Postanowienie - III SAB/Łd 62/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - z dnia 9 czerwca 2026
Teza
Odrzucono skargę. Dnia 9 czerwca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2026 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. i S. K. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Zarząd Lokali Miejskich w Łodzi w przedmiocie wniosku o przydział lokalu socjalnego postanawia: odrzucić skargę. ak UZASADNIENIE A. i S. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność i przewlekłeOdrzucono skargę. Dnia 9 czerwca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2026 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. i S. K. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Zarząd Lokali Miejskich w Łodzi w przedmiocie wniosku o przydział lokalu socjalnego postanawia: odrzucić skargę. ak UZASADNIENIE A. i S. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność i przewlekłe
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
odrzucono środek zaskarżenia
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
samorząd terytorialny
Role w sprawie
wnioskodawca
Data orzeczenia
9 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Przewodniczący
Agnieszka Krawczyk
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę
UZASADNIENIE
A. i S. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Zarząd Lokali Miejskich w Łodzi w przedmiocie wniosku o przydział lokalu socjalnego – choć wniosek w tej sprawie złożyli 31 marca 2026 r..W odpowiedzi na skargę Zarząd Lokali Miejskich w Łodzi wniósł o jej odrzucenie. Wyjaśnił, że przedmiot skargi nie mieści się w żadnej z kategorii spraw administracyjnych. Kwestia łączącej strony umowy najmu należy do kategorii cywilnoprawnych. W sprawie objętej skargą nie toczyło się żadne postępowanie administracyjne.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny obowiązany jest do dokonania oceny jej dopuszczalności, w szczególności do dokonania oceny, czy z uwagi na przedmiot skargi sprawa należy do właściwości sądu administracyjnego.Zakres kognicji sądów administracyjnych został określony przepisami art. 3 § 2 i 3, art. 4 i art. 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143), dalej p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne (pkt.1); postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt.2); postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie (pkt.3); inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt.4); pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego (pkt.4a); opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii (pkt.4b); akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt.5); akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt.6); akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt.7); bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt.8); bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt.9).Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej, ich bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, ale tylko w przypadkach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a i pkt 9 dopuszczalne jest wnoszenie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenia postępowania.Badanie merytorycznej zasadności skargi każdorazowo poprzedza analiza jej dopuszczalności. Skarga jest bowiem dopuszczalna wówczas, gdy przedmiot sprawy należy do zakresu właściwości sądu administracyjnego, została wniesiona przez uprawniony podmiot oraz przeciwko podmiotowi, którego działalność (ewentualnie bezczynność lub przewlekłość) w zakresie objętym przedmiotem sprawy została poddana kontroli sądowej, spełnia wymogi formalne i została wniesiona w terminie.Złożona w niniejszej sprawie skarga nie mieści się w żadnej z wymienionych kategorii bezczynności podlegających jurysdykcji sądów administracyjnych.Kwestia zasad gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy uregulowana została w ustawie z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 725 ze zm.).Tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy (art. 4 ust. 1 ustawy). Stosownie do art. 4 ust. 2 i 3 tej ustawy gmina, na zasadach i w wypadkach przewidzianych w ustawie, zapewnia lokale socjalne i lokale zamienne, a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach, wykorzystując do tego mieszkaniowy zasób gminny.Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 21 ust. 1 ustawy, rada gminy uchwala zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy.Zagadnienie dotyczące istoty i charakteru uprawnień w zakresie przyznania lokalu socjalnego było przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lipca 2008 r., I OPS 4/08.W uchwale tej wskazano, że postępowanie w zakresie udzielania pomocy mieszkaniowej przez gminę składa się z dwóch etapów. W pierwszym, wnioskujący o najem lokalu składa wniosek, który podlega analizie i weryfikacji przez właściwy organ gminy. Następnie wniosek jest rozpoznawany przez organ, który rozstrzyga o zakwalifikowaniu i umieszczeniu na liście oczekujących na najem lokalu bądź o odmowie zakwalifikowania i umieszczenia na liście. W tym pierwszym etapie działanie organu ma charakter administracyjnoprawny, bowiem organ decyduje o tym, czy danej osobie może być udzielona pomoc w zakresie jej potrzeb mieszkaniowych, z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Drugi etap postępowania w zakresie udzielania konkretnej pomocy mieszkaniowej, związany jest natomiast z podjęciem czynności cywilnoprawnych, zmierzających do zawarcia umowy najmu.W cytowanej uchwale NSA wyjaśniał, że starając się o zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego, wnioskodawca posiada uprawnienie do wniesienia skargi na akt organu gminy dotyczący zakwalifikowania i umieszczenia go na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, ponieważ jest to akt z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.Akt o zakwalifikowaniu i umieszczeniu na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, niebędący decyzją administracyjną, jest zatem aktem z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.) i kończy pierwszy etap postępowania, dotyczącego udzielania pomocy mieszkaniowej przez gminę. Rozstrzyga on o tym, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy.Po umieszczeniu na liście, następuje drugi etap postępowania, w którym wnioskodawca zawiera z zarządcą nieruchomości umowę najmu konkretnego lokalu i ten etap, kończący się zawarciem umowy, ma już charakter cywilnoprawny i pozostaje poza kognicją sądu administracyjnego.Wskazać należy, że stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. skarga na bezczynność nie obejmuje aktów organów jednostek samorządu terytorialnego, o których mowa art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Podstawy wniesienia takiej skargi nie stanowi także norma art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a.Z przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego nie wynika, aby uprawnienie do umieszczenia na liście osób uprawnionych do zawarcia umowy najmu lokalu (mieszkalnego i socjalnego) z zasobów mieszkaniowych gminy było uprawnieniem wynikającym z przepisów prawa. Przeciwnie, ustalenia dotyczące: zasad wynajmowania takich lokali, pierwszeństwa w zawarciu umowy najmu lokalu, w tym lokalu socjalnego, zawierania takich umów w miarę posiadania wolnych lokali, kryteriów wyboru osób do zawarcia takich umów, trybu rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali, w tym sporządzania list osób uprawnionych do zawarcia umowy najmu, sposobu prowadzenia takich list, umieszczania określonych osób na takiej liście oraz skreślania ich z listy, wskazują, że uprawnienia te, w tym uprawnienie do umieszczenia na liście oczekujących w kolejności na zawarcie umowy najmu, nie są uprawnieniami wynikającymi wprost z przepisów prawa, lecz ich realizacja przez właściwe organy w stosunku do określonych osób wymaga podjęcia i wykonania różnych czynności wyjaśniających, sprawdzających i wreszcie ustalających, szeregujących i kwalifikujących każdą osobę zarówno co do samego uprawnienia, jak i kolejności jego realizacji z uwzględnieniem rozmiaru dysponowanego przez gminę zasobu mieszkaniowego.Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z § 3 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.ak., orzekł jak w postanowieniu.ak