Wyrok - II SA/Kr 398/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie - z dnia 3 czerwca 2026
Teza
Uchylono decyzję organu II i I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Magda Froncisz Sędziowie: SWSA Małgorzata Łoboz (spr.) SWSA WSA Sebastian Pietrzyk Protokolant: sekretarz sądowy Kamila Maśloch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi T. W. i K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 5 stycznia 2026 r., znak: SKO.PW/4171/111/2025 w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodomUchylono decyzję organu II i I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Magda Froncisz Sędziowie: SWSA Małgorzata Łoboz (spr.) SWSA WSA Sebastian Pietrzyk Protokolant: sekretarz sądowy Kamila Maśloch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi T. W. i K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 5 stycznia 2026 r., znak: SKO.PW/4171/111/2025 w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
zasądzono świadczenie
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola decyzji administracyjnej
Kwota główna
1000 zł · grzywna
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
rozprawa
Tematy
skarga administracyjna
opłata za szczególne korzystanie z wód
kontrola decyzji administracyjnej
odprowadzanie ścieków
Role w sprawie
obwiniony
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
3 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Przewodniczący
Magda Froncisz
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Uchylono decyzję organu II i I instancji
UZASADNIENIE
II SA/Kr 398/26UZASADNIENIE29 września 2023 r. do Prezydenta Miasta Krakowa wpłynął wniosek T. W. i K. W. (współwłaściciele działek nr: [...], [...], [...] – dalej: "skarżący") o nakazanie Ł. S. (dalej: "sąsiad") na podstawie art. 234 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (dalej: "p.w.") odtworzenia zasypanego rowu na działce nr [...]. Skarżący wskazali na zalewanie działek i podmywanie betonowego ogrodzenia przy granicy działek nr: [...] i [...]. Skarżący podnieśli, że sąsiad jest obwiniony o to, że 12 sierpnia 2022 r. popełnił wykroczenie z art. 234 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 478 P.w. (Sąd Rejonowy K. w K., sygn. akt [...]).Prezydent Miasta Krakowa decyzją z 5 stycznia 2024 r., znak: WS-08.6331.45.2023.WM, umorzył postępowanie z art. 234 P.w., wskazując, że do niszczenia urządzeń wodnych (zasypania rowu) zastosowanie ma art. 191 ust. 1 P.w..Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie (dalej: "SKO") decyzją z 18 marca 2024 r., znak: SKO.PW/4171/12/2024, wydaną po rozpatrzeniu odwołania skarżących, utrzymało decyzję Prezydenta Miasta Krakowa w mocy, wskazując, że art. 191 ust. 1 P.w. stanowi lex specialis względem art. 234 P.w. w przypadku sklasyfikowanych urządzeń melioracji wodnych (część Rowu Borkowskiego).Rozpoznawszy skargę skarżących, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 25 września 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 832/24, uchylił decyzje organów obu instancji, wskazując, że: 1) umorzenie postępowania jest ostatecznością, a zdaniem organów można rozstrzygnąć merytorycznie, tyle że na innej podstawie prawnej; 2) należy odpowiedzieć na pytanie, czy w sytuacji celowego zniszczenia urządzenia wodnego zastosowanie ma art. 191 P.w., czy też art. 234 P.w.; 3) z wyroków karnych wynika, że sąsiad zasypał rów, czym zmienił kierunek natężenia odpływu wód opadowych i roztopowych, a czynu tego dopuścił się z zamiarem bezpośrednim, co zostało zakwalifikowane jako zniszczenie urządzenia wodnego (art. 477 pkt 7 P.w.) oraz zmianę kierunku i natężenia odpływu wód (art. 478 pkt 1 P.w.); 4) przy wyborze trybu trzeba wziąć pod uwagę kwestię adresata decyzji.SKO postanowieniem z 5 czerwca 2025 r., znak: SKO.PW/4171/46/2025, wydanym po rozpatrzeniu zażalenia skarżących od postanowienia Prezydenta Miasta Krakowa z 16 kwietnia 2025 r., znak: WS-08.6331.15.2025.WM, o zawieszeniu postępowania, orzekło kasatoryjnie, wskazując, że skarżący wyraźnie żądają wydania decyzji na podstawie art. 234 P.w., zaś decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni w Krakowie PGW WP nie stanowi prejudykatu.Prezydent Miasta Krakowa decyzją z 22 października 2025 r., znak: WS-08.6331.15.2025.WM, wydaną na podstawie art. 234 ust. 3 P.w., odmówił nakazania sąsiadowi przywrócenia terenu działki nr [...] do stanu poprzedniego przez odtworzenie zasypanego rowu lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom w sposób umożliwiający swobodny odpływ wód opadowych i roztopowych, wskazując, że sprawa dotyczy zasypania rowu (zniszczenia urządzenia wodnego), a tym samym właściwy na podstawie art. 191 P.w. jest Dyrektor Zarządu Zlewni w Krakowie PGW WP.SKO decyzją z 5 stycznia 2026 r., znak: SKO.PW/4171/111/2025, wydaną po rozpatrzeniu odwołań skarżących i sąsiada, utrzymało decyzję Prezydenta Miasta Krakowa w mocy. Rów jest częścią "Rowu Borkowskiego" (Młynny Kobierzyński). Śródlądowe wody stojące, woda w rowie oraz woda w stawie, który nie jest napełniany w ramach usług wodnych, ale wyłącznie wodami opadowymi lub roztopowymi lub wodami gruntowymi, znajdujące się w granicach nieruchomości gruntowej, stanowią własność właściciela tej nieruchomości (art. 214 P.w.). Właścicielem niewielkiego rowu odwadniającego Młynny Kobierzyński jest zgodnie z zasadą superficies solo cedit właściciel nieruchomości, na której to urządzenie się znajduje. Art. 234 P.w. ma zastosowanie do wszelkich naruszeń stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich, lecz nie można pominąć, że art. 191 ust. 1 P.w. odnosi się jedynie do nienależytego utrzymywania urządzeń wodnych bądź zlikwidowania ich dotychczasowej funkcji, przez co mogą, ale nie muszą wystąpić szkody na gruncie sąsiednim. Mimo zamieszczenia obu tych regulacji w jednej ustawie, odnoszą się one do odmiennych stanów faktycznych i pełnią odmienne funkcje. Gdy dojdzie do zasypania (braku udrożnienia) rowu będącego urządzeniem wodnym, to w przypadku wystąpienia szkód na nieruchomości sąsiedniej art. 234 P.w. nie może znaleźć zastosowania. Gdy mamy natomiast do czynienia ze sklasyfikowanym urządzeniem melioracji wodnych, jak w tej sprawie, bo zasypanie rowu dotyczy rowu, który jest częścią "Rowu Borkowskiego", a więc jest niewątpliwie urządzeniem wodnym funkcjonującym w systemie urządzeń melioracji wodnych, to zastosowanie winien znaleźć art. 191 ust. 1 P.w.. W przypadku bowiem zasypania części tego typu rowu, który stanowi fragment większego urządzenia melioracji wodnych, problematyczna staje się nie tylko kwestia powstania szkód na działkach sąsiednich (bądź nawet na tej samej działce), ale również zakłócenie funkcjonowania takiego urządzenia jako całości. W przypadku bowiem tego typu urządzenia, jakimi są rowy melioracyjne większego systemu drenażowego, istotne jest zachowanie drożności funkcjonowania urządzeń wodnych na całej ich długości, na każdym odcinku. Stąd sprawa winna być rozpatrzona przez organ właściwy do melioracji wodnych, nie zaś przez Prezydenta Miasta Krakowa, który nie może ingerować w trybie art. 234 P.w. w system funkcjonowania sklasyfikowanych urządzeń melioracyjnych stanowiących część większego systemu drenażowego miasta.Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, zarzucając naruszenie:1) art. 234 ust. 1-3 P.w. przez przyjęcie, że nieistotna jest umyślność działania odróżniająca art. 234 P.w. od art. 191 P.w., podczas gdy sąsiad celowo zmienił kierunek i natężenie odpływu wód ze szkodą dla nich;2) art. 191 ust. 1 P.w. przez zastosowanie, podczas gdy:a. umyślność działania wyklucza zastosowanie tego przepisu;b. bezpośrednią przyczyną zmiany stosunków wodnych nie jest technicznie nienależyte utrzymywanie urządzenia wodnego, lecz prace ziemne;c. adresatem tego przepisu jest właściciel urządzenia wodnego, a tymczasem konsekwencje zasypania rowu powinien ponieść sąsiad;d. charakter rowu jest niejasny.W uzasadnieniu skargi podnieśli, że ich działki są od wielu lat regularnie zalewane, a sąd karny wskazał – prawomocnie skazując sąsiada za popełnienie wykroczenia z art. 478 pkt 1 P.w. – że naruszono art. 234 P.w., a nie art. 191 P.w. (wyrok Sądu Okręgowego w K. z 30 lipca 2024 r., sygn. akt [...]). Zdaniem skarżących art. 234 P.w. powinien mieć zastosowanie niezależnie od tego, czy mamy do czynienia z urządzeniem wodnym, czy też nie. Gdyby zaś nawet przyjąć, że klasyfikacja rowu jako urządzenia wodnego ma znaczenie, to w aktach zalega pismo Wód Polskich do Urzędu Miasta Krakowa z 30 maja 2025 r., z którego wynika, że aktualnie sporządzana jest ekspertyza określająca charakter cieku/rowu i planowane jest wystąpienie do Ministra Infrastruktury w celu ustalenia charakteru cieku.SKO wniosło o oddalenie skargi, wskazując, że w pierwszej kolejności należy udrożnić urządzenia wodne (co może zlikwidować powstanie szkód), zaś umyślność nie może odróżniać trybów, bo normy administracyjne nie oglądają się na zamiar/winę i opierają się na odpowiedzialności absolutnej.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być zasadna.Na wstępie przytoczyć należy skrótowy opis stanu faktycznego sprawy, w oparciu o ustalenia organów.Wnioskodawcy (skarżący) wskazali, że w dniu 12 sierpnia 2022 r. na działce nr [...] obr[...] wykonane zostały prace ziemne przy pomocy ciężkiego sprzętu. W wyniku powyższych prac została usunięta ziemia i humus z całej działki, która następnie została wykorzystana do zasypania rowu przebiegającego przez działkę nr [...]. Działania te doprowadziły do zmiany stanu wody na gruncie, szkodliwie wpływające na grunty sąsiednie. Skarżący wskazali, że w wyniku zasypania rowu dochodzi do regularnego zalewania ich działek oraz podmywania betonowego ogrodzenia, co może skutkować jego zniszczeniem i zagrożeniem dla przebywających w pobliżu osób - klientów przychodni dla zwierząt.Pismem z dnia 20 września 2023 r. pp. K. i T. W. złożyli wniosek o wydanie na zasadzie art. 234 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne - decyzji administracyjnej nakazującej właścicielowi działki sąsiedniej nr [...] obr. [...] przywrócenie stanu poprzedniego poprzez odtworzenie zasypanego przez niego rowu usytuowanego na działce nr [...], w sposób umożliwiający swobodny odpływ wód opadowych i roztopowych.Organ ustalił, że Sąd Rejonowy dla K. Wydział II Karny wyrokiem z dnia 20 lutego 2024 r. sygn. akt [...] uznał p. Ł. S. (sąsiada) za winnego tego, że w dniu 12 sierpnia 2022 r. uszkodził urządzenie wodne w postaci rowu, usytuowanego na należącej do niego działce nr [...] obr. [...] w K. - poprzez zlecenie jego zasypania, czym doprowadził do zmiany kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na ww. działce wód opadowych i roztopowych ze szkodą dla gruntów sąsiednich, co stanowi wykroczenie z art. 477 pkt 7 i art. 478 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 roku - Prawo wodne. Sąd za czyn ten na mocy art. 477 ustawy Prawo wodne, przy zastosowaniu art. 9 § 1 kw, wymierzył obwinionemu karę grzywny w wysokości 1000 zł. Natomiast Sąd Okręgowy IV Wydział Karny Odwoławczy wyrokiem z dnia 30 lipca 2024 r. sygn. akt [...] utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.W uzasadnieniu decyzji organu I instancji wskazano, że w czasie oględzin /k. 191 akt adm./ T. W. oświadczył, że po zasypaniu rowu na działce nr [...] dochodzi do regularnego spiętrzania się wody na tej działce, która następnie przenika na jego posesję, wywołując zalewanie większości powierzchni działki nr [...]. Przed zasypaniem rowu przez właściciela działki nr [...] dochodziło kilkukrotnie do zalania działki nr [...] (2-3 krotnie na przestrzeni 8 lat) i miało to miejsce po najbardziej intensywnych ulewach; nigdy do tego stopnia jak obecnie. Zalewanie działki [...] ma miejsce nawet przy małych opadach deszczu. Problemy z zalewaniem działki rozpoczęły się w sierpniu 2022 r. i wiąże się to zdaniem T. W. z zasypaniem rowu na działce nr [...]. W 2022 r. prace ziemne polegały na zebraniu humusu z powierzchni działki nr [...] i zasypaniu tym materiałem rowu na tej działce. T. W. podkreślił nadto, że w 2025 roku p. Ł. S. dokonał dalszych prac ziemnych na działce nr [...] ingerujących w przepływ wody. Prace te polegały na nawiezieniu gruzu, kamieni i utwardzeniu większej powierzchni działki nr [...]. Po wykonaniu tych prac działka nr [...] jest zalewana w jeszcze większym stopniu. W wyniku tego tworzą się doły, pozostaje śmierdzący szlam i nie jest w stanie w pełni korzystać ze swojej posesji.Stanowisko Ł. S. sprowadzało się do tego, że działkę nr [...] rozjeżdżają samochody i była ona zalewana od 2010r. niezależnie od jego działań. Jednakże stanowisko to jest wątpliwe w świetle dołączonego wyroku skazującego potwierdzającego wersję skarżących.W takich to okolicznościach organy uznały, że zasadne jest procedowanie w sprawie przez innych organ, w trybie art. 191 ust. 1 p.w.Należy zatem przytoczyć omawiany przepis i art. 234 ust. 1-3 p.w.Art. 191.1.W przypadku nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego, którego następstwem jest zmiana funkcji tego urządzenia lub szkodliwe oddziaływanie tego urządzenia na wody lub grunty, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych na wykonywanie urządzeń wodnych z urzędu lub na wniosek, mając na uwadze, że korzystanie z wód nie może powodować pogorszenia stanu wód i ekosystemów od nich zależnych, marnotrawstwa wody lub energii wody, a także nie może wyrządzać szkód, może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi tego urządzenia przywrócenie poprzedniej funkcji tego urządzenia, wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidację szkód.2. W decyzji, o której mowa w ust. 1, określa się warunki i termin przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego, wykonania urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidacji szkód.Art. 234.1.Właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich;2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie.2. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich.3.Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności.4.Nakaz, o którym mowa w ust. 3, nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego albo dokonania zgłoszenia wodnoprawnego, jeżeli są wymagane.5.Postępowania w sprawie decyzji, o której mowa w ust. 3, nie wszczyna się, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia, w którym właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt.Sąd w sprawie II SA/Kr 832/24, w istotnym z punktu widzenia art. 153 p.p.s.a. wyroku, nie przesądził, który tryb ma być zastosowany. Wskazał jednak, że w przypadku tych dwóch przepisów przesłanki ich się krzyżują i że należy odpowiedzieć na pytanie, czy w sytuacji celowego zniszczenia urządzenia wodnego, które pociągnęło za sobą szkodliwe dla gruntów sąsiednich zmiany kierunku i natężenia odpływu wód – będzie miał zastosowanie art. 191 p.w. czy też art. 234 p.w.Dodać bowiem należy, że możliwa jest sytuacja, w której zachowanie właściciela nieruchomości skutkujące zmianą stanu wody na gruncie, oprócz dyspozycji art. 234 ust. 3 p.w., wyczerpywać będzie także hipotezę art. 191 ust. 1 p.w. Będzie tak wtedy, gdy zmiana stanu wód na gruncie wiązać się będzie ze zmianami w zakresie urządzeń wodnych, usytuowanych na nieruchomości stanowiącej własność prywatną ( por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 27 maja 2021 r. II SA/Lu 125/21 LEX nr 3218872 ).Organy w wydanych decyzjach udzieliły odpowiedzi, że zastosowanie ma art. 191 p.w. i odmówiły nakazania sąsiadowi przywrócenia terenu działki nr [...] do stanu poprzedniego przez odtworzenie zasypanego rowu lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom w sposób umożliwiający swobodny odpływ wód opadowych i roztopowych,W ocenie Sądu rozstrzygnięcia organów są wadliwe.Trzeba bowiem mieć na względzie, że organy nie rozstrzygały tutaj sporu kompetencyjnego ( czyli prosta decyzja – taki bądź taki tryb), gdyż nie były do tego uprawnione. W omawianym wypadku organy od początku procedowały w sprawie opartej o przepis art. 234 p.w.Tylko zatem ustalenie, że w żadnym wypadku nie może być prowadzona sprawa w oparciu o ten przepis, gdyż wchodzi się w wyłączne kompetencje innego organu – mogłaby spowodować odmowę procedowania w oparciu o art. 234 p.w.Tymczasem w okolicznościach sprawy nie ma o tym mowy, a wprost przeciwnie.Po pierwsze – jak to wyżej wskazano, skarżący zainicjowali sprawę, wyraźnie żądając rozstrzygnięcia w oparciu o art. 234 p.w. Już samo to jest pewnego rodzaju ukierunkowaniem rozstrzygnięcia. "Postępowanie w sprawie przywrócenia poprzedniego stanu wód na gruncie (art. 234 ust. 3 u.p.w.), jak i postępowanie w sprawie przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego (art. 191 ust. 1 u.p.w.) może być prowadzone z urzędu oraz na wniosek. Jeżeli strona składa wniosek inicjujący postępowanie administracyjne wskazując podstawę prawną jego prowadzenia oraz żądanie, które jest z tą podstawą skorelowane organ nie ma obowiązku rozważania, czy możliwe, dopuszczalne i korzystniejsze dla strony jest prowadzenie innego postępowania administracyjnego. W postępowaniach administracyjnych o charakterze wnioskowym obowiązuje zasada dyspozycyjności, której istota sprowadza się do tego, że to strona podejmuje decyzję o jego wszczęciu składając stosowny wniosek do właściwego organu administracji publicznej. (wyrok NSA z dnia 13 września 2024 r. III OSK 577/23 LEX nr 3777751 ).Po drugie, w sprawie mamy do czynienia z ustaleniem, w drodze wyroku karnego, zaistnienia wykroczenia związanego z art. 234 p.w. Także żądanie skarżących dotyczy podjęcia takich działań, aby zapobiec dalszemu szkodliwemu oddziaływaniu na ich nieruchomość. Trzeba zatem przypomnieć, że postępowanie prowadzone w trybie art. 234 ust. 3 u.p.w. ma na celu restytucję poprzedniego stanu wody na gruncie, jeżeli w następstwie działań danego podmiotu na swojej działce, stan wody na tej działce uległ zmianie w sposób indukujący szkody na działce sąsiedniej. Aktywacja normy prawnej zrekonstruowanej na podstawie art. 234 ust. 3 u.p.w. wymaga zatem ustalenia, że na danej działce podjęto działania (prace), które spowodowały zmianę ilości wody gromadzonej na terenie tej działki, zmianę kierunku jej spływu, zmianę intensywności jej spływu, zmianę parametrów absorbcji wody przez grunt, etc. Przyczynowo-skutkowym następstwem tych zmian muszą być szkody na gruntach sąsiednich. W zakres okoliczności faktycznych istotnych dla zastosowania art. 234 ust. 3 u.p.w. nie wchodzi ustalenie, czy zmiana stanu wody na gruncie była następstwem powstania, zniszczenia, czy należytego utrzymania urządzenia wodnego.Tymczasem, aby właściwy organ mógł skorzystać z dyspozycji art. 191 ust. 1 p.w. i wydać decyzję nakazującą właścicielowi urządzenia wodnego przywrócenie poprzedniej funkcji tego urządzenia, powinien ustalić w prowadzonym przez siebie postępowaniu: po pierwsze, że na danym terenie występuje urządzenie wodne; po drugie, kto jest właścicielem tego urządzenia, po trzecie, że doszło do nienależytego utrzymywania tego urządzenia i po czwarte, że następstwem owego nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego jest zmiana jego funkcji. Decyzja wydawana na gruncie ww. przepisu zwana jest tzw. decyzją restytucyjną, mającą na celu przywrócenie poprzedniej funkcji urządzenia wodnego (w przypadku zmiany funkcji tego urządzenia spowodowanej nienależytym jego utrzymywaniem) lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidację szkód (w przypadku gdy następstwem nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego jest szkodliwe jego oddziaływanie na wody lub grunty). Celem zaś nadrzędnym, wydawanych na gruncie ww. przepisu decyzji restytucyjnych, jest zapewnienie takiego korzystania z wód, które nie powoduje pogorszenia stanu tych wód i ekosystemów od nich zależnych, marnotrawstwa wody lub energii wody oraz, które nie wyrządza szkód.Przepis art. 234 ust. 3 Prawa wodnego ma więc zastosowanie, gdy właściciel gruntu spowodował zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływające na grunty sąsiednie. Natomiast art. 191 ust. 1 ustawy Prawo wodne stanowi podstawę rozstrzygnięcia właściwego organu Wód Polskich w przypadku nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego. Utrzymywanie urządzeń wodnych polega na eksploatacji, konserwacji oraz remontach w celu zachowania ich funkcji (art. 188 ust. 1 Prawa wodnego). Jest to zatem pojęcie szerokie i dotyczy szeregu różnego rodzaju czynności, których końcowym celem ma być zachowanie funkcji urządzenia wodnego.Nie ma zatem wątpliwości, że żądanie skarżących koncentruje się na usunięciu szkód i zapobieżeniu im w przyszłości, a nie na prawidłowym funkcjonowaniu urządzenia wodnego ( co może być jedynie konsekwencją działań restytucyjnych podjętych w celu zapobieżenia szkodom).Po trzecie wreszcie, wprawdzie organy odnotowały, że problem zalewania nie jest związany wyłącznie z kwestią zasypania rowu, ale jest także wynikiem – w ocenie skarżących – utwardzenia działki nr [...] /vide oględziny k. 191/; niemniej nie wzięły tego pod uwagę. Tymczasem to twierdzenie skarżących ( na razie niezweryfikowane) świadczy o tym, że zalewanie ich działki, zgodnie z ich oceną – jest wynikiem szeregu działań na działce nr [...], tak zasypania rowu, jak i podniesienia i utwardzenia całej działki. Stąd też przy takich twierdzeniach skarżących – odmowa w istocie rozpoznania sprawy z twierdzeniem, że ma zastosowanie w pierwszym rzędzie art. 191 p.w. – nie może się ostać.Wobec tego, w ocenie Sądu, w realiach sprawy należy prowadzić postępowanie w oparciu o art. 234 ust. 3 p.w.Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy będą procedować w oparciu o art. 234 ust. 3 p.w. i podejmą w sprawie wszystkie potrzebne czynności procesowe dla wyjaśnienia zaistnienia przesłanek z tego przepisu; w tym – czy wskazywane działania na działce nr [...] spowodowały szkodliwe oddziaływanie na grunty skarżących. Wobec rozszerzenia zakresu stanu faktycznego o kwestie związane z działaniami dotyczącymi utwardzenia działki nr [...] oraz wobec stanowiska Ł. S. – potrzebna będzie najprawdopodobniej opinia hydrologiczna.Z wymienionych przyczyn, na zas. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (DZ.U. 1028.265 t.j.). Na kwotę zasądzonych kosztów składają się wpis w kwocie 300 zł, opłata kancelaryjna 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika – adwokata w kwocie 480 zł.. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (DZ.U. 1028.265 t.j.). Na kwotę zasądzonych kosztów składają się wpis w kwocie 300 zł, opłata kancelaryjna 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika – adwokata w kwocie 480 zł.