Postanowienie - III OSK 946/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 9 czerwca 2026
Teza
Oddalono wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku U. Spółki Akcyjnej z siedzibą w N. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty S. z dnia 22 stycznia 2025 r., znak ROŚ.6243.2.2024.ZB w sprawie ze skargi kasacyjnej U. Spółki Akcyjnej z siedzibą w N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 listopada 2025 r., sygn.Oddalono wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku U. Spółki Akcyjnej z siedzibą w N. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty S. z dnia 22 stycznia 2025 r., znak ROŚ.6243.2.2024.ZB w sprawie ze skargi kasacyjnej U. Spółki Akcyjnej z siedzibą w N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 listopada 2025 r., sygn.
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono wniosek
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
9 czerwca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Piotr Korzeniowski
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 5 listopada 2025 r., sygn. akt II SA/Łd 482/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej: "WSA w Łodzi") oddalił skargę U. Spółki Akcyjnej z siedzibą w N. (dalej: "skarżąca") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 9 kwietnia 2025 r., znak KO.4113.10.2025 w przedmiocie określenia dopuszczalnego poziomu hałasu.Pismem oznaczonym datą 19 stycznia 2026 r. skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, wywiodła skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Łodzi z 5 listopada 2025 r., sygn. akt II SA/Łd 482/25, w której zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 9 kwietnia 2025 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty S. z dnia 22 stycznia 2025 r.W uzasadnieniu wniosku, Skarżąca wskazała, że decyzje te nakładają na nią obowiązki o charakterze ciągłym i powtarzalnym, w szczególności w zakresie cyklicznych pomiarów hałasu, ponoszenia kosztów badań akustycznych oraz przekazywania wyników organom administracji. Zaznaczyła przy tym, że wykonanie tych obowiązków przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej doprowadzi do powstania trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. albowiem koszty pomiarów i ewentualnych działań dostosowawczych mają charakter nieodwracalny ekonomicznie, a wykonanie decyzji może wymusić ingerencję w proces technologiczny. Ponadto podniosła, że raportowanie danych może skutkować dalszymi postępowaniami represyjnymi, których skutków nie da się cofnąć nawet w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej.W ocenie Skarżącej brak wstrzymania wykonania decyzji mógłby zatem prowadzić do powstania realnych, wymiernych i trudnych do odwrócenia następstw ekonomicznych, które obciążałyby ją jeszcze przed dokonaniem przez sąd kasacyjny kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.Stosownie do art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zgodnie natomiast z § 3 tego przepisu, po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty.Wnioskodawca zobowiązany jest do przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi ocenić, czy przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub decyzji są spełnione. Niewystarczającym jest jedynie złożenie wniosku bądź przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania zaskarżonego aktu. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności, które pozwolą wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne (por. orzeczenie NSA z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt II OZ 1124/10). W judykaturze przyjęto, że trudne do odwrócenia skutki to takie, które - raz zaistniałe - powodują istotną lub trwałą zmianę w rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić dopiero po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z 13 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 182/10). Z kolei przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce wtedy, gdy istnieje zagrożenie utraty przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04).W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca nie skonstruowała swojego wniosku zgodnie z wskazanymi wymaganiami. Wniosek oparto wyłącznie na twierdzeniu, że przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia. Tymczasem nawet uprawdopodobnienie wymaga przedstawienia konkretnych okoliczności. Przede wszystkim wniosek nie zawierał choćby szacunkowego określenia grożącej Spółce szkody w kontekście jej sytuacji finansowej, co w istocie uniemożliwiało dokonanie merytorycznej oceny zasadności żądania.Obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. spoczywa na wnioskodawcy. Oznacza to, że uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, a wystąpieniem zagrożenia ziszczenia się przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja przedstawiona we wniosku powinna więc odnosić się do konkretnych okoliczności, pozwalających stwierdzić, czy są podstawy do jego uwzględnienia (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 375 i 379 oraz powołane tam orzecznictwo).Ustawodawca uzależnił udzielenie ochrony tymczasowej od oceny okoliczności poszczególnych przypadków. Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu (decyzji) w całości lub w części na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. musi zatem odnosić się do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do strony wstrzymanie zaskarżonej decyzji jest zasadne, a wywody zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinny zostać połączone z niezbędnym odwołaniem się do dokumentów źródłowych potwierdzających prezentowaną przez stronę w tym zakresie argumentację (por. np. postanowienia NSA z dnia 1 marca 2019 r., sygn. akt I OZ 174/19; z dnia 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II FZ 856/19). Strona powinna przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej wynikającej z art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie jest wystarczające złożenie samego wniosku z przytoczeniem w jego uzasadnieniu w sposób lapidarny okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia (np. postanowienie NSA z dnia 17 kwietnia 2020 r., sygn. akt II FZ 102/20), samo bowiem powołanie określonych twierdzeń na okoliczności związane z sytuacją materialną skarżącego nie jest wystarczające do uznania, że wniosek spełnia przesłanki zawarte w hipotezie art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. m.in. postanowienia NSA: z dnia 3 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 661/14, z dnia 6 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 39/09, z dnia 18 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 502/09). Sąd musi dysponować wyczerpująco wykazanymi, wiarygodnymi faktami pozwalającymi na zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania, która stanowi wyjątek od zasady wykonalności zaskarżonych decyzji. Przyjęcie za wiarygodne ogólnikowych twierdzeń stron oznaczałoby w praktyce, że każda osoba fizyczna lub prawna mogłaby skutecznie starać się o wstrzymanie zaskarżonego aktu, bez względu na faktyczne okoliczności sprawy (por. np. postanowienia NSA z dnia 23 marca 2020 r., sygn. akt II FZ 131/20; z dnia 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II FZ 882/19).Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że Skarżąca nie wykazała istnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji. Sama okoliczność, że wykonanie decyzji będzie wiązać się z koniecznością zlecenia specjalistycznych pomiarów hałasu podmiotom zewnętrznym oraz poniesienia kosztów takich badań, nawet jeżeli ich wysokość może kształtować się na poziomie kilkunastu tysięcy złotych, nie przesądza jeszcze o wystąpieniu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. Dla takiej oceny konieczne byłoby odniesienie wskazanego wydatku do całokształtu sytuacji majątkowej i organizacyjnej Skarżącej. Tymczasem Skarżąca nie przedstawiła konkretnych danych dotyczących wysokości osiąganych przychodów, ponoszonych wydatków czy zgromadzonych środków finansowych, które pozwalałyby przyjąć, że koszt wykonania badań miałby charakter nadmierny, nieodwracalny albo zagrażający jej funkcjonowaniu.Należy przy tym zaznaczyć, że okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania aktu nie muszą być wykazane w sposób pełny ani udokumentowane w takim zakresie, jaki wymagany jest przy rozstrzyganiu sprawy co do istoty. Powinny jednak zostać przedstawione w sposób na tyle konkretny, wiarygodny i szczegółowy, aby umożliwiały ocenę, czy w realiach danej sprawy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Skoro Skarżąca tego nie uczyniła, brak było podstaw do zastosowania wobec niej ochrony tymczasowej.Reasumując, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Skarżąca nie uprawdopodobniła we wniosku przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Należy przy tym zaznaczyć, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, sąd nie dokonuje oceny jej prawidłowości, jako że przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie są tożsame z tymi, które decydują o zasadności skargi.Powyższe braki uniemożliwiają uznanie, że w sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a., co wyklucza zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania aktu.W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.., orzekł jak w sentencji postanowienia.