sygn. II GZ 147/26 2 czerwca 2026 Naczelny Sąd Administracyjny

Postanowienie - II GZ 147/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 2 czerwca 2026

Teza
Uchylono zaskarżone postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. w W. i B. Sp. z o. o. z w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 grudnia 2025 r. sygn. akt VI SA/Wa 3652/24 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 3652/24 w sprawie ze skargi A. w W. i B. Sp. z oUchylono zaskarżone postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. w W. i B. Sp. z o. o. z w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 grudnia 2025 r. sygn. akt VI SA/Wa 3652/24 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 3652/24 w sprawie ze skargi A. w W. i B. Sp. z o
Data orzeczenia 2 czerwca 2026
Sąd Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący Dorota Dąbek
Rozstrzygnięcie

Uchylono zaskarżone postanowienie

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. w W. i B. Sp. z o. o. z w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 grudnia 2025 r. sygn. akt VI SA/Wa 3652/24 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 3652/24 w sprawie ze skargi A. w W. i B. Sp. z o. o. z w P. na czynność Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w przedmiocie żądania blokowania przekazu informacji postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. zwrócić solidarnie A. w W. i B. Sp. z o. o. z w P. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uiszczony wpis od zażalenia w kwocie 100 (sto) złotych.

UZASADNIENIE
IPostanowieniem z 30 grudnia 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 3652/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 zm.; obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę kasacyjną A. w W. i B. Sp. z o. o. z w P. (dalej: skarżące) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 sierpnia 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 3652/24, w sprawie ze skargi A. w W. i A. Sp. z o. o. w P. na czynność Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w przedmiocie żądania blokowania przekazu informacji.W uzasadnieniu Sąd wskazał, że pełnomocnik skarżących wniósł skargę kasacyjną w formie dokumentu elektronicznego. Po analizie skargi kasacyjnej stwierdzono, że załącznik do skargi w postaci oświadczenia P. P. z 20 października 2025 r. nie został podpisany podpisem elektronicznym – dołączony został skan z własnoręcznym podpisem. W związku z tym Przewodniczący Wydziału VI wezwał pełnomocnika skarżących do złożenia ww. oświadczenia opatrzonego podpisem elektronicznym - pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. W odpowiedzi pełnomocnik przesłał do Sądu wymagany załącznik opatrzony elektronicznym podpisem zaufanym. Jednakże w wyniku weryfikacji złożonego podpisu elektronicznego ustalono, że podpis elektroniczny P.P. został negatywnie zweryfikowany. W wyniku weryfikacji zostało wskazane, że "Rezultat procesu weryfikacji nie jest akceptowany, aby kontynuować proces weryfikacji! Obiekty referencji są niespójne! Ostrzeżenia: W momencie wystawienia klucz prywatny nie znajduje się QSCD! Certyfikat nie został utworzony przez QSCD Podpis ma niepoprawną strukturę!".W ocenie Sądu spełnienie warunków o jakich mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylające dyrektywę 1999/93/WE (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 257, str. 73 ze zm., dalej: rozporządzenie 910/2014) oraz w ustawie z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2025 r. poz. 1703; dalej: ustawa o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne) stanowi podstawę uzyskania pozytywnej weryfikacji podpisu, a w konsekwencji uznanie, że dokument elektroniczny nie budzi wątpliwości i podpisany został przez jego wystawcę.W rozpoznawanej sprawie powyższe warunki nie zostały spełnione. Sąd wyjaśnił, że o ile w dacie złożenia podpisu pod oświadczeniem podpis elektroniczny posiadał ważny certyfikat, to weryfikacja złożonego podpisu okazała się negatywna - bowiem podpis miał niepoprawną strukturę. Natomiast z treści ostrzeżenia (vide: k. 192 akt administracyjnych) wynikało, że certyfikat nie został utworzony przez urządzenie QSCD, co oznacza, że kwalifikowane urządzenie do składania podpisu elektronicznego nie spełnia wymogów określonych w załączniku II rozporządzenia 910/2014. Tym samym, brak było podstaw do przyjęcia, że załącznik do skargi kasacyjnej został prawidłowo podpisany. Sąd wyjaśnił bowiem, że podpis elektroniczny jest odpowiednikiem złożenia podpisu własnoręcznego. A skoro tak, to w tym zakresie nie może być żadnej wątpliwości odnośnie do spełnienia przez sygnatariusza dokumentu przewidzianych prawem wymagań w zakresie ważności certyfikatu elektronicznego podpisu oraz w zakresie spójności składanego podpisu. Sąd podał, że w rozpoznawanej sprawie certyfikat w dacie złożenia podpisu był ważny, natomiast weryfikacja podpisu dała wynik negatywny z uwagi na niepoprawną strukturę, na co mogło mieć wpływ niespełnienie w dacie złożenia podpisu przez kwalifikowane urządzenie do składania podpisu elektronicznego warunków określonych w załączniku II do rozporządzenia 910/2014.W konsekwencji Sąd wskazał, że pełnomocnik stron skarżących został wezwany oraz pouczony o skutkach nieusunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej. Pełnomocnik jako profesjonalista powinien był dopełnić należytej staranności, aby braki formalne zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie oraz prawidłowo. W związku z tym, że przesłane przez pełnomocnika stron skarżących oświadczenie z 20 października 2025 r. nie zostało podpisane prawidłowym elektronicznym podpisem zaufanym - weryfikacja podpisu jest negatywna, skargę kasacyjną należało odrzucić.IIZażalenie na powyższe postanowienie WSA w Warszawie złożyły skarżące, zaskarżając orzeczenie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 176 (jak i 57 § 1) w zw. z art. 46 p.p.s.a., poprzez odrzucenie skargi kasacyjnej z 20 października 2025 r. (dalej: skarga kasacyjna) w sytuacji, gdy nie zawierała ona braku formalnego uniemożliwiającego nadanie jej biegu,2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 49 § 1 p.p.s.a., poprzez wezwanie skarżących do usunięcia braków skargi kasacyjnej, w sytuacji, gdy zawierała ona wszystkie przewidziane przez prawo cechyformalne skargi kasacyjnej.Wobec powyższego wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie od organu solidarnie rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według normprzepisanych (na podstawie art. 193 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.). Na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a. wniesiono o rozpoznanie zażalenia jako oczywiście uzasadnionego.IIINaczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:Stosownie do art. 177a p.p.s.a. jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia m.in. wymagań przewidzianych w art. 176 p.p.s.a., przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi.W świetle art. 176 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać:1) oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części; 2) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie;3) wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Ponadto art. 176 § 2 p.p.s.a. określa, że poza wymaganiami, o których mowa w § 1, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.Zgodnie z art. 46 § 1 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać:1) oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; 2) oznaczenie rodzaju pisma; 3) osnowę wniosku lub oświadczenia; 4) podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; 5) wymienienie załączników.Z kolei art. 46 § 2a p.p.s.a. stanowi, że w przypadku, gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Artykuł 46 § 2b p.p.s.a. stanowi natomiast, że zasady podpisywania przewidziane w art. 46 § 2a p.p.s.a. dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego. Wynika z tego, że nie tylko pismo przewodnie powinno zostać opatrzone podpisem elektronicznym wnoszącego, ale również każdy dokument, stanowiący załącznik do tego pisma.Stosownie do art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji pismem z 27 października 2025 r., w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VI, wezwał pełnomocnika skarżących do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej, poprzez podpisanie załączonych do skargi kasacyjnej załączników kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym w myśl art. 46 § 2a i § 2b p.p.s.a. Załączniki przedłożone do skargi kasacyjnej stanowiły następujące dokumenty: "1. dowód uiszczenia przez Skarżącego ad. 1 opłaty od skargi w kwocie 100 zl 2. dowód uiszczenia przez Skarżącego ad. 2 opłaty od skargi w kwocie 100 zł 3. oświadczenie P. P. z dn. 20/10/2025 4. dowód uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 7 zł".W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji niezasadnie pouczył o rygorze odrzucenia skargi kasacyjnej wzywając pełnomocnika skarżących do usunięcia braku formalnego tego dokumentu mającego stanowić dowód w sprawie, poprzez podpisanie go kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym w myśl art. 46 § 2a i § 2b p.p.s.a. i w konsekwencji niezasadnie odrzucił skargę kasacyjną z powodu nieuzupełnienia tego braku formalnego.Wyraźnego podkreślenia wymaga, iż obowiązek określony w art. 46 § 2a i § 2b p.p.s.a., polegający na opatrzeniu podpisem elektronicznym załączników do pisma, obciąża składającego pismo ze skutkami, o których stanowi art. 178 tej ustawy, jeżeli brak w tym zakresie uniemożliwi nadanie pismu procesowemu właściwego biegu.Na gruncie przedmiotowej sprawy uznać jednak należało, że niezasadne jest odrzucenie skargi kasacyjnej tylko z tego powodu, że skarżące do skargi kasacyjnej załączyły dokument tj. wnioskowany do przeprowadzenia dowód w postaci oświadczenia prezesa zarządu skarżącej kasacyjnie spółki nieopatrzony prawidłowym podpisem elektronicznym. Załącznik ten nie stanowił bowiem elementu formalnego skargi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego odrzucenie skargi kasacyjnej w takiej sytuacji jest niedopuszczalne, ponieważ nieprawidłowe podpisanie dokumentu stanowiącego dowód w sprawie, o którego przeprowadzenie wnioskuje strona skarżąca, nie stanowi przeszkody, która uniemożliwiałaby nadanie skardze kasacyjnej prawidłowego biegu. Nie można bowiem uznać, że każde nieuzupełnienie braków formalnych załącznika do skargi kasacyjnej będzie prowadziło do jej odrzucenia. Podstawą takiego rozstrzygnięcia może być jedynie brak formalny skargi kasacyjnej, tzn. taki którego nieusunięcie uniemożliwia nadanie tej skardze dalszego biegu.Z treści art. 49 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd wzywa do uzupełnienia braku formalnego skargi jedynie wówczas, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych. Przytoczona regulacja stanowi jedną z gwarancji prawa do sądu, gdyż przesądza ona, że jedynie braki formalne skargi uniemożliwiające prowadzenie przez sąd postępowania mogą stanowić podstawę jej odrzucenia, w przypadku ich nieuzupełnienia w terminie.W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji pominął jednak fakt, że skarga kasacyjna wniesiona przez skarżące spełniała wymogi z art. 176 p.p.s.a. Nie można bowiem uznać, że podpisanie ww. oświadczenia tj. dokumentu stanowiącego załączony do skargi kasacyjnej dowód, stanowiło element konieczny jaki powinna zawierać skarga kasacyjna, tak by można było uznać ją za skutecznie wniesioną.Przypomnieć trzeba, że prawo do sądu jest bezspornie jednym z fundamentalnych uprawnień jednostki, mającym swoje źródło w Konstytucji RP. Natomiast ograniczenie prawa do sądu może zostać ustanowione ze względu na inne wartości. Stosowanie przepisów ustanawiających takie ograniczenia wymaga od sądu rozważenia, czy chronione w ten sposób wartości przeważają nad konstytucyjnym i konwencyjnym uprawnieniem do rozpatrzenia sprawy przez sąd (zob. m.in. postanowienia NSA z: 19 maja 2020 r., sygn. akt II GZ 135/20; 12 sierpnia 2021 r., sygn. akt II GZ 260/21; 30 sierpnia 2012 r., sygn. akt II GZ 280/12 ).W rozpoznawanej sprawie niewykonanie w sposób prawidłowy przez skarżące wezwania do podpisania spornego oświadczenia, nie może zamykać im prawa do sądu poprzez zastosowanie rygoru odrzucenia skargi kasacyjnej. Stanowiłoby to rażące naruszenie zasady wyrażonej w art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, które to przepisy gwarantują każdemu prawo do rozpoznania jego sprawy przez niezawisły Sąd i zakazują zamykanie drogi sądowej. Nieprawidłowe podpisanie dokumentu stanowiącego dowód w sprawie powinno być przez Sąd rozważone w kontekście dopuszczalności/skuteczności tego dowodu, nieprawidłowe zaś było jego zakwalifikowanie jako braku formalnego uzasadniającego odrzucenie skargi kasacyjnej. Sąd naruszył zatem art. 178 w zw. z art. 176 w zw. z art. 46 i art. 49 § 1 p.p.s.a.Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie, działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.O zwrocie uiszczonego przez skarżące wpisu sądowego od zażalenia orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 2 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 5 listopada 2025 r., nadanym przez art. 1 pkt 6 i art. 2 ustawy z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2025 r. poz. 1427).. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 5 listopada 2025 r., nadanym przez art. 1 pkt 6 i art. 2 ustawy z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2025 r. poz. 1427).