Postanowienie - III SA/Gl 331/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach - z dnia 8 czerwca 2026
Teza
Odrzucono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Machcińska po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. P. na uchwałę Rady Gminy i Miasta K. z dnia 27 stycznia 2026 r. nr [...] w przedmiocie zamiaru likwidacji szkoły podstawowej postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę 300 (trzysta) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. UZASADNIENIE Pismem złożonym 23 lutego 2026 r. L. P. (dalej: skarżOdrzucono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Machcińska po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. P. na uchwałę Rady Gminy i Miasta K. z dnia 27 stycznia 2026 r. nr [...] w przedmiocie zamiaru likwidacji szkoły podstawowej postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę 300 (trzysta) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. UZASADNIENIE Pismem złożonym 23 lutego 2026 r. L. P. (dalej: skarż
Data orzeczenia
8 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Przewodniczący
Beata Machcińska
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę
UZASADNIENIE
Pismem złożonym 23 lutego 2026 r. L. P. (dalej: skarżący) wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy i Miasta K. z dnia 27 stycznia 2026 r. nr [...] w przedmiocie zamiaru likwidacji Szkoły Podstawowej w S. domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały.Motywując zasadność skargi podniósł, że zaskarżona uchwała stoi w sprzeczności z art. 70 Konstytucji. Wskazał, że prawo do nauki obejmuje realną dostępność edukacyjną, gdy tymczasem zaskarżona uchwała została podjęta bez analizy skutków reorganizacji oraz wpływu dojazdów na dobro dziecka. Radni nie dysponowali również kompletem analiz umożliwiających dokonanie obiektywnej oceny sytuacji, a część materiałów w ogóle nie została im przedstawiona przed głosowaniem. Brak jest w tym zakresie chociażby analiz społecznych i pedagogicznych dotyczących skutków likwidacji szkoły dla dzieci.Uzasadniając natomiast interes prawny do wniesienia skargi skarżący wyjaśnił, że jest mieszkańcem obwodu Szkoły Podstawowej w S., zamieszkuje na jego terenie oraz planuje realizację obowiązku szkolnego swoich przyszłych dzieci w tej placówce. Zaskarżona uchwała bezpośrednio wpływa na sposób realizacji zadania własnego gminy w zakresie edukacji publicznej na obszarze jego miejsca zamieszkania.W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu administracji wniósł o jej oddalenie skargi jako bezzasadnej.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:Zgodnie z przepisem art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Poza zatem podmiotami szczególnymi, możliwość wniesienia skargi związana jest z istnieniem po stronie skarżącej interesu prawnego.Z art. 50 § 2 p.p.s.a. wynika zaś, że uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Jedną z ustaw przyznających takie uprawnienie jest ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2026 r., poz. 662 dalej: u.s.g.), która w art. 101 ust. 1 przewiduje, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Jednocześnie zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.Z przepisu art. 101 ust. 1 u.s.g. wyraźnie wynika, że legitymację do zaskarżenia uchwały rady gminy ma każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, a zatem w przypadku, w którym uchwała godzi w indywidualną sferę prawną podmiotu przez wywołanie negatywnych następstw prawnych. Analizowana skarga jest zatem przysługującym każdemu podmiotowi prawnym środkiem ochrony realnego, własnego interesu prawnego lub uprawnienia przed rzeczywistym nielegalnym wkroczeniem w te interesy i uprawnienia przez organ gminy wydający akt generalny (wyrok NSA z dnia 24 sierpnia 2007 r., II OSK 1033/07, Lex nr 384677). Przez pojęcie interesu prawnego należy natomiast rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo.Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, tzn. taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Ponadto naruszenie interesu prawnego podmiotu składającego skargę musi cechować się bezpośredniością, aktualnością i realnością. Aktualność interesu prawnego oznacza, że w dacie wejścia w życie takiego aktu interes ten w danej sytuacji faktycznej i prawnej obiektywnie istnieje. Wymóg ten wiąże się z "realnością" interesu prawnego, co powoduje wykluczenie interesów hipotetycznych, przewidywanych w przyszłości, chodzi bowiem o rzeczywiście, a nie potencjalnie istniejącą potrzebę ochrony prawnej określonego podmiotu. Naruszenie interesu prawnego nie może zatem polegać na tym, że w przyszłości uchwała mogłaby wywołać skutki bliżej nieokreślone, czyli stwarzać zagrożenie wystąpienia naruszenia w przyszłości.W ocenie Sądu brak jest podstaw do przyjęcia, aby zaskarżona uchwała w przedmiocie zamiaru likwidacji szkoły podstawowej naruszyła interes prawny lub uprawnienie skarżącego, tj. odbierała lub ograniczała jakiekolwiek jego prawo wynikające z przepisów prawa, bądź też nakładała nowy obowiązek lub zmieniała obowiązek dotychczasowy.Skarżący kwestionuje uchwałę dotyczącą likwidacji szkoły powołując się na planowaną w przyszłości realizację obowiązku szkolnego przez przyszłe dzieci. Okoliczność ta nie może jednak zostać uznana za wystarczającą do wykazania interesu prawnego, albowiem ma ona charakter wyłącznie hipotetyczny i przyszły. Tymczasem jak już wskazano naruszenie interesu prawnego winno charakteryzować się aktualnością, czyli występować w danym momencie, nie zaś w oparciu o domniemanie potencjalnego jego wystąpienia w przyszłości. Na moment wniesienia skargi na skarżącym nie ciąży obowiązek realizacji obowiązku szkolnego, a tylko wówczas, jako rodzic ucznia uczęszczającego do szkoły miałby interes prawny w tym, aby jej przekształcenie bądź likwidacja były przeprowadzane prawidłowo, w trybie określonym ustawowo, w tym przy poszanowaniu gwarancji proceduralnych przysługujących temu rodzicowi z mocy art. 89 ust. 1 Prawo oświatowe (por. postanowienie NSA z 29 lutego 2024 r. sygn. III OSK 40/24, orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - orzeczenia.nsa.gov.pl).Kwestionowany natomiast przez skarżącego tryb procedowania nad uchwałą może stanowić podstawę do objęcia takiej uchwały kontrolą pod względem zgodności z prawem przez sąd administracyjny w razie złożenia skargi przez podmiot posiadający stosowną legitymację skargową. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 93 ust. 1 u.s.g. uchwałę może zaskarżyć do sądu administracyjnego organ nadzoru, a zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a. także prokurator i rzecznik praw obywatelskich, których legitymacja skargowa ma charakter formalny, tj. uniezależniony od wykazania naruszenia interesu prawnego podmiotu wnoszącego skargę.W konsekwencji powyższych rozważań należało stwierdzić, że skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a § 3 p.p.s.a. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a..