Wyrok - III SA/Kr 406/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie - z dnia 8 czerwca 2026
Teza
Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie: Sędzia WSA Marta Kisielowska (spr.) Sędzia WSA Maria Zawadzka po rozpoznaniu na posiedzeniu w trybie uproszczonym w dniu 8 czerwca 2026 roku sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Dyrektora Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 10 lutego 2026 r. nr 1201-IEE.7113.2.9.2026.2.JM w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je posUchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie: Sędzia WSA Marta Kisielowska (spr.) Sędzia WSA Maria Zawadzka po rozpoznaniu na posiedzeniu w trybie uproszczonym w dniu 8 czerwca 2026 roku sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Dyrektora Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 10 lutego 2026 r. nr 1201-IEE.7113.2.9.2026.2.JM w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je pos
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
organ rentowy / ZUS
płatnik składek / pracodawca
Data orzeczenia
8 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Przewodniczący
Ewa Michna
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z 10 lutego 2026 r. znak 1201-IEE.7113.2.9.2026.2.JM Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z 28 listopada 2025 r. odmawiające R. K. (dalej: "skarżący") przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów. Podstawę prawną postanowienia stanowił art. 138 § 1 pkt 1 zw. z art. 144 i art. 58 § 1 i § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2025 r. poz. 1691 dalej: k.p.a.), z art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r. poz. 132, dalej: u.p.e.a.)Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.Dyrektor Oddziału ZUS, działając jako organ egzekucyjny, prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], nr [...], nr [...] do nr [...] i nr [...] do nr [...].25 czerwca 2019 r. skarżący złożył zarzuty egzekucyjne, podnosząc zarzut przedawnienia.Postanowieniem z 15 lipca 2019 r. Dyrektor Oddziału ZUS w Krakowie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia. Po rozpoznaniu zażalenia skarżącego postanowieniem z 16 października 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Nakazał ustalenie, czy w okresie pomiędzy wystawieniem tytułów wykonawczych, a doręczeniem ich odpisów, skarżący nie podał nowego miejsca zamieszkania lub zameldowania, czy odpisy zostały skierowane na właściwy adres zgodnie z art. 9 ust. 1d ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników z dnia 13 października 1995 r.Postanowieniem z 23 grudnia 2019 r. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia. Postanowieniem z 26 marca 2020 r. Dyrektor uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawą organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Podniósł, że konieczne jest ustalenie, czy kolejne tytuły wykonawcze mogły zostać wysłane i uznane za doręczone na dwa różne adresy, mimo że skarżący nie zgłosił nowego miejsca zamieszkania, czy zameldowania między wystawieniem tytułów wykonawczych a ich doręczeniem.Postanowieniem z 7 maja 2020 r. Dyrektor Oddziału ZUS w Krakowie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia. Jednocześnie organ wskazał, że tytuły wykonawcze z 10 maja 2017 r. nie zostały skarżącemu doręczone, tym samym nie zaistniało uprawnienie do złożenia zarzutów w trybie art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.W zażaleniu skarżący podniósł, że po zakończeniu działalności gospodarczej nie ciążył na nim obowiązek informowania ZUS o zmianach adresu. Podniósł, że pozostawał bez zatrudnienia, a trudna sytuacja zmusiła go do częstych zmian miejsca zamieszkania, nie posiadał miejsca zameldowania.Postanowieniem z 13 sierpnia 2021r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.Wyrokiem z 29 grudnia 2023r. sygn. akt I SA/Kr 1028/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie.Wyrokiem z 13 marca 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt I GSK 1580/24) uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oraz postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 13 sierpnia 2021 r. i postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS w Krakowie z 7 maja 2020 r. W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, że w postanowieniu wydanym w I instancji, organ nie uwzględnił przepisów ustawy Covid-19 dotyczących reguł o zawieszeniu biegu terminów oraz powinności informowania skarżącego o uchybieniu terminu i możliwości ubiegania się o jego przywrócenie. W związku z tym, Sąd nakazał rozpatrzyć żądania skarżącego z uwzględnieniem powyższych przepisów.Wykonując zalecenia NSA, organ egzekucyjny, zawiadomił skarżącego o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu na wniesienia zarzutów egzekucyjnych w terminie 30 dni od daty otrzymania zawiadomienia pod rygorem odmowy wszczęcia postępowania wyjaśniającego w sprawie złożonych zarzutów egzekucyjnych. Poinformowano skarżącego, że może złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów do tytułów wykonawczych o nr: [...], [...] i od nr [...] do nr [...] z dnia 7 marca 2017r. oraz [...], [...], [...] i [...] z 10 maja 2017 r.Zawiadomienie doręczono skarżącemu w dniu 22 października 2025 r. Skarżący w terminie złożył wniosek o przywrócenie terminu na złożenie zarzutów. Wskazał, że tytuły wykonawcze nie zostały mu doręczone prawidłowo, a organ opierał się na fikcji doręczenia.Postanowieniem z 28 listopada 2025r. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów, co do tytułów wykonawczych z dnia 7 marca 2017 r. oraz uznał za bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów co do tytułów wykonawczych z 10 maja 2017 r.Organ uznał, że skarżący nie dołożył należytej staranności przy prowadzaniu swoich spraw. Wskazał, że to na stronie, która uchybiła terminowi do złożenia zarzutów spoczywa obowiązek wykazania, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. W ocenie organu skarżący ograniczył się wyłącznie do wskazania przepisy art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy COVID-19. Nie poparł swojego wniosku żadną dokumentacją, która stanowiłaby uprawdopodobnienie podnoszonej argumentacji. Zdaniem organu skarżący nie udowodnił braku winy w uchybieniu terminu, zatem nie wystąpiły łącznie przesłanki o jakich mowa w art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. (odnośnie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych [...], [...] i od nr [...] do nr [...] i 7 marca 2017 r.).Jednocześnie Dyrektor Oddziału ZUS w Krakowie wskazał, że postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...] do [...] nie zostało prawidłowo wszczęte, dlatego uznano, iż należności za okres od czerwca 2012 r. do kwietnia 2013 r. objęte tymi tytułami uległy przedawnieniu. Środki wyegzekwowane na podstawie tytułów wykonawczych nr: [...] do [...] zostały zwrócone skarżącemu, a postępowanie prowadzone na ich podstawie zostało zakończone 30 czerwca 2020 r. W takiej sytuacji rozpatrywanie wniosku o przywrócenie terminu w tej części stało się bezprzedmiotowe.W zażaleniu skarżący zarzucił:- brak uprzedniego doręczenia skarżącemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.;- zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucji,- nieuwzględnienie wniesionych zarzutów na postępowanie organu, poparte materiałem dowodowym.Skarżący podniósł zarzut przedawnienia wszystkich należności objętych tytułami wykonawczymi. Zarzucił również naruszenie przez organ egzekucyjny zasad wymienionych w art. 7, art. 7a § 1, art. 8 § 1, art. 9, art. 10 § 1 k.p.a., bowiem nie miał możliwości zajęcia stanowiska w toczącym się postępowaniu, a także podniósł, że o egzekucji dowiedział się od pracodawcy już po zajęciu wynagrodzenia za pracę.Postanowieniem z 10 lutego 2026 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że organ egzekucyjny, wykonując zalecenia NSA, zawiadomił skarżącego o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Skarżący złożył wniosek, lecz w jego treści podniósł zarzuty egzekucyjne, które na tym etapie postępowanie nie mogły być rozpatrywane.Dyrektor wyjaśnił również, że tytuły wykonawcze o nr [...], [...] i [...] do [...] zostały doręczone skarżącemu 30 marca 2017 r. w trybie zastępczym, zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. na jego aktualny adres zamieszkania w tamtym czasie, co potwierdza pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Śródmieście. W związku z tym termin wniesienia zarzutów upłynął 6 kwietnia 2017 r.Odnośnie orzeczenia przez organ egzekucyjny w zaskarżonym postanowieniu o bezprzedmiotowości postępowania w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów co do tytułów wykonawczych [...], [...], [...] i [...] Dyrektor wskazał, że orzeczenie to niezostało w zażaleniu podważone przez skarżącego.W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił naruszenie:- art. 15 u.p.e.a.;- art. 8 k.p.a.;- art. 81a k.p.a.Skarżący wniósł o wydanie sprawiedliwego wyroku, zwrot wszystkich poniesionych kosztów postępowania, zwrot nienależnie pobranych składek, z uwzględnieniem wszystkich przepisów prawa, w myśl zasady in dubio pro libertate.W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:Skarga zasługiwała na uwzględnienie.Na wstępie należy wskazać, że wyrokiem z dnia 13 marca 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 29 grudnia 2023 r. (I SA/Kr 1028/23) oraz postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie i postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z 7 maja 2020 r. NSA wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę należy rozpatrzyć żądanie skarżącego z uwzględnieniem przepisów ustawy COVID-19, w tym obowiązującej wówczas reguły o zawieszeniu biegu terminów oraz powinności informowania skarżącego o uchybieniu terminu i możliwości ubiegania się o jego przywrócenie.Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: "p.p.s.a.") sąd, któremu sprawa została przekazana jest związany wykładnią prawa dokonaną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia (por. art. 153 w zw. z art. 193 p.p.s.a.).Zgodnie z art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2025 r., poz. 764) w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. 2. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. 3. W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.Skarga w niniejszej sprawie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ w ocenie Sądu organ I, a następnie organ II instancji – powołując się na wskazania zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego zmieniły przedmiot postępowania – przyjmując, że przedmiotem postępowania jest przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił jednak postanowienie Dyrektora Administracji Skarbowej w Krakowie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia oraz postanowienie z 7 maja 2020 r. o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie zarzutów egzekucyjnych. Tym samym, w świetle postanowienia (pozostającego w mocy) Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 26 marca 2020 r. uchylającego postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów oraz przekazujące sprawę do rozpoznania organowi I instancji – organ I instancji, czyli Dyrektor Oddziału ZUS powinien był po raz kolejny rozpoznać zarzuty egzekucyjne wniesione przez skarżącego z uwzględnieniem wyroku NSA oraz treści postanowienia z 26 marca 2020 r. – nakazującego ocenę możliwości wystawienia i wysłania tytułów wykonawczych na różne adresy.Należy wskazać, że 25 czerwca 2019 r. skarżący wniósł zarzuty wobec zajęcia wynagrodzenia za pracę, podniósł zarzut przedawnienia zobowiązań. Równocześnie, konsekwentnie w toku prowadzonego postępowania (organ II instancji kilkukrotnie uchylał postanowienia organu I instancji - Dyrektora Oddziału ZUS w Krakowie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów egzekucyjnych), podnosił, że tytułu wykonawcze, ani upomnienia nie zostały mu doręczone, a o ich wydaniu dowiedział się dopiero od pracodawcy – w momencie zajęcia wynagrodzenia za pracę skarżącego – 24 czerwca 2029 r. W toku postępowania organy ustaliły, że tytuły wykonawcze zostały skarżącemu doręczone na dwa różne adresy, przy czym skarżący kwestionował skuteczność doręczenia na obydwa z nich. Natomiast organ ostatecznie nie ustaliły okoliczności prawidłowości doręczeń, a odwołał się jedynie do pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego z 8 listopada 2017 r., w którym wskazano, że adres skarżącego to ulica K. [...] w Ł. Natomiast uznał za wadliwe i nieskuteczne wysłanie tytułów wykonawczych na adres w K. przy ulicy B.W ocenie Sądu – wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zmienił przedmiotu sprawy, nie było nią bowiem przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów, lecz ocena skuteczności ich wniesienia z uwzględnieniem wskazań zawartych w wyroku NSA, czyli przepisów ustawy COVID-19, a także obowiązującej reguły o zawieszeniu biegu terminu i możliwości ubiegania się o jego przywrócenie. Naczelny Sąd Administracyjny w żadnym miejscu wyroku nie przesądził, że skarżący złożył zarzuty po terminie. Ta kwestia, w ocenie Sądu wymagała wnikliwego ustalenia przez organy. Należy bowiem wskazać, że gdyby uchylone zostało jedynie postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 13 sierpnia 2021 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia w sprawie zarzutów egzekucyjnych, wówczas rzeczywiście organ powinien się ograniczyć do oceny, czy zachodzą przesłanki przyjęcia, że skarżący dochował terminu do wniesienia zażalenia, czy zachodziły przesłanki jego przywrócenia. Skutkiem jednakże wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego – uchylającego również postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów – był obowiązek organu rozpoznania zarzutów wniesionych przez skarżącego, w tym także ustalenia skuteczności wniesionych zarzutów z uwagi na okoliczność doręczania skarżącemu tytułów wykonawczych na różne adresy zamieszkania oraz zgodnie z wskazaniami prawnymi zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącymi zastosowania w sprawie art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy COVID-19.Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji.Ponownie rozpoznając sprawę – organ uwzględni dokonane ustalenia w zakresie zarzutów dotyczących tytułów [...] do [...] – co których stwierdził, że nie zostały skarżącemu skutecznie doręczone.. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji.Ponownie rozpoznając sprawę – organ uwzględni dokonane ustalenia w zakresie zarzutów dotyczących tytułów [...] do [...] – co których stwierdził, że nie zostały skarżącemu skutecznie doręczone.