Wyrok - I SA/Po 459/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu - z dnia 2 czerwca 2026
Teza
Oddalono skargę. Dnia 2 czerwca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędzia WSA Marek Sachajko (sprawozdawca) Sędzia WSA Michał Ilski Protokolant: sekretarz sądowy Aleksandra Andrzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2026 roku sprawy ze skargi P. P. na decyzję Zarządu Województwa z dnia 31 grudnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty do zwrotu oddala skargę. UZASADNIENIE Przedmiotem skargi P. P. - P. U. P. w P. (dalejOddalono skargę. Dnia 2 czerwca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędzia WSA Marek Sachajko (sprawozdawca) Sędzia WSA Michał Ilski Protokolant: sekretarz sądowy Aleksandra Andrzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2026 roku sprawy ze skargi P. P. na decyzję Zarządu Województwa z dnia 31 grudnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty do zwrotu oddala skargę. UZASADNIENIE Przedmiotem skargi P. P. - P. U. P. w P. (dalej
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Kwota główna
25.000,00 zł · kwota żądania
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
rozprawa
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
odsetki ustawowe
Role w sprawie
uczestnik postępowania
apelujący / skarżący
wnioskodawca
uczestnik
Data orzeczenia
2 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Przewodniczący
Marek Sachajko
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (5)
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
UZASADNIENIE
Przedmiotem skargi P. P. - P. U. P. w P. (dalej "Strona", "Beneficjent" lub "Skarżący") jest decyzja Zarządu Województwa (dalej: IZ WRPO, organ odwoławczy) z dnia 31 grudnia 2025 r., w przedmiocie zobowiązania do zwrotu części dofinansowania utrzymał w mocy w całości zaskarżoną decyzję Dyrektora W. U. P. w P. nr [...] z 6 sierpnia 2025 r., w sprawie określenia kwoty do zwrotu i wyłączył naliczanie odsetek od 26 października 2025 r. do dnia doręczenia niniejszej decyzji.Zaskarżone rozstrzygnięcie było wynikiem następujących ustaleń faktycznych i oceny prawnej.W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z Umową, łączna wysokość wydatków kwalifikowalnych Projektu wynosiła 16.403.318,14 zł i obejmowała dofinansowanie ze środków wspólnotowych w wysokości 11.482.322,69 zł (co stanowiło [...] wydatków Projektu) z wkładu krajowego w wysokości 4.920.995,45 zł (co stanowiło [...] wydatków Projektu).Celem głównym Projektu była aktywizacja zawodowa 1185 osób jako uczestników Projektu, dalej też jako UP, pozostających bez pracy, zarejestrowanych w P. U. P. w P. zamieszkujących obszar miasta P. lub P. P., w tym osób w trudnej sytuacji, w szczególności: osób długotrwale bezrobotnych, kobiet, osób z niepełnosprawnościami, osób z niskimi kwalifikacjami do poziomu ISCED 3 (poziom edukacji średniej, zwany też szkolnictwem średnim II stopnia lub wyższym poziomem edukacji średniej), osób w wieku 50 lat i więcej, osób młodych w wieku 18-29 lat, w tym osoby z grupy NEET (nieuczący się, niepracujący i nieuczestniczący w szkoleniach), której rezultatem będzie podjęcie zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub działalności gospodarczej przez minimum 80% UP. Projekt był rozliczany na podstawie wydatków rzeczywiście poniesionych.Projekt był realizowany przez Beneficjenta w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 31 grudnia 2024 r.Zastępca Dyrektora IAS, pismem z 16 grudnia 2024 r. (znak: UNP [...]) przekazał IP FEW Podsumowanie ustaleń dokonanych w odniesieniu do Projektu, dalej jako Podsumowanie ustaleń IAS, wskutek przeprowadzonego w dniach od 2 października 2024 r. do 12 grudnia 2024 r. audytu Projektu oraz zobowiązał IP FEW do przekazania Beneficjentowi wyników ustaleń i wskazał, że IP FEW może wypowiedzieć się w terminie 14 dni od dnia doręczenia Podsumowania ustaleń IAS.Pismem z 28 sierpnia 2025 r. (znak: [...]), dalej jako Wezwanie, IP FEW wezwała Beneficjenta do zwrotu kwoty w wysokości 25.000,00 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych.Pismem z 28 marca 2025 r. (znak: [...]), doręczonym 31 marca 2025 r., IP FEW zawiadomiła Beneficjenta o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w sprawie zwrotu środków wynikających z audytu operacji przeprowadzonego przez IAS.Pismem z 6 maja 2025 r. (znak: [...]), doręczonym 7 maja 2025 r., IP FEW wezwała Beneficjenta do "przekazania kompletnej dokumentacji dotyczącej uczestnictwa w projekcie [Projekcie] ..) D. K.".Po przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym, 6 sierpnia 2025 r. Dyrektor WUP wydał Decyzję, w której określił kwotę przypadającą do zwrotu przez Beneficjenta w wysokości 25.000,00 zł, wynikającą z audytu operacji przeprowadzonego przez IAS, a także wskazał termin naliczania odsetek oraz sposób dokonania zwrotu żądanej kwoty.Organ I Instancji uznał, iż została spełniona przesłanka do wydania decyzji administracyjnej określona w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., zgodnie z którą "w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są (...) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w (...) [art. 184 u.f.p.], tj. procedur określonych w umowie międzynarodowej lub innych procedur obowiązujących przy ich wykorzystaniu — "podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji o której mowa w ust. 9 [u.f.p.] (...) gdyż Beneficjent naruszył:1. postanowienia podrozdziału 2.2 pkt 1 (...) Wytycznych w zakresie kwalifikowalności rozliczając w Projekcie nieuzasadniony wydatek,2. postanowienia § 4 ust. 1 pkt 8 Umowy, zgodnie z którymi zobowiązał się do przestrzegania przepisów prawa krajowego,3. postanowienia § 4 ust. 1 pkt 10 Umowy, zgodnie z którymi zobowiązał się do realizacji Projektu zgodnie z Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności, co nie zostało zrealizowane,4. postanowienia § 4 ust. 2 Umowy, zgodnie z którymi ponosi odpowiedzialność za działania lub zaniechania osób objętych wsparciem,5. postanowienia § 4 ust. 3 Umowy, zgodnie z którymi Beneficjent ponosi przed Instytucją Pośredniczącą [IP FEW] odpowiedzialność za realizację projektu [Projektu],6. postanowienia § 4 ust. 4 Umowy zgodnie z którymi obowiązki Beneficjenta do dotyczące realizacji Umowy wynikają z powszechnie obowiązujących przepisów prawa, treści Umowy, Wytycznych [Wytycznych w zakresie kwalifikowalności] i Wniosku [wniosku o dofinansowanie Projektu],7. postanowienia § 11 ust. 1 Umowy z uwagi na brak zwrotu środków wydatkowanych przez Beneficjenta w ramach Projektu niezgodnie z prawem unijnym lub prawem krajowym (...).".Od powyższej decyzji Beneficjent złożył odwołanie do Instytucji Zarządzającej Programem Fundusze Europejskie dla W. 2021-2027 — Zarządu Województwa jako organu odwoławczego.Organ II instancji uznał zarzuty odwołania za niezasadne.W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w ustawie wdrożeniowej wskazano na instytucję zarządzającą jako organ właściwy do odzyskiwania kwot podlegających zwrotowi, w tym do wydawania decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programu operacyjnego, a także rozpatrywania odwołań od decyzji wydawanych w pierwszej instancji przez instytucję pośredniczącą, natomiast zasady zwrotu otrzymanych środków w przypadku nieprawidłowego ich wykorzystania oraz ich pobierania określa umowa zawierana z beneficjentem, którego projekt został wybrany do dofinansowania przez instytucję zarządzającą lub instytucję pośredniczącą.W rozpatrywanej sprawie zastosowanie mają art. 184 i art. 207 u.f.p. oraz art. 60 u.f.p. pkt 6 u.f.p. wskazujący, że do środków publicznych stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym zalicza należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności.Organ wskazał, że zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej " W celu objęcia projektu dofinansowaniem właściwa instytucja, po wybraniu go do dofinansowania, zawiera jego wnioskodawcą umowę o dofinansowanie projektu albo podejmuje decyzję o dofinansowaniu projektu".Umowa ta określa procedury, zasady, warunki i tryb, na jakich Beneficjentowi zostało przyznane dofinansowanie, a także prawa i obowiązki Beneficjenta oraz konsekwencje wynikające m.in. z naruszenia postanowień Umowy. Umowa jest zatem elementem projektu.Organ wskazał, że 4 października 2023 r. została zawarta Umowa pomiędzy Zarządem Województwa działającym w imieniu i na rzecz Województwa [...] jako IZ FEW, w imieniu i na rzecz którego działała IP FEW — WUP, reprezentowanym przez S. W. - W. WUP a Beneficjentem, następnie aneksowana 21 maja 2024 r. Beneficjent podpisując Umowę o dofinansowanie i przystępując do realizacji Projektu, dobrowolnie przyjął na siebie zobowiązania wynikające z zawartej Umowy.Beneficjent zobowiązany był:— do przestrzegania przepisów prawa unijnego i krajowego, w tym w szczególności Rozporządzenia Ogólnego wraz ze zmianami oraz odpowiednimi rozporządzeniami wykonawczymi (§ 4 ust. 1 pkt 8 Umowy),— do stosowania m.in. postanowień Wytycznych w zakresie kwalifikowalności (§ 4 ust. 1 pkt 10 w zw. z § 1 pkt 26 Umowy, § 4 ust. 4 Umowy),— do ponoszenia wydatków w Projekcie w sposób przejrzysty, racjonalny i efektywny oraz do uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i procedurami (§17 ust. 1 Umowy).Ponadto, w Umowie wskazano, że:— Beneficjent ponosi odpowiedzialność za działania lub zaniechania osób objętych wsparciem i jest jedynym podmiotem uprawnionym do kontaktu z IP FEW (§ 4 ust. 2 Umowy),— Beneficjent ponosi przed IP FEW odpowiedzialność za realizację Projektu (§ 4 ust. 3 Umowy),— jeśli środki w ramach Projektu wydatkowane są przez Beneficjenta niezgodnie z prawem unijnym lub prawem krajowym, podlegają zwrotowi na podstawie art. 207 u.f.p. (§11 ust. 1 Umowy), a przy braku dokonania ww. zwrotu — wydawana jest decyzja administracyjna w tym zakresie (§11 ust. 3 Umowy).Zgodnie z art. 63 ust. 1 Rozporządzenia Ogólnego kwalifikowalność wydatków ustala się na podstawie przepisów krajowych.Powyższe zostało zrealizowane m.in. poprzez wydanie przez ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego na podstawie art. 5 ustawy wdrożeniowej Wytycznych w zakresie kwalifikowalności oraz zobowiązanie Beneficjenta w Umowie do ich stosowania.W przedmiotowej sprawie zastosowanie mają Wytyczne w zakresie kwalifikowalności z 18 listopada 2022 r. w wersji obowiązującej od 25 listopada 2022 r. do 24 marca 2025 r., gdyż we wskazanym przedziale czasowym realizowany był Projekt.Zgodnie z podrozdziałem 2.2. pkt 1 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności, wydatek jest kwalifikowalny, jeżeli m.in.:- jest zgodny z przepisami prawa (podrozdział 2.2. pkt 1 lit. a),- jest zgodny z umową o dofinansowanie projektu i Wytycznymi, w tym Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności, oraz innymi procedurami, do stosowania których beneficjent zobowiązał się w umowie o dofinansowanie projektu (podrozdział 2.2. pkt 1 lit. b),- został dokonany w sposób przejrzysty, racjonalny i efektywny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów (podrozdział 2.2. pkt 1 lit. f).Organ odwoławczy wskazał, że załącznikiem do Wniosku był Plan, w którym Odbiorca wskazał, że rodzajem planowanej działalności będzie "Sprzedaż internetowa kosmetyków, perfum firmy F.. W." i wyjaśnił, że "Klienci mając odpowiednią wiedzę będą kupowali produkty odpowiednie dla własnych potrzeb. Płatności dokonają na mojej stronie internetowej. Ja [Odbiorca] towar będę zamawiał u dostawy z wysyłką do mojego lokalu. Następnie będę pakował zamówienia u siebie i wysyłał do klientów.". Ponadto, Odbiorca w Planie w punktach:- Dystrybucja - wskazał, że "będzie odpowiedzialny za kontakt z klientem, marketing i finalizację zamówień za pomocą własnej strony internetowej", a także, że "będzie dokonywał zamówień produktów na stronie internetowej firmy F.. W. z wysyłką do własnego lokalu, a na koniec zapakuje produkty i będzie wysyłać je na adresy klientów",- Promocja wskazał, że "Firma będzie promowała swą działalność poprzez następujące nośniki reklamy (...) Strona internetowa — będzie platformą sprzedażową, a także miejscem gromadzenia informacji o posiadanych ofertach produktowych, promocjach, usługach i zakresie działalności firmy",- Charakterystyka Wnioskodawcy - w zakresie przygotowania do prowadzenia wybranego rodzaju działalności gospodarczej wskazał m.in., że jest "przygotowany do prowadzenia firmy. (...) wiem jak stworzyć stronę internetową i pozycjonować ją w sieci, pomoże to pozyskiwać więcej konkretnych klientów", oraz że będzie "mógł zaimplementować wtyczki do szybkiej płatności na, jeden klik' (...).".Zdaniem organu odwoławczego, charakterystyka prowadzonej działalności gospodarczej była bezsprzecznie i nierozerwalnie związana z utworzeniem własnej strony internetowej, za pośrednictwem której miałaby odbywać się bezpośrednia sprzedaż perfum i kosmetyków.Organ stwierdził ponadto, że w przypadku niedokonania zwrotu równowartości odliczonego lub zwróconego podatku naliczonego, dotyczącego zakupionych towarów i usług (VAT) w ramach przyznanych środków, Beneficjent zobowiązany był wypowiedzieć Umowę z Odbiorcą, a Odbiorca był zobowiązany do zwrotu środków wraz z odsetkami ustawowymi naliczonymi od dnia ich otrzymania, w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania do zwrotu (§ 5 ust. 1 pkt 7 Umowy z Odbiorcą). Nadto w przypadku naruszenia polegającego na zmianie rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej w okresie 12 miesięcy od dnia jej rozpoczęcia, Beneficjent mógł wypowiedzieć Umowę z Odbiorcą i zobowiązać Odbiorcę do zwrotu środków wraz z odsetkami ustawowymi naliczonymi od dnia ich otrzymania, w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania do zwrotu (§ 5 ust. 2 pkt 4 Umowy z Odbiorcą).Organ odwoławczy, na podstawie danych wykazanych w CEIDG stwierdził, że D. K. jako Odbiorca rozpoczął wykonywanie działalności gospodarczej 16 października 2023 r., z głównym numerem PKD nr [...] — sprzedaż detaliczna prowadzona przez domy sprzedaży wysyłkowej lub Internet.Organ odwoławczy wskazał, że w myśl § 3 pkt 7 Zasad Dyrektora PUP, Odbiorca "może wydatkować otrzymane środki na utworzenie strony internetowej, serwisu internetowego, portalu internetowego lub sklepu internetowego pod warunkiem jednoczesnego ich uruchomienia w Internecie. Strona [internetowa], serwis internetowy, portal internetowy lub sklep internetowy winny być utworzone w polskiej wersji językowej, dotyczyć wyłącznie rodzaju działalności gospodarczej, na którą (...) [Odbiorca] otrzymał dofinansowanie (...) i być aktywne najpóźniej w dniu złożenia (...) rozliczenia [Rozliczenia] środków przez [Odbiorcę] oraz funkcjonować prze okres obowiązywania (...) [Umowy z Odbiorcą].".Organ odwoławczy wskazał, że 13 grudnia 2023 r. do Beneficjenta wpłynęło Rozliczenie wraz z załącznikami, w tym m.in. z Oświadczeniem osoby składającej rozliczenie dotyczące podatku VAT informującym o fakcie bycia czynnym płatnikiem podatku VAT oraz zawierającym deklarację nieubiegania się o odzyskanie podatku VAT w ramach przyznanych środków.Organ odwoławczy stwierdził, że Odbiorca dokonał zakupu sprzętu technologicznego o szczegółowo określonych parametrach, który dawał możliwość utworzenia materiałów informacyjnych, promocyjnych, celem dalszego ich zamieszczania na własnej stronie internetowej.Organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji, że odbiorca zakupił sprzęt, który nie stanowił standardowego urządzenia biurowego i jest zaawansowanym technologicznie sprzętem klasy premium, dającym możliwość utworzenia strony internetowej.Tym samym, w ocenie organu odwoławczego okoliczność, iż część kwoty za laptop została sfinansowana z wkładu własnego Odbiorcy, pozostaje bez znaczenia, gdyż wciąż jest to ten sam, zaawansowany technologicznie sprzęt.Dnia 15 grudnia 2023 r. rozliczenie zostało zweryfikowane przez pracownika P. U. P. w P., a następnie zaakceptowane przez Dyrektora P. U. P. w P..Organ odwoławczy wskazał, że określonym we Wniosku elementem planowanego przedsięwzięcia Odbiorcy było posiadanie własnej strony internetowej. Organ Odwoławczy wskazał także, że Odbiorca miał przygotować stronę internetową samodzielnie. Wobec powyższego Odbiorca był zobowiązany do przedstawienia jednoznacznego dowodu realizacji tego założenia. Organ odwoławczy stwierdził bowiem, że liczy się osiągnięcie założonego efektu, tj. uruchomienie działającej i dostępnej online strony sprzedażowej, która realizuje cel prowadzenia działalności gospodarczej zgodnie z przeznaczeniem przyznanych środków.Zdaniem organu odwoławczego Odbiorca wskazywał swój potencjał techniczny i możliwość utworzenia własnej strony internetowej.Organ odwoławczy stwierdził, że strona internetowa stanowiła warunek konieczny i niezbędny dla zrealizowania zaplanowanego modelu biznesowego, a więc jej brak oznacza całkowite uniemożliwienie funkcjonowania przedsiębiorstwa w założonej we Wniosku formie. Ponadto, Organ Odwoławczy zwrócił uwagę na fakt, iż w niniejszej sprawie Odbiorca w trakcie realizacji Umowy z Odbiorcą całkowicie zmienił założony przez siebie model biznesowy i nie prowadził sprzedaży bezpośredniej, lecz przez reflink. Organ odwoławczy stwierdził także, że wskutek stosowania reflinków Odbiorca nie prowadził działalności handlowej lecz działalność usługową, promując towar innego przedsiębiorcy, za co otrzymywał wynagrodzenie prowizyjne. Ponadto, strona internetowa [...] nie jest sklepem internetowym, lecz stanowi prosty profil typu "link-in-bio", który umożliwia prezentację produktów i przekierowuje użytkowników do zakupu poprzez linki afiliacyjne, czyli reflinki. Nie jest więc stroną internetową umożliwiającą zakup produktów bezpośrednio od Odbiorcy lecz narzędziem marketingowym.Organ odwoławczy stwierdził, że Beneficjent nie dopełnił obowiązków w zakresie nadzoru i kontroli nad przygotowaniem i realizacją przedsięwzięcia przez Odbiorcę, ani nie zabezpieczył należycie ryzyka związanego z nieskutecznym wykorzystaniem środków publicznych.Zdaniem organu odwoławczego na Beneficjencie ciążył obowiązek skonstruowania takiego modelu realizacji wsparcia, który zabezpieczyłby efektywność wydatkowania środków publicznych oraz gwarantował osiągnięcie założonych rezultatów. Wobec powyższego, organ odwoławczy stwierdził, że Beneficjent winien sprawować odpowiedni i skuteczny nadzór nad wykonywaniem Umowy z Odbiorcą.Zgodnie z § 3 ust. 4 pkt 28 Zasad Dyrektora PUP, dofinansowanie na podjęcie działalności gospodarczej nie jest przyznawane na wykonywanie działalności w lokalu/miejscu współdzielonym z innym podmiotem, bez wyodrębnionego pomieszczenia/terenu do wyłącznej dyspozycji wnioskodawcy w celu prowadzenia przez niego działalności gospodarczej.Ponadto, w myśl § 6 ust. 18 Zasad Dyrektora PUP, w trakcie trwania Umowy z Odbiorcą, Beneficjent dokonuje oceny prawidłowości wykonania Umowy z Odbiorcą, poprzez weryfikację dokumentów rozliczeniowych, przeprowadzenie wizytacji monitorującej oraz potwierdzenie prowadzenia działalności gospodarczej przez Odbiorcę.Zaniechanie przez Beneficjenta tych obowiązków prowadzi do stwierdzenia, iż Beneficjent naruszył zapisy § 4 ust. 2 i § 4 ust. 3 Umowy oraz obowiązujące przepisy prawa, w tym zapisy Podrozdziału 2.2. pkt 1 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności. Organ odwoławczy zwrócił również uwagę, iż obowiązek wydatkowania środków zgodnie z zasadą gospodarności i rzetelności określony został w Umowie.Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I Instancji, zgodnie z którym Beneficjent dobrowolnie podpisał Umowę. Organ wskazał, że faktem jest, że Beneficjent przedstawiał swoje zastrzeżenia, jednakże nie ma podstaw do stwierdzenia, by Beneficjent nie miał świadomości ciążących na nim praw i obowiązków. Organ Odwoławczy uznał zarzut Strony w tym zakresie za niezasadny.Organ wskazał, że akceptacja rozliczenia finansowego z tytułu Umowy z Odbiorcą nastąpiła 15 września 2023 r., natomiast wizyta monitorująca, do której dołączono Oświadczenie z 23.09.2024 r., miała miejsce dopiero 30 września 2024 r. Zdaniem organu odwoławczego, z momentem otrzymania Oświadczenia z 23 września 2024 r., Beneficjent miał możliwość stwierdzenia naruszeń Umowy z Odbiorcą i podjęcia wobec Odbiorcy niezbędnych kroków.W ocenie organu odwoławczego, nałożenie na Beneficjenta dodatkowego obowiązku w zakresie aneksowania ww. umów nie powodowało zwolnienia go z realizacji pierwotnych zobowiązań umownych, w szczególności z obowiązku bieżącej kontroli prawidłowej realizacji Projektu, w tym realizacji Umowy z Odbiorcą.Odnosząc się do kwestii odzyskania przez Odbiorcę równowartości podatku VAT i niedokonania przez niego ich zwrotu, organ odwoławczy wskazał, że w myśl § 8 ust. 2 pkt 5 Rozporządzeniu Ministra Rodziny, Pracy i P. Społecznej z 14 lipca 2017 r. w sprawie dokonywania z Funduszu Pracy refundacji kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy oraz przyznawania środków na podjęcie działalności gospodarczej, obowiązek zwrotu równowartości odliczonego lub zwróconego, zgodnie z ustawą z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług podatku naliczonego dotyczącego zakupionych towarów i usług w ramach przyznawania środków na podjęcie działalności gospodarczej stanowi jeden z warunków umowy o przyznanie środków na podjęcie działalności gospodarczej i powstaje w terminie:a) określonym w umowie o przyznanie środków na podjęcie działalności gospodarczej, nie dłuższym jednak niż 90 dni od dnia złożenia deklaracji podatkowej dotyczącej podatku od towarów i usług, w której wykazano kwotę podatku naliczonego z tego tytułu — w przypadku gdy z deklaracji za dany okres rozliczeniowy wynika kwota podatku podlegająca wpłacie do urzędu skarbowego lub kwota do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy.Na podstawie § 2 ust. 7 Umowy z Odbiorcą, Odbiorca był zobowiązany do poinformowania Beneficjenta o odzyskaniu równowartości naliczonego podatku VAT, natomiast zgodnie z § 2 ust. 8 Umowy z Odbiorcą, Odbiorca był zobowiązany do zwrotu równowartości naliczonego podatku VAT., w terminie:a) 30 dni od dnia złożenia przez Odbiorcę deklaracji podatkowej dotyczącej podatku od towarów i usług (VAT), w której wykazano kwotę podatku naliczonego z tego tytułu — w przypadku, gdy z deklaracji za dany okres rozliczeniowy wynika kwota podatku podlegająca wpłacie do urzędu skarbowego lub kwota do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy;b) 30 dni od dnia dokonania przez urząd skarbowy zwrotu podatku na rzecz Odbiorcy — w przypadku, gdy z deklaracji podatkowej dotyczącej podatku od towarów i usług (VAT), w której wykazano kwotę podatku naliczonego z tego tytułu, za dany okres rozliczeniowy wynika kwota do zwrotu.Odbiorca przedłożył Beneficjentowi Oświadczenie osoby składającej rozliczenie dotyczące podatku VAT z 8 grudnia 2023 r., z którego wynikało, że jest czynnym podatnikiem VAT i nie będzie dokonywał odliczenia podatku VAT od faktur przedłożonych do Rozliczenia. Beneficjent poprzestał na przyjęciu ww. oświadczenia.W ocenie organu odwoławczego, z uwagi na fakt, iż Beneficjent jest odpowiedzialny za prawidłowe wydatkowanie i rozliczenie środków publicznych, jego obowiązkiem jest nie tylko zabezpieczenie się pobraniem Oświadczenia osoby składającej rozliczenie dotyczące podatku VAT od Odbiorcy, ale również podejmowanie działań zmierzających do realnej weryfikacji informacji otrzymanych od D. K., szczególnie w sytuacjach, które mogą prowadzić do powstania nieuzasadnionych korzyści po stronie Odbiorcy.Organ odwoławczy wskazał, że w przypadku gdy osoba jest czynnym podatnikiem VAT i jednocześnie nie deklaruje zamiaru odzyskiwania podatku naliczonego, samo pobranie w tym zakresie Oświadczenia osoby składającej rozliczenie dotyczące podatku VAT jest niewystarczające, dlatego Beneficjent winien przeprowadzić dodatkową w tym celu weryfikację. Organ odwoławczy podzielił w tym zakresie stanowisko Organu I instancji, który wskazał, że możliwe jest np. wystąpienie z prośbą o udzielenie informacji do właściwego miejscowo urzędu skarbowego w celu uzyskania wiążącej informacji podatkowej.Podsumowując, w ocenie Organu Odwoławczego zgodnie z § 6 ust. 18 Zasad Dyrektora PUP w związku z § 1 Umowy z Odbiorcą to Beneficjent, był odpowiedzialny za ocenę prawidłowości realizacji Umowy z Odbiorcą w trakcie jej trwania. Ponadto, w świetle podnoszonych przez Stronę zarzutów dotyczących zapisów § 4 ust. 2 i ust. 3 Umowy odnoszących się m.in. do odpowiedzialności Beneficjenta za działania lub zaniechania osób objętych wsparciem, w ocenie organu odwoławczego, Strona tym bardziej powinna dołożyć wszelkiej staranności wobec kontrolowania prawidłowości realizacji Umowy z Odbiorcą w trakcie jej trwania.Organ odwoławczy wskazał, że cały model biznesowy Odbiorcy opierał się na utworzeniu i prowadzeniu własnej strony internetowej w celu bezpośredniej sprzedaży perfum i kosmetyków, a więc obowiązkiem Beneficjenta była weryfikacja, czy taka strona internetowa w ogóle powstała.Ta weryfikacja powinna nastąpić co najmniej na etapie faktycznego rozliczania środków przyznanych na rozpoczęcie prowadzenia działalności gospodarczej, a brak takiej weryfikacji na tym etapie wskazuje na niedostateczny nadzór nad realizacją omawianego przedsięwzięcia Odbiorcy. Skoro podstawowym założeniem biznesowym Odbiorcy było uruchomienie platformy sprzedażowej online w celu sprzedaży określonego asortymentu, jej istnienie było fundamentalnym wskaźnikiem prawidłowości wykorzystania środków przyznanych na rozpoczęcie prowadzenia działalności gospodarczej.Niezależnie od postanowień § 4 ust. 2 i ust. 3 Umowy, które jednoznacznie przypisują Beneficjentowi wyłączną odpowiedzialność za realizację Projektu oraz działania uczestników objętych wsparciem w ramach Projektu, organ zwrócił uwagę na specyfikę źródła finansowania przedsięwzięcia Odbiorcy. W przedmiotowym przypadku wsparcie finansowe zostało przyznane w ramach instrumentu określonego w art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, tj. w postaci jednorazowych środków na podjęcie działalności gospodarczej. W myśl art. 46 ust. 2 i ust. 3 ww. ustawy, przyznanie środków jest możliwe po zawarciu Umowy z Odbiorcą a minister właściwy określa szczegółowe warunki udzielania tego rodzaju wsparcia w drodze rozporządzenia.Szczegółowe zasady dotyczące przyznawania i rozliczania tych środków, jak również kwestie nadzoru nad realizacją umowy o dotację, zostały określone w rozporządzeniu Ministra Rodziny, Pracy i P. Społecznej z 14 lipca 2017 r. w sprawie dokonywania z Funduszu Pracy refundacji kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy oraz przyznawania środków na podjęcie działalności gospodarczej. Rozporządzenie to reguluje m.in.: sposób przyznawania i rozliczania środków, obowiązek prowadzenia nadzoru nad realizacją Umowy z Odbiorcą oraz konieczność oceny prawidłowości wykorzystanych środków zgodnie z przeznaczeniem.Z powyższego jednoznacznie wynika, że Beneficjent ponosi nie tylko odpowiedzialność za przyznanie i przekazanie środków zgodnie z przepisami, na co w swoich wyjaśnieniach powoływał się Beneficjent lecz zobowiązany jest również do zapewnienia odpowiedniego nadzoru nad ich wykorzystaniem przez odbiorców końcowych. Odpowiedzialność ta ma charakter całościowy i obejmuje zgodność formalną i merytoryczną realizacji działań, skuteczność udzielonego wsparcia, a także zgodność wykorzystania środków z celem wskazanym w Umowie z Odbiorcą oraz w Projekcie.Organ Odwoławczy podzielił stanowisko Organu I Instancji, iż to na Beneficjencie ciążył obowiązek nadzoru nad prawidłową realizacją Umowy z Odbiorcą. Co więcej, sam Beneficjent uznał, że dofinansowanie przekazane w ramach Umowy z Odbiorcą zostało wykorzystane niezgodnie z tą umową, co w ostateczności skutkowało jej wypowiedzeniem przez Beneficjenta oraz żądaniem przez niego zwrotu całego otrzymanego przez Odbiorcę dofinansowania.Organ odwoławczy wskazał, że wskutek stwierdzonych naruszeń powstała przesłanka do uznania wydatków poniesionych w ramach udzielonego Odbiorcy wsparcia na podjęcie działalności gospodarczej za niekwalifikowalne, a środków przekazanych na ten cel za wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem.Beneficjent, czyniąc pewne założenia do wniosku o dofinansowanie Projektu, przyjął na siebie odpowiedzialność za zrealizowanie ich w takim kształcie, w jakim to założył. Beneficjent zawierając Umowę przyjął zarówno prawo do wydatkowania środków publicznych, jak i obowiązek realizacji Projektu w sposób określony we wniosku o dofinansowanie Projektu oraz zgodnie z regulacjami prawnymi i unijnymi.Organ odwoławczy wskazał, że stwierdzone w Projekcie naruszenia procedur stanowią nieprawidłowość indywidualną, o której mowa w Wytycznych w sprawie korekt. Nieprawidłowość w myśl art. 2 pkt 31 Rozporządzenia Ogólnego, to każde naruszenie mającego zastosowanie prawa, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet UE poprzez obciążenie go nieuzasadnionym wydatkiem. Dla wystąpienia nieprawidłowości indywidualnej muszą wystąpić trzy przesłanki, które muszą zaistnieć łącznie, tj. naruszenie mającego zastosowanie prawa, działanie lub zaniechanie podmiotu gospodarczego oraz realny lub potencjalny szkodliwy wpływ na budżet UE, polegający na finansowaniu ze środków tego budżetu nieuzasadnionego wydatku.Organ odwoławczy stwierdził, że Beneficjent dopuścił się naruszenia prawa, gdyż Beneficjent naruszył zapisy:— postanowienia podrozdziału 2.2 pkt 1 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności rozliczając w Projekcie nieuzasadniony wydatek,- postanowienia § 4 ust. 1 pkt 8 Umowy, zgodnie z którymi zobowiązał się do przestrzegania przepisów prawa krajowego,- postanowienia § 4 ust. 1 pkt 10 Umowy, zgodnie z którymi zobowiązał się do realizacji Projektu zgodnie z Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności, co nie zostało zrealizowane,— postanowienia § 4 ust. 2 Umowy, zgodnie z którymi ponosi odpowiedzialność za działania lub zaniechania osób objętych wsparciem,— postanowienia § 4 ust. 3 Umowy, zgodnie z którymi Beneficjent ponosi przed IP FEW odpowiedzialność za realizację Projektu,— postanowienia § 4 ust. 4 Umowy zgodnie z którymi obowiązki Beneficjenta do dotyczące realizacji Umowy wynikają z powszechnie obowiązujących przepisów prawa, treści Umowy, wniosku o dofinansowanie Projektu, a także m.in. Wytycznych w zakresie kwalifikowalności,— postanowienia § 11 ust. 1 Umowy z uwagi na brak zwrotu środków wydatkowanych przez Beneficjenta w ramach Projektu niezgodnie z prawem unijnym lub prawem krajowym.Biorąc pod uwagę zebrany w sprawie materiał dowodowy, zdaniem organu odwoławczego, ustalenia organu I instancji są prawidłowe i uzasadniają żądanie zwrotu środków finansowych w kwocie określonej w decyzji.W rozpoznawanej sprawie organ I Instancji prawidłowo ustalił, że wykorzystanie środków z naruszeniem procedur określonych w Umowie, w tym z naruszeniem procedur określonych w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wypełnia dyspozycję normy określonej w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. i powoduje obowiązek zwrotu przez Stronę tych środków wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków.Organ odwoławczy podkreślił, iż środki publiczne przeznaczone na realizowanie projektów w ramach programów finansowanych ze środków europejskich mają charakter bezzwrotny i powinny być wykorzystywane zgodnie z prawem, obowiązującymi procedurami. Beneficjent składając wniosek o dofinansowanie, a następnie podpisując Umowę zaakceptował zapisy dokumentów, na podstawie których wdrażany jest FEW i zobowiązał się realizować Projekt zgodnie z ich brzmieniem.Podpisując Umowę Beneficjent zobowiązał się zatem do jej przestrzegania i postępowania zgodnie z jej literą.Wobec braku zwrotu środków organ I Instancji, zgodnie z art. 207 ust. 9 pkt 1 u.f.p., zobowiązany był wszcząć postępowanie administracyjne i wydać decyzję administracyjną określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki oraz sposób zwrotu środków. W świetle powyższego organ I Instancji, na skutek spełnienia przesłanki z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., a więc wykorzystania przez Beneficjenta środków z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p, w połączeniu z brakiem zwrotu środków w terminie 14 dni od dnia doręczenia Beneficjentowi pisemnego wezwania do zwrotu środków, zobowiązany był do wydania decyzji określającej kwotę do zwrotu.W ocenie organu odwoławczego, naruszenie obowiązujących procedur niewątpliwie spowodowało powstanie szkody w budżecie UE, gdyż szkodą w interesach finansowych UE jest finansowanie z funduszy unijnych nieuzasadnionego wydatku, z kolei nieuzasadniony wydatek to taki, który poniesiony został z naruszeniem podstawowych zasad prawa unijnego lub krajowego, przez co rozumie się naruszenie Umowy oraz zasad określonych w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności.Organ odwoławczy wskazał, że do wystąpienia szkody w budżecie UE wystarczające jest stwierdzenie, że naruszenie prawa wspólnotowego mogło spowodować szkodę rozumianą jako możliwość uszczuplenia środków unijnych. W przedmiotowej sprawie doszło do wystąpienia szkody realnej, gdyż wydatki poniesione przez Beneficjenta zostały rozliczone w Projekcie oraz sfinansowane ze środków unijnych.Organ odwoławczy podzielił w tym zakresie stanowisko organu I Instancji.W skardze do WSA w Poznaniu organowi wydającemu zaskarżoną decyzję zarzucono naruszenie przepisów/procedur postępowania, które miało wpływ na treść decyzji:1. art. 6 k.p.a. m. in. poprzez przyjęcie, że:a) Beneficjent naruszył zapisy § 4 ust. 2 i § 4 ust. 3 umowy i naruszył zasadę gospodarności oraz rzetelności poprzez nieprawidłowe gospodarowanie środkami publicznymi;b) Skarżący naruszył art. 207 Ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1483) w zw. z § 11 ust. 1 umowy zawartej pomiędzy Skarżącym a Organem I instancji;c) Beneficjent naruszył zapisy Podrozdziału 2.2. pkt 1 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków na lata 2021-2027 dla EFS+, EFRR, FS i FST (dalej zwanych "Wytycznymi" lub "Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności").2. Art. 7 k.p.a. poprzez przyjęcie, że Skarżący: "...nie dopełnił obowiązków w zakresie nadzoru i kontroli nad przygotowaniem i realizacją przedsięwzięcia przez Odbiorcę, ani nie zabezpieczył należycie ryzyka związanego z nieskutecznym wykorzystaniem środków publicznych" co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, podczas gdy Beneficjent podjął niezbędne czynności w zakresie kontroli i nadzoru nad wykonywaniem umowy o przyznanie środków na podjęcie działalności gospodarczej.3. Art. 7a § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i brak rozstrzygnięcia wątpliwości prawnych co do treści wykładni przepisów na korzyść strony.4. Art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej, w szczególności poprzez niekierowanie się przez Organ zasadami proporcjonalności i równego traktowania.5. Art. 75 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie ż urzędu wszystkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, a w konsekwencji niezebranie i nierozpatrzenie całego możliwego, dopuszczalnego i zasadnego materiału dowodowego.6. Art. 80 k.p.a. poprzez wykroczenie poza zasadę swobodnej oceny 'dowodów i uczynienie oceny dowolną, m.in. poprzez błędną interpretację zakresu obowiązków Skarżącego w zakresie kontroli i nadzoru nad osobami otrzymującymi dofinansowanie na rozpoczęcie działalności gospodarczej.7. Art. 81 a k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie wszelkich wątpliwości co do stanu faktycznego na niekorzyść Beneficjenta w szczególności przyjęcie, że Skarżący nie podjął odpowiednich czynności w zakresie nadzoru i kontroli w zakresie realizowania przez bezrobotnego umowy o przyznanie jednorazowych środków na podjęcie działalności gospodarczej.8. Podrozdziału 2.2. pkt 1 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków na lata 2021-2027 dla EFS+, EFRR, FS i FST (dalej zwanych "Wytycznymi" lub "Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności") poprzez błędną ich interpretację i przyjęcie, że Skarżący nie wypełnił obowiązków z nich wynikających.9. Naruszenie art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 w zw. z art. 184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych poprzez ich błędne zastosowanie i dochodzenie zwrotu należności, podczas gdy działania Odwołującego były zgodne z prawem i umową.Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania.Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.Postanowieniem z dnia 24 marca 2026r. Sąd oddalił wniosek o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji.Pismem z dnia 28 maja 2026r. podczas rozprawy zostało złożone przez stronę skarżącą pismo procesowe.Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje :Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.).Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że skarga nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest ww. decyzja Zarządu Województwa z dnia 31 grudnia 2025 r., w przedmiocie zobowiązania do zwrotu części dofinansowania utrzymująca w mocy w całości zaskarżoną decyzję Dyrektora W. U. P. w P. nr [...] z 6 sierpnia 2025 r., w sprawie określenia kwoty do zwrotu w wysokości 25.000 zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych.Zgodnie z treścią art. 207 ust. 1 u.f.p. w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są:1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184,3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy, z zastrzeżeniem ust. 8 i 10.Przepis art. 184 ust. 1 u.f.p. stanowi zaś, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Dotyczy środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej (art. 5 ust. 1 pkt 2 u.f.p.).Z treści art. 207 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 184 ust. 1 u.f.p. wynika, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków m.in. pochodzących z budżetu UE są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. "Inne procedury", o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p., to także procedury określone w umowie między beneficjentem a Instytucją Zarządzającą (lub Instytucją Pośredniczącą) projektem.W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, a Sąd orzekający w niniejszej sprawie stanowisko to podziela, że dokonując interpretacji pojęcia "innych procedur obowiązujących przy ich wykorzystaniu", o którym mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p., należy uwzględnić zarówno potoczne znaczenie wyrazu "procedura", jak i sposób uregulowania w prawie krajowym wdrażania programów operacyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 września 2023 r., sygn. akt I GSK 1283/22, publ.: baza CBOSA). Inne procedury, o których mowa w art. 184 ust. 1 pkt 2 u.f.p. to także procedury określone w umowie między beneficjentem a instytucją zarządzającą projektem (por. wyrok NSA z 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt I GSK 173/19, publ.: jak wyżej). Dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu rozumie się nie tylko normy proceduralne, lecz także i inne regulacje wynikające z prawa ustrojowego, czy prawa materialnego. Wyrażenie to obejmuje swym zakresem również wytyczne do poszczególnych programów wydawane przez właściwego ministra do spraw rozwoju regionalnego. Z kolei w umowach o dofinansowanie projektów ze środków europejskich umieszczane są postanowienia obligujące beneficjentów do przestrzegania tych wytycznych, na co wprost wskazuje art. 206 ust. 2 pkt 4a u.f.p. I choć wytyczne posiadają odmienny charakter prawny od ustaw i rozporządzeń, nie stanowią bowiem źródeł prawa powszechnie obowiązującego w świetle art. 87 Konstytucji RP, to należy je zaliczyć do przepisów (procedur) obowiązujących przy wykorzystaniu środków z budżetu UE, które w głównej mierze kierowane są do podmiotów zaangażowanych w realizację określonego programu, w szczególności do jego beneficjentów (por. wyrok WSA w Poznaniu z 12 kwietnia 2024 r., sygn. akt III SA/Po 72/24, publ: j.w.).Dodatkowo należy uwzględnić, że zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (dalej - ustawa) podstawę dofinansowania projektu stanowi umowa o dofinansowanie projektu albo decyzja o dofinansowaniu projektu. Umowa taka określa warunki dofinansowania projektu, a także prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane i stanowi istotną podstawę realizacji projektu.Wskazać także trzeba, że samo naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu UE nie oznacza automatycznie obowiązku stosowania korekt i zwrotu środków unijnych. Konieczna jest bowiem ocena skutków tego naruszenia w kontekście uregulowań określonych w art. 2 pkt 36 Rozporządzenia Ogólnego. Środki unijne podlegają zatem zwrotowi tylko wówczas, gdy wykorzystano je z naruszeniem procedur, które to naruszenie stanowi "nieprawidłowość" w rozumieniu art. 2 pkt 36 Rozporządzenia Ogólnego.Wymieniona "nieprawidłowość" ma natomiast miejsce w sytuacji, gdy wskutek naruszenia procedur doszło do powstania szkody lub mogłoby dojść do jej powstania w budżecie ogólnym UE. Możliwość powstania szkody należy rozumieć jako możliwość uszczuplenia środków unijnych. Dla uznania zatem, że doszło do powstania "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 36 Rozporządzenia Ogólnego wystarczy ustalenie, że wskutek naruszenia procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków unijnych powstała hipotetyczna możliwość powstania szkody w budżecie ogólnym UE.Stwierdzenie nieprawidłowości nakłada na państwo członkowskie - zgodnie z art. 143 ust. 2 Rozporządzenia Ogólnego - obowiązek dokonania korekt finansowych.Korekty finansowe polegają na anulowaniu w całości lub części wkładu publicznego w ramach operacji lub programu operacyjnego. W konsekwencji, wykrycie naruszenia czy to prawa unijnego, czy też prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego i uznanie go za nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 36 Rozporządzenia Ogólnego rodzi obowiązek odzyskania przez państwo członkowskie kwot wydatkowanych nieprawidłowo - poprzez nałożenie korekty finansowej. Dla zaistnienia obowiązku stosowania korekt i zwrotu środków unijnych muszą zostać spełnione dwie następujące przesłanki:- po pierwsze musi mieć miejsce naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków unijnych (określonych m.in. w umowie o dofinansowanie),- po drugie naruszenie to spowodowało lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym UE (por. wyrok NSA z 20 listopada 2014 r. sygn. II GSK 917/13, publ. j.w.).Z regulacji powyższych wynika, że wydanie decyzji o zwrocie dofinansowania jest możliwe po uprzednim ustaleniu przez organ, że stwierdzone naruszenie procedur ma charakter nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 Rozporządzenia Ogólnego. Ocena nieprawidłowości, jakich dopuścił się beneficjent jest najistotniejszym elementem stanu faktycznego stanowiącym przesłankę rozstrzygnięcia w sprawie zwrotu dofinansowania. Zatem rozstrzygnięcie sporu między stronami wymaga przesądzenia, czy wskazywane przez organ uchybienia mieszczą się w pojęciu "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 36 Rozporządzenia Ogólnego i w konsekwencji musiały skutkować nałożeniem określonych w zaskarżonej decyzji korekt finansowych.Szczegółowe zasady dofinansowania projektu, a także prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane, regulowane są w formie umowy zawieranej między beneficjentem, którego projekt został wybrany do dofinansowania, a instytucją zarządzającą albo działającą w jej imieniu instytucją pośredniczącą lub instytucją wdrażającą. Jak stanowi art. 61 ust. 1 ustawy umowa o dofinansowanie projektu stanowi podstawę dofinansowania projektu. Umowa ta określa warunki dofinansowania projektu, a także prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane, w czym mieszczą się także zasady zwrotu otrzymanych środków w przypadku ich nieprawidłowego wykorzystania.W przedmiotowej sprawie zgodnie z Umową, łączna wysokość wydatków kwalifikowalnych Projektu wynosiła 16.403.318,14 zł i obejmowała dofinansowanie:- ze środków unijnych w wysokości 11.482.322,69 zł (co stanowiło [...] wydatków Projektu),- z wkładu krajowego w wysokości 4.920.995,45 zł (co stanowiło [...] wydatków Projektu).Celem głównym Projektu była aktywizacja zawodowa 1185 osób jako uczestników Projektu, dalej też jako UP, pozostających bez pracy, zarejestrowanych w P. U. P. w P. zamieszkujących obszar miasta P. lub P. P., w tym osób w trudnej sytuacji, w szczególności: osób długotrwale bezrobotnych, kobiet, osób z niepełnosprawnościami, osób z niskimi kwalifikacjami do poziomu ISCED 3 (poziom edukacji średniej, zwany też szkolnictwem średnim II stopnia lub wyższym poziomem edukacji średniej), osób w wieku 50 lat i więcej, osób młodych w wieku 18-29 lat, w tym osoby z grupy NEET (nieuczący się, niepracujący i nieuczestniczący w szkoleniach), której rezultatem będzie podjęcie zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub działalności gospodarczej przez minimum 80% UP. Projekt był rozliczany na podstawie wydatków rzeczywiście poniesionych.Projekt był realizowany przez Beneficjenta w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 31 grudnia 2024 r.W ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo uznały, że została spełniona normatywna przesłanka do wydania decyzji administracyjnej określona w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.Biorąc pod uwagę prawidłowo – zdaniem Sądu – ustalony stan faktyczny, który stanowi podstawę do dokonania aktu subsumcji Beneficjent naruszył wymienione oraz poddane szczegółowej analizie przez organy wzorce postępowania w zakresie realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich.Należy wskazać, że w ramach dokonywanej przez Sąd kontroli judykacyjnej zaskarżonego aktu do podstawowych wzorców zaliczyć należy, poza wyżej opisanymi aktami normatywnymi, Wytyczne w zakresie kwalifikowalności wydatków jak i Umowę zawartą pomiędzy Instytucją Pośredniczącą a Beneficjentem, ale także Umowę zawartą pomiędzy Beneficjentem a Odbiorcą (tj. D. K.).Umowy te określą procedury, zasady, warunki i tryb, na jakich Beneficjentowi zostało przyznane dofinansowanie, a także prawa i obowiązki Beneficjenta, a także konsekwencje wynikające m.in. z naruszenia zarówno aktów prawnych, jak i postanowień Umów. Umowa jest istotnym elementem wchodzącym w skład systemu wzorców postępowania oraz w zakresie konsekwencji normatywnych naruszenia zasad realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich.W ramach dokonywanej przez Sąd kontroli judykacyjnej zaskarżonego aktu należy dokonać oceny prawidłowości działania organów w ramach procedury w zakresie zwrotu środków z perspektywy ww. aktów normujących prawa i obowiązki adresata decyzji w przedmiocie zwrotu.W przedmiotowej sprawie 4 października 2023 r. została zawarta Umowa pomiędzy Zarządem Województwa działającym w imieniu i na rzecz Województwa [...] jako IZ FEW, w imieniu i na rzecz którego działała IP FEW — W. U. P., reprezentowanym przez S. W. - W. WUP a Beneficjentem. Umowa ta została następnie aneksowana 21 maja 2024 r.Beneficjent przystępując do realizacji Projektu i podpisując Umowę o dofinansowanie, dobrowolnie zobowiązał się do realizacji postanowień wynikających z ww. Umowy.Beneficjent zobowiązał się przede wszystkim do przestrzegania przepisów zarówno prawa unijnego (m.in. Rozporządzenia Ogólnego wraz ze zmianami oraz odpowiednimi rozporządzeniami wykonawczymi, jak i przepisów prawa krajowego (§ 4 ust. 1 pkt 8 Umowy).Z perspektywy przedmiotu sprawy istne są także postanowienia umowy odsyłające do obowiązku stosowania przez Beneficjenta Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków. Jest to niezwykle istotny dokument wskazujący także wzorce postępowania Beneficjenta w zakresie realizacji projektu (§ 4 ust. 1 pkt 10 w zw. z § 1 pkt 26 Umowy, § 4 ust. 4 Umowy).Beneficjent zobowiązał się m.in. do ponoszenia wydatków w Projekcie w sposób przejrzysty, racjonalny i efektywny oraz do uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i procedurami (§17 ust. 1 Umowy).Bardzo istne postanowienie umowne z perspektywy odpowiedzialności Beneficjanta w aspekcie czynów osób objętych wsparciem zawarte zostało w § 4 ust. 2 Umowy. Zgodnie z tym postanowieniem Beneficjent ponosi odpowiedzialność za działania lub zaniechania osób objętych wsparciem i jest jedynym podmiotem uprawnionym do kontaktu z IP FEW. Beneficjent ponosi też odpowiedzialność za realizację Projektu przed IP FEW (§ 4 ust. 3 Umowy). Umowa zawiera także postanowienia w zakresie właściwej procedury w przypadku ponoszenia wydatków przez Beneficjenta sprzecznie z prawem unijnym czy też krajowym. W przypadku gdy środki w ramach Projektu wydatkowane są przez Beneficjenta niezgodnie z prawem unijnym lub prawem krajowym, podlegają zwrotowi na podstawie art. 207 u.f.p. (§11 ust. 1 Umowy), a przy braku dokonania ww. zwrotu — wydawana jest w tym zakresie decyzja administracyjna (§11 ust. 3 Umowy).Należy w tym miejscu zwrócić uwagę na niezwykle istotny - z perspektywy oceny prawidłowości wydatkowania środków art. 63 ust. 1 ww. Rozporządzenia Ogólnego. Zgodnie z powyższym przepisem kwalifikowalność wydatków ustala się na podstawie przepisów krajowych.Jak już wyżej zostało wskazane istotną rolę w zakresie pewności prawnej co do prawidłowości ponoszonych wydatków pełnią Wytyczne w zakresie kwalifikowalności wydatków.Zgodnie z podrozdziałem 2.2. pkt 1 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności, wydatek jest kwalifikowalny, jeżeli m.in. jest zgodny z przepisami prawa (podrozdział 2.2. pkt 1 lit. a); jest zgodny z umową o dofinansowanie projektu i Wytycznymi, w tym Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności, oraz innymi procedurami, do stosowania których beneficjent zobowiązał się w umowie o dofinansowanie projektu (podrozdział 2.2. pkt 1 lit. b); został dokonany w sposób przejrzysty, racjonalny i efektywny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów (podrozdział 2.2. pkt 1 lit. f).Dokonując analizy zarzutów zawartych w skardze Sąd stwierdza, że zarzuty są bezzasadne.Podkreślić należy, że strona skarżąca jako jeden z najistotniejszych zarzutów podniosła zarzut wskazujący na brak możliwości "realnego wpływu na zapisy umowy", a to z uwagi na fakt, że realizowany przez Beneficjenta projekt jest projektem pozakonkursowym. Niezasadny jest zarzut skargi dotyczący kwestionowania dobrowolnego podpisania przez Beneficjenta umowy o dofinansowanie. Strona skarżąca w uzasadnieniu skargi wskazuje, że jako współodpowiedzialna m.in. za rynek pracy i integrację społeczną nie miała możliwości doprecyzowania zapisów umów m.in. w zakresie odpowiedzialności Beneficjenta. Podkreślić należy, że kwestionowany przez stronę zapis dotyczy zasady odpowiedzialności za naruszenia w projektach dotyczące wszystkich podmiotów – beneficjentów projektów. Tak więc dywersyfikacja beneficjentów na beneficjentów realizujących projekty (a) konkursowe i (b) pozakonkursowe i potencjalne wyłączenie odpowiedzialności prawnej z tytułu zaniechania wywiązania się z systemu realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich przez niektóre kategorie beneficjentów sprzeczne byłoby z naczelnymi zasadami wyboru projektów zawartymi w Rozdziale 14 ustawy. Strona powołuje się na fragment konsultacji przed zawarciem umowy o dofinansowanie projektu. Jednakże nie uprawdopodobniła jakiegokolwiek naruszenia w tym zakresie przez organ przy podpisywaniu przedmiotowej umowy.Należy zwrócić uwagę na charakterystykę niniejszej sprawy. Beneficjent ponosi odpowiedzialność za działania lub zaniechania osób objętych wsparciem. Beneficjent ponadto ponosi odpowiedzialność za realizację Projektu przed IP FEW (§ 4 ust. 2 i 3 Umowy).W związku z powyższym należy dokonać analizy czynności Beneficjenta w zakresie wywiązywania się z ww. obowiązków w ramach realizacji zadań finansowanych z funduszy europejskich. W tym miejscu należy dokonać oceny zachowania Beneficjenta w zakresie realizacji powyższych obowiązków wynikających z relacji Instytucja Pośrednicząca – Beneficjent (oraz konsekwencji normatywnych zaniechania wywiązania się z tych obowiązków), a także w obszarze relacji Beneficjent - Osoba objęta wsparciem (tj. Odbiorca ostateczny).Organ odwoławczy prawidłowo w zaskarżonej decyzji opisał obie ww. relacje.Podkreślić należy, że we wniosku o przyznanie jednorazowo środków Odbiorca Ostateczny – D. K. we wniosku wskazał, że planuje prowadzenie działalności gospodarczej w postaci sprzedaży internetowej kosmetyków i perfum (wniosek z dnia 28 sierpnia 2023r.). Kwota wnioskowanych środków wynosiła 25.000 zł. Załącznikiem do Wniosku złożonego przez Odbiorcę był Plan, w którym odbiorca ten wskazał, że rodzajem planowanej działalności gospodarczej będzie "Sprzedaż internetowa kosmetyków, perfum firmy F.. W.". Odbiorca wyjaśnił ponadto, że "Klienci mając odpowiednią wiedzę będą kupowali produkty odpowiednie dla własnych potrzeb. Płatności dokonają na mojej stronie internetowej. Ja [Odbiorca] towar będę zamawiał u dostawcy z wysyłką do mojego lokalu. Następnie będę pakował zamówienia u siebie i wysyłał do klientów.". Ponadto, Odbiorca w Planie wskazał, że "będzie odpowiedzialny za kontakt z klientem, marketing i finalizację zamówień za pomocą własnej strony internetowej", a także, że "będzie dokonywał zamówień produktów na stronie internetowej firmy F.. W. z wysyłką do własnego lokalu, a na koniec zapakuje produkty i będzie wysyłać je na adresy klientów". Ponadto: "Firma będzie promowała swą działalność poprzez następujące nośniki reklamy (...) Strona internetowa — będzie platformą sprzedażową, a także miejscem gromadzenia informacji o posiadanych ofertach produktowych, promocjach, usługach i zakresie działalności firmy". Charakterystyka Wnioskodawcy w zakresie przygotowania do prowadzenia wybranego rodzaju działalności gospodarczej wskazał m.in., że jest "przygotowany do prowadzenia firmy. (...) wiem jak stworzyć stronę internetową i pozycjonować ją w sieci, pomoże to pozyskiwać więcej konkretnych klientów", oraz że będzie "mógł zaimplementować wtyczki do szybkiej płatności na, jeden klik."W ocenie Sądu organ II instancji zasadnie uznał, że charakterystyka prowadzonej działalności gospodarczej była bezsprzecznie i nierozerwalnie związana z utworzeniem własnej strony internetowej, za pośrednictwem której miałaby odbywać się bezpośrednia sprzedaż perfum i kosmetyków. Świadczą o tym nie tylko ww. dokumenty ale także szkolenia dołączone do wniosku w zakresie m.in. uczestnictwa w szkoleniach dotyczących tworzenia stron internetowych, a więc szkoleń, które niezbędne były w związku z wnioskiem w zakresie rodzaju i sposobu prowadzenia planowanej działalności gospodarczej ale także umowa z dnia 9 października 2023r. zawarta pomiędzy P. P. – Powiatowym Urzędem Pracy (jako Finansujący), a D. K. (jako Podejmujący działalność). Z umowy powyższej jednoznacznie wynika, że Finansujący przyznaje Podejmującemu działalność w ramach projektu N. perspektywy jednorazowo środki na podjęcie działalności gospodarczej – "handel internetowy perfumami i kosmetykami w kwocie 25.000 zł" (§ 1 ust. 1 Umowy z dnia 9 października 2023r.). Z treści Umowy jednoznacznie wynika, że powyższe wydatkowanie środków ma nastąpić zgodnie przeznaczeniem określonym w § 1 ust. 1 Umowy z dnia 9 października 2023r.).Biorąc pod uwagę treść wniosku jak również treść dokumentów załączonych do wniosku jak również przedmiot i postanowienia umowy z dnia 9 października 2023r. zawartej pomiędzy P. P. – Powiatowym Urzędem Pracy (jako Finansującym), a D. K. (jako Podejmującym działalność) WSA stwierdza, że nie są zasadne zarzuty strony skarżącej wskazujące, że Odbiorca nie otrzymał dofinansowania na utworzenie strony internetowej, sklepu ani serwisu internetowego. W treści zaskarżonej decyzji przywołano fragmenty załącznika do wniosku o dofinansowanie, z którego wprost wynika deklaracja prowadzenia "Sprzedaży internetowej kosmetyków, perfum firmy F. W. oraz promocji i informowania o tej działalności za pomocą własnej strony internetowej, wreszcie: pakowania i wysyłki sprzedawanego towaru we własnym lokalu. Podkreślić należy, że w toku konkursu Skarżący nie zmodyfikował tak ukształtowanego projektu, skutkiem czego powyższe zapisy wyznaczają przedmiotowy i podmiotowy zakres projektu.Umowa z dnia 9 października 2023r. umożliwia finansowanie projektu "zgodnie z przeznaczeniem" co należy traktować właśnie jako odesłanie do projektu ukształtowanego na podstawie wniosku i załączników. Przyjęcie odmiennej interpretacji, zakładającej, że wnioskowany kształt projektu nie ma znaczenia przy wyznaczaniu zakresu obowiązków Odbiorcy na podstawie umowy o dofinansowanie jest sprzeczne z celami ustawy o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich jak też sprzeczne z innymi dokumentami dotyczącymi kryteriów przyznawania środków (w tym kryteriów kwalifikowalności wydatków). Należy mieć na uwadze, że obowiązujące w tym zakresie regulacje dotyczą wydatkowania i kontroli wydatkowania środków publicznych.Zdaniem Sądu organ II instancji w sposób prawidłowy ocenił, że D. K. (jako Podejmujący działalność gospodarczą i strona Umowy z dnia 9 października 2023r. ) nie rozpoczął i nie prowadził działalności gospodarczej w ww. wskazanym zarówno we wniosku o pomoc, jak i w ww. umowie z dnia 9 października 2023r. zakresie. Okoliczność ta stanowiła zdarzenie wskazane w § 5 ust. 1 pkt 1 Umowy z dnia 9 października 2023r. tj. wykorzystania środków niegodnie z przeznaczeniem uprawniające Finansującego do wypowiedzenia umowy i zobowiązania Podejmującego działalność gospodarczą do zwrotu środków wraz z odsetkami.Sąd stwierdza, że nie został zrealizowany cel zawartej pomiędzy Finansującym i Podejmującym działalność gospodarczą umowy. Organ w sposób prawidłowy ocenił, że Odbiorca nie prowadził wynikającej z wniosku i z treści ww. Umowy z dnia 9 października 2023r. działalności gospodarczej tj. działalności handlowej. Świadczył jedynie usługi marketingowe dla rzeczywistego sprzedawcy.Organ II instancji podkreślił również w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że kwestie związane z zakupem laptopa nie miały w skarżonych decyzjach charakteru zarzutu, a stanowiły wyłącznie ustosunkowanie do argumentacji Strony skarżącej zawartej we wcześniejszej korespondencji.Organ stwierdził ponadto zasadnie zdaniem Sądu, że w przypadku niedokonania zwrotu równowartości odliczonego lub zwróconego podatku naliczonego, dotyczącego zakupionych towarów i usług (VAT) w ramach przyznanych środków, Beneficjent zobowiązany był wypowiedzieć Umowę z Odbiorcą z dnia 9 października 2023r., a Odbiorca był zobowiązany do zwrotu środków wraz z odsetkami ustawowymi naliczonymi od dnia ich otrzymania, w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania do zwrotu (§ 5 ust. 1 pkt 7 Umowy z dnia 9 października 2023r.). Ponadto w sytuacji naruszenia polegającego na zmianie rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej w okresie 12 miesięcy od dnia jej rozpoczęcia, Beneficjent mógł wypowiedzieć ww. Umowę z Odbiorcą i zobowiązać Odbiorcę do zwrotu środków wraz z odsetkami ustawowymi naliczonymi od dnia ich otrzymania, w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania do zwrotu (§ 5 ust. 2 pkt 4 Umowy z Odbiorcą).Organ Odwoławczy, na podstawie danych wykazanych w CEIDG stwierdził, że D. K. jako Odbiorca miał rozpocząć wykonywanie działalności gospodarczej 16 października 2023 r., z głównym numerem PKD - [...] — sprzedaż detaliczna prowadzona przez domy sprzedaży wysyłkowej lub internet.Organ Odwoławczy wskazał ponadto, że 13 grudnia 2023 r. do Beneficjenta wpłynęło rozliczenie wraz z załącznikami, w tym m.in. z oświadczeniem osoby składającej rozliczenie dotyczące podatku VAT informującym o fakcie bycia czynnym płatnikiem podatku VAT oraz zawierającym deklarację nieubiegania się o odzyskanie podatku VAT w ramach przyznanych środków.Organ Odwoławczy wskazał prawidłowo zdaniem Sądu, że Odbiorca dokonał zakupu sprzętu technologicznego, o szczegółowo określonych parametrach, który dawał możliwość utworzenia materiałów informacyjnych, promocyjnych, celem dalszego ich zamieszczania na własnej stronie internetowej.W kwestii braku zdolności do weryfikacji jednostronnych oświadczeń Odbiorcy w zakresie zwrotu podatku VAT organ zasadnie uznał w ocenie Sądu, że Skarżący błędnie ukształtował zasady weryfikacji wystąpienia potencjalnych przesłanek do rozwiązania umowy: w tym przypadku - dokonania zwrotu podatku. W sytuacji gdy Strona skarżąca rzeczywiście takich możliwości nie posiada wówczas możliwe jest uzyskanie w Urzędzie Skarbowym zaświadczeń w zakresie faktów fiskalnych, zwłaszcza tak podstawowych jak zapłata/zwrot podatku. Organ prawidłowo wskazał, że weryfikacja ww. faktu wymagała zobowiązania Odbiorcy w umowie o dofinansowanie do przedłożenia takiego dokumentu.Organ w sposób prawidłowy określił zdarzenia, które stanowiły - z perspektywy przedmiotu sprawy - naruszenia. Było to:- niezrealizowanie projektu zgodnie z wnioskiem polegające na zaniechaniu utworzenia własnej strony internetowej dedykowanej sprzedaży kosmetyków, a więc warunku koniecznego do realizacji działalności gospodarczej wskazanej we wniosku Odbiorcy ostatecznego, jak i w Umowie z dnia 9 października 2023r. i realizacji celu tej umowy.- zaniechanie zwrotu podatku VAT zgodnie z obowiązującymi regułami.Organ w sposób prawidłowy stwierdził na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w kontrolowanej sprawie, że Strona skarżąca przez niemal 10 miesięcy nie dokonała kontroli Odbiorcy ostatecznego w zakresie istnienia strony internetowej.Strona w uzasadnieniu skargi wskazywała zakres podjętych czynności kontrolnych Odbiorcy ostatecznego. Czynności te podlegały ocenie organu II instancji, który trafnie stwierdził w odpowiedzi na skargę, że dokonane czynności stanowią przykłady działań masowych i rutynowych. Organ wskazał, że Skarżący świadomie podpisał Umowę zobowiązującą go do ustanowienia realnych form kontroli.Zdaniem Sądu organ II instancji podzielił zasadnie stanowisko organu I instancji, że Odbiorca zakupił sprzęt, który nie stanowił standardowego urządzenia biurowego i jest zaawansowanym technologicznie sprzętem klasy premium, dającym możliwość utworzenia strony internetowej. Ponadto z dokumentacji wynika, że Odbiorca uczestniczył w szkoleniach m.in. z zakresu tworzenia stron internetowych.Organ Odwoławczy stwierdził prawidłowo, że strona internetowa stanowiła warunek konieczny i niezbędny dla zrealizowania zaplanowanego modelu biznesowego, a więc jej brak oznacza całkowite uniemożliwienie funkcjonowania przedsiębiorstwa w założonej we Wniosku formie. Ponadto, Organ odwoławczy zwrócił uwagę na fakt, iż w niniejszej sprawie Odbiorca w trakcie realizacji Umowy z Odbiorcą całkowicie zmienił założony przez siebie model biznesowy i nie prowadził sprzedaży bezpośredniej, lecz przez reflink. Organ odwoławczy stwierdził prawidłowo, że dzięki stosowaniu reflinków, Odbiorca nie prowadził działalności handlowej lecz działalność usługową, promując towar innego przedsiębiorcy, za co otrzymywał wynagrodzenie prowizyjne. Ponadto, strona internetowa [...] nie jest sklepem internetowym, lecz stanowi prosty profil typu "link-in-bio", który umożliwia prezentację produktów i przekierowuje użytkowników do zakupu poprzez linki afiliacyjne, czyli reflinki. Nie jest więc stroną internetową umożliwiającą zakup produktów bezpośrednio od Odbiorcy lecz narzędziem marketingowym.Sąd podziela stanowisko Organu odwoławczego, że to na Beneficjencie ciążył obowiązek skonstruowania takiego modelu realizacji wsparcia, który zabezpieczyłby efektywność wydatkowania środków publicznych oraz gwarantowałby osiągnięcie założonych rezultatów wskazanych w Umowie z Odbiorcą. Wobec powyższego Sąd stwierdza, że Beneficjent zobowiązany był sprawować odpowiedni i skuteczny nadzór nad wykonywaniem Umowy z Odbiorcą.Zgodnie z § 6 ust. 18 Zasad Dyrektora PUP, w trakcie trwania Umowy z Odbiorcą, Beneficjent dokonuje oceny prawidłowości wykonania Umowy z Odbiorcą, poprzez weryfikację dokumentów rozliczeniowych, przeprowadzenie wizytacji monitorującej oraz potwierdzenie prowadzenia działalności gospodarczej przez Odbiorcę.Zaniechanie przez Beneficjenta tych obowiązków prowadzi do stwierdzenia, iż Beneficjent naruszył zapisy § 4 ust. 2 i § 4 ust. 3 Umowy oraz obowiązujące przepisy prawa, w tym zapisy Podrozdziału 2.2. pkt 1 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności. Organ odwoławczy wskazał prawidłowo, iż obowiązek wydatkowania środków zgodnie z zasadą gospodarności i rzetelności określony został w Umowie.Odnosząc się do kwestii odzyskania przez Odbiorcę równowartości podatku VAT i niedokonania przez niego ich zwrotu, Organ odwoławczy wskazał zasadnie w ocenie Sądu, że zgodnie z § 8 ust. 2 pkt 5 Rozporządzeniu Ministra Rodziny, Pracy i P. Społecznej z 14 lipca 2017 r. w sprawie dokonywania z Funduszu Pracy refundacji kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy oraz przyznawania środków na podjęcie działalności gospodarczej, obowiązek zwrotu równowartości odliczonego lub zwróconego, zgodnie z ustawą z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług podatku naliczonego dotyczącego zakupionych towarów i usług w ramach przyznawania środków na podjęcie działalności gospodarczej stanowi jeden z warunków umowy o przyznanie środków na podjęcie działalności gospodarczej i powstaje w terminie określonym w umowie o przyznanie środków na podjęcie działalności gospodarczej, nie dłuższym jednak niż 90 dni od dnia złożenia deklaracji podatkowej dotyczącej podatku od towarów i usług, w której wykazano kwotę podatku naliczonego z tego tytułu — w przypadku gdy z deklaracji za dany okres rozliczeniowy wynika kwota podatku podlegająca wpłacie do urzędu skarbowego lub kwota do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy.Na podstawie § 2 ust. 7 Umowy z Odbiorcą, Odbiorca był zobowiązany do poinformowania Beneficjenta o odzyskaniu równowartości naliczonego podatku VAT, natomiast zgodnie z § 2 ust. 8 Umowy z Odbiorcą, Odbiorca był zobowiązany do zwrotu równowartości naliczonego podatku VAT w terminie:- 30 dni od dnia złożenia przez Odbiorcę deklaracji podatkowej dotyczącej podatku od towarów i usług (VAT), w której wykazano kwotę podatku naliczonego z tego tytułu — w przypadku, gdy z deklaracji za dany okres rozliczeniowy wynika kwota podatku podlegająca wpłacie do urzędu skarbowego lub kwota do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy;- 30 dni od dnia dokonania przez urząd skarbowy zwrotu podatku na rzecz Odbiorcy — w przypadku, gdy z deklaracji podatkowej dotyczącej podatku od towarów i usług (VAT), w której wykazano kwotę podatku naliczonego z tego tytułu, za dany okres rozliczeniowy wynika kwota do zwrotu.Organ Odwoławczy wskazał prawidłowo zdaniem Sądu, że w przypadku gdy osoba jest czynnym podatnikiem VAT i jednocześnie nie deklaruje zamiaru odzyskiwania podatku naliczonego, samo pobranie w tym zakresie Oświadczenia osoby składającej rozliczenie dotyczące podatku VAT jest niewystarczające, dlatego Beneficjent winien przeprowadzić dodatkową w tym celu weryfikację. Weryfikacja ta mogłaby przybierać postać informacji do właściwego miejscowo urzędu skarbowego w celu uzyskania wiążącej informacji podatkowej.Organ odwoławczy wskazał zasadnie, że cały model biznesowy Odbiorcy – jak wynika z materiałów aplikacyjnych i Umowy z dnia 9 października 2023r. opierał się na utworzeniu i prowadzeniu własnej strony internetowej w celu bezpośredniej sprzedaży perfum i kosmetyków, a więc obowiązkiem Beneficjenta była weryfikacja, czy taka strona internetowa powstała. Weryfikacja - jak prawidłowo wskazał Organ - powinna nastąpić co najmniej na etapie faktycznego rozliczania środków przyznanych na rozpoczęcie prowadzenia działalności gospodarczej, a brak takiej weryfikacji na tym etapie wskazuje na niedostateczny nadzór nad realizacją wnioskowanego przedsięwzięcia Odbiorcy. Organ zasadnie stwierdził, że jeżeli podstawowym założeniem biznesowym Odbiorcy było uruchomienie platformy sprzedażowej online w celu sprzedaży określonego towaru to istnienie strony internetowej było fundamentalnym wskaźnikiem prawidłowości wykorzystania środków przyznanych na rozpoczęcie prowadzenia działalności gospodarczej.Organ II instancji trafnie uznał zatem, że Beneficjent ponosi nie tylko odpowiedzialność za przyznanie i przekazanie środków zgodnie z przepisami, na co w swoich wyjaśnieniach powoływał się Beneficjent lecz zobowiązany jest również do zapewnienia odpowiedniego nadzoru nad ich wykorzystaniem przez odbiorców końcowych. Odpowiedzialność ta ma charakter kompleksowy i obejmuje zgodność formalną i merytoryczną realizacji działań, skuteczność udzielonego wsparcia, a także zgodność wykorzystania środków z celem wskazanym w Umowie z Odbiorcą oraz w Projekcie.Organ Odwoławczy wskazał przy tym prawidłowo zdaniem Sądu, że stwierdzone w Projekcie naruszenia procedur stanowią nieprawidłowość indywidualną, o której mowa w Wytycznych w sprawie korekt.Nieprawidłowość zgodnie z art. 2 pkt 31 Rozporządzenia Ogólnego, to każde naruszenie mającego zastosowanie prawa, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet UE poprzez obciążenie go nieuzasadnionym wydatkiem. Dla wystąpienia nieprawidłowości indywidualnej muszą wystąpić trzy przesłanki, które muszą zaistnieć łącznie, tj. naruszenie mającego zastosowanie prawa, działanie lub zaniechanie podmiotu gospodarczego oraz realny lub potencjalny szkodliwy wpływ na budżet UE, polegający na finansowaniu ze środków tego budżetu nieuzasadnionego wydatku.Organ Odwoławczy stwierdził ostatecznie zasadnie w ocenie Sądu, że Beneficjent dopuścił się naruszenia prawa, gdyż Beneficjent naruszył zapisy:— postanowienia podrozdziału 2.2 pkt 1 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności rozliczając w Projekcie nieuzasadniony wydatek,- postanowienia § 4 ust. 1 pkt 8 Umowy, zgodnie z którymi zobowiązał się do przestrzegania przepisów prawa krajowego,- postanowienia § 4 ust. 1 pkt 10 Umowy, zgodnie z którymi zobowiązał się do realizacji Projektu zgodnie z Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności, co nie zostało zrealizowane,— postanowienia § 4 ust. 2 Umowy, zgodnie z którymi ponosi odpowiedzialność za działania lub zaniechania osób objętych wsparciem,— postanowienia § 4 ust. 3 Umowy, zgodnie z którymi Beneficjent ponosi przed IP FEW odpowiedzialność za realizację Projektu,— postanowienia § 4 ust. 4 Umowy zgodnie z którymi obowiązki Beneficjenta do dotyczące realizacji Umowy wynikają z powszechnie obowiązujących przepisów prawa, treści Umowy, wniosku o dofinansowanie Projektu, a także m.in. Wytycznych w zakresie kwalifikowalności,— postanowienia § 11 ust. 1 Umowy z uwagi na brak zwrotu środków wydatkowanych przez Beneficjenta w ramach Projektu niezgodnie z prawem unijnym lub prawem krajowym.W rozpoznawanej sprawie Organ I i II Instancji prawidłowo ustalił, że wykorzystanie środków z naruszeniem procedur określonych w Umowie, w tym z naruszeniem procedur określonych w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wypełnia dyspozycję normy określonej w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. i powoduje obowiązek zwrotu przez Stronę tych środków wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków.W prawidłowej ocenie Organu Odwoławczego, naruszenie obowiązujących procedur niewątpliwie spowodowało powstanie szkody w budżecie UE, gdyż szkodą w interesach finansowych UE jest finansowanie z funduszy unijnych nieuzasadnionego wydatku, z kolei nieuzasadniony wydatek to taki, który poniesiony został z naruszeniem podstawowych zasad prawa unijnego lub krajowego, przez co rozumie się naruszenie Umowy oraz zasad określonych w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności.Organ Odwoławczy wskazał ponadto zasadnie, że do wystąpienia szkody w budżecie UE wystarczające jest stwierdzenie, że naruszenie prawa wspólnotowego mogło spowodować szkodę rozumianą jako możliwość uszczuplenia środków unijnych. W przedmiotowej sprawie doszło do wystąpienia szkody realnej, gdyż wydatki poniesione przez Beneficjenta zostały rozliczone w Projekcie oraz sfinansowane ze środków unijnych.Oceniając zatem wydane w sprawie decyzje z perspektywy przesłanki określonej w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Sąd podziela stanowisko Organu, że w sprawie wystąpiła nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 – oznaczającą każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet UE przez obciążenie nieuzasadnionym wydatkiem. Jak to słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 lutego 2022 r. o sygn. akt I GSK 1247/21, z treści tego przepisu wynika, że realizując projekt finansowany lub współfinansowany ze środków UE beneficjent powinien mieć świadomość, że wydatkowanie tych środków jest obostrzone licznymi wymogami, których należy przestrzegać, a wobec tego musi zachować wysoką staranność. Do stwierdzenia, że mamy do czynienia z nieprawidłowością wystarczające jest wykazanie istnienia potencjalnej (a nie rzeczywistej) szkody w budżecie unijnym, która co do zasady powinna być wykazana przez organ (por. wyrok TSUE z 16 lipca 2016 r. w sprawie C-406/14; pkt 44, 45 i 47; art. 143 ust. 2 rozporządzenia nr 1303/2013; art. 24 ust. 1 ustawy wdrożeniowej). Natomiast bez znaczenia jest to, czy szkoda ta powstała na skutek świadomego i celowego działania beneficjenta, czy też w sposób niezamierzony i wynika z niewłaściwej realizacji projektu.Zdaniem Sądu, w realiach kontrolowanej sprawy można mówić o powstaniu szkody rzeczywistej z uwagi na wydatkowanie środków na projekt, który nie został w ogóle zrealizowany. To sprawia, że prawidłowo organy zobowiązały Skarżącą stronę do zwrotu dofinansowania.Reasumując, Sąd stanął na stanowisku, że w sytuacji, gdy projekt nie był realizowany zgodnie z przyjętymi w umowie zobowiązaniami, co doprowadziło do rozwiązania umowy o dofinansowanie z Odbiorcą ostatecznym , a w rezultacie do faktycznego niezrealizowania projektu, organ staje się uprawniony do wydania decyzji o zwrocie dofinansowania w pełnej wysokości, niezależnie od przewidzianych w umowie rozliczeń między jej stronami, wynikających z rozwiązania umowy. Przyjęcie przeciwnego zapatrywania oznaczałoby finansowanie ze środków publicznych wydatków, które nie doprowadziły do osiągnięcia celu głównego projektu. Jednocześnie powtórzyć trzeba, że kwestie związane z wypowiedzeniem i rozwiązaniem umowy oraz ich wpływem na niezrealizowanie projektu pozostają poza kognicją sądu administracyjnego i mogą być dochodzone przed sądem powszechnym.Z tych wszystkich względów skarga i poniesiona w niej argumentacja nie mogły odnieść spodziewanego przez Skarżącą rezultatu. Zdaniem Sądu, organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, który uzasadniał żądanie zwrotu całości dofinansowania, jakie Skarżąca otrzymała na zrealizowanie projektu w terminach wynikających z wniosku o dofinansowanie, czego nie dopełniła, a co stanowiło nieprawidłowość skutkującą powstaniem szkody w budżecie UE.Sąd uznał, że w kontrolowanej judykacyjnie sprawie nie doszło do naruszenia norm prawa procesowego. Jak wynika z obszernego materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy administracyjnej rozstrzygające w niniejszej sprawie organy nie naruszyły zarzucanych w skardze przepisów procedury administracyjnej. Postępowanie administracyjne prowadzone było zgodnie z wzorcami postępowania. Zdaniem Sądu materiał dowodowy został zgromadzony w sprawie w wyczerpujący sposób. Nie doszło do naruszenia naczelnych zasad postępowania administracyjnego (art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 7a § 1 k.p.a., art. 8 k.p.a.) czy też zasad dowodowych (art. 75 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 81 a k.p.a.) a decyzje organów administracji obu instancji są bardzo obszerne i kompleksowo odnoszą się do problematyki istotnej z perspektywy przedmiotu postępowania oraz podnoszonych przez Stronę skarżącą zarzutów. Nie doszło więc do naruszenia art. 107 k.p.a.Biorąc pod uwagę powyższe argumenty Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne i orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a..