Wyrok - II SA/Bd 637/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy - z dnia 3 czerwca 2026
Teza
Uchylono decyzję I i II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Mariusz Pawełczak sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant asystent sędziego Piotr Ziółkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [..] nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzaUchylono decyzję I i II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Mariusz Pawełczak sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant asystent sędziego Piotr Ziółkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [..] nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedza
Data orzeczenia
3 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Przewodniczący
Jarosław Wichrowski
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Uchylono decyzję I i II instancji
UZASADNIENIE
Prezydent G. decyzją z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...]: ustalił opłatę za pobyt W. W. w Domu Pomocy Społecznej w G. (dalej jako "DPS") dla J. W. (dalej jako: "skarżąca"): za okres od [...].02.2024 r. do [...].02.2024 r. w wysokości [...] zł (pkt 1 lit. a); począwszy od [...].03.2024 r. do [...].12.2024 r. w wysokości [...] zł miesięcznie (pkt 1 lit. b); począwszy od [...].01.2025 r. w wysokości [...] zł miesięcznie (pkt 2); odmówił całkowitego zwolnienia skarżącej z przedmiotowej opłaty (pkt 3); zwolnił częściowo skarżącą z przedmiotowej opłaty poprzez ustalenie opłaty w nowej wysokości: za okres od [...].02.2024 r. do [...].02.2024 r. w wysokości [...] zł (pkt 4 lit. a); za okres od [...].03.2024 r. do [...].12.2024 r. w wysokości [...] zł miesięcznie (pkt 4 lit. b); począwszy od [...].01.2025 r. w wysokości [...] zł miesięcznie; nie ustalił opłaty dla R. W. (pkt 5); nie ustalił opłaty dla A. W. (pkt 6); określił termin płatności opłaty określonej w pkt 4c do dnia 5. każdego miesiąca (pkt 7); określił termin płatności należności za okres od [...].02.2024 r. do [...].05.2025 r. w łącznej wysokości [...] zł do dnia [...].07.2025 r. (pkt 8).W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że W. W. od dnia [...].02.2024 r. przebywa w ww. dps, ponosząc opłatę za pobyt w wysokości 70% swojego dochodu. Mając na uwadze wysokość średniego miesięcznego utrzymania mieszkańca dps (od [...].04.2023 r. – [...] zł, od [...].04.2024 r. – [...] zł, od [...].04.2025 r. – [...] zł), Prezydent wskazał na niezbędne kwoty, które należy uiścić do pełnego kosztu utrzymania pobytu W. W. w dps za poszczególne okresy, tj. za luty 2024 r. – [...] zł, za marzec 2024 r. – [...] zł, od kwietnia 2024 r. – [...] zł, za marzec 2025 r. – [...] zł, od kwietnia 2025 r. – [...] zł. Wskazał jednocześnie, że do kręgu osób zobowiązanych do ponoszenia ww. opłat za pobyt w dps, stosownie do art. 61 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1283 ze zm., dalej "u.p.s.") należy zaliczyć: skarżącą J. W. (żonę), R. W. oraz A. W. (dzieci). Przy czym, jak wskazał, z ww. osobami zawarto umowy dotyczące partycypowania w kosztach pobytu członka rodziny w dps – z J. W. w dniu [...].09.2024 r. na kwotę [...]zł miesięcznie; z R. W. w dniu [...].09.2024 r. na kwotę [...]zł miesięcznie; z A. W. w dniu [...].10.2024 r. na kwotę [...]zł miesięcznie. [...] jednak, w związku z tym, iż kwota zadeklarowana przez skarżąca jest niższa od kwoty wynikającej z obliczenia zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt 2b u.p.s., organ stwierdził, że obowiązany jest wydać decyzję, w której uzupełni wysokość należnych opłat. Podniósł przy tym, że decyzja ta stanowi uzupełnienie wysokości należnych opłat i możliwe jest jednoczesne istnienie decyzji oraz umowy w sprawie opłat, które łącznie nie mogą przekroczyć kwoty należnej opłaty. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ ustalił, że skarżąca, która prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe osiąga miesięczny dochód w wysokości [...] zł, co przekracza 300% kryterium dochodowego na osobę samotnie gospodarującą, w roku 2024 oraz w 2025. Jednocześnie organ powołał się na treść art. 64 u.p.s. i wskazał, że należy się przychylić do częściowego zwolnienia skarżącej z opłaty z uwagi na to, że jest ona osobą starszą, schorowaną, posiadającą orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności, utrzymującą się z emerytury i alimentów. Organ wskazał również, że w wyniku prowadzonego postępowania ustalono sytuację R. W., który w 2024 r. przekraczał kwotę [...]% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, o którym mowa w art. 61 ust. 2 pkt 2b u.p.s., natomiast w 2025 r. nie przekracza tego kryterium. Ponadto w uzasadnieniu decyzji organ wskazał na kwoty uiszczone dotychczas przez każdą ze zobowiązanych osób, tj. kwotę [...]zł – przez J. W., kwotę [...]zł – przez R. W. oraz kwotę [...]zł przez A. W..Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie zarzucając naruszenie art. 103 u.p.s. oraz umowy nr [...] regulującej wysokość opłaty za pobyt męża w dps; błędne ustalenie i ocenę stanu faktycznego, nieuwzględnienie jej sytuacji życiowej i majątkowej oraz naruszenie art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na ustaleniu opłaty za pobyt w dps mimo, że jej dochód nie przekracza 300 % kryterium dochodowego. Uzasadniając powyższe zarzuty wyjaśniła, że opłaty ustalone umową były przez nią uiszczane przez cały okres, a organ nie wypowiedział tej umowy i nie dokonał zmiany jej warunków. Wobec tego wydanie decyzji w przedmiocie, który jest uregulowany umową, jawi się w ocenie skarżącej jako pozbawione podstaw prawnych i faktycznych. Podniosła jednocześnie, że jest osobą samodzielnie gospodarującą, a kwota [...]zł oraz comiesięczne przekazywanie kwoty [...]zł przekracza jej możliwości zarobkowe. Ustalone opłaty w jej ocenie stanowią realną groźbę powstania niedostatku po jej stronie.Po rozpoznaniu powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze ("SKO") decyzją z dnia [...] lipca 2025 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo wyliczył wysokość odpłatności, do której zobowiązano skarżącą. Wyjaśnił przy tym, że zawarcie umowy nie wyklucza wydania dodatkowo decyzji ustalającej opłatę w przypadku, gdy kwota zadeklarowana w zwartej umowie jest niższa niż kwota wynikająca z wysokości dochodów i możliwości strony zobowiązanej. Ponadto Kolegium wskazało, że okoliczności dotyczące sytuacji rodzinnej, zdrowotnej czy majątkowej, w tym obciążeń związanych z codziennym funkcjonowaniem nie mają znaczenia dla ustalenia obowiązku ponoszenia opłaty przez zobowiązanego oraz jej wysokości. Mogą one stanowić podstawę zwolnienia z ponoszenia w całości lub w części ustalonej opłaty na podstawie art. 64 u.p.s. w związku z powyższym zdaniem SKO postępowanie w sprawie przeprowadzone zostało prawidłowo, a zaskarżonej decyzji nie można zarzucić wadliwości uzasadniającej jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę ponownie zarzucając naruszenie art. 103 ust. 2 w zw. z art. 61 u.p.s. poprzez ustalenie i zobowiązanie jej do ponoszenia opłaty za pobyt męża w dps, mimo zawarcia stosownej umowy i uiszczania opłat z niej wynikających.W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Skarga zasługuje na uwzględnienie.Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja SKO, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, którą ustalono wobec skarżącej J. W. opłatę za pobyt W. W. w dps, zwalniając ją jednocześnie z części tej opłaty oraz nie ustalono opłaty za pobyt w dps wobec R. W. oraz A. W..Przy czym, w rozpatrywanej sprawie nie jest sporne, że ww. osoby, w tym skarżąca, znajdują się w kręgu osób zobowiązanych do partycypowania w kosztach związanych z pobytem W. W. w dps. Nie jest również sporne, że przed wydaniem decyzji z dnia [...] kwietnia 2025 r. przez organ I instancji, każda z ww. osób zobowiązanych, w tym skarżąca, zawarli umowy na mocy których zobowiązali się do dokonywania opłat za pobyt W. W. w dps. W przypadku skarżącej jest to znajdująca się w aktach administracyjnych umowa nr [...] z dnia [...] września 2024 r., na podstawie której skarżąca zobowiązała się do wnoszenia opłaty za pobyt męża w dps w wysokości [...] zł za okres od [...] lutego 2024 r. do [...] października 2024 r. oraz w wysokości [...] zł miesięcznie od dnia [...].11.2024 r.Istota sporu pomiędzy organem odwoławczym, a skarżącą sprowadza się do tego, czy w opisanym wyżej przypadku było dopuszczalne dodatkowe ustalenie w decyzji administracyjnej odpłatności za pobyt W. W. w dps wobec osób zobowiązanych (w tym skarżącej), na podstawie powołanego w podstawie prawnej decyzji I-instancyjnej art. 61 ust. 2d u.p.s., pomimo tego, że wcześniej została zawarta pomiędzy organem a zobowiązanymi umowa, o której mowa w art. 103 ust. 2 u.p.s.Marterialnoprawną podstawę skarżonej decyzji w zakresie ustalenia odpłatności za pobyt dps stanowił, jak już wskazano powyżej, art. 61 ust. 2d u.p.s. Zgodnie z powyższym przepisem w przypadku odmowy przez osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zawarcia umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2, wysokość ich opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej ustala w drodze decyzji organ gminy właściwej zgodnie z art. 59 ust. 1, z uwzględnieniem ograniczeń, o których mowa w ust. 2 pkt 2 i art. 103 ust. 2.Jak stanowi zaś art. 103 ust. 2 u.p.s., kierownik ośrodka pomocy społecznej albo dyrektor centrum usług społecznych, o którym mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych, ustala w drodze umowy z małżonkiem, zstępnymi przed wstępnymi mieszkańca domu wysokość wnoszonej przez nich opłaty za pobyt tego mieszkańca w domu pomocy społecznej, biorąc pod uwagę wysokość dochodów i możliwości.Wobec jednoznacznej treści przywołanych wyżej przepisów nie budzi wątpliwości, iż obowiązek ponoszenia opłaty za pobyt osoby w dps ciąży z mocy prawa na określonych podmiotach, wymaga skonkretyzowania i zindywidualizowania co do wysokości oraz osoby zobowiązanej, co następuje w formie umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2 u.p.s. bądź w decyzji określonej w art. 61 ust. 2d i 2e w zw. z art. 59 ust. 1 u.p.s. Jednak warunkiem wydania decyzji, o której mowa w art. 61 ust. 2d u.p.s. ustalającej opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej jest stwierdzenie, że osoba zobowiązana do partycypowania w kosztach utrzymania podopiecznego dps odmówiła zawarcia umowy.W ocenie Sądu, nie jest zatem uprawniona przedstawiona przez Prezydenta oraz Kolegium interpretacja mających zastosowanie w sprawie przepisów, prowadząca do wniosku, iż zawarcie umowy na podstawie art. 103 ust. 2 u.p.s. nie wyklucza wydania decyzji administracyjnej, jeśli odpłatność ustalona w umowie stanowi tylko część zobowiązania finansowego. Taka wykładania jest całkowicie contra legem, gdyż z przepisów wynika kolejność działań podejmowanych przez organ, który w pierwszej kolejności ma dążyć do warunków ponoszenia odpłatności na zasadach porozumienia z osobami zobowiązanymi. Dopiero w razie gdy do zawarcia takiej umowy nie dojdzie z przyczyn leżących po stanie zobowiązanego, organ jest uprawniony do jednostronnego ustalenia odpłatności poprzez wydanie stosownej decyzji administracyjnej. Tym samym w sytuacji gdy strona podpisała już umowę z organem na podstawie art. 103 ust. 2 u.p.s., a organ dojdzie do wniosku, że opłata winna być uiszczana przez osobę zobowiązaną w wyższym wymiarze, zasadnym będzie w pierwszej kolejności zaproponowanie stronie podpisania aneksu do umowy lub zawarcia nowej umowy na nowych warunkach. Dopiero w przypadku odmowy strony na zawarcie takiej umowy lub aneksu do umowy, uruchomiony może zostać tryb z art. 61 ust. 2d u.p.s.Podkreślenia wymaga, że – jak wynika z regulacji ustawowej - wolą ustawodawcy jest by forma umowy była preferowana w sytuacjach bezkonfliktowych, tj. gdy zobowiązany do ponoszenia odpłatności za pobyt członka rodziny w dps nie sprzeciwia się ani temu obowiązkowi, ani wysokości ustalonej przez organ opłaty. Umowne ustalenie wysokości odpłatności ma bowiem na celu doprowadzenie do takiej sytuacji, w której osoby zobowiązane do jej ponoszenia, dobrowolnie - w poczuciu odpowiedzialności za członka najbliższej rodziny umieszczonego w dps, zobowiążą się do ponoszenia kosztów jego utrzymania. Powinien być to proces, w którym organ wyjaśni osobom zobowiązanym mechanizmy w zakresie ponoszenia kosztów pobytu, w szczególności w jaki sposób ustalana jest odpłatność i zaproponuje stronom zawarcie umowy.Należy przy tym zauważyć, że skoro zgodnie z art. 103 ust. 2 u.p.s. kierownik ośrodka pomocy społecznej albo dyrektor centrum usług społecznych "ustala" w drodze umowy z małżonkiem, zstępnymi przed wstępnymi mieszkańca domu wysokość wnoszonej przez nich opłaty za pobyt tego mieszkańca w domu pomocy społecznej, biorąc pod uwagę wysokość dochodów i możliwości, to rolą organu jest zaproponowanie takiej umowy, która - w szczególności w zakresie wysokości odpłatności - wyważa wskazane wyżej okoliczności. Inaczej mówiąc, rolą organu jest dokonanie oceny sytuacji osoby zobowiązanej do ponoszenia odpłatności, skonfrontowanie tych ustaleń ze składanymi przez nią deklaracjami dotyczącymi wysokości opłaty, którą skłonna jest ponosić i zaproponowanie odpowiedniej kwoty, przy uwzględnieniu poczynionych ustaleń, w zakresie możliwości osoby zobowiązanej. Nie oznacza to w żadnym wypadku, że propozycja umowna może i powinna odpowiadać wyłącznie wysokości deklarowanej przez osobę zobowiązaną kwoty, podobnie nie oznacza, że wysokość zaproponowanej kwoty powinna odpowiadać wyłącznie wyliczeniom dokonanym przez organ. Gdyby tak było idea zawierania umów z osobami zobowiązanymi nie miałaby racji bytu. Co do pojęcia "możliwości", o którym mowa w art. 103 ust. 2 u.p.s. nie zostało ono zdefiniowane w ustawie. Zdaniem Sądu pod pojęciem tym należy jednak rozumieć nie tylko możliwości finansowe wynikające z ustalonej wysokości dochodów, ale różne okoliczności, które mogą zmniejszać zdolność do ponoszenia odpłatności, w szczególności sytuację zdrowotną osoby zobowiązanej lub członków jego rodziny, wydatki związane z leczeniem, koszty dojazdów do placówek leczniczych z tym związane, koszty pobytu w placówkach leczniczych, sanatoriach, koszty zakupu leków, konieczność zapewnienia opieki itp., a więc takie uzasadnione wydatki i okoliczności, które realnie wpływają na poziom życia osoby zobowiązanej (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 30 września 2025 r. sygn. akt II SA/Sz 234/25 – dostępny na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Wszystko to organ ma obowiązek wziąć pod uwagę przy konstruowaniu umowy i ustalaniu propozycji wysokości opłaty, a także w momencie gdy już po zawarciu umowy dojdzie do przekonania, że ustaloną dotychczas wysokość opłaty wobec osoby zobowiązanej należałoby podwyższyć. Dopiero wówczas, gdy osoba zobowiązana odmówi podpisania umowy lub aneksu do umowy z nową propozycją wysokości opłaty, materializuje się uprawnienie organu do ustalenia wysokości odpłatności w decyzji administracyjnejW ocenie Sądu, po podpisaniu umowy, skarżąca miała zatem prawo przypuszczać, że kwota [...]zł została ustalona w umowie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności, które w toku postępowania podnosiła i dokumentowała. Natomiast działanie organu, polegające na równoległym funkcjonowaniu dwóch instrumentów kształtujących obowiązek odpłatności, tj. zawarciu umowy określającej wysokość opłaty oraz wydaniu obok niej decyzji administracyjnej ustalającej dalsze zobowiązanie, prowadzi de facto do pozbawienia znaczenia formy umownej przewidzianej przez ustawodawcę. Instytucja umowy, o której mowa w art. 103 u.p.s., ma bowiem służyć polubownemu i konsensualnemu ustaleniu zakresu partycypacji w kosztach pobytu mieszkańca w domu pomocy społecznej, bez konieczności sięgania do władczych form działania administracji. Tymczasem przyjęcie praktyki polegającej na utrzymywaniu w obrocie obowiązującej umowy, bez uprzedniego zakomunikowania stronie potrzeby zwiększenia wysokości opłaty i bez podjęcia próby zmiany warunków tej umowy, a następnie wydaniu decyzji administracyjnej nakładającej dodatkowy obowiązek finansowy, prowadzi do stanu niepewności prawnej po stronie zobowiązanego. Strona zostaje bowiem pozbawiona możliwości przewidzenia konsekwencji prawnych zawartego porozumienia oraz uzasadnionego przekonania, że prawidłowo wykonuje wszystkie ciążące na niej obowiązki. Należy zatem przyjąć, że instrument przewidziany w art. 61 ust. 2d u.p.s. powinien mieć charakter subsydiarny i znajdować zastosowanie dopiero w sytuacji, gdy strona została uprzednio poinformowana o konieczności zwiększenia wysokości ponoszonej opłaty, organ podjął próbę dostosowania treści obowiązującej umowy do zmienionych okoliczności, a mimo to nie doszło do porozumienia co do jej zmiany. Dopiero wówczas uzasadnione jest sięgnięcie po władczą formę rozstrzygnięcia w postaci decyzji administracyjnej.W świetle powyższych rozważań należało uznać, że skarga jest zasadna, bowiem nie było podstaw do wydania decyzji administracyjnej, ustalającej wobec skarżącej wysokości odpłatności za pobyt męża w dps, odmawiającej zwolnienia jej z tej opłaty, zwalniającej częściowo z opłaty i ustalającej termin płatności opłaty (pkt 1-4, 7-8 decyzji), skoro wysokość opłaty została już wcześniej ustalona w drodze umowy z nią zawartej, a organ nie wystąpił do skarżącej z propozycją zawarcia nowej umowy lub aneksu do umowy.Z podobnych przyczyn za nieprawidłowe uznać należy rozstrzygnięcie organu I instancji w pkt. 5 i 6 – a więc w odniesieniu do R. W. oraz A. W.. Osoby te również zawarły umowę, podobnie jak skarżąca i jak wynika z akt administracyjnych, wywiązywały się z wynikających z nich zobowiązań. Nie było zatem podstaw, by po ponownym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, bez uprzedniego zwrócenia się do tych osób z propozycją zmiany obowiązującej umowy, wydawać wobec ww. osób rozstrzygnięcie w formie decyzji. Przy czym, na marginesie podkreślić należy, że o ile organ przed wydaniem decyzji przeprowadził postępowanie wyjaśniające wobec R. W., które doprowadziło go do ustalenia, że nie przekracza on aktualnie kryterium dochodowego na osobę w rodzinie – co uniemożliwia ustalenie wobec niego opłaty za pobyt ojca w dps, to wobec A. W. organ nie przeprowadził po zawarciu umowy, a przed wydaniem decyzji organu I instancji, jakichkolwiek czynności wyjaśniających i rozstrzygnął o nieustaleniu wobec niej opłaty bazując na informacjach odnośnie jej sytuacji materialnej, które zgromadził na poprzednim etapie postępowania, z których to wynika, że przekracza ona kryterium dochodowe na osobę w rodzinie. Powyższe działanie jawi się w ocenie Sądu jako niekonsekwentne wobec poszczególnych stron postępowania, naruszając podstawowe przepisy postępowania i tym samym nieprawidłowe. Przy czym, jak już powyżej wykazano, nie jest to główną przyczyną konieczności wyeliminowania wydanych w sprawie decyzji z obrotu prawnego, która spowodowana jest przede wszystkim omówionym powyżej naruszeniem przepisów materialnych.Odnosząc się do pozostałych stwierdzonych nieprawidłowości kontrolowanych decyzji, należy wskazać, że uzasadnienie decyzji organu I instancji nie zawierało dostatecznie precyzyjnego przedstawienia wysokości kosztów pobytu W. W. w domu pomocy społecznej w zestawieniu z kwotami już uiszczonymi przez osoby zobowiązane na podstawie zawartych umów, a w konsekwencji również wysokości należności pozostałej do zapłaty. Organ ograniczył się bowiem do wskazania poszczególnych kosztów utrzymania mieszkańca od początku jego pobytu w domu pomocy społecznej oraz kwot wpłaconych przez poszczególne osoby zobowiązane. Nie wykazał natomiast, jaka część kosztów pozostała niepokryta po uwzględnieniu dokonanych wpłat i w jaki sposób ustalono wysokość opłaty przypadającej stronie. Tymczasem uzasadnienie decyzji administracyjnej powinno umożliwiać stronie pełne odtworzenie toku rozumowania organu oraz zweryfikowanie prawidłowości dokonanych ustaleń bez konieczności samodzielnego przeprowadzania obliczeń matematycznych. Strona powinna mieć możliwość jednoznacznego ustalenia, z jakich przesłanek faktycznych i prawnych wynika nałożony na nią obowiązek oraz w jaki sposób określono jego wysokość. Ponadto Sąd zwrócił uwagę na lakoniczność uzasadnienia w zakresie częściowego zwolnienia skarżącej z obowiązku ponoszenia opłaty na podstawie art. 64 u.p.s.. Żaden z organów obu instancji nie wyjaśnił bowiem przesłanek, którymi kierowano się przy określaniu zakresu tego zwolnienia. W szczególności nie wskazano, dlaczego opłaty za okres od [...] lutego 2024 r. do [...] lutego 2024 r. oraz od [...] marca 2024 r. do [...] grudnia 2024 r. zostały obniżone, podczas gdy opłata ustalona od dnia [...] stycznia 2025 r. w kwocie [...]zł nie została objęta żadnym zwolnieniem. Brak wyjaśnienia podstaw i sposobu ustalenia zakresu częściowego zwolnienia powoduje, że rozstrzygnięcie w tej części nosi cechy dowolności i wymyka się skutecznej kontroli instancyjnej oraz sądowej. Należy przy tym podkreślić, że uznaniowy charakter rozstrzygnięcia podejmowanego na podstawie art. 64 u.p.s. nie zwalnia organu z obowiązku szczegółowego uzasadnienia podjętej decyzji. Przeciwnie, właśnie z uwagi na pozostawiony organowi zakres uznania administracyjnego, obowiązek wyczerpującego przedstawienia motywów rozstrzygnięcia nabiera szczególnego znaczenia, umożliwiając ocenę, czy organ nie przekroczył granic przysługującego mu uznania oraz czy kierował się kryteriami relewantnymi z punktu widzenia celu i treści powołanego przepisu. Powyższe uchybienia stanowią o naruszeniu przepisów postępowania, w szczególności w zakresie art. 107 § 3 k.p.a.Podsumowując wskazać należy, że Sąd – mając na uwadze naruszenie przez organy art. 61 ust. 2d u.p.s. i wydanie decyzji administracyjnej wobec osób, które nie odmówiły zawarcia umowy, a także naruszenie przepisów postępowania – uznał że koniecznym jest wyeliminowanie z obrotu prawnego, zarówno zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu I instancji w całości. Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.Ponownie rozpoznając sprawę, organy winny zastosować się do zaleceń wynikających z treści niniejszego uzasadnienia i w pierwszej kolejności po ustaleniu aktualnej sytuacji materialnej osób zobowiązanych (a w szczególności tego czy spełniają ustawowe kryterium dochodowe) oraz ewentualnym stwierdzeniu, że pozwala ona na podniesienie wysokości uiszczanej przez nich opłaty, podjąć kroki w kierunku zawarcia z tymi osobami aneksów do zawartych z nimi umów lub nowych umów. Dopiero zaś w przypadku odmowy podpisania przez nich zaproponowanych przez organ propozycji, zasadnym będzie podjęcie działania w trybie art. 61 ust. 2d u.p.s.., orzeczono jak w sentencji.Ponownie rozpoznając sprawę, organy winny zastosować się do zaleceń wynikających z treści niniejszego uzasadnienia i w pierwszej kolejności po ustaleniu aktualnej sytuacji materialnej osób zobowiązanych (a w szczególności tego czy spełniają ustawowe kryterium dochodowe) oraz ewentualnym stwierdzeniu, że pozwala ona na podniesienie wysokości uiszczanej przez nich opłaty, podjąć kroki w kierunku zawarcia z tymi osobami aneksów do zawartych z nimi umów lub nowych umów. Dopiero zaś w przypadku odmowy podpisania przez nich zaproponowanych przez organ propozycji, zasadnym będzie podjęcie działania w trybie art. 61 ust. 2d u.p.s.