Wyrok - II SA/Ke 242/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach - z dnia 3 czerwca 2026
Teza
Oddalono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek Sędzia WSA Agnieszka Banach po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. U. na postanowienie Świętokrzyskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Kielcach z dnia 29 stycznia 2026 r. [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę. UZASADNIENIE Świętokrzyski PaństwOddalono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek Sędzia WSA Agnieszka Banach po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. U. na postanowienie Świętokrzyskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Kielcach z dnia 29 stycznia 2026 r. [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę. UZASADNIENIE Świętokrzyski Państw
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
świadek
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
3 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Przewodniczący
Agnieszka Banach
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (9)
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
UZASADNIENIE
Świętokrzyski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Kielcach postanowieniem z 29 stycznia 2026 r., [...], po rozpatrzeniu zażalenia D. U. na pismo Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kielcach z 17 grudnia 2025 r. o odmowie sprostowania protokołu kontroli sanitarnej tematycznej z [...] r., na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził niedopuszczalność wniesienia zażalenia.W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Kielcach wpłynęło pismo D. U. nazwane: "Wezwanie do sprostowania protokołu kontroli sanitarnej z dnia 27.11.2025r. sporządzonego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kielcach do stanu zgodnego ze stanem faktycznym".Pismem z 17 grudnia 2025 r. PPIS w Kielcach udzielił odpowiedzi na to wezwanie m.in. wskazując, że protokół kontroli sanitarnej tematycznej z [...] r. został sporządzony na polecenie i zgodnie z wytycznymi ŚPWIS w celu uzupełnienia materiału dowodowego i nie ma podstaw do jego sprostowania.D. U. wniósł zażalenie na powyższe pismo, twierdząc, że ze względu na elementy, jakie ono zawiera, można je zakwalifikować jako postanowienie.Dalej organ odwoławczy, cytując treść art. 134 kpa wskazał, że jedną z przyczyn niedopuszczalności odwołania jest brak przedmiotu zaskarżenia, a postanowienie wydane w tym przedmiocie nie rozstrzyga sprawy merytorycznie, a jest jedynie formalnym stwierdzeniem, że odwołanie nie może zostać rozpoznane.W ocenie organu odwoławczego pismo z 17 grudnia 2025 r. nie jest aktem mającym charakter decyzji lub postanowienia. Organ w tym piśmie poinformował jedynie o podjętych czynnościach, czyli o sporządzeniu tego protokołu.Powołując się na treść art. 124 k.p.a. organ II instancji także uznał, że omawiane pismo nie spełnia minimalnych wymagań, aby uznać je za postanowienie. Zdaniem organu pismo to nie zawiera rozstrzygnięcia, a jedynie informacje na temat, jakie działania podjął organ I instancji – sporządził protokół na polecenie i zgodnie z wytycznymi ŚPWIS.Kończąc organ zaznaczył, że nie każde postanowienie podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia, lecz tylko takie, którego zaskarżenie ustawodawca wyraźnie przewidział. Brak takiego unormowania obliguje organ do stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia, co miało miejsce w tym przypadku.W skierowanej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższe postanowienie D. U. postanowieniu temu zarzucił naruszenie:1. art. 134 k.p.a. w związku z art. 124 § 1 i 2 k.p.a. i art. 61 § 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że pismo z 17 grudnia 2025 r.:- nie jest postanowieniem, że "nie zawiera rozstrzygnięcia, a jedynie informację na temat działań, jakie organ podjął, podczas gdy pismo to zawiera rozstrzygnięcie w zakresie poprawności wykonania protokołu kontroli wskazując, że "Protokół kontroli sanitarnej tematycznej został sporządzony zgodnie ze stanem faktycznym",- nie jest postanowieniem i, że nie zawiera rozstrzygnięcia, gdy tymczasem jest ono odpowiedzią na pismo skarżącego z 11 grudnia 2025 r. zawierające wezwanie do sprostowania protokołu kontroli, a w piśmie z 17 grudnia 2025 r. organ jednoznacznie rozstrzygnął, że nie zachodzi potrzeba sprostowania protokołu,- nie jest postanowieniem, lecz jedynie informacją, podczas gdy pismo to posiada wszystkie cechy aktu władczego i wszystkie niezbędne elementy konstytutywne aktu administracyjnego (oznaczenie organu, adresata, podpis i rozstrzygnięcie, że protokół kontroli został sporządzony zgodnie ze stanem faktycznym, co jest jednoznacznym także z odmową sprostowania i odmową przyznania słuszności argumentom strony,- zawiera informację na temat działań jakie podjął organ, gdy tymczasem w piśmie tym organ zawarł władcze rozstrzygnięcie, że protokół kontroli został sporządzony zgodnie ze stanem faktycznym, legitymizując tym samym nieprawdziwe ustalenia,- zawiera jedynie informację na temat działań jakie podjął organ, gdy tymczasem w piśmie tym organ zawarł władcze rozstrzygnięcie dotyczące odmowy sprostowania protokołu kontroli, twierdząc, że nie widzi podstaw do jego sprostowania, czym jednocześnie zamknął skarżącemu możliwość dowodzenia prawdy;2. art. 81 k.p.a. - poprzez uznanie przez ŚPWIS w Kielcach za udowodnione okoliczności na podstawie protokołu sporządzonego bez udziału strony, bez możliwości wypowiedzenia się przez stronę, co do przeprowadzonych dowodów i bez uwzględnienia uwag strony dotyczących nieprawidłowości protokołu kontroli, zawartych w zażaleniu;3. art. 10 § 1 k.p.a. i art. 79 § 1 k.p.a. poprzez brak odniesienia do zaniechania zawiadomienia strony o terminie i miejscu oględzin (kontroli sanitarnej) i całkowite pozbawienie strony możliwości czynnego udziału w postępowaniu dowodowym, które bezpośrednio dotyczy prawa własności skarżącego i ochrony jego praw;4. art. 7, 77 § 1 oraz art. 81 k.p.a. poprzez brak merytorycznego odniesienia się do faktu, oparcia rozstrzygnięcia na protokole sporządzonym bez obecności strony, co doprowadziło do utrwalenia błędnych ustaleń w zakresie dostępności do lokali i poprzez oparcie rozstrzygnięcia na niekompletnym i stronniczym materiale dowodowym, zebranym pod dyktando właścicieli sąsiedniej nieruchomości (uczestniczących w kontroli), przy jednoczesnym wykluczeniu skarżącego;5. zasady bezstronności (art. 8 k.p.a.) poprzez brak merytorycznego odniesienia się do faktu, że dopuszczenie do udziału w kontroli w charakterze świadków właścicieli budynku usługowo- handlowego, przy jednoczesnym niedopuszczeniu do udziału w kontroli w charakterze świadków właścicieli działki nr [...], mimo że kontrola dotyczyła tej nieruchomości [...] i zatajeniu przed stroną terminu kontroli;6. art. 6 k.p.a. w związku z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP przez legitymizowanie przez organ trwałego naruszenia bez podstawy prawnej prawa własności skarżącego;7. art. 6 k.p.a. poprzez brak merytorycznego odniesienia się do faktu, że rozstrzygnięcie dotyczące dojścia do kawiarni oparte jest na infrastrukturze będącej samowolą budowlaną i, że infrastruktura ta posadowiona jest na cudzej działce, do którego właściciele budynku usługowo- handlowego i właściciele kawiarni nie posiadają tytułu prawnego;8. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez usankcjonowaniem protokołu kontroli z [...] r. zawierającego ustalenia sprzeczne z obiektywnym stanem faktycznym oraz przedłożoną dokumentacją fotograficzną;9. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez ignorowanie dowodów przedłożonych przez skarżącego, co doprowadziło do poświadczenia nieprawdy w protokole kontroli w zakresie m.in. dostępności do schodów w budynku usługowo – handlowym;10. art. 8 k.p.a. przez brak merytorycznego odniesienia się do naruszenie zasady bezstronności, wyrażające się w dopuszczeniu przez PPIS w Kielcach do kontroli jako świadków (właścicieli sąsiedniego budynku) przy jednoczesnym zatajeniu terminu kontroli i niedopuszczeniu do udziału w kontroli drugiej strony postpowania;11. art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP oraz art. 140 KC poprzez usankcjonowanie czynności organu, który bez wiedzy i zgody właściciela nieruchomości zatwierdza dostęp do lokalu poprzez teren prywatny, naruszając istotę prawa własności;12. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez ignorowanie dowodów w postaci zdjęć i dokumentacji technicznej, co doprowadziło do usankcjonowania protokołu zawierającego ewidentne poświadczenie nieprawdy;13. art. 6 k.p a. w zw. z § 16 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12.04.2002 r poprzez akceptację dojścia do lokalu poprzez rampę o szerokości 1,28 m, podczas gdy przepisy prawa wymagają min. szerokość dojścia dla budynków użyteczności publicznej 1,5 m;14. art. 140 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a. poprzez brak merytorycznego odniesienia się do formy prowadzenia kontroli w zakresie wykraczającym poza zlecenie organu II instancji, czyli opisywanie w protokole kontroli dojść do innych lokali, które nie były przedmiotem sprawy i czynności te nie były zlecone przez organ drugiej instancji;15. art. 16 k.p.a. poprzez brak merytorycznego odniesienia się do faktu, że decyzja administracyjna, którą cechuje trwałość, oparta jest na sądowym tymczasowym zabezpieczeniu przechodu przez działkę sąsiednią".W oparciu o tak sformułowane zarzuty Skarżący wniósł o: uchylenie zaskarżonego postanowienia, uznanie, że pismo z 17 grudnia 2025 r. stanowiło w istocie postanowienie o odmowie sprostowania protokołu kontroli i że pismo z 17 grudnia 2025 r. podlega zaskarżeniu oraz zobowiązanie ŚPWIS w Kielcach do podjęcia czynności w celu sprostowania protokołu kontroli sanitarnej z [...] r. do stanu zgodnego ze stanem faktycznym.W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym kończące postępowanie, co ma miejsce w tym przypadku.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a).Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a).W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu było wydane na podstawie art. 134 k.p.a. postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Należy podkreślić, że badając postanowienie wydane na podstawie powyższego przepisu, Sąd ogranicza się wyłącznie do oceny zgodności z prawem rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania - oceny, czy w konkretnej sprawie faktycznie zaistniały przyczyny formalne do takiego stwierdzenia. W konsekwencji całkowicie chybione okazały się podniesione w skardze zarzuty i twierdzenia dotyczące przeprowadzonej [...] r. kontroli (zarzuty oznaczone w skardze numerami od 2 do 15).Dalej należy podkreślić, że wydanie postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia następuje bądź z powodów podmiotowych (np. gdy wnoszący odwołanie nie ma przymiotu strony) albo z powodów przedmiotowych (np. gdy na zaskarżone działanie organu nie przysługuje środek zaskarżenia).Sąd podziela stanowisko Wojewódzkiego Inspektora, że w sprawie zachodzi niedopuszczalność zażalenia z przyczyn przedmiotowych.Jak wynika z pisma z 17 grudnia 2025 r., w trakcie postępowania prowadzonego w wyniku wniesienia przez skarżącego odwołania od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kielcach z 29 września 2025 r. dotyczącej odmowy uchylenia decyzji w przedmiocie zatwierdzenia kawiarni zlokalizowanej w bawialni, Świętokrzyski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Kielcach zlecił organowi I instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie. W ramach tego dodatkowego postępowania PPIS w Kielcach sporządził protokół kontroli sanitarnej tematycznej z [...]Dalej organ w związku ze złożonym przez skarżącego: "Wezwaniem do sprostowania kontroli sanitarnej z dnia 27.11.2025r. sporządzonego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kielcach do stanu zgodnego ze stanem faktycznym", poinformował skarżącego, że protokół kontroli sanitarnej tematycznej z [...] r. został sporządzony zgodnie ze stanem faktycznym i wytycznymi Świętokrzyskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Kielcach, a PPIS w Kielcach nie widzi podstaw do jego sprostowania.Wobec powyższego, zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości, że pismo z 17 grudnia 2025 r. miało charakter informacyjny. Organ informował w nim skarżącego dlaczego i na czyje zlecenie protokół kontroli sanitarnej tematycznej z [...] r. został sporządzony. Użyte przez organ I instancji sformułowanie, że protokół ten został sporządzony zgodnie ze stanem faktycznym, wbrew zarzutom skargi - oprócz tego, że zostało wyrwane z kontekstu - nie stanowi żadnego rozstrzygnięcia merytorycznego, lecz jest informacją dla adresata pisma, że protokół został sporządzony zgodnie z zaleceniami ŚPWIS w Kielcach zawartymi w piśmie z 19 listopada 2026 r. i organ I instancji nie ma kompetencji do jego sprostowania. Słusznie podniesiono w zaskarżonym postanowieniu, że w omawianym piśmie organ poinformował jedynie o podjętych czynnościach czyli o sporządzeniu protokołu na polecenie i zgodnie z wytycznymi organu nadzoru. Nie budzi wątpliwości, że takie pismo informujące nie stanowi aktu administracyjnego, który podlegałby zaskarżeniu. Oznacza to, że od tego pisma nie przysługuje ani odwołanie, ani zażalenie. Jeśli więc taki środek zaskarżenia zostanie wniesiony, organ odwoławczy z powodów przedmiotowych ma obowiązek wydać postanowienie stwierdzające niedopuszczalność tego środka stosownie do art. 134 k.p.a., o czym słusznie rozstrzygnął organ odwoławczy w niniejszej sprawie.Na marginesie należy zaznaczyć, że skarżący nie jest pozbawiony ochrony prawnej i możliwości kwestionowania wadliwych, w jego ocenie ustaleń wspomnianego protokołu. Może to jednak uczynić tylko zaskarżając wydaną w sprawie decyzję. Natomiast rozpoznając niedopuszczalny środek zaskarżenia organ administracji dopuściłby się rażącego naruszenia prawa.W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a..