia 2026 r. stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 8 maja 2025 r..Skarżąca do skargi załączyła zaświadczenia lekarskie, w tym psychologa klinicznego [...] - obrazujące jej stan psychiczny i fizyczny podczas leczenia onkologicznego.W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał stanowisko, jak w wydanym przez siebie postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:Skarga podlega oddaleniu, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.Kwestia sporna w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym Dyrektor trafnie uznał, że Skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie w przedmiocie odmowy wyłączenia spod egzekucji udziału w ruchomości.Na wstępie należy wyjaśnić, że warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia zażalenia – jest zachowanie ustawowego terminu. Uchybienie tego terminu powoduje bezskuteczność zażalenia, co oznacza, że w takim przypadku organ nie może wypowiadać się w kwestii podniesionych w nim zarzutów.W przypadku złożenia przez stronę skargi na postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, kontrola sądu ogranicza się jedynie do ustaleń co do tego, czy zażalenie wniesiono w terminie, a zatem czy organ miał podstawy do orzeczenia o przekroczeniu przez stronę terminu. W takiej sprawie nie podlegają ocenie przyczyny uchybienia terminowi, gdyż kwestie te podlegają badaniu w sprawie dotyczącej przywrócenia terminu, a więc były rozstrzygane odrębnej sprawie. W sprawie o sygn. akt I SA/Gd 288/26 Sąd odniósł się do podnoszonych w tym zakresie argumentów Skarżącej i uwzględnił jej skargę, gdyż wyrokiem z dnia 2 czerwca 2026 r. uchylił postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.Natomiast w tej sprawie ocenie podlegało jedynie to, czy strona uchybiła terminowi do wniesienia zażalenia. Stwierdzenie uchybienia terminu do dokonania określonej czynności nie zależy od uznania organu. Obowiązek taki wynika wprost z ustawy i każde przekroczenie terminu zobowiązuje organ do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia określnego środka zaskarżenia, w tym przypadku zażalenia.Zgodnie z art. 17 § 1 u.p.e.a. o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżone postanowienie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia.Stosownie do treści art. 57 § 1 k.p.a. jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. W myśl art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe.W ocenie Sądu, w zaskarżonym postanowieniu organ, opierając się na ww. podstawach prawnych, prawidłowo ustalił termin wniesienia zażalenia, jak i termin jego upływu.Z akt sprawy wynika, że postanowienie Naczelnika z dnia 8 maja 2025 r. zostało doręczone skarżącej w trybie art. 44 k.p.a.Zgodnie z art. 44 § 1 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego (pkt 1); pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ (pkt 2).Stosownie do art. 44 § 2 k.p.a. zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.W myśl art. 44 § 3 k.p.a. w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia.Zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.Dla przyjęcia, że doszło do doręczenia przesyłki, pomimo braku jej faktycznego przekazania adresatowi, konieczne jest spełnienie określonych czynności, które mogą zostać zweryfikowane w oparciu o adnotacje dokonane przez doręczyciela na kopercie lub zwrotnym potwierdzeniu odbioru. W szczególności chodzi o wskazanie dat kolejnych zawiadomień o pozostawieniu przesyłki w określonym urzędzie, miejsca pozostawienia zawiadomień oraz przyczynę braku doręczeń przesyłki adresatowi. Aby uznać, że przesyłka została skutecznie doręczona w drodze tzw. fikcji doręczenia należy dysponować kopertą z naklejonym zwrotnym potwierdzeniem odbioru, na której znajdą się stosowne pieczęcie i podpisy doręczyciela przy pierwszym i drugim awizowaniu oraz data zwrotu pisma (z podpisem pracownika podejmującego próbę doręczenia przesyłki i datą zwrotu). Dodatkowo konieczna jest adnotacja doręczyciela ze wskazaniem, gdzie zostało umieszczone awizo i gdzie złożona została przesyłka. Kolejne czynności z tym związane winny znaleźć odzwierciedlenie na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru. W aktach sprawy musi się zatem znajdować się dowód, z którego jednoznacznie i jasno wynika, jak działał doręczający (tak WSA w Łodzi w wyroku o sygn. akt II SA/Łd 871/24 z 11 kwietnia 2025 r., publ. LEX nr 3859714).Ze znajdującego się w aktach zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że wszystkie opisane wyżej czynności zostały prawidłowo dokonane i udokumentowane - z zachowaniem wymogów określonych w art. 44 k.p.a.Dyrektor w oparciu o znajdujący się w aktach sprawcy dowód doręczenia przesyłki prawidłowo ustalił datę doręczenia postanowienia. Analiza dowodu doręczenia przesyłki nr [...] wskazuje, że przesyłka została wysłana na adres Strony i wobec nieobecności adresata pod wskazanym adresem była dwukrotnie awizowana. I awizo nastąpiło 14 maja 2025 r. i od tej daty biegł 14-dniowy termin, o którym mowa w art. 44 § 1 i 3 k.p.a., z którego upływem nastąpił skutek prawny w postaci doręczenia zastępczego (tj. 28 maja 2025 r.). Od tej daty liczono 7 dniowy termin do wniesienia zażalenia.W tej sytuacji zasadnie w zaskarżonym postanowieniu przyjęto, że postanowienie doręczono Stronie w trybie art. 44 k.p.a.W konsekwencji należało przyjąć, że siedmiodniowy termin do złożenia zażalenia liczony od 28 maja 2025 r. upływał z dniem 4 czerwca 2025 r. Tymczasem zażalenie nadano dopiero 10 listopada 2025 r., tj. z przekroczeniem ustawowego terminu. Z uwagi na powyższe – przekroczenie terminu – Dyrektor prawidłowo stwierdził, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu.Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), nie stwierdził naruszeń prawa, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.Mając na względzie wszystkie przedstawione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ww. ustawy, oddalił skargę.W konsekwencji należało przyjąć, że siedmiodniowy termin do złożenia zażalenia liczony od 28 maja 2025 r. upływał z dniem 4 czerwca 2025 r. Tymczasem zażalenie nadano dopiero 10 listopada 2025 r., tj. z przekroczeniem ustawowego terminu. Z uwagi na powyższe – przekroczenie terminu – Dyrektor prawidłowo stwierdził, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu.Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), nie stwierdził naruszeń prawa, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.Mając na względzie wszystkie przedstawione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ww. ustawy, oddalił skargę.