Wyrok - II SA/Po 292/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu - z dnia 3 czerwca 2026
Teza
Oddalono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sebastian Michalski Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Piotr Ławrynowicz (sprawozdawca) Protokolant specjalista Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi Miasta i Gminy na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wód Polskich z dnia 20 lutego 2026 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia administraOddalono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sebastian Michalski Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Piotr Ławrynowicz (sprawozdawca) Protokolant specjalista Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi Miasta i Gminy na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wód Polskich z dnia 20 lutego 2026 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia administra
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola decyzji administracyjnej
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
rozprawa
Tematy
skarga administracyjna
opłata za szczególne korzystanie z wód
kontrola decyzji administracyjnej
odprowadzanie ścieków
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
3 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Przewodniczący
Izabela Paluszyńska
Podstawa prawna
art. 189
dkpa
art. 189
ekpa
art. 189
fkpa
art. 107
kpa
art. 8
kpa
art. 6
kpa
art. 80
kpa
art. 145
ppsa
Pokaż pozostałe podstawy prawne (5)
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
UZASADNIENIE
Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: organ lub Dyrektor ZZ PGW) decyzją z 25 września 2025 r. znak [...], na podstawie art. 472aa ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 472aa ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 960 ze zm., dalej: P.w.), wymierzył i nałożył na Miasto i Gmina karę pieniężną w wysokości [...] zł za usługę wodną polegającą na odprowadzaniu do wód Jeziora [...] - wód opadowych wylotem zlokalizowanym na działce nr [...], w miejscowości K., bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego oraz wskazał, że karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna na wskazany rachunek bankowy, dodając, że kara niewniesiona w tym terminie stanowić będzie zaległość podatkową, od której naliczane będą odsetki za zwłokę.W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że 2 sierpnia 2024 r. do organu wpłynęło oświadczenie M. i Gm. [...] jako podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne, w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast (art. 552 ust. 2g P.w.) za okres II kw. 2024 r. Miasto zadeklarowało odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód Jeziora [...], wylotem zlokalizowanym na dz. nr [...] w m. K., w ilości 18.188,5 m3 w okresie II kw. 2024 r. Odprowadzanie tych wód odbywało się bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych. Z oświadczenia wynikało, że Miasto korzystało z ww. usługi wodnej bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego.Dnia 8 sierpnia 2024 r. organ na podstawie art. 272 ust. 17 P.w. ustalił w formie informacji kwartalnej za okres II kw. 2024 r. opłatę zmienną nr [...] w wys. [...] zł za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych. Informację doręczono stronie 9 sierpnia 2024 r. i Miasto w dniu 21 sierpnia 2024 r. dokonało zapłaty ww. opłaty zmiennej, nie kwestionując jej zasadności, czy wysokości w trybie reklamacyjnym określonym art. 273 ust. 1 P.w.Wyjaśniono, iż M. i Gm. [...] uzyskała pozwolenie wodnoprawne na korzystanie z usługi wodnej decyzją Starosty [...] z 24.06.20209 r. znak [...] polegającej na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych ze zlewni ulic [...] i [...] do Jeziora [...], w m. K., które to pozwolenie obowiązywało do 23.06.2019 r.W dniu 28 lutego 2025 r. Dyrektor ZZ PGW wszczął postępowanie w sprawie wymierzenia podmiotowi administracyjnej kary pieniężnej za okres II kw. 2024 r. w przedmiocie odprowadzania do Jeziora [...] wód opadowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego. Miasto i Gmina o wszczęciu postępowania zawiadomiono w dniu 3 marca 2025 r.Strona wniosła o przedłużenie terminu rozpatrzenia sprawy na okres 6 miesięcy celem zebrania materiału dowodowego i przeanalizowania dokumentacji. Organ przystał na to przedłużając postępowanie do 28 września 2025 r.W dniu 1 sierpnia 2025 r. do organu wpłynął wniosek strony o odstąpienie od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej dot. korzystania z wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego.Przeprowadzone postępowanie potwierdziło, że M. i Gm. [...] w II kwartale 2024 r. odprowadzała do Jeziora [...], nie posiadając ważnego pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego na usługę wodną odprowadzania wód opadowych i roztopowych. We wniosku o odstąpienie od naliczania administracyjnej kary pieniężnej strona wskazała, że wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego miało charakter niezamierzony, a Gmina niezwłocznie po ujawnieniu braku aktualnego pozwolenia wodnoprawnego podjęła działania zmierzające do uzyskania pozwolenia. Wniosek o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego wpłynął do organu 21 lipca 2025 r., lecz dokumentacja nie spełniała wymagań formalnych, stąd organ zobowiązał do usunięcia braków formalnych i uzupełnienia wniosku z 17 lipca 2025 r. Wskazano, że 19 sierpnia 2025 r. strona zwróciła się z prośbą o wydłużenie terminu na uzupełnienie do 19 września 2025 r. W związku z tym postępowanie o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego jest nadal w toku.Organ wskazał, że zgodnie z art. 389 pkt 1 P.w. korzystanie z usług wodnych wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Brak pozwolenia wodnoprawnego stanowi naruszenie określone w art. 472aa ust. 1 pkt 2 P.w., które skutkuje nałożeniem administracyjnej kary pieniężnej za usługę wodną polegającą na odprowadzaniu wód opadowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast do wód Jeziora [...]. Organ podkreślił, że pozwolenie wodnoprawne jest wydawane na czas określony, a zatem podmiot we własnym zakresie powinien wystąpić o wydanie pozwolenia na kolejny okres z wyprzedzeniem czasowych wraz z zachowaniem wszelkich wymogów formalnych i materialnych, tak aby możliwe było uzyskanie kolejnego pozwolenia wodnoprawnego przed wygaśnięciem poprzedniego.Uwzględniając powyższe organ przyjął, że podmiot nie dochował należytej staranności nie składając wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na kolejny okres obowiązywania i w związku z tym w okresie II kw. 2024 r. korzystał z powołanej usługi wodnej bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, co wiąże się z obowiązkiem poniesienia administracyjnej kary pieniężną za usługę wodną polegającą na odprowadzaniu wód opadowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast do wód Jeziora [...], w m. K..Organ wyjaśnił, że w sprawie nie znajduje zastosowania przepis art. 189d pkt 1-7 K.p.a., gdyż wysokość kary (500% opłaty zmiennej) wynika wprost z przepisu prawa, bez możliwości jej podwyższania lub obniżania. Do naruszenia prawa nie doszło wskutek działania siły wyższej, zatem nie znajduje zastosowania art. 189e K.p.a.W ocenie organu w sprawie nie zachodzą przesłanki odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o których mowa w art. 189f K.p.a. Wyjaśniono, że ocena, czy ocena, czy waga naruszenia prawa jest znikoma powinna być dokonywana z uwzględnieniem art. 189d pkt 1 K.p.a., zgodnie z którym wymierzając administracyjną karę pieniężną organ administracji publicznej bierze pod uwagę wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia. Znikoma waga naruszenia, choć jest przesłanką konieczną, to jej wystąpienie nie jest wystarczające do odstąpienia od wymierzenia kary – z art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. wynika bowiem, że musi być spełniona łącznie druga przesłanka – zaprzestania naruszania prawa. W tej sprawie zdaniem organu przesłanki te nie zachodzą. Postępowanie dotyczy usługi wodnej polegającej na odprowadzaniu do wód – wód opadowych w okresie od 1 kwietnia do 30 czerwca 2024 r., w związku z czym zaprzestanie naruszenia prawa w tym przedziale czasowym jest zwyczajnie niemożliwe. Wniosek o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego złożono po ponad 6 latach od wygaśnięcia poprzedniego. Gmina od 24 czerwca 2019 r. korzystała z usług wodnych bez wymaganego pozwolenia. Nie można zatem uznać, że doszło do znikomego naruszenia prawa.Odnosząc się do argumentacji Gminy, iż od wydania poprzedniego pozwolenia wodnoprawnego w 2009 r. odprowadzanie wód opadowych odbywało się w taki sam sposób, nie powodując szkód w środowisku ani zagrożenia dla wód powierzchniowych organ wskazał, że ciężar gatunkowy naruszenia prawa polegający na korzystaniu z usług wodnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego jest znaczący. Pozwolenie wodnoprawne stanowi instrument zarządzania zasobami wodnymi w celu ochrony przed zanieczyszczeniami oraz niewłaściwą lub nadmierną eksploatacją. Zgodnie z art. 403 ust. 1 P.w. w pozwoleniu wodnoprawnym ustala się tak istotne kwestie z punktu widzenia ochrony środowiska, jak choćby zakres korzystania z wód, warunki wykonywania uprawnienia oraz obowiązku niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki, w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód. W przedmiotowej sprawie w okresie II kw. 2024 r. Gmina odprowadzała wody opadowe do wód Jeziora [...] bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Ustawodawca zaś w sposób jednoznaczny określił obowiązek nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za naruszenie polegające na niedopełnieniu obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na tego rodzaju usługę, co wprost wynika z treści art. 472aa P.w. W związku z tym powyższą administracyjną karę pieniężną – zgodnie art. 472aa ust. 3 pkt 3 P.w. - ustalono w wys. 500% opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast do wód ustalonej przez Zarząd ZZ Wód Polskich w [...] w informacji z 8 sierpnia 2024 r. nr [...] w wys. [...] zł za okres II kw. 2024 r.Miasto i Gmina wniosło odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając organowi naruszenie:- art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego zebrania, rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego, w szczególności polegające na niezbadaniu i nieuwzględnieniu szczególnych okoliczności mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie, w tym ocenę przesłanek odstąpienia od ukarania, tj. niewzięcie pod uwagę, że strona pomimo wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego nadał działania zgodnie z warunkami uprzedniego pozwolenia, uiszczając opłaty za usługi wodne, o czym organ miał wiedzę z urzędu, jak i niewzięcie pod uwagę, że brak pozwolenia wodnoprawnego nie wywołał żadnych negatywnych skutków dla zasobów wodnych,- art. 189f K.p.a. w zw. z art. 472aa ust. 1 pkt 2 i ust. 2 w zw. z ust. 3 P.w. poprzez jego niezastosowanie i wymierzenie Gminie kary, podczas gdy w sprawie wystąpiły przesłanki odstąpienia od jej wymierzenia, bowiem waga naruszenia prawa jest znikoma, a Gmina niezwłocznie po wykryciu wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego podjęła działania naprawcze celem uzyskania nowego pozwolenia zachowując ciągłość korzystania z usług wodnych na podstawie warunków uprzedniego pozwolenia wodnoprawnego oraz uiszczając opłaty stałe i zmienne; w konsekwencji wymierzenie Gminie kary w znacznej wysokości [...] zł za II kw. 2024 r., gdzie organ wydał również 3 inne decyzje ustalając tak samo wysokie kary za pozostałe kwartały 2024 r., co jest niewspółmierne i nieadekwatne do skali naruszenia przepisów prawa,- art. 31 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 472aa ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 3 pkt 3 P.w. i w zw. z art. 189f § 1 pkt 1 poprzez zastosowanie, wbrew zasadom konstytucyjnym adekwatności i proporcjonalności wymierzanych kar, mechanizmu automatycznego wymierzanie kary, bez uwzględnienia okoliczności ocenianego przypadku naruszenia prawa wobec podmiotu, który niezwłocznie podjął stosowne kroki w celu uzyskania nowego pozwolenia,- art. 8 K.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej i zasady demokratycznego państwa prawnego przejawiające się w nałożeniu na Gminę kary niewspółmiernej do dokonanego naruszenia, mimo, że w sprawie zaistniały ewidentne podstawy do odstąpienia od jej wymierzenia i nie obciążania wspólnoty dodatkowymi daninami publicznymi,- art. 6 K.p.a. w zw. z art. 7 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady praworządności i obciążenie Gminy sankcją pieniężną, podczas gdy istniały podstawy do odstąpienia od jej wymierzenia.Gmina wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie o odstąpieniu od wymierzenia jej administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaniu na pouczeniu, względnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w [...] (dalej: Dyrektor RZGW) , po rozpoznaniu odwołania Gminy, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.Organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne oraz ocenę prawną organu I instancji.W odniesieniu do zarzutów i argumentacji odwołania organ wyjaśnił, że nie może zgodzić się z twierdzeniami, iż pomimo wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego Gmina działała zgodnie z warunkami wskazanymi we wcześniej wydanym pozwoleniu, a sam brak pozwolenia nie wywołał żadnych negatywnych skutków dla zasobów wodnych. Brak pozwolenia uniemożliwia jednoznaczne stwierdzenie, że nie dochodziło do szkód w środowisku oraz pogorszenia jakości wód. Na skutek braku wymaganej zgody nie istniał monitoring jakości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych.W odniesieniu do oczekiwania odstąpienia od wymierzenia kary organ odwoławczy wskazał, że Gmina przez 18 pełnych kwartałów wskazywała w przekazywanych oświadczeniach, iż nie posiada pozwolenia wodnoprawnego na usługę odprowadzania wód opadowych i roztopowych. Czynnikiem mobilizującym do podjęcia działań w celu pozyskania pozwolenia było wejście w życie przepisów umożliwiających nakładanie kar pieniężnych. Przepis art. 472aa Prawa wodnego, stanowiący podstawę materialnoprawną dla wymierzenia spornej kary pieniężnej, został dodany na podstawie art. 13 pkt 32 ustawy z dnia 13 lipca 2023 roku o rewitalizacji rzeki Odry dopiero z dniem 1 stycznia 2024 roku. Dopiero po zainicjowaniu postępowania zmierzającego do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, wnioskiem z dnia 21 lipca 2025 r. Miasto i Gmina wystąpiło o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego.Naruszenie prawa miało charakter trwały. Strona miała świadomość korzystania z usługi wodnej bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Kwestia zebrania danych do wykonania operatu wodnoprawnego wraz z wnioskiem o uzyskanie pozwolenia, a także wyłonienie wykonawcy jak i zabezpieczenie środków na ten cel, nie stanowi przesłanek do odstąpienia od wymierzenia kary. Takie okoliczności nie stanowią usprawiedliwienia dla dokonanego naruszenia przepisów prawa, co najwyżej wskazują na niedostateczną staranność w prowadzeniu własnych spraw. Pozwolenie wodnoprawne jest wydawane na czas określony. Gmina, jako profesjonalista, we własnym interesie powinna wystąpić z odpowiednim wyprzedzeniem o wydanie pozwolenia na kolejny okres.W świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2011 roku o sygn. akt II OPS 2/11 szansę na uniknięcie opłaty podwyższonej ma ten podmiot, który złoży wniosek z odpowiednim wyprzedzeniem i nie uzyskał pozwolenia wodnoprawnego przed wygaśnięciem dotychczasowego, ze względu na opieszałość organów.Gmina przez okres ponad sześciu lat nie posiadała wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Potrzeby związane z racjonalnym korzystaniem ze środowiska oraz jego prewencyjną ochroną są zasadniczą przyczyną obowiązku uzyskania pozwolenia przed rozpoczęciem tego korzystania. Wykonanie powyższych obowiązków jest racją istnienia wielu pozwoleń administracyjnych. Stopień ich przestrzegania pokazuje, jaki jest realny poziom zapewnienia skutecznej ochrony prawnej środowisku jako całości. Pozwolenie jest instrumentem reglamentacji korzystania ze środowiska. Szczególne korzystanie z wód przez podmiot, który nie legitymuje się ważnym pozwoleniem wodnoprawnym godzi w podstawy ustawowego systemu gospodarowania wodami w zgodzie z zasadą zrównoważonego rozwoju.Miasto i Gmina nie tylko w przypadku tej konkretnej usługi wodnej funkcjonowało bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, a dotyczy to jeszcze innego przypadku więc jednoznacznie można stwierdzić, iż nie jest to incydentalne krótkotrwałe odstępstwo od normy.Miasto i Gmina w dniu wydania skarżonej decyzji (25 września 2025 r.) nie posiadało wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Postępowanie zainicjowane wnioskiem z dnia 21 lipca 2025 r. zakończyło się wydaniem decyzji w dniu 16 października 2025 r., która stała się ostateczna z dniem 29 października 2025 r. Wymierzona kara pieniężna dotyczy okresu II kwartału 2024 r.Dyrektor RZGW podkreślił, że usługa wodna polegająca na odprowadzaniu wód opadowych wylotem zlokalizowanym na działce nr [...], w m. K., realizowana jest w obrębie jednolitej części wód powierzchniowych jeziornych kodzie [...] Jezioro [...], które zostały sklasyfikowane jako zagrożone nieosiągnięciem celu środowiskowego. Do głównych źródeł presji troficznych zaliczono między innymi odpływy miejskie (wody opadowe). Dlatego monitorowanie ilości i jakości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych poprzez posiadanie wymaganego pozwolenia wodnoprawnego należy traktować priorytetowo.Miasto i Gmina pismem z 25 marca 2026 r. wniosło do tut. Sądu skargę na powyższą decyzję Dyrektora RZGW, żądając uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.W ocenie strony zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem:1) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. polegające na wymierzeniu stronie kary pomimo nieustalenia, czy w okresie II kw. 2024 r. strona rzeczywiście odprowadzała wody do Jeziora [...], na niewyczerpującym wyjaśnieniu stanu faktycznego i zebraniu błędnym rozpatrzeniu materiału dowodowego poprzez niezgodne z rzeczywistym stanem faktycznym ustalenie, że:- odprowadzanie wód opadowych do wód Jeziora [...] miało miejsce przez wylot znajdujący się na dz. nr [...], obr. [...], gdzie na tej działce faktycznie nie znajduje się i nie znajdował w 2024 r. żaden wylot kanalizacji deszczowej, a przebiega przez tę działkę co najmniej od 2010 r. jedynie niewielki fragment kanału deszczowego, czyli mamy do czynienia z błędną lokalizacją urządzenia wodnego wskazanego w treści decyzji,- doszło do odprowadzania wód opadowych do wód Jeziora [...] wylotem zlokalizowanym na działce nr [...] w m. K., gdzie zgodnie ze stanem faktycznym w II kw. 2024 r., jak i uprzednim, wygasłym z 24.06.2009 r. i nowym z 16.10.2025 r. pozwoleniem wodnoprawnym przedmiotowa usługa wodna dotyczyła dwóch odrębnych układów kanalizacji grawitacyjnej i dwóch odrębnych wylotów, którymi odprowadzane miały być wody opadowe,- wody opadowe były odprowadzane do wód Jeziora [...], co ustalił organ opierając się na treści nieaktualnego pozwolenia wodnoprawnego i oświadczeniu Gminy, która również powoływała się na to pozwolenie, czego organy nie zweryfikowały i nie ustaliły na podstawie posiadanych dokumentów, w jaki sposób były faktycznie odprowadzane wody opadowe w II kw. 2024 r., gdzie już począwszy od 2010 r. wybudowane były, zgodnie z decyzja z 24.06.2009 r. udzielającą m.in. pozwolenia na wykonanie urządzeń wodnych, rowy otwarte na działkach nr [...] i [...] (przed podziałem nr [...]) obr. [...], a tym samym zmienił się odbiornik wód opadowych i przestały być one odprowadzane bezpośrednio do Jeziora [...], a były odprowadzane do urządzeń wodnych – rowów otwartych , co potwierdził organ I instancji wydając nowe pozwolenie wodnoprawne 16 października 2025 r.2) art. 472aa ust. 3 pkt 3 P.w. poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, kiedy podstawą do tego był błędnie ustalony stan faktyczny m.in. ustalenie, iż wody opadowe były przez Gminę odprowadzane w II kw. 2024 r. do wód Jeziora [...], kiedy w rzeczywistości odprowadzane były w tym czasie do urządzeń wodnych – otwartych kanałów wodnych znajdujących się na ww. działkach, co wskazuje na brak podstaw do zastosowania kary w wys. 500% opłaty zmiennej,3) art. 472aa w zw. z art. 472c ust. 3 P.w. w zw. z art. 189a § 1 i 2 oraz art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez ich błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu przez organ II instancji, że przepis art. 472aa P.w. nie daje możliwości rozważania odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podmiot działający bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego;4) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 189 f § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 472aa ust. 1 pkt 2 i ust. 2 oraz art. 472 aa ust. 3 pkt 3 P.w. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, pomimo zaistnienia przesłanek obligujących do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej;5) art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 w związku z art. 189f ust. 1 pkt 1 K.p.a., poprzez zaniechanie wszechstronnego zebrania, rozpatrzenia oraz oceny materiału dowodowego, w szczególności brak zbadaniu i brak uwzględnienia szczególnych okoliczności mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie, w tym brak oceny przesłanek odstąpienia od ukarania, a mianowicie niewzięcie przez organ przy wydaniu zaskarżonej decyzji pod uwagę, że:a) Gmina faktycznie w okresie, którego dotyczy nałożenie kary, nie odprowadzała wód opadowych bezpośrednio do Jeziora [...], a do urządzeń wodnych – rowów otwartych, tym samym potencjalne zagrożenie dla środowiska i ewentualne zanieczyszczenie było na o wiele niższym poziomie, niż przyjęto,b) skarżąca pomimo wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego, nadal działała zgodnie z warunkami wskazanymi we wcześniej wydanym pozwoleniu, korzystając z wód na warunkach w nim określonych, składając z własnej inicjatywy oświadczenia w celu ustalenia opłat za usługi wodne, uiszczała opłaty stałe jak i zmienne, pomimo wygaśnięcia pozwolenia, o czym organ I instancji miał wiedzę z urzędu:c) nie zostały stwierdzone przez właściwe organy, w związku z działaniem skarżącej bez przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego, żadne negatywne skutki dla dóbr chronionych prawem, tj. zasobów wodnych, gdzie to właśnie ich ochrona jest podstawowym celem przyświecającym stosowaniu przepisów prawa wodnego, w związku z czym nałożona przez organ I instancji sankcja nie służy realnej ochronie żadnego dobra prawnego;d) na skarżącą zostało nałożonych przez ten sam organ, za ten sam czyn o charakterze ciągłym, 5 odrębnych administracyjnych kar pieniężnych, za pozostałe kwartały 2024 r. oraz I i II 2025 r., każda w wys. [...] zł, tj. łącznie [...] zł, gdzie już nałożenie jednej tak wysokiej kary stanowi, przy uwzględnieniu znikomości wagi naruszenia, karę zdecydowanie nieproporcjonalną i nieadekwatną do czynu podlegającego ukaraniu, a nadto niesłużącą interesowi publicznemu, a jedynie oderwaną od okoliczności sprawy, formę zdecydowanie nadmiernej i nieproporcjonalnej represji, której koszty ostatecznie poniosą mieszkańcy gminy,e) organ I instancji posiadający uprawnienia nadzorcze pobierał od skarżącej działającej bez aktualnego pozwolenia wodnoprawnego już od 2019 r. opłaty stałe i zmienne za korzystanie z wód, nie kwestionując ich legalności, czy zasadności ich uiszczania (wobec braku pozwolenia wodnoprawnego), by następnie – bez jakiejkolwiek zmiany stanu prawnego i bez jakiegokolwiek wcześniejszego wezwania – zastosować skrajnie represyjny mechanizm wielokrotnych kar administracyjnych;f) organ I instancji nałożył karę w przedmiotowej jak i w innych sprawach dotyczących tego samego naruszenia, równolegle z pobraniem opłat zmiennych i stałych, stosując zdecydowanie nadmierną kumulację dolegliwości- co w konsekwencji doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych w zakresie wagi naruszenia i stopnia szkodliwości czynu;5) art. 31 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 472aa ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 472aa ust. 3 pkt 3 P.w. oraz w zw. z art. 189f ust. 1 pkt 1 K.p.a. poprzez zastosowanie, wbrew zasadom konstytucyjnym adekwatności i proporcjonalności wymierzanych kar, mechanizmu automatycznego wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej przez organ I instancji i dalej automatycznego utrzymania tejże decyzji przez organ II instancji, który błędnie uznał, iż przepisy nie dają mu w ogóle możliwości zastosowania odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w przedmiotowej sprawie, w sytuacji gdy organy państwa winny stosować jedynie niezbędne i konieczne środki, w tym przypadku, dla ochrony zasobów wodnych, gdzie nałożona kara nie realizuje już celu ochronnego, a stanowi jedynie przejaw nadmiernej represyjności i uciążliwości przy nakładaniu kar;6) art. 8 K.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie wyrażonych w tych przepisach zasad pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej oraz demokratycznego państwa prawnego, przejawiające się w nałożeniu na skarżącą kary, niewspółmiernej do dokonanego naruszenia, mimo że w sprawie istniały ewidentne podstawy do zastosowania przepisów dotyczących odstąpienia od jej wymierzenia i nie obciążania wspólnoty mieszkańców tworzących Gminę dodatkowymi daninami publicznymi, poprzestając na pouczeniu, szczególnie w przypadku gdy na Skarżącą, z uwagi na brak przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego odnoszącego się do tego samego naruszenia o charakterze ciągłym, zostały nałożone, przez ten sam organ, kary administracyjne w łącznej wysokości [...] zł (6 x [...] zł),7) art. 6 K.p.a. w zw. z art. 7 Konstytucji RP poprzez naruszenie wyrażonej w tych przepisach zasady praworządności i obciążenie Skarżącej sankcją pieniężną, podczas gdy istniały podstawy do odstąpienia od wymierzenia kary.Dyrektor RZGW wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.Na rozprawie w dniu 3 czerwca 2026 r. pełnomocnik skarżącej Gminy podtrzymała żądania i argumentację skargi. Uzupełniająco wskazała, że organy błędnie ustaliły stan faktyczny sprawy w zakresie lokalizacji wylotów na działkach ewid., ilości tych wylotów, a także odbiornika wód opadowych. Wskazała, że wody opadowe są odprowadzane nie do Jeziora [...], a do urządzenia w postaci rowu, w związku z tym podniosła zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego.Sąd z urzędu dopuścił dowód z dokumentu - "[...]" z 29 grudnia 2023 r.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024, poz. 1267).Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie - art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2026, poz. 143; dalej: P.p.s.a.). Uwzględniając skargę na decyzję Sąd uchyla ten akt w całości albo w części na warunkach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit a-c P.p.s.a., względnie stwierdza nieważności decyzji, gdy spełnione są przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. albo stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).Skarga okazała się nieuzasadniona.Sąd nie stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, czy naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć lub miało istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) P.p.s.a.W świetle art. 389 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1087 ze zm., dalej: P.w.) jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na usługi wodne.Do usług wodnych ustawodawca zaliczył między innymi odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast (art. 35 ust. 3 pkt 7 P.w.).Zgodnie z art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a) P.w. za usługę wodną obejmującą odprowadzanie do wód: wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast należy uiszczać opłaty.Opłata za usługi wodne za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej zależnej od istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych (art. 270 ust. 11 P.w.).Zgodnie natomiast z treścią art. 472aa ust. 1 pkt 2 P.w. administracyjnej karze pieniężnej podlega, kto wbrew przepisowi art. 389, art. 394 ust. 1 lub art. 425 ust. 1 korzysta z wód, wykonuje urządzenia wodne, roboty w wodach lub inne działania wymagające odpowiedniej zgody wodnoprawnej, bez odpowiednio pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego, zgłoszenia wodnoprawnego lub oceny wodnoprawnej.W myśl art. 472aa ust. 2 P.w. administracyjną karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, wymierza, w drodze decyzji, właściwy organ Wód Polskich, a w odniesieniu do Wód Polskich - minister właściwy do spraw gospodarki wodnej.W przypadku odprowadzania wód opadowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast do wód - podstawę ustalenia wysokości kary pieniężnej stanowi 500% opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast do wód (art. 472aa ust. 3 pkt 3 P.w.).Z powyższych przepisów wynika, że odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast stanowi usługę wodną, z którą wiąże się obowiązek uiszczania opłaty stałej i opłaty zmiennej oraz obowiązek uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Korzystanie z ww. usługi wodnej bez pozwolenia wodnoprawnego sankcjonowane jest administracyjną karą pieniężną w wysokości pięciokrotności opłaty zmiennej, wyliczaną w oparciu o zasady wynikające z art. 472aa ust. 3 pkt 3 P.w.Brak jest podstaw do przyjęcia stanowiska skarżącej Gminy, że kwestionowane skargą decyzje zostały wydane z istotnym naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 w związku z art. 189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691; dalej "K.p.a.").Zważyć należy, iż pomiędzy stronami (organem a skarżącą) bezsporne pozostaje, iż Miasto i Gmina w II kwartale 2024 r. bez pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego korzystało z usługi wodnej polegającej na odprowadzaniu wód opadowych i roztopowych z ulicy [...] do Jeziora [...] w miejscowości K.. Prawa i obowiązki dla tej usługi wodnej były wcześniej ustalone w decyzji Starosty [...] z dnia 24 czerwca 2009 r. znak [...] Decyzja ta przestała obowiązywać/wygasła z dniem 24 czerwca 2019 r. W tym miejscu Sąd pragnie wskazać, na co zwracały uwagę organy orzekające w uzasadnieniach swych decyzji, że skarżąca w oświadczeniu z 30 lipca 2024 r., złożonym na podstawie art. 552 ust. 2a oraz 2g P.w., podała nie tylko ilość odprowadzanych do wód Jeziora [...] – wód opadowych lub roztopowych w II kwartale 2024 r., ale i wskazała, że ww. pozwolenie wodnoprawne z 2009 r. na tę usługę wodną przestało obowiązywać z dniem 24 czerwca 2019 r. Jednocześnie skarżąca na etapie ustalania opłaty zmiennej za II kwartał 2024 r., tj. przedmiotowy okres, nie kwestionowała okoliczności odprowadzania wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast do odbiornika – Jeziora [...]. W tym też oświadczeniu skarżąca podała ilość odprowadzanych do wód – wód opadowych lub roztopowych, bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych w II kwartale 2024 r. do Jeziora [...].Reasumując, pomiędzy stronami bezsporna w toku zakończonego postępowania administracyjnego pozostawała okoliczność, że pomimo wygaśnięcia dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego Gmina składała oświadczenia o korzystaniu z usługi wodnej obejmującej odprowadzanie wód opadowych i roztopowych wylotem zlokalizowanym na działce nr [...] w miejscowości K. do wód Jeziora [...].Dlatego zasadnie, na potrzeby załatwienia kontrolowanej sprawy organy Wód Polskich wykorzystały jako dowód, niepodważoną przez skarżącą w trybie reklamacji (art. 273 ust. 1-3 P.w.), informację z dnia 8 sierpnia 2024 r. nr [...], wydaną w oparciu o ww. oświadczenie Miasto i Gmina z dnia 30 lipca 2024 r., którą ustalono opłatę zmienną w kwocie [...]zł za II kwartał 2024 r. dotyczącą usługi odprowadzenia wylotem zlokalizowanym na działce nr [...] w miejscowości K. do Jeziora [...] wód opadowych lub roztopowych w ilości 18.188,5 mł.W dniu 28 lutego 2025 r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie wymierzenia Gminie administracyjnej kary pieniężnej za korzystanie z ww. usługi wodnej bez pozwolenia w II kwartale 2024 r. Gmina została zawiadomiona o wszczęciu tego postępowania w dniu 3 marca 2025 r.Wniosek z 17 lipca 2025 r. o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego wpłynął do organu w dniu 21 lipca 2025 r. W dniu 16 października 2025 r. została wydana decyzja udzielająca pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną odprowadzania wód opadowych lub roztopowych z rejonu ul. [...] w m. K., poprzez istniejące wyloty kanalizacji deszczowej nr [...] do urządzeń wodnych rowów otwartych. Dla wylotu kanalizacji deszczowej nr [...] urządzenie wodne – rów zlokalizowany jest na działce nr [...] obr. [...], a dla wylotu kanalizacji deszczowej nr [...] urządzenie wodne – rów zlokalizowany jest na działce nr [...], obr. [...]. Jednocześnie w decyzji tej wskazano, że planowana inwestycja nie narusza zapisów decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego Burmistrza Miasto i Gmina z dnia 22 grudnia 2008 r. nr [...] dla zamierzenia budowy kanalizacji deszczowej w ul. [...] z odprowadzeniem do Jeziora [...] wraz z niezbędną infrastrukturą.Relewantnej dla wadliwości kwestionowanych skargą decyzji nie dowodzi, nieformułowany uprzednio w postępowaniu administracyjnym, zarzut skarżącej naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. polegającego na wymierzeniu stronie kary pomimo nieustalenie, czy w okresie II kw. 2024 r. strona rzeczywiście odprowadzała wody do Jeziora [...], błędnym rozpatrzeniu materiału dowodowego poprzez niezgodne z rzeczywistym stanem faktycznym ustalenie, że odprowadzanie wód opadowych do wód Jeziora [...] miało miejsce przez wylot znajdujący się na dz. nr [...], obr. [...], gdzie na tej działce faktycznie nie znajduje się i nie znajdował w 2024 r. żaden wylot kanalizacji deszczowej, a przebiega przez tę działkę co najmniej od 2010 r. jedynie niewielki fragment kanału deszczowego. Przypomnienia wymaga, iż wedle skarżącej zgodnie ze stanem faktycznym w II kw. 2024 r., jak i uprzednim, wygasłym z 24.06.2009 r. i nowym z 16.10.2025 r. pozwoleniem wodnoprawnym przedmiotowa usługa wodna dotyczyła dwóch odrębnych układów kanalizacji grawitacyjnej i dwóch odrębnych wylotów, którymi odprowadzane miały być wody opadowe. Dodała, że począwszy od 2010 r. wybudowane były, zgodnie z decyzją z 24 czerwca 2009 r. udzielającą m.in. pozwolenia na wykonanie urządzeń wodnych, rowy otwarte na działkach nr [...] i [...] (przed podziałem nr [...]) obr. [...], a tym samym zmienił się odbiornik wód opadowych i przestały być one odprowadzane bezpośrednio do Jeziora [...], a były odprowadzane do urządzeń wodnych – rowów otwartych, co znalazło potwierdzenie w nowym pozwoleniu wodnoprawnym z 16 października 2025 r. W konsekwencji skarżąca zarzuciła organom naruszenie art. 472aa ust. 3 pkt 3 P.w. poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, kiedy wody opadowe były w rzeczywistości odprowadzane były w II kw. 2024 r. do urządzeń wodnych – otwartych kanałów wodnych znajdujących się na działkach nr [...] i [...], co wskazuje na brak podstaw do zastosowania kary w wys. 500% opłaty zmiennej.W ocenie Sądu rzetelność ustalenia, że Gmina korzystała bez pozwolenia wodnoprawnego z usługi wodnej obejmującej odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z ulicy [...] do wód Jeziora [...] nie została w żadnym zakresie skutecznie podważona. Sąd dostrzega, że aktualnie wylot kanalizacji deszczowej nr [...] znajduje się nie na działce nr [...], a na działce [...] (jak wskazano w nowym pozwoleniu wodnoprawnym). Należy jednak mieć na względzie, że sama Gmina we wniosku z 17 lipca 2025 r. podała, iż zakres planowanego korzystania z wód obejmuje "usługę wodną dotyczącą odprowadzenia wód opadowych i roztopowych, ujętych w zamknięty system kanalizacji deszczowej znajdujący się w K. do Jeziora [...]". Dodatkowo w dokumencie pn. Opis prowadzenia zamierzonej działalności niezawierający określeń specjalistycznych dołączonym do ww. wniosku Gmina podała, że "...wnioskuje o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie oczyszczonych wód opadowych i roztopowych, powstałych w wyniku zjawisk atmosferycznych. Wody deszczowe i roztopowe odprowadzane będą z rejonu z ul. [...] w m. K. poprzez system kanalizacji deszczowej do odbiornika za pośrednictwem istniejących wylotów. Odbiornikiem wód opadowych i roztopowych jest Jezioro [...]."Rację ma skarżąca, że na samej działce nr [...] nie ma wylotu kanalizacji deszczowej bezpośrednio do wód Jeziora [...]. Wody opadowe i roztopowe z ul. [...] w K., w ramach istniejącej kanalizacji deszczowej, uchodzą przez działkę nr [...] na działkę nr [...], gdzie znajduje się wylot nr [...] do rowu otwartego, niemniej dalej ten rów prowadzi do Jeziora [...]. Zważyć należy, iż pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości, ani urządzeń wodnych (art. 394 ust. 4 P.w.). Pozwolenie wodnoprawne wydaje się na samą usługę wodną, jaką jest, zgodnie z art. 35 ust. 3 pkt 6 P.w., odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych – wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. Zasadnie zatem organy Wód Polskich przyjęły, że zlokalizowany na działce nr [...] obr. [...] rów będący urządzeniem wodnym, stanowiący wylot kanalizacji deszczowej, stanowi jednocześnie część całości instalacji, albowiem ostatecznie wody opadowe i roztopowe z ul. [...] w K. przez ten rów odprowadzane są do wód Jeziora [...]. Okoliczność, z której działki ewid. (czy o nr [...], czy [...]) uchodziły wody opadowe i roztopowe w II kwartale 2024 r. jest o tyle prawnie irrelewantne, że wiadomym i niekwestionowanym jest, iż przez kanalizację deszczową owe wody odprowadzane były – bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego - do wód Jeziora [...].Sąd raz jeszcze pragnie przypomnieć, że skarżąca w 2024 r. oświadczyła, że zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym z 2009 r. odprowadziła wskazaną w tym oświadczeniu ilość wody przez m.in. działkę nr [...], do wód Jeziora [...]. Skoro pozwolenie wodnoprawne nie rodzi tytułu do urządzeń ani nieruchomości, a jedynie dotyczy usługi wodnej polegającej na odprowadzaniu wód opadowych do wód w granicach administracyjnych miast, to tylko tę okoliczność organy miały obowiązek uwzględnić. Nie ma zatem wątpliwości, że organy na gruncie art. 472aa ust. 3 pkt 3 P.w. prawidłowo stwierdziły, że w II kwartale 2024 r. skarżąca odprowadzała wody opadowe ujęte w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych do wód Jeziora [...].Jako całkowicie kontrfaktyczną Sąd rozpoznał argumentację skargi, że organy nie uwzględniły przy rozstrzyganiu sprawy okoliczności, iż Gmina uiszczała opłaty za sporną usługę wodną pomimo wygaśnięcia pozwolenia, czy też nie rozważyły wszystkich argumentów podnoszonych przez skarżąca na okoliczność istnienia przesłanek warunkujących odstąpienie od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej.Brak jest podstaw do przyjęcia stanowiska, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, czy też niewłaściwe zastosowanie.Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie uznaje, że przepisy art. 472aa ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 472aa ust. 3 pkt 3 P.w. nie budzą wątpliwości co do zgodności z ustawą zasadniczą (por. wyrok WSA w Gdańsku z 9.04.2026 r., II SA/Gd 825/25, LEX nr 4088864).Sąd nie dopatrzył się podstaw dla stwierdzenia niezgodności zaskarżonej decyzji z "konstytucyjnymi zasadami adekwatności i proporcjonalności wymierzanych kar, mechanizmu automatycznego wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej przez organ I instancji i dalej automatycznego utrzymania tejże decyzji przez organ II instancji" z uwagi na przyjęcie stanowiska, że "przepisy nie dają w ogóle możliwości zastosowania odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej", czy też argumentacji o naruszeniu "zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej oraz demokratycznego państwa prawnego" poprzez nałożenie sześciu administracyjnych kar pieniężnych odnoszących się do tego samego naruszenia o charakterze ciągłym.W świetle treści art. 472aa ust. 3 pkt 3 P.w. podstawę ustalenia wysokości kary pieniężnej za korzystanie bez pozwolenia z usługi wodnej odprowadzania wód opadowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast do wód stanowi 500 % opłaty zmiennej uiszczanej za taką usługę.Dostrzec zatem należy, że na gruncie rozwiązań ustawowych wysokość opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast, ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, ilości odprowadzonych wód, wyrażonej w m3, i czasu, wyrażonego w latach, z uwzględnieniem istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych oraz ich pojemności (art. 272 ust. 5 P.w.).Zgodnie zaś z art. 272 ust. 10 P.w. ustalając wysokość opłat, o których mowa w ust. 1-9, uwzględnia się okres rozliczeniowy wynoszący kwartał.Skoro z woli ustawodawcy podstawę ustalenia spornej kary pieniężnej ma stanowić 500% opłaty zmiennej, to organy Wód Polskich zgodnie z prawem przyjęły, iż przy wymierzaniu tej kary również należało uwzględnić kwartalny okres rozliczeniowych opłaty zmiennej.Skoro wysokość opłaty zmiennej ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, ilości odprowadzonych wód wyrażonej w m3 i czasu wyrażonego w latach, to oczywistym jest, że wysokość administracyjnej kary pieniężnej wynosząca 500% opłaty zmiennej uwzględnia ilość odprowadzonych wód wyrażoną w m3 i czas wyrażony w latach, a przez to wysokość tej kary jest bezpośrednio powiązana z zachowaniem sprawcy deliktu administracyjnego, gdyż wysokość tej kary administracyjnej jest warunkowana czasookresem istnienia stanu naruszenia prawa oraz skalą naruszenia prawa, którą wyraża rozmiar instalacji (powierzchnia umniejszenia naturalnej retencji wody, ilości odprowadzonych wód opadowych).Z tych względów do uwzględnienia skargi nie mogła prowadzić argumentacja wskazująca na kumulację kar administracyjnych odnoszących się do "tego samego naruszenia". Autorka skargi trafnie dostrzega, że kontrolowane postępowanie dotyczyło "wymierzenia podmiotowi administracyjnej kary pieniężnej za wskazany okres".Sąd nie podziela zapatrywania, że stanu niezgodność z prawem zaskarżonej decyzji może dowodzić argumentacja o braku wykazania pogorszenia się stanu środowiska. Tak sformułowany zarzut stanowi o pomyleniu przedmiotu ochrony karnoadministracyjnej, tj. stanu korzystania ze środowiska dopiero po stwierdzeniu w drodze decyzji administracyjnej dopuszczalności oraz rozmiaru niewątpliwych szkód w środowisku ze stanem rzeczywistego zanieczyszczenia środowiska, który jest bezpośrednim skutkiem innych zachowań ludzkich.Sąd w całości akceptuje i podziela stanowisko, że przyczyną obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego jest konieczność racjonalnego korzystania ze środowiska i potrzeba jego prewencyjnej ochrony. Pozwolenie stanowi instrument korzystania ze środowiska. Określając warunki legalnego korzystania ze środowiska pozwolenie wodnoprawne stanowi o dopuszczalnym poziomie ingerencji w środowisko, stanowi zgodę na ujawniony organom poziom jego zanieczyszczania.Ustawowy nakaz uzyskania pozwolenia wodnoprawnego stanowi dowód tego, że objęte tym nakazem korzystanie ze środowiska niesie ze sobą zagrożenie pogorszenia stanu środowiska. Wymóg uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na dane korzystanie ze środowiska (usługę wodną) wprowadzany jest wówczas, gdy szkodliwość takiego korzystania jest faktem powszechnie znanym, stwierdzona została konieczność określania dopuszczalnej ingerencji w środowisko. Stąd pochodzi prawna potrzeba wprowadzenia reglamentacji w postaci zgody administracyjnoprawnej jako aktu warunkującego ingerencję w środowisko.Organ trafnie uznał, że odpowiedzialność karnoadministracyjna rozpoznawana w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym dotyczyła zachowania podmiotu w względem obowiązku pozyskania pozwolenia na korzystanie z usługi wodnej, a przez to szansę na uniknięcie kary ma ten podmiot, który złożył wniosek z odpowiednim wyprzedzeniem i nie uzyskał pozwolenia wodnoprawnego przed wygaśnięciem dotychczasowego, ze względu na opieszałość organów.Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania legalności stanowiska organów o braku podstaw do odstąpienia od nałożenia spornej kary pieniężnej.Zgodnie z treścią art. 189f § 1 pkt 1-2 K.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: 1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub 2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.Ustawodawca nie określił w sposób wyraźny, jakie okoliczności należy brać pod uwagę przy ocenie "wagi naruszenia prawa".Przyjmuje się, że w świetle art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. kontrola zaistnienia przesłanki "znikomej" wagi naruszenia prawa, uzasadniającej odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, wymaga przeprowadzenia swego rodzaju testu proporcjonalności, tj. wyważenia hierarchii dóbr (wartości) chronionych przez prawo na tle konkretnego stanu faktycznego. Istotne znaczenie dla oceny wagi naruszenia prawa, o której mowa w art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a., mają chronione prawem wartości i dobra, w odniesieniu do których rozważana jest skala ich naruszenia. Przy ocenie wystąpienia przesłanki znikomej wagi naruszenia (art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a.) należy brać pod uwagę całokształt okoliczności danego przypadku, zarówno o charakterze przedmiotowym (np. skala naruszeń, skutki tych naruszeń), jak i podmiotowym (np. czy mamy do czynienia z czynem zawinionym, a jeżeli tak, to z jaką formą winy), przy czym decydujące znaczenie należy przyznać skutkom naruszenia dla dóbr chronionych przez daną dziedzinę prawa administracyjnego. Oczywistym przy tym pozostaje to, że instytucja przewidziana w art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. musi być jednak stosowana ze szczególną rozwagą (por. wyrok NSA z 17.03.2026 r., III OSK 2888/24, LEX nr 4069710).Sporządzony w dniu 29 grudnia 2023 r. oraz powszechnie dostępny dokument "[...]" dodatkowo potwierdza, że skarżąca Gmina, także w innym przypadku, świadomie łamała zasady legalnego (dozwolonego) korzystania ze środowiska. Zgodnie z treścią tego dokumentu do przyczyny zanieczyszczeń, które mogą mieć wpływ na wodę w kąpielisku oraz wywierać niekorzystny wpływ na stan zdrowia kąpiących się zaliczono zrzuty oczyszczonych wód opadowych lub roztopowych z systemu kanalizacji oraz jednocześnie wskazano, że "Decyzja z dnia 24 czerwca 2009 roku (znka:[...]) wygasła dnia 23 czerwca 2019 roku. Brak jest informacji o kontynuacji".Impulsu do usunięcia przez skarżącą Gminę stanu naruszenia prawa nie stanowiła zmiana przepisów prawa, tj. wprowadzenie z dniem 1 stycznia 2024 r., na mocy art. 13 pkt 32 ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. o rewitalizacji rzeki Odry, odpowiedzialności karnoadministracyjnej za korzystanie bez pozwolenia wodnoprawnego z usługi wodnej odprowadzania do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast.Dopiero po zainicjowaniu postępowania zmierzającego do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej Miasto i Gmina podjęło działania mające na celu uniknięcie odpowiedzialności karnoadministracyjnej i usunięcie stanu naruszenia prawa w ten sposób, że pismem z 12 marca 2025 r. wystąpiło o przedłużenie terminu rozpatrzenia sprawy o 6 miesięcy, wnioskiem z 17 lipca 2025 r. wystąpiło o udzielenie pozwolenia na usługę wodną odprowadzania wód opadowych lub roztopowych, ujętych w zamknięty system kanalizacji deszczowej znajdujący się w K. do Jeziora [...], a pismem z 25 lipca 2025 r. wniosło do Dyrektora RZGW o odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za przedmiotowy okres.W ocenie Sądu skarżąca nie przedstawiła dowodów na potwierdzenie argumentacji, iż "niezwłocznie podjęła działania zmierzające do uzyskania nowego pozwolenia, po ujawnieniu braku aktualnego dokumentu".Zgodnie z normą prawną zakodowaną w art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. organ obowiązany jest odstąpić od nałożenia kary w przypadku łącznego spełnienia dwóch przesłanek, tj. znikomej wagi naruszenia i zaprzestania naruszenia prawa.Sąd podziela stanowisko, że przesłanka zaprzestania naruszenia prawa może być spełniona także po wszczęciu postępowania do dnia wydania decyzji.Skoro jednak korzystanie z usługi wodnej bez pozwolenia zaktualizowało odpowiedzialności karnoadministracyjną, a warunkiem koniecznym odstąpienia od nałożenia kary jest zaprzestanie naruszenia prawa (stan korzystania z usługi wodnej na podstawie ważnego pozwolenia), to oczekiwanie, że fakt uiszczania opłat za usługi wodne może prowadzić do uchylenia odpowiedzialności karnoadministracyjnej za brak wymaganego prawem pozwolenia wodnoprawnego nosi cechy działania w celu obejścia prawa.W konsekwencji organ trafnie nie zgodził się ze stanowiskiem, że o znikomości naruszenia prawa może stanowić fakt, iż "w okresie objętym postępowaniem Gmina uiszczała opłaty zmienne i stałe z tytułu usług wodnych, co potwierdza wolę działania zgodnie z obowiązującym prawem oraz świadomość obowiązku ponoszenia kosztów korzystania z wód".Prawa i obowiązki określone w pozwoleniu wodnoprawnym na wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi i odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych obowiązują od dnia, w którym decyzja o pozwoleniu wodnoprawnym stała się ostateczna, chyba że w pozwoleniu wodnoprawnym została określona inna data, od której obowiązuje to pozwolenie (art. 400 ust. 4 P.w.).W ocenie Sądu przyjmować należy, że o zaprzestaniu naruszania prawa będzie można mówić dopiero wówczas, gdy dany podmiot uzyska pozwolenie wodnoprawne, czyli decyzja wydana w tym zakresie stanie się ostateczna. Dopiero wówczas spełnione zostają warunki korzystania z usługi wodnej na podstawie pozwolenia (por. wyrok WSA w Białymstoku z 11 września 2025 r., sygn. akt II SA/Bk 645/25, LEX nr 3934726).Organ słusznie uwzględnił przy ocenie stopnia szkodliwości naruszenia prawa, że usługa wodna realizowana była w obrębie jednolitej części wód powierzchniowych (JCWP) [...] o kodzie [...], której typ określono jako rzeka w systemie rzeczno-jeziornym Pojezierze, które zostały sklasyfikowane jako zagrożone nieosiągnięciem celu środowiskowego, a do głównych źródeł presji troficznych zaliczane są odpływy miejskie (wody opadowe).Reasumując, organy Wód Polskich, pomimo relatywnie wysokiej administracyjnej kary pieniężnej za stwierdzone naruszenie, nie miały podstaw do odstąpienia od ukarania, ponieważ w żadnym razie nie można mówić o znikomości naruszenia, jeżeli przez 6 lat Gmina odprowadzała wody opadowe - bez kontroli ich jakości i stanu - do wód Jeziora [...], które to zagrożone jest nieosiągnięciem celu środowiskowego (zał. do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 listopada 2022 r. z dnia 16 listopada 2022 r. w sprawie Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry – Dz. U. z 2023 r. poz. 335). W podanym rozporządzeniu Jezioro [...] uzyskało status SZCW – silnie zmienione części wód, co w rozumieniu ramowej dyrektywy wodnej oznacza wody, których stan jest silnie zniszczony i niemożliwy do pełnego przywrócenia ekosystemu. Pozwala to stwierdzić, że jeśli przez 6 lat poza kontrolą właściwych organów są odprowadzane wody roztopowe i opadowe, to niekontrolowany wpływ wraz z ich zanieczyszczeniami może tylko potęgować pogarszanie się stanu wód Jeziora. Nie można zatem przyjąć, że naruszenie cechowała znikomość.Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.. skargę oddalił.