Wyrok - II SA/Bk 186/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku - z dnia 9 czerwca 2026
Teza
Uchylono postanowienie I i II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Barbara Romanczuk (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Bartłomiejczuk, sędzia WSA Elżbieta Lemańska, po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 czerwca 2026 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Spółdzielni M. w W. na postanowienie Wojewody Podlaskiego z dnia 22 stycznia 2026 r. nr AB-III.7840.8.8.2025.RC w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu zagospodarowania tUchylono postanowienie I i II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Barbara Romanczuk (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Bartłomiejczuk, sędzia WSA Elżbieta Lemańska, po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 czerwca 2026 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Spółdzielni M. w W. na postanowienie Wojewody Podlaskiego z dnia 22 stycznia 2026 r. nr AB-III.7840.8.8.2025.RC w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu zagospodarowania t
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
zasądzono świadczenie
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
zamawiający / strona powodowa
wnioskodawca / wnioskodawczyni
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
9 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Przewodniczący
Anna Bartłomiejczuk
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (6)
Rozstrzygnięcie
Uchylono postanowienie I i II instancji
UZASADNIENIE
Wojewoda Podlaski (dalej w skrócie: "Wojewoda") zaskarżonym do WSA w Białymstoku postanowieniem z dnia 22 stycznia 2026r. nr AB-III.7840.8.8.2025.RC, po rozpoznaniu zażalenia Spółdzielni Mleczarskiej M. w W. (dalej powoływanej jako: "skarżąca lub Spółdzielnia") na postanowienie Starosty Wysokomazowieckiego z dnia 10 grudnia 2025r. nr BI.6740.1.64.2025.DW o odmowie wznowienia postępowania, w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty Wysokomazowieckiego nr 257/2025 z dnia 29 października 2025 r. znak: Bl.6740.1.64.2025.DW zatwierdzającą projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielającą dla D. S.A. pozwolenia na budowę budynku handlowo - usługowego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, lokalizowanych na działce nr ewid. [...]/[...], położonej w obrębie gruntów miejscowości W., gm. W., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym:Decyzją Nr 257/2025, znak: Bl.6740.1.64.2025.DW z dnia 29 października 2025r., Starosta Wysokomazowiecki zatwierdził projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielił D. S.A. z siedzibą w K. pozwolenia na budowę budynku handlowo - usługowego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną przez którą rozumie się: układ komunikacji wewnętrznej, 24 miejsca parkingowe, zadaszenie, budowę zewnętrznej instalacji kanalizacji sanitarnej z przepompownią i jej zasilaniem, kanalizacji deszczowej wraz z odkrytym, szczelnym, bezodpływowym zbiornikiem retencyjne - odparowujących, budowę instalacji oświetlenia zewnętrznego i wewnętrznej linii zasilającej w zabudowie produkcyjno - usługowej, lokalizowanych na działce nr ewid. [...]/[...], położonej w obrębie gruntów miejscowości W., gm. W.(strony postępowania zrzekły się prawa do wniesienia odwołania w związku z czym decyzja stała się ostateczna w dniu 30 października 2025 r.).W dniu 05 grudnia 2025 r. Spółdzielnia Mleczarska M., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. do Starosty Wysokomazowieckiego o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z nr 257/2025, znak: BI.6740.1.64.2025.DW z dnia 29 października 2025 r. W uzasadnieniu wniosku Spółdzielnia wyjaśniła, że organ I instancji prowadząc postępowanie nie uwzględnił jej jako strony postępowania, pomimo faktu, iż inwestycja zlokalizowana została w bliskiej odległości od jej nieruchomości - w obszarze oddziaływania inwestycji, o której mowa w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego.Starosta Wysokomazowiecki postanowieniem znak: Bl.6740.1.64.2025.DW z dnia 10 grudnia 2025 r., na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty Wysokomazowieckiego nr 257/2025 z dnia 29 października 2025 r. znak: Bl.6740.1.64.2025.DW zatwierdzającą projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielającą pozwolenia na budowę budynku handlowo - usługowego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, lokalizowanych na działce nr ewid. [...]/[...], położonej w obrębie gruntów miejscowości W., gm. W., stwierdzając przekroczenie terminu określonego w art. 148 k.p.a.Zażalenie na w/w postanowienie do Wojewody Podlaskiego wniosła w terminie Spółdzielnia Mleczarska M. w W., reprezentowana przez pełnomocnika zarzucając niewłaściwą wykładnię art. 145 ust 1 pkt 4 w zw. z art. 148 § 1 i 2 K.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że rozpoczęcie biegu terminu w przedmiocie wznowienia postępowania należy liczyć od daty uzyskania wiedzy o decyzji objętej wnioskiem o wznowienie a nie uzyskania przez decyzję objętą wnioskiem o wznowienie waloru ostateczności. W związku z powyższym Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.Mając powyższe na uwadze, Wojewoda Podlaski postanowieniem z dnia 22 stycznia 2026r. nr AB-III.7840.8.8.2025.RC utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Starosty Wysokomazowieckiego z dnia 10 grudnia 2025r. nr BI.6740.1.64.2025.DW o odmowie wznowienia postępowania, w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty Wysokomazowieckiego nr 257/2025 z dnia 29 października 2025 r. znak: Bl.6740.1.64.2025.DW.W uzasadnieniu wydanego postanowienia Wojewoda w pierwszej kolejności wyjaśnił, że wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną jest dwuetapowe. W pierwszym etapie, tzw. postępowaniu wstępnym, organ bada właściwość organu oraz formalne podstawy wznowienia, tj. czy decyzja, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania jest ostateczna, czy wniosek pochodzi od strony, czy powołuje ona podstawy wznowienia wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy zachowany został termin określony w art. 148 k.p.a., przewidziany na złożenie podania o wznowienie postępowania. Podkreślić trzeba, że dopiero jednoczesne spełnienie powyższych przesłanek pozwala organowi administracji na przeprowadzenie postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Natomiast brak spełnienia chociażby jednej z nich zobowiązuje organ do wydania w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. postanowienia odmawiającego jego wznowienie.Podanie o wznowienie postępowania w myśl art. 148 k.p.a. wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 K.p.a.). W przypadku podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) termin do złożenia wniosku biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 K.p.a.).Z akt przedmiotowej sprawy wynikało, że Spółdzielnia Mleczarska M. jako podstawę podania o wznowienie postępowania wskazała okoliczność z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Nie ma zatem wątpliwości, że podstawa prawna żądania w analizowanym przypadku została jednoznacznie wykazana. Ponadto nie budziło również wątpliwości, że kwestionowana przez Spółdzielnię Mleczarską M. decyzja z dnia 29 października 2025 r., Nr 257/2025 (znak: BI.6740.1.64.2025.DW), z uwagi na to, że wszystkie strony postępowania zrzekły się prawa do wniesienia odwołania, stała się ostateczna. Kwestią sporną natomiast w przedmiotowym postępowaniu stało się ustalenie, czy Spółdzielnia zachowała przy składaniu wniosku o wznowienie postępowania ustawowy jednomiesięczny termin, a co za tym idzie zachowana została prawidłowość wydania przez organ I instancji odmowy wznowienia wskazanego przez Wnioskodawczynię postępowania.W tym zakresie Wojewoda podkreślił, że bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania należy liczyć nie od daty doręczenia decyzji, lecz od dnia, w którym strona dowiedziała się o danej decyzji, tj. powzięła wiadomość o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu (por. wyrok NSA z dnia 19 sierpnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1296/09). Przy czym, jak wskazano w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 1267/12, powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, a tym bardziej z doręczeniem spornej decyzji stronie. W tym wypadku chodzi tylko o informację o wydaniu takiej decyzji, bez konieczności, aby strona zainteresowana mogła zapoznać się z jej treścią.Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy uznał, że wnioskodawca błędnie wskazuje, że przy badaniu miesięcznego terminu organ powinien brać datę 13 listopada 2025 r. tj. datę w której Spółdzielnia uzyskała informację o ostateczności decyzji. W tym zakresie organ powołał się na licznie orzeczenia sądów administracyjnych podkreślając, że przez dowiedzenie się o decyzji należy rozumieć powzięcie wiedzy o samym fakcie wydania rozstrzygnięcia w sposób umożliwiający złożenie podania o wznowienie. Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji. Wystarczy, jeżeli strona posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego; z dnia 8 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 1661/17, z dnia 27 sierpnia 2018 r., sygn. akt. II OSK 2226/18).Na podstawie tych orzeczeń Wojewoda stwierdził, że w niniejszej sprawie wnioskodawczyni w piśmie z dnia 04 grudnia 2025 r. (do organu I instancji wpłynęło dnia 05 grudnia 2025 r.) zwróciła się do Starosty Wysokomazowieckiego o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Starosty Wysokomazowieckiego nr 257/2025 z dnia 29 października 2025 r. znak: Bl.6740.1.64.2025.DW, z tego względu, że bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu. W powyższym wniosku jak już wyżej wskazano wnioskodawczyni w sposób jednoznaczny wskazała podstawę prawną wznowienia oraz wyszczególniła, że "W dniu 29 października 2025 r. po analizie strony https://wvszukiwarka.gunb.gov.pl/wniosek(...) Spółdzielnia powzięła informację o wydaniu decyzji Starosty z dnia 29 października 2025 r., zaś w dniu 13 listopada 2025 r. uzyskała informację, że decyzja stała się ostateczna". W związku z powyższym organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że z akt sprawy wynika, iż wnioskodawczyni o wydaniu kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę wiedziała już w dniu 29 października 2025 r. i od tej daty rozpoczął bieg jednomiesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania, który upłynął dnia 29 listopada 2025 r. Niezaprzeczalne w przedmiotowej sprawie jest zatem, że Spółdzielnia Mleczarska M. składając wniosek o wznowienie w dniu 05 grudnia 2025 r. (data wpływu wniosku do urzędu) nie zachowała jednomiesięcznego terminu określonego w art. 148 § 2 K.p.a., gdyż został złożony po terminie. Powyższe wykluczało merytoryczną oceną wniosku o wznowienie postępowania, w sytuacji złożenia takiego wniosku po terminie.W skardze wywiedzionej do sądu administracyjnego, skarżąca Spółdzielnia wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia Wojewody Podlaskiego, zarzuciła mu:- naruszenie przepisów postępowania to jest art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. z art. 80 k.p.a. przez brak wszechstronnego rozważenia całokształtu materiału dowodowego i błędne przyjęcie, że termin na zaskarżenie decyzji Starosty Wysokomazowieckiego nr 257/2025 z dnia 29.10.2025 r. znak: BI.6740.1.64.2025.DW. otworzył się w dniu jej wydania przy pominięciu przez organ odwoławczy znanego mu z urzędu faktu, co do tego że wnioskodawca zaskarżył wydaną przez Starostę odmowę uznania za stronę postępowania w ramach postępowania zakończonego wydaniem decyzji Starosty Wysokomazowieckiego nr 257/2025 z dnia 29.10.2025 r. znak: BI.6740.1.64.2025.DW, zaś postanowienie Wojewody Podlaskiego stwierdzające niedopuszczalność odwołania w powyższej sprawie zapadło w dniu 02 grudnia 2025 roku, co miało wpływ na rozstrzygnięcie postępowania prowadząc do nieuwzględnienia wniosku o wznowienie,- naruszenie przepisów postępowania to jest niewłaściwą wykładnię art. 145 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 148 § 1 i 2 k.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że rozpoczęcie biegu miesięcznego terminu w przedmiocie złożenia wniosku o wznowienie postępowania należy liczyć od daty uzyskania przez osobę, której odmówiono statusu strony wiedzy o decyzji objętej wnioskiem o wznowienie a nie uzyskania przez decyzję waloru ostateczności, co miało wpływ na rozstrzygnięcie prowadząc do odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty Wysokomazowieckiego nr 257/2025 z dnia 29.10.2025 r. znak: BI.6740.1.64.2025.DW.Ponadto Spółdzielnia wniosła o dopuszczenie dowodu z postanowienia Wojewody Podlaskiego z dnia 02 grudnia 2025 roku, stwierdzającego niedopuszczalność odwołania od rozstrzygnięcia Starosty Wysokomazowieckiego znak: BI.6740.1.64.2025.DW z dnia 20 października 2025 r. w przedmiocie odmowy uznania Spółdzielni Mleczarskiej M. za stronę postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę budynku handlowo-usługowego na działce o nr ewid. [...]/[...]położonej w m. W., zakończonego ostateczną decyzją Starosty Wysokomazowieckiego nr 257/2025 z dnia 29.10.2025 r. znak: BI.6740.1.64.2025.DW. oraz pisma uzupełniającego powyższe odwołanie z dnia 01 grudnia 2025 roku.W uzasadnieniu skargi podkreślono, że pismem z dnia 09 października 2025 r. Spółdzielnia Mleczarska M., wniosła do Starosty Wysokomazowieckiego o dopuszczenie do udziału w toczącym się postępowaniu w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę budynku handlowo-usługowego na działce o nr. ewid. [...]/[...] położonej w m. W., jako strona postępowania. Pismem z 20 października 2025 r. znak: BI.6740.1.64.2025.DW organ I instancji poinformował wnioskodawczynię o odmowie uznania jej za stronę przedmiotowego postępowania administracyjnego. Od ww. pisma Starosty Wysokomazowieckiego znak: BI.6740.1.64.2025.DW z dnia 20 października 2025 r. Spółdzielnia wniosła w dniu 31 października 2025 r. "Odwołanie" skierowane do Wojewody Podlaskiego za pośrednictwem Starosty Wysokomazowieckiego. Podanie to zostało przekazane do rozpoznania Wojewodzie Podlaskiemu przy piśmie organu I instancji z 06 listopada 2025 r., znak: BI.6740.1.64.2025.DW. W dniu 01 grudnia 2025 r., powyższe odwołanie uzupełniono. W uzupełnieniu wskazano, że "w dniu 31 października 2025 roku, Spółdzielnia złożyła odwołanie od decyzji Starosty Powiatowego w Wysokiem Mazowieckim (znak BI.6740.1.64.2025.DW) udzielającego pozwolenia na budowę budynku handlowo - usługowego lokalu na działce o nr ewidencyjnej [...] położonej w obrębie miasta W., gmina W. ("Decyzja Starosty"), pomimo odmowy uznania jej za stronę postępowania wyrażonej w skierowanej przez Starostę korespondencji odebranej przez Spółdzielnię w dniu 21 października 2025 r.". Postanowieniem z dnia 02 grudnia 2025 roku, po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni, Wojewoda Podlaski stwierdził niedopuszczalność odwołania.Na tej podstawie skarżąca Spółdzielnia wskazała, że dopiero powyższe rozstrzygnięcie Wojewody Podlaskiego otworzyło termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania. Tym samym – zdaniem skarżącej - doszło do rażącego naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. ponieważ organ wydał decyzję bez uprzedniego przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów, niezbędnych dla wyjaśnienia istoty sprawy oraz całkowicie pominął przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego a wręcz prowadził je w sposób niepozwalający na ustalenie podstawowych kwestii stanu faktycznego danej sprawy.Wojewoda Podlaski w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:Skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") oznaczało konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego.Kontrolowane postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem skarżącej Spółdzielni Mleczarskiej M. z dnia 05 grudnia 2025 r., skierowanym do Starosty Wysokomazowieckiego o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją nr 257/2025 z dnia 29 października 2025 r. znak: Bl.6740.1.64.2025.DW zatwierdzającą projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielającą D. S.A. pozwolenia na budowę budynku handlowo - usługowego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, lokalizowanych na działce nr ewid. [...], położonej w obrębie gruntów miejscowości W., gm. W. W uzasadnieniu wniosku Spółdzielnia powołała się na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wskazując, że organ I instancji prowadząc postępowanie nie uwzględnił jej jako strony postępowania, pomimo faktu, iż inwestycja zlokalizowana została w bliskiej odległości od jej nieruchomości - w obszarze oddziaływania inwestycji, o którym mowa w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Organy obu instancji zgodnie przyjęły, że wnioskodawczyni przedmiotowy wniosek o wznowienie postępowania złożyła z przekroczeniem terminu określonego w art. 148 k.p.a, co skutkowało odmową wznowienia postępowania.Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a., który wskazuje na przesłanki wznowienia postępowania, można wznowić postępowanie w sprawie zakończoną decyzją ostateczną. Z treści przywołanego przepisu jednoznacznie wynika, że instytucja wznowienia postępowania stanowi nadzwyczajny środek prawny, przy pomocy którego można wzruszyć treść ostatecznej decyzji administracyjnej. Instytucja ta została wprowadzona do kodeksu postępowania przez ustawodawcę jako swoisty zawór bezpieczeństwa mający zastosowanie w tych przypadkach, kiedy pomimo obiektywnego wystąpienia, z zasady wad proceduralnych, w postępowaniu prowadzonym w celu wydania decyzji, o których jest mowa w art. 145 k.p.a. – decyzja administracyjna stała się ostateczna. Instytucja ta zwrócona jest zatem w swej istocie wobec wadliwych "proceduralnie" decyzji ostatecznych.Idąc dalej należy podnieść, że zgodnie z treścią art. 147 k.p.a.: "Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i art. 145b następuje tylko na żądanie strony. Z kolei, art. 148 k.p.a. stanowi, że: "§1. Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. §2. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji".W myśl art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych.Skarżąca Spółdzielnia w sprawie niniejszej jako podstawę wznowienia wskazała art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, gdy strona bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu. Wznowienie na tej podstawie następuje wyłącznie na żądanie strony, nigdy z urzędu (por. wyrok NSA z 21 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 3223/19, orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA).Podanie o wznowienie postępowania administracyjnego wszczyna postępowanie wstępne, które powinno się zakończyć załatwieniem sprawy w sposób przewidziany w art. 149 k.p.a., a więc wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania lub o odmowie jego wznowienia.Przechodząc do meritum wskazać należy, że na wstępnym etapie niniejszego postępowania organ miał obowiązek zbadać m.in., czy wniosek o wznowienie postępowania jest oparty na ustawowych przesłankach wznowienia oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a., a także przez uprawniony podmiot. Podkreślić trzeba, że dopiero jednoczesne spełnienie powyższych przesłanek pozwala organowi administracji na przeprowadzenie postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Natomiast brak spełnienia chociażby jednej z nich zobowiązuje organ do wydania w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. postanowienia odmawiającego jego wznowienie. Zauważyć także należy, że odmowa wznowienia postępowania administracyjnego jest dokonana na etapie wstępnym, podczas którego nie rozstrzyga się zasadności podstaw wznowienia, a tylko bada formalne podstawy wznowienia postępowania warunkujące dopuszczalność wznowienia w zakresie zachowania terminu oraz przesłanki podmiotowe i przedmiotowe podania o wznowienie.Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się w zasadzie do ustalenia, czy strona skarżąca zachowała termin miesięczny do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., który biegł od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.Z akt przedmiotowej sprawy wynikało, że Spółdzielnia Mleczarska M. jako podstawę podania o wznowienie postępowania wskazała okoliczność z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Słusznie zatem wskazał organ II instancji, że nie ma wątpliwości, że podstawa prawna żądania w analizowanym przypadku została jednoznacznie wykazana. Zdaniem Wojewody wątpliwości nie budziło również to, że kwestionowana przez Spółdzielnię Mleczarską M. decyzja z dnia 29 października 2025 r., Nr 257/2025 (znak: BI.6740.1.64.2025.DW), z uwagi na to, że wszystkie strony postępowania zrzekły się prawa do wniesienia odwołania, stała się ostateczna. Kwestią sporną natomiast w przedmiotowym postępowaniu stało się ustalenie, czy Spółdzielnia zachowała przy składaniu wniosku o wznowienie ustawowy jednomiesięczny termin, a co za tym idzie zachowana została prawidłowość wydania przez organ I instancji odmowy wznowienia wskazanego przez Wnioskodawczynię postępowania.W tym zakresie Wojewoda podkreślił, że bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania należy liczyć nie od daty doręczenia decyzji, lecz od dnia, w którym strona dowiedziała się o danej decyzji, tj. powzięła wiadomość o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu (por. wyrok NSA z dnia 19 sierpnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1296/09). Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy uznał, że wnioskodawczyni błędnie wskazuje, że przy badaniu miesięcznego terminu, organ powinien brać datę 13 listopada 2025 r. tj. datę w której Spółdzielnia uzyskała informację o ostateczności decyzji, albowiem już w dniu 29 października 2025 r. Spółdzielnia wiedziała o wydaniu decyzji. Okoliczność ta w zasadzie jest niekwestionowania albowiem wprost wynika z pkt VII uzasadnienia wniosku o wznowienie postępowania (k.3 akt admin.).W tym zakresie organ powołał się na licznie orzeczenia sądów administracyjnych podkreślając, że przez dowiedzenie się o decyzji należy rozumieć powzięcie wiedzy o samym fakcie wydania rozstrzygnięcia w sposób umożliwiający złożenie podania o wznowienie. Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji. Wystarczy, jeżeli strona posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego; z dnia 8 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 1661/17, z dnia 27 sierpnia 2018 r., sygn. akt. II OSK 2226/18).Sąd w pełni podzielając ww. orzecznictwo sądów administracyjnych nie podziela natomiast stanowiska organów obu instancji w zakresie niezachowania terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania w przedmiocie udzielonego pozwolenia na budowę. Podkreślić bowiem należy, że orzecznictwo to nie odnosi się wprost do istoty sporu przedmiotowej sprawy.W przypadku bowiem wskazanej wyżej przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. początek biegu terminu do złożenia wniosku o wznowienie łączy się nie z doręczeniem decyzji a dowiedzeniem się o niej. Bieg terminu z art. 148 § 2 k.p.a. rozpoczyna się w dniu powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie nawet od źródła, z którego pochodzi informacja (M. Jaśkowska, M. Milbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do art. 148 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2023). Początek biegu miesięcznego terminu rozpoczyna się więc w dacie dotarcia do strony informacji o jej rozstrzygnięciu, która to informacja nie musi pochodzić wprost od organu, który wydał decyzję, ale również z innych źródeł (por. wyroki NSA z 7 czerwca 1996 r., I SA 570/95, ONSA 1997/2/100; z 6 października 2000 r., I SA 855/99, LEX nr 54136; z 10 marca 2006 r., II OSK 622/05, ONSAiWSA 2006/5/133; wyrok SN z 6 sierpnia 2014 r., II UK 525/13, LEX nr 1541052, wyrok WSA w Warszawie z 26 maja 2022 r., VII SA/Wa 402/22). Innymi słowy, przez dowiedzenie się o decyzji należy rozumieć powzięcie wiedzy o samym fakcie wydania rozstrzygnięcia w sposób umożliwiający złożenie podania o wznowienie. Chodzi o takie dane jak nazwa organu, który wydał decyzję oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy (wyrok NSA z 30 września 2020 r., II OSK 1464/20). W tym zakresie Sąd zatem w pełni podziela to orzecznictwo.Niemniej jednak umknęło organom obu instancji to, iż podanie o wznowienie postępowania może być skutecznie wniesione najwcześniej w pierwszym dniu po dacie, w której decyzja stała się ostateczna. Bieg terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. nie może się bowiem rozpocząć przed zakończeniem zwykłego postępowania administracyjnego decyzją ostateczną (por. wyrok NSA z 24 lutego 2011 r., II OSK 1113/10, ONSAiWSA 2011/6/131). Warunkiem dopuszczalności podania o wznowienie jest objęcie zakresem żądania wznowienia postępowania ostatecznej decyzji administracyjnej. Bieg terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a., jest zatem powiązany z powyższym wymaganiem, co należy rozumieć jako nakaz uwzględnienia przy określaniu momentu, w którym rozpoczął swój bieg wskazany termin, okoliczności potwierdzających, że dowiedzenie się przez stronę o decyzji nakazywało zamieszczone w niej rozstrzygnięcie traktować jako ostateczne, a zatem takie, które nie może zostać podważone w drodze wniesienia zwyczajnego środka zaskarżenia (wyrok NSA z 29 sierpnia 2022 r., II OSK 1322/20). Termin określony w art. 148 k.p.a. nie może zatem rozpocząć swego biegu, dopóki postępowanie administracyjne nie zostanie ostatecznie zakończone (wyrok WSA w Warszawie z 2 lipca 2013 r., VII SA/Wa 386/13, M. Jaśkowska, M. Milbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do art. 148 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2023)Powyższe stanowisko opiera się na zapatrywaniu, zgodnie z którym wyłącznym trybem weryfikacji decyzji nieostatecznych jest postępowanie odwoławcze, co oznacza, że dopiero w momencie zakończenia takiego postępowania lub zajścia warunków wskazujących, iż decyzja organu I instancji stała się ostateczna, otwiera się przed stroną możliwość wystąpienia z żądaniem wznowienia postępowania.Zasada niekonkurencyjności odwołania oraz podania służącego zainicjowaniu ww. postępowania nadzwyczajnego potwierdza, że warunkiem dopuszczalności podania o wznowienie jest objęcie zakresem żądania wznowienia postępowania ostatecznej decyzji administracyjnej.W tych okolicznościach nieprawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego wskazujące, że wnioskodawczyni o wydaniu kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę wiedziała już w dniu 29 października 2025 r. i od tej daty rozpoczął bieg jednomiesięczny termin na złożenia podania o wznowienie postępowania, który upłynął w dniu 29 listopada 2025 r., natomiast Spółdzielnia składając wniosek o wznowienie w dniu 5 grudnia 2025 r. nie zachowała jednomiesięcznego terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a. Podkreślić bowiem należy, że w dacie 29 października 2025 r. decyzja ta została wydana przez Starostę Wysokomazowieckiego i nie posiadała jeszcze przymiotu ostateczności, albowiem jak sam organ II instancji wskazuje, przymiot ostateczności uzyskała dopiero w dniu 30 października 2025 r. na skutek tego, że strony postępowania zrzekły się prawa do wniesienia odwołania (k. 1 decyzji organu II instancji). Sąd nie ma możliwości zweryfikowania tych twierdzeń albowiem akta sprawy nie zawierają akt sprawy głównej w przedmiocie udzielonego pozwolenia na budowę, a zatem w tym zakresie opiera się jedynie na stwierdzeniu organu II instancji, który w zasadzie nie znajduje potwierdzenia w postanowieniu organu I instancji. Organ I instancji wydając zaskarżone postanowienie z dnia 10 grudnia 2025 r. o odmowie wznowienia postępowania w ogóle się nie odnosi do ostateczności decyzji, tj. tego kiedy stronom doręczono decyzję z dnia 29 października 2025 r., natomiast co do terminu złożenia wniosku o wznowienie postępowania wskazuje, że w niniejszej sprawie musiałby on wpłynąć do organu najpóźniej 1 grudnia 2025 r. Oba organy podają zatem różne terminy, w których skarżąca uprawniona byłaby do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie niniejszej, co budzi wątpliwości Sądu.Po drugie podkreślić należy, że strona skarżąca w sposób jednoznaczny wskazuje, że dopiero w dniu 13 listopada 2025 r. powzięła informację o tym, że decyzja ta stała się ostateczna, składając na potwierdzenie tej okoliczności pismo z dnia 13 listopada 2025 r. przedłożone do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wysokiem Mazowieckiem, w którym to Spółdzielnia zwraca się o przeprowadzenie kontroli czy roboty budowlane na działce inwestycyjnego są prowadzone w oparciu o ostateczną decyzję Starosty. W piśmie tych spółdzielnia podkreśla, że pomimo odmowy uznania ją za stronę postępowania w piśmie z dnia 21 października 2025 r. złożyła ona w dniu 31 października 2025 r. odwołanie od decyzji Starosty w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę na działce nr [...] (k. 22 akt admin.). Pismo to nie zostaje przeanalizowane przez organy obu instancji na okoliczność zachowania terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a. Przy tym należy podkreślić, że data 13 listopada 2025 r. była zgodna z ewentualnym terminem do wniesienia odwołania określonym w art. 129 § 2 k.p.a. tj. 14 dni od ewentualnego doręczenia decyzji. Spółdzielnia nawet zatem mając świadomość wydania decyzji w dniu 29 października 2025 r. mogła zasadnie przypuszczać, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania rozpocznie swój bieg dopiero po upływie co najmniej 14 dni, kiedy decyzja stanie się ostateczna.Po trzecie wskazać należy, że na uwzględnienie zasługuje również zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. z art. 80 k.p.a. przez brak wszechstronnego rozważenia całokształtu materiału dowodowego i błędne przyjęcie, że termin na zaskarżenie decyzji Starosty Wysokomazowieckiego nr 257/2025 z dnia 29.10.2025 r. znak: BI.6740.1.64.2025.DW. otworzył się w dniu jej wydania, przy pominięciu przez organ odwoławczy znanego mu z urzędu faktu, co do tego że wnioskodawca zaskarżył wydaną przez Starostę odmowę uznania za stronę postępowania w ramach postępowania zakończonego wydaniem decyzji Starosty Wysokomazowieckiego nr 257/2025 z dnia 29.10.2025 r. znak: BI.6740.1.64.2025.DW, zaś postanowienie Wojewody Podlaskiego stwierdzające niedopuszczalność odwołania w powyższej sprawie zapadło w dniu 02 grudnia 2025 roku, co miało wpływ na rozstrzygnięcie postępowania prowadzące do nieuwzględnienia wniosku o wznowienie.W zakresie tego zarzutu wskazać należy, że brak akt postępowania głównego w zakresie decyzji Starosty Wysokomazowieckiego nr 257/2025 z dnia 29.10.2025 r. znak: BI.6740.1.64.2025.DW, a także brak jakiegokolwiek odniesienia organu odwoławczego zarówno do wniosku Spółdzielni z dnia 9 października 2025 r. o dopuszczenie do udziału ww. postępowaniu, odpowiedzi organu I instancji z dnia 20 października 2025 r., ale także do toczącego się przed Wojewodą Podlaskim postępowania, zakończonego postanowieniem z dnia 2 grudnia 2025 r. nr AB-III.7840.8.6.2025.RC stwierdzającym niedopuszczalność odwołania Spółdzielni, jako niewiarygodną czyni deklarację organu odwoławczego o uzyskaniu przymiotu ostateczności przez decyzję Starosty Wysokomazowieckiego nr 257/2025 z dnia 29.10.2025 r. znak: BI.6740.1.64.2025.DW w dniu 30 października 2025 r.Należy bowiem z całą stanowczością zaakcentować, że wprawdzie z postanowienia Wojewody Podlaskiego z dnia 2 grudnia 2025 r. nr AB-III.7840.8.6.2025.RC, przedłożonego do akt sądowych przez skarżącą Spółdzielnię (k. 10 -11) wynika, że stwierdzono niedopuszczalność odwołania Spółdzielni błędnie przyjmując, że odwołanie dotyczy pisma Starosty z dnia 20 października 2025 r. o odmowie uznania za stronę postępowania, w sytuacji gdy z uzupełnienia tego pisma wynika wprost, że strona wnosi odwołanie od decyzji Starosty Powiatowego w Wysokiem Mazowieckiem znak BI.6740.1.64.2025.DW w zakresie udzielenia pozwolenia na budowę (k. 12-13). Powyższe pismo w sposób jednoznaczny wskazuje, że Wojewoda Podlaski błędnie przyjął, że odwołanie w przedmiotowej sprawie nie zostało wniesione i decyzja stała się ostateczna. De facto zatem dopiero rozstrzygnięcie Wojewody Podlaskiego wydane w dniu 2 grudnia 2025 r. powinno skutkować uznaniem, że decyzja Starosty Wysokomazowieckiego z dnia 29 października 2025 r. stała się ostateczna.Sądy administracyjne zgodnie bowiem przyjmują, że samo wniesienie odwołania (nawet przez podmiot, który może nie być stroną postępowania) odbiera decyzji cechę ostateczności do czasu formalnego rozstrzygnięcia tego odwołania. Oświadczenie jedynego podmiotu uznanego za stronę przez organ pierwszej instancji o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania, nie może doprowadzić automatycznie do skutku w postaci uzyskania przez decyzję waloru ostateczności i prawomocności w stosunku do podmiotu, który formalnie nie został przez organ I instancji uznany za stronę postępowania, ale wniósł w terminie odwołanie powołując się na własny interes prawny. Art.127a k.p.a. stanowi bowiem, że skutek ten następuje dopiero po złożeniu oświadczenia przez ostatnią ze stron postępowania. Taki skutek w niniejszej sprawie wystąpił bez zbadania przez organ II instancji czy podmiot pominięty w postępowaniu, który złożył odwołanie w terminie, ma przymiot strony. Okoliczność, że strona postępowania skorzystała z prawa do zrzeczenia się odwołania nie miał, zdaniem Sądu, wpływu na bieg terminu do wniesienia odwołania dla podmiotu który w postępowaniu przed organem pierwszej instancji nie uczestniczył. W przypadku wielości stron postępowania skorzystanie z prawa do zrzeczenia odwołania przez jedną ze stron nie może bowiem rzutować na sytuację pozostałych stron, w tym pominiętych przez organ. Przyjęcie poglądu odmiennego prowadziłoby do naruszenia praw procesowych stron pominiętych powodując konieczność wznowienia postępowania i zamykając im możliwość nadania sprawie biegu w toku instancji (vide wyrok NSA z dnia 6 listopada 2020 r. sygn. akt II OSK 2674/20).W konsekwencji powyższych wniosków należało uznać, że wniosek skarżącej z dnia 5 grudnia 2025 r. o wznowienie postepowania, został złożony w terminie miesięcznym, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a.Tym samym organy wadliwie przyjęły, że skarżąca Spółdzielnia uchybiła terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu.Mając powyższe na uwadze, sąd – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. – uchylił zaskarżone postanowienia uznając, że zostały one wydane z istotnym naruszeniem art. 148 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7, 77 i art. 80 k.p.a., a także art.127a § 2 k.p.a. (pkt 1 sentencji).O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono w punkcie drugim sentencji wyroku, na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.Skarga została rozpatrzona na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.Elżbieta Lemańska Barbara Romanczuk Anna BartłomiejczukElżbieta Lemańska Barbara Romanczuk Anna Bartłomiejczuk