Wyrok - I SA/Ol 73/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie - z dnia 9 czerwca 2026
Teza
Oddalono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Górska (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Andrzej Brzuzy sędzia WSA Przemysław Krzykowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 29 grudnia 2025 r., nr 2801-IEW.4263.15.2025 w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznani
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
9 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Przewodniczący
Andrzej Brzuzy
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
UZASADNIENIE
Skarga G. Sp. z o.o. z siedzibą w M. (dalej: "podatnik", "strona", "skarżąca") dotyczy postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie (dalej: "organ odwoławczy", "DIAS") utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Skarbowego w Olsztynie (dalej: "organ I instancji", "NUS") z 16 października 2025 r. nr 2871-SPP.4263.29.2025.6, w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień 2025 r.Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z 26 września 2025 r. (dalej: "wniosek") podatnik zwrócił się do NUS o rozłożenia na 9 rat zapłaty ww. zaległości podatkowej w kwocie 377.125 zł. W uzasadnieniu tego wniosku wskazano na znaczący spadek przychodów podatnika w 2025 r. związany z niekorzystnymi warunkami pogodowymi. Zaakcentowano konieczność optymalizacji kosztów działalności gospodarczej w celu utrzymania zatrudnienia i jej rentowności w kolejnym roku. Zaproponowano również harmonogram spłaty zobowiązania.Pismem z 30 września 2025 r. NUS, powołując art. 169 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.; dalej: "Op", wezwał stronę do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez określenie rodzaju ulgi, o jaką się ubiega. W zależności od wybranego rodzaju ulgi strona została zobowiązana do złożenia stosownych dokumentów, a ponadto do podania kwoty zaległości podatkowej, kwoty i terminu płatności rat. W wezwaniu tym strona została poinformowana, że jeżeli wniosek dotyczy ulgi stanowiącej pomoc de minimis, to zobowiązana jest do przedstawienia:1) wszystkich zaświadczeń o pomocy de minimis, jakie otrzymała w ciągu 3 lat poprzedzających dzień złożenia wniosku (tj. za okres od 28 września 2022 r. do 28 września 2025 r.), albo oświadczenia o wielkości pomocy de minimis otrzymanej w tym okresie, albo oświadczenia o nieotrzymaniu takiej pomocy w tym okresie;2) informacji niezbędnych do udzielenia pomocy de minimis, na formularzu stanowiącym załącznik Nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc de minimis (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 40 ze zm.; dalej: "rozp.RM");3) sprawozdań finansowych (bilans i rachunek zysków i strat) za 3 ostatnie lata obrotowe (tj. 2022 - 2024), sporządzonych zgodnie z przepisami o rachunkowości.Na uzupełnienie wniosku zakreślono termin 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia.Odpowiadając na powyższe wezwanie (pismem z 9 października 2025 r.) spółka nie wskazała rodzaju ulgi, o jaką się ubiega. Przedłożyła jednak oświadczenie o otrzymanej pomocy de minimis wskazując jej wartość brutto (213.705,03 EURO), formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc tego rodzaju, bilans oraz rachunek zysków i strat za okres 01.01.2025 r. - 30.06.2025 r., zestawienie posiadanych kredytów i pożyczek wg stanu na 30.06.2025 r.Postanowieniem z 16 października 2025 r. NUS, powołując art. 169 § 1 i 4 Op, pozostawił wniosek strony bez rozpatrzenia. Stwierdził bowiem, że pomimo uzupełnienia wniosku strona nie wskazała rodzaju ulgi, o jaką się ubiega. Nie przedłożyła także wymaganych sprawozdań finansowych za lata 2022 – 2024 i nie wskazała, jakiego okresu dotyczy złożone oświadczenie o otrzymanej pomocy de minimis.Po rozpatrzeniu zażalenia strony DIAS wydał zaskarżone postanowienie, w którym podkreślił, że we wniosku o rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowej strona nie wskazała niezbędnego elementu jakim jest m.in. tryb rozpatrzenia wniosku, zgodnie z art. 67b § 1 pkt 1-3 Op. Wyjaśnił, że w przepisie tym ustawodawca podzielił ulgi dla przedsiębiorcy na dwie grupy, tj. niestanowiące pomocy publicznej i stanowiące pomoc publiczną, zaś te ostatnie na takie, które stanowią pomoc de minimis lub są inną pomocą publiczną. Założył, że taki podział tych ulg obliguje organ podatkowy do ustalenia w pierwszej kolejności, jakiego charakteru pomocy dotyczy wniosek (a tego we wniosku strony nie było), w dalszej kolejności zaś, czy ewentualna pomoc jest dopuszczalna w świetle wspólnotowych i krajowych przepisów regulujących dopuszczalność udzielania pomocy publicznej, a następnie dopiero, czy ten konkretny wnioskodawca spełnia warunki do zastosowania określonej ulgi.DIAS wskazał na odesłanie zawarte w art. 168 § 2 Op do przepisów szczególnych, które mogą ustalać dodatkowe wymagania ponad te przewidziane w tym przepisie dla podania. Zauważył, że w niniejszej sprawie takie wymagania zawarto w art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 468; dalej: "u.p.p.p.") w świetle którego podmiot ubiegający się o pomoc de minimis jest zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem o udzielenie pomocy:1) wszystkich zaświadczeń o pomocy de minimis oraz pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, jakie otrzymał w okresie 3 lat poprzedzających dzień złożenia wniosku o udzielenie pomocy, albo oświadczenia o wielkości tej pomocy otrzymanej w tym okresie, albo oświadczenia o nieotrzymaniu takiej pomocy w tym okresie;2) informacji niezbędnych do udzielenia pomocy de minimis, dotyczących w szczególności wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz wielkości i przeznaczenia pomocy publicznej otrzymanej w odniesieniu do tych samych kosztów kwalifikujących się do objęcia pomocą, na pokrycie których ma być przeznaczona pomoc de minimis.Zgodnie natomiast z § 2 ust. 1 pkt 2 i 3 rozp.RM wnioskodawca przedstawia podmiotowi udzielającemu pomocy informacje dotyczące m.in. sytuacji ekonomicznej, w tym sprawozdania finansowe za okres 3 ostatnich lat obrotowych sporządzane zgodnie z przepisami o rachunkowości, prowadzonej działalności gospodarczej, w związku z którą wnioskodawca ubiega się o pomoc de minimis (art. 37 ust. 2a u.p.p.p.).Zdaniem DIAS ww. przepisy wyznaczają minimum wymagań formalnych od spełnienia których uzależnione jest uznanie czynności procesowej za prawnie skuteczną. Organ odwoławczy uznał zatem, że skierowane do strony wezwanie do uzupełnienia braków formalnych było nakierowane na uzyskanie informacji niezbędnych do rozpatrzenia sprawy. Podkreślił, że postępowanie w przedmiocie udzielenia ulg, o których mowa w art. 67a i 67b Op, jest postępowaniem wnioskowym, co wiąże się z obowiązkiem strony do precyzyjnego wskazania zakresu składanego wniosku we wszystkich koniecznych aspektach. Brak uzupełnienia wniosku, pomimo wezwania, obligował zaś organ I instancji do pozostawienia takiego podania bez rozpatrzenia.W skardze wniesiono o uchylenie postanowień organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucono naruszenie w tej sprawie:1. art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 220 § 2 oraz art. 239 Op poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji;2. art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 220 § 2 oraz art. 239 Op poprzez brak zastosowania, a w konsekwencji brak uchylenia postanowienia organu I instancji w całości i orzeczenia co do istoty sprawy;3. art. 169 § 1 i § 4 Op poprzez bezpodstawne uznanie, że wniosek skarżącej nie spełniał wymogów formalnych i w konsekwencji nieuzasadnione pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia;4. art. 207 § 1 i § 2 Op poprzez uchylenie się przez organy podatkowe od rozstrzygnięcia sprawy co do istoty i rozstrzygnięcia sprawy w drodze decyzji.W uzasadnieniu tych zarzutów wywiedziono, że do braków formalnych, które rodzą obowiązek organu podatkowego do wezwania wnioskodawcy w celu ich usunięcia na podstawie art. 169 § 1 Op, należy zaliczyć tylko te braki, które uniemożliwiają nadanie wnioskowi właściwego biegu. Założono, że zastosowanie tego przepisu nie jest możliwe w postępowaniu wyjaśniającym, w którym gromadzony jest materiał dowodowy. Oceniono, że skierowane do skarżącej wezwanie dotyczyło zarówno braków formalnych podania, za które uznano złożenie oświadczenia o pomocy de minimis oraz formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc tego rodzaju, jak i dokumentów oraz informacji, które w opinii skarżącej nie miały takiego charakteru, tj. sprawozdań finansowych za lata 2022-2024. Stwierdzono, że skoro skarżąca wykonała wezwanie w zakresie obejmującym złożenie ww. oświadczenia i formularza, to uzupełniła braki formalne wniosku w stopniu umożliwiającym jego merytoryczne rozpatrzenie. Natomiast niezłożenie sprawozdań finansowych za lata 2022-2024 nie mogło być przyczyną pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia, gdyż brak tych dokumentów nie był brakiem formalnym podania w rozumieniu art. 169 § 1 Op, tym bardziej w sytuacji w której skarżąca złożyła sprawozdania finansowego za okres 01.01.2025 r. - 30.06.2025 r.W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.W rozpoznawanej sprawie zostało złożone podanie (wniosek) o rozłożenie na raty zaległości w podatku od towarów i usług. Dla skarżącej, będącej podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą, podstawą wniosku był art. 67b § 1 w zw. z art. 67a § 1 pkt 2 Op. Z przepisów tych wynika, że na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą organ podatkowy może, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, udzielić ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych m.in. w postaci rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, co ustawodawca odniósł do ulg, które:- nie stanowią pomocy publicznej;- stanowią pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis;- stanowią pomoc publiczną udzielaną w celu naprawienia szkód wyrządzonych przez klęski żywiołowe lub inne nadzwyczajne zdarzenia, w celu zapobieżenia lub likwidacji poważnych zakłóceń w gospodarce o charakterze ponadsektorowym lub w innych celach wymienionych w przepisie.Obowiązkowe elementy podania określa art. 168 § 2 Op, zgodnie z którym powinno ono zawierać co najmniej treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi, oraz jej adres (miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu, siedziby albo miejsca prowadzenia działalności) lub adres do doręczeń w kraju, identyfikator podatkowy, a w przypadku nierezydentów - numer i serię paszportu lub innego dokumentu stwierdzającego tożsamość, lub inny numer identyfikacyjny, o ile nie posiadają identyfikatora podatkowego, a także czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych.W ocenie Sądu skierowane do skarżącej wezwanie z 30 września 2025 r. w całości odnosiło się do braków formalnych wniosku. Tym samym Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej co do uznania, że niezłożenie, na wezwanie organu, sprawozdań finansowych za lata 2022-2024 zakres ten przekraczało.Do rozpatrzenia wniosku o rozłożenie na raty zaległości podatkowej na podstawie powołanego wyżej art. 67b § 1 w zw. z art. 67a § 1 pkt 2 Op wymagane było od skarżącej, aby określiła, o jaki rodzaj pomocy wskazanej w pkt 1-3 § 1 art. 67b Op ubiega się we wniosku, tj. należało podać, czy wnioskowana ulga nie stanowi pomocy publicznej, czy stanowi pomoc de minimis, czy też pomoc publiczną udzielaną w jednym z celów wymienionych w pkt 3 § 1 art. 67b Op.Tej kwestii dotyczyło wezwanie NUS z 30 września 2025 r., przy czym organ wskazał też w wezwaniu, jakie dokumenty powinny zostać przedłożone w zależności od rodzaju wnioskowanej ulgi. W tym, w zakresie ulgi stanowiącej pomoc de minimis NUS podał w wezwaniu, jakie dokumenty powinny zostać przedłożone w uzupełnieniu wniosku skarżącej, tj. zobowiązano skarżącą do przedłożenia:1) wszystkich zaświadczeń o pomocy de minimis otrzymanych w ciągu 3 lat poprzedzających dzień złożenia wniosku (od 28 września 2022 r. do 28 września 2025 r.) lub oświadczenia o wielkości pomocy de minimis otrzymanej w tym okresie albo oświadczenia o nieotrzymaniu takiej pomocy w tym okresie;2) informacji niezbędnych do udzielenia pomocy de minimis podanych na formularzu stanowiącym załącznik Nr 1 do rozporządzenia RM;3) sprawozdań finansowych (bilans i rachunek zysków i strat) za 3 ostatnie lata obrotowe (2022 - 2024) sporządzonych zgodnie z przepisami o rachunkowości.Zdaniem Sądu wymogi przepisów szczególnych, wskazane w art. 168 § 2 Op, należało w rozpoznawanej sprawie odnieść do przepisów dotyczących pomocy publicznej, o których jest mowa w art. 67b § 1 Op. W tym, w zakresie wniosku złożonego w trybie pomocy de minimis, jak przyjął organ w związku ze złożeniem przez skarżącą oświadczenia o otrzymanej pomocy de minimis, konieczne było formalne zweryfikowanie wniosku pod kątem przepisów dotyczących tej pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 czerwca 2022 r. III FSK 417/22 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl) ocenił, że "z treści art. 67a § 1 w zw. z art. 67b § 1 Op wynika odesłanie do ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. W myśl art. 37 ust. 1 – 2 i ust. 5 ww. ustawy podmiot ubiegający się o pomoc de minimis jest zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem o udzielenie pomocy wszystkich zaświadczeń o pomocy de minimis, jakie otrzymał w ciągu 2 poprzedzających go lat, albo oświadczenia o nieotrzymaniu takiej pomocy. Zakres informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc de minimis, niezbędnych do udzielenia tej pomocy oraz formularz informacji określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc de minimis (Dz. U. z 2010 r. Nr 53, poz. 311 ze zm). Szczegółowe zasady udzielania pomocy de minimis zostały zawarte w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1407/2013, z dnia 18.12.2013r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) do pomocy de minimis (Dz. Urz. L 352/1 z dnia 24.12.2013 r.)."We wskazanym przez NSA rozporządzeniu Rady Ministrów z 29 marca 2010 r. w brzmieniu obecnie obowiązującym wskazano w § 2 ust. 1 pkt 2, że wnioskodawca przedstawia podmiotowi udzielającemu pomocy informacje dotyczące jego sytuacji ekonomicznej, w tym sprawozdania finansowe za okres 3 ostatnich lat obrotowych sporządzane zgodnie z przepisami o rachunkowości.Zatem sprawozdania powyższe powinny zostać załączone do wniosku jako jego istotne elementy, zaś obowiązek skarżącej w tym zakresie wynikał z przepisów szczególnych, o których jest mowa w art. 168 § 2 Op.Zgodnie z art. 169 § 1 Op jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Taka właśnie sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Pomimo wezwania organu i zawartego w nim stosownego pouczenia skarżąca nie wykonała wezwania organu.Dlatego niezasadne okazały się zarzuty skargi dotyczące naruszenia wskazanych w niej przepisów Ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie przez DIAS w mocy postanowienia organu I instancji z uwagi na uznanie, że wniosek skarżącej nie spełniał wymogów formalnych, co skutkowało pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia, a także niewydaniem wnioskowanej przez skarżąca decyzji w sprawie ulgi podatkowej.W związku z tym skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.).