Postanowienie - III SA/Gl 357/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach - z dnia 8 czerwca 2026
Teza
Odrzucono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Machcińska po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia Samorządowego S. w D. na uchwałę Rady Miejskiej w D. z dnia 28 stycznia 2026 r. nr [...] w przedmiocie zamiaru likwidacji przedszkola postanawia: odrzucić skargę. UZASADNIENIE Pismem z 25 lutego 2026 r. Stowarzyszenie Samorządowe S.w D. (dalej: Stowarzyszenie, strona skarżąca) wniosło skargę na uchwałę Rady MieOdrzucono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Machcińska po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia Samorządowego S. w D. na uchwałę Rady Miejskiej w D. z dnia 28 stycznia 2026 r. nr [...] w przedmiocie zamiaru likwidacji przedszkola postanawia: odrzucić skargę. UZASADNIENIE Pismem z 25 lutego 2026 r. Stowarzyszenie Samorządowe S.w D. (dalej: Stowarzyszenie, strona skarżąca) wniosło skargę na uchwałę Rady Mie
Data orzeczenia
8 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Przewodniczący
Beata Machcińska
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę
UZASADNIENIE
Pismem z 25 lutego 2026 r. Stowarzyszenie Samorządowe S.w D. (dalej: Stowarzyszenie, strona skarżąca) wniosło skargę na uchwałę Rady Miejskiej w D. z dnia 28 stycznia 2026 r. nr [...] w przedmiocie zamiaru likwidacji Przedszkola nr [...] w D.W uzasadnieniu skargi wskazano, że uchwała nie uwzględnia planów inwestycyjnych utworzenia oddziału żłobka, brak w niej informacji o uzyskaniu opinii związków zawodowych o przewidywanej likwidacji miejsc pracy oraz kompleksowej oceny sytuacji w zespołach szkolno-przedszkolnych. Ponadto przeprowadzona analiza demograficzna nie uwzględnia rozwoju dzielnicy, a ograniczenie przyjęć do przedszkola było efektem likwidacji placu zabaw i brakiem remontów.Stowarzyszenie podkreśliło ponadto, że w ostatnich latach zlikwidowano w dzielnicy S. dwa przedszkola, szkołę podstawową i liceum, brak jest też żłobka. Rodzice dzieci zmuszeni są zatem dowozić dzieci rano do centrum, a następnie je odbierać po pracy, co odbija się na warunkach życia rodzin.W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu administracji wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, ewentualnie o oddalenie skargi.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:Zgodnie z przepisem art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Poza zatem podmiotami szczególnymi, możliwość wniesienia skargi związana jest z istnieniem po stronie skarżącej interesu prawnego.Z art. 50 § 2 p.p.s.a. wynika zaś, że uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Jedną z ustaw przyznających takie uprawnienie jest ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 662 dalej: u.s.g.), która w art. 101 ust. 1 przewiduje, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Jednocześnie zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.Zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h u.s.g. do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących tworzenia, likwidacji i reorganizacji przedsiębiorstw, zakładów i innych gminnych jednostek organizacyjnych oraz wyposażania ich w majątek.Artykuł 89 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t.j. Dz.U z 2025 r. poz. 1043 ze zm.), stanowi natomiast, że szkoła publiczna, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 14-18, może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów, a w przypadku uczniów pełnoletnich - tych uczniów, właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu. Powołane przepisy znajdują zastosowania również do przedszkola publicznego, albowiem stosownie do art. 4 pkt 1 Prawo oświatowe przez szkołę – na gruncie ustawy – rozumie się również przedszkole.W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że uchwała rady gminy w sprawie zamiaru likwidacji szkoły publicznej stanowi określony w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., inny niż akt prawa miejscowego akt organu jednostki samorządu terytorialnego podjęty w sprawie z zakresu administracji publicznej (zob. postanowienia: WSA w Poznaniu z 19 września 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 230/19, WSA w Kielcach z dnia 22 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Ke 265/17, powołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - orzeczenia.nsa.gov.pl).Skarga złożona w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, i do wniesienia jej nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Oznacza to, że nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego.Zaskarżając akt w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., skarżący winien wykazać, że akt ten narusza prawo, ale również bezpośrednio, w sposób negatywny wpływa na jego indywidualną sferę prawno-materialną, pozbawiając go pewnych prawem gwarantowanych uprawnień lub nakładając na niego określone obowiązki. Z uzasadnienia skargi wynika, że Stowarzyszenie upatruje swój interes prawny w tym, że w ostatnich latach zlikwidowano w dzielnicy S. dwa przedszkola, szkołę podstawową i liceum, brak jest też żłobka. Rodzice dzieci zmuszeni są zatem dowozić dzieci rano do centrum, a następnie je odbierać po pracy, co odbija się na warunkach życia rodzin.Zaznaczyć jednak należy, że uchwała o zamiarze likwidacji szkoły jest aktem stanowiącym szczególnego rodzaju informację o zamiarze podjęcia działań, które będą miały charakter zewnętrzny. W doktrynie tego rodzaju akty określa się mianem "intencyjnych". Ich podjęcie stanowi niezbędną w procesie likwidacji szkoły publicznej formalnoprawną przesłankę takiej likwidacji (tak w szczególności w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. akt I OPS 2/10, wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2015 r., sygn. akt I OSK 1326/15 – zachowujących aktualność także w obecnych uregulowaniach prawnych dotyczących likwidacji szkół publicznych). Akty takie nie są skierowane do ogółu mieszkańców gminy, tak jak ma to miejsce w przypadku aktów prawa miejscowego, i nie wpływają na sytuację prawną żadnych mieszkańców gminy.W tej sytuacji nie można uznać, że zaskarżona uchwała narusza interes prawny strony skarżącej w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. Uchwała ta wyraża jedynie intencję Gminy i inicjuje proces likwidacji przedszkola. Nie może więc naruszać czyichkolwiek interesów prawnych w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g., w tym interesów prawnych rodziców uczniów uczęszczających do tego przedszkola.Kwestionowany natomiast przez Stowarzyszenie tryb procedowania nad uchwałą może stanowić podstawę do objęcia takiej uchwały kontrolą pod względem zgodności z prawem przez sąd administracyjny w razie złożenia skargi przez podmiot posiadający stosowną legitymację skargową. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 93 ust. 1 u.s.g. uchwałę może zaskarżyć do sądu administracyjnego organ nadzoru, a zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a. także prokurator i rzecznik praw obywatelskich, których legitymacja skargowa ma charakter formalny, tj. uniezależniony od wykazania naruszenia interesu prawnego podmiotu wnoszącego skargę.W konsekwencji powyższych rozważań należało stwierdzić, że skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a § 3 p.p.s.a..