Wyrok - III SA/Kr 140/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie - z dnia 9 czerwca 2026
Teza
Stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura Sędziowie: WSA Grzegorz Karcz Asesor WSA Ewelina Dziuban (spr.) Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi A. T. na czynność Wójta Gminy Ł. w przedmiocie przyznania, wypłaty i ustalenia dotacji oświatowej za listopad 2024 r. I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; II. zasądza od Wójta Gminy Ł. na rzecz skarżącej A. T. 497Stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura Sędziowie: WSA Grzegorz Karcz Asesor WSA Ewelina Dziuban (spr.) Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi A. T. na czynność Wójta Gminy Ł. w przedmiocie przyznania, wypłaty i ustalenia dotacji oświatowej za listopad 2024 r. I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; II. zasądza od Wójta Gminy Ł. na rzecz skarżącej A. T. 497
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
zasądzono świadczenie
Typ sprawy
sprawa cywilna
Tryb
rozprawa
Tematy
samorząd terytorialny
odsetki ustawowe
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
9 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Przewodniczący
Ewelina Dziuban
Podstawa prawna
art. 8
kpa
art. 57
ppsa
art. 200
ppsa
art. 205
ppsa
art. 153
ppsa
art. 170
ppsa
art. 133
ppsa
art. 146
ppsa
Pokaż pozostałe podstawy prawne (1)
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności
UZASADNIENIE
III SA/Kr 140/26UzasadnienieWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 7 października 2025 r., III SA/Kr 146/25 stwierdził bezskuteczność czynności Wójta Gminy Ł. w przedmiocie przyznania, wypłaty i ustalenia dotacji oświatowej za listopad 2024 r.(pkt I wyroku).Sąd wskazał, że przekazanie (wypłata) dotacji jest wynikiem pewnego procesu, w ramach którego najpierw dochodzi do ustalenia wysokości przysługującej danemu podmiotowi dotacji. Tak więc wypłata jest rezultatem określonego rodzaju kalkulacji, których zasady zostały sprecyzowane w przepisach prawnych. Zatem czynność przekazania dotacji jest poprzedzona stosowaniem przepisów prawa, którego prawidłowość powinna podlegać kontroli sądu.Wskazano, że niezwykle istotne jest uzasadnienie podjętej przez organ czynności, bowiem pozwala ono poznać motywy faktyczne, oraz – co ważne w kontekście rozpatrywanej sprawy - także prawne, którymi kierował się on podejmując tę czynność. Obowiązek uzasadniania niedecyzyjnych rozstrzygnięć organów wykonujących administrację publiczną wynika z art. 41 ust. 2 lit. c) Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, a także z Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji z dnia 6 września 2001 r., który zasadę uzasadniania rozstrzygnięć formułuje w art. 18 (por. wyrok WSA w Poznaniu z 30 sierpnia 2023 r., III SA/Po 302/23; wyrok WSA w Opolu z dnia 13 grudnia 2022 r., II SA/Op 202/22; wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 grudnia 2023 r., III SA/Kr 1143/23). Pokreślono też, że uzasadnienie pełni istotną rolę z punktu widzenia skuteczności kontroli sądowej rozstrzygnięcia administracyjnego. Sąd badając bowiem legalność podjęcia określonej czynności musi poznać motywy, które wpłynęły na takie, a nie inne załatwienie sprawy.Powołując się na orzecznictwo NSA wskazano, że chociaż z przepisów ustawy nie wynika obowiązek uzasadniania rozstrzygnięcia w przedmiocie przyznania dotacji, to jednak taki obowiązek organu administracyjnego można wywieść z dwóch zasad ogólnych prawa administracyjnego, a mianowicie z zasady sprawiedliwości proceduralnej oraz z zasady dobrej administracji. Jedną z wartości zasady sprawiedliwości proceduralnej jest obowiązek uzasadnienia decyzji. Chodzi tu o taką organizację procesu, a w tym podejmowania rozstrzygnięcia, która pozwala uznać wynik zastosowania prawa (procedury) za sprawiedliwy. Obowiązek administracji w postaci uzasadniania swoich decyzji jest ponadto jednym z kluczowych elementów prawa do dobrej administracji. Brak uzasadnienia aktu administracyjnego innego niż decyzja administracyjna lub postanowienie administracyjne w zasadzie istotnie ogranicza możliwość przeprowadzenia weryfikacji takiego działania przez sąd administracyjny. Sąd bowiem nie ma możliwości zaznajomienia się z przebiegiem czynności, które legły u podstaw wydania takiego aktu (por. wyrok NSA z dnia 14 lipca 2021 r., sygn. akt I GSK 364/21, publ. CBOSA – wraz z powołaną literaturą).Zdaniem Sądu nie zostało wyjaśnione w jakim zakresie organ przyjął do ustalenia dotacji wydatki dotyczące wyżywienia dla uczniów przedszkola gminnego.W toku ponownego rozpoznania sprawy nakazano organowi przeanalizować sposób wyliczenia przyznanej skarżącej dotacji. W przypadku gdy organ uzna, że przekazanie tej dotacji nastąpiło w zaniżonej wysokości, to organ powinien dokonać wypłaty w prawidłowej wysokości. Natomiast w sytuacji gdy organ uzna, że dotacja została przekazana w prawidłowej wysokości, to poinformuje o tym na piśmie stronę skarżącą, dokonując wyjaśnienia kwestii spornej dotacji, wskazując sposób wyliczenia dotacji z podaniem podstawy prawnej – z odwołaniem się do przepisów prawa (w tym wskazania konkretnego algorytmu wyliczenia dotacji, jeżeli będzie przez organ stosowany). Zobowiązano również organ do odniesienia się do kwestii naliczania odsetek stosownie do art. 48 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych.W toku ponownego rozpoznania sprawy, organ przekazał skarżącej 1188,00 zł tytułem wyrównania dotacji dla przedszkola niepublicznego za listopad 2024 r.W piśmie skierowanym do skarżącej z 5.12.2025 r. organ wyjaśnił, że do wyliczenia ponownie kwoty PKD zastosowano zalecenia z kontroli Regionalnej Izby Obrachunkowej w Krakowie i przyjęto dane na 30 września 2024 r. Co do zasady kwota została wyliczona zgodnie z przepisami prawa, doliczona jednak została kwota nieuwzględniona tzn. koszty utrzymania Stołówki Gminnej, zaopatrującej w wyżywienie Przedszkole Samorządowe oraz koszty obsługi Przedszkola, wykonana przez Zespół Obsługi Edukacji w Ł.Koszty Stołówki zostały ustalone w następujący sposób: plan finansowy Stołówki według stanu na dzień 30 września 2024 r. minus art. żywieniowe (z planu - stan 30.09.24) minus plan na 2024 Sprzedaż na zewnątrz wg RB-27S (Paragraf 0970). W ten sposób ustalone koszty Stołówki zostały podzielone przez ogólną ilość uczniów obsługiwanych placówek (6 szkół, Przedszkole i Żłobek). Tak przeliczony koszt na 1 dziecko w obsługiwanej placówce został przemnożony przez ilość dzieci w Przedszkolu (średnioroczna liczba dzieci w przedszkolu samorządowym na rok 2024). Wyliczona kwota została doliczona do wydatków Przedszkola.Koszty Zespołu Obsługi Edukacji w Ł. doliczone zostały w następujący sposób:Do wyliczenia przyjęto wskaźnik, który określa, jaki procent wszystkich wydatków na oświatę stanowią wydatki poniesione przez Przedszkole Samorządowe (według stanu na dzień 30.09.24) Wyliczony został wskaźnik w wysokości 4,78 %, zatem wydzielono z budżetu Zespołu Obsługi Edukacji udział na Przedszkole i doliczono tę kwotę do wydatków Przedszkola Samorządowego. Wobec powyższego ustalono nową PKD dla przedszkoli niepublicznych, która wyniosła 638,09 zł. Dotychczasowa kwota PKD za listopad 2024 r. wynosiła 613,34 zł.W przypadku prowadzonego przez skarżącą przedszkola kwota dotacji, ilość dzieci w listopadzie 2024 wynosiła 48.Zatem pozostała do wyrównania kwota dotacji za listopad 2024 r. dotychczas niewypłacona wynosi 1188,00 zł.A. T., prowadzącą niepubliczne przedszkole, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika adw. B. P., w piśmie z 16.12.2025 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na czynność Wójta Gminy w Ł. (dalej "Wójt", organ") przyznania, ustalenia wysokości i wypłaty dotacji za listopad 2024 roku należnej skarżącej za prowadzenie przedszkola niepublicznego w zakresie, w jakim do ustalenia dotacji na uczniów objętych dotacją obliczoną w oparciu o podstawową kwotę dotacji Wójt Gminy Ł. przyjął zaniżoną podstawę ustalenia podstawowej kwoty dotacji (pismo Wójta Gminy Ł. z dnia 5 grudnia 2025 roku, doręczone pełnomocnikowi Skarżących w dniu 15 grudnia 2025 roku).W związku z zaskarżoną czynnością przyznania i ustalenia wysokości dotacji, na podstawie art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a. organowi zarzucono:1. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie, art. 12 ust. 1 w zw. art. 17 ust. 3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych poprzez ich błędne zastosowanie i nieprzyznanie przez Wójta Gminy Ł. w listopadzie 2024 roku dotacji w prawidłowej wysokości, uwzględniającej rzeczywisty plan wydatków ponoszonych na utrzymanie przedszkola gminnego, w tym zwłaszcza poprzez pominięcie wydatków na zapewnienie wyżywienia dla uczniów przedszkola gminnego, podczas gdy wyżej wskazany przepis ustawy o finansowaniu zadań oświatowych wskazuje jednoznacznie, w jaki sposób należy ustalić podstawową kwotę dotacji tj. przyjmując wszystkie wydatki bieżące dotyczące przedszkola oraz następnie w jakiej wysokości należy wypłacić dotację należną przedszkolu niepublicznemu, a organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego przyznając dotację oraz ustalając jej wysokość jest bezwzględnie zobowiązany określonych ustawowo zasad przestrzegać;2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na ustalenie należnej skarżącej dotacji, a mianowicie art. 8 k.p.a. poprzez nieprzyczynienie się przez Wójta Gminy Ł. do starannego i zgodnego z przepisami prawa przeprowadzenia postępowania w przedmiocie przyznania skarżącym dotacji za listopad 2024 roku, podważenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i naruszenie słusznego interesu skarżącej, bez uzasadnionej ku temu podstawy faktycznej oraz prawnej.Mając na uwadze podniesione powyżej zarzuty, wniesiono o: 1. stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności względem skarżących; 2. uznanie uprawnienia skarżących do wypłaty na ich rzecz kwoty dotacji w prawidłowej wysokości wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, liczonymi zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych; 3. zasądzenie na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia swych praw, w tym kosztów zastępstwa skarżącej przez adwokata w toku niniejszego postępowania, według norm prawem przepisanych.Powyższe argumenty rozwinięto w uzasadnieniu skargi.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalanie. Organ uwzględnił dane pochodzące ze sprawozdań na dzień 30.09.2024 r.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.Na wstępie podkreślić należy, iż istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma okoliczność, iż przedmiotowa sprawa była przedmiotem rozpoznania przez tutejszy Sąd, który w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia z 7.10.2025 r. wyraźnie nakazał organowi ponownie rozpoznającemu sprawę, aby zgodnie z art. 153 p.p.s.a., uwzględnił wyrażoną w powyższym wyroku ocenę prawną Sądu, odnoszącą się kwestii merytorycznych oraz procesowych.Powyższe skutkuje zatem koniecznością zastosowania art. 153 oraz art. 170 p.p.s.a. W myśl art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Zgodnie zaś z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Wskazać należy, że pomimo użycia w art. 153 p.p.s.a. określenia "orzeczenie" chodzi w nim nie o sentencję, lecz o uzasadnienie. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem w pierwszym rzędzie z wykładnią prawa, a ta może mieścić się jedynie w uzasadnieniu wyroku (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 1998 r. sygn. II SA 1560/97 niepubl.). Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach.W orzecznictwie podkreśla się, iż działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego (m.in. wyroki NSA z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97 i z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, LEX 745376). Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną.Zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 21 marca 2014 r., sygn. akt I GSK 534/12 ), że: "Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania.".Rolą Sądu obecnie kontrolującego zaskarżoną czynności jest zatem weryfikacja, czy organ w pełni zastosował się do zaleceń i wskazań zawartych w ww. rozstrzygnięciu WSA w Krakowie z dnia 7.10.2025 r.We wskazanych powyższej okolicznościach Sąd stwierdza, iż organ obowiązkowi temu nie sprostał, co czyni koniecznym wyeliminowaniem zaskarżonej czynności z obrotu prawnego, jako znacząco naruszającej prawo.Wbrew zaleceniem i wskazaniom zawartym w uzasadnieniu ww. wyroku, organ nie odniósł się do żądania skarżącej w przedmiocie odsetek za opóźnienie z art. 48 u.f.z.o.Przepis art. 48 u.f.z.o. stanowi, iż: W przypadku nieprzekazania dotacji, o której mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a, art. 40 i art. 41, na rachunek bankowy przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, szkoły, placówki lub zespołu szkół w terminie, o którym mowa odpowiednio w art. 25 ust. 6, art. 26 ust. 6, art. 31b, art. 34 ust. 1 i art. 42 ust. 1, z winy organu, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a, art. 40, art. 41 i art. 41a, nalicza się odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, począwszy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin przekazania dotacji (ust. 1); Przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku aktualizacji kwoty dotacji dokonanej na podstawie art. 43 ust. 1 oraz w przypadku wstrzymania dotacji na podstawie art. 36 ust. 7 lub art. 37 ust. 2. (ust. 2).Kwestia ta, wbrew zaleceniem Sądu, została przez organ całkowicie pominięta.Nadto organ wyjaśniając w piśmie z 5.12.2025 r. sposób wyliczenia kwoty dotacji (PKD) za miesiąc listopad 2024 r. odwołał się do zaleceń z kontroli RIO w Krakowie, a dokumentu tego które brak jest w przesłanych przez organ aktach administracyjnych.Należy podkreślić raz jeszcze, że stosownie do art 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonego aktu lub czynności bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia/aktu/czynności (vide ww. wyrok z 7.10.2025 r.).Podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. uznać należy za nieuzasadniony. Do zaskarżonej czynności tej nie stosuje się przepisów k.p.a., co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym (por. wyroki WSA w Krakowie z dnia 14 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Kr 22/24 i z dnia 18 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 907/23; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 6 września 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 846/22).Sąd stwierdza, iż niewątpliwie doszło do naruszenie art. 153 p.p.s.a.W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględni powyższą ocenę prawną i odniesie się do żądania skarżącej odnośnie odsetek (art. 48 ustawy).WSA rozpoznając niniejszą sprawę opiera się na brzmieniu art. 146 p.p.s.a., który w § 1 wskazuje, że Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. W § 2 stanowi zaś, że w sprawach skarg na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa.Należy podkreślić, że przepis art. 146 § 2 p.p.s.a. stanowi wyjątek od kasacyjnego charakteru kompetencji orzeczniczych sądu administracyjnego. Wyrok sądu uznający uprawnienie lub obowiązek wynikający z przepisów prawa zastępuje rozstrzygnięcie organu administracji. Nie jest możliwe na obecnym etapie postępowania uwzględnienie wniosku skargi zawartego w pkt 2.Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 146 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c) p.p.s.a., Sąd stwierdził bezskuteczność ww. czynności (pkt I).W przedmiocie kosztów (na które składają się: 200 zł wpisu od skargi, 280 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, 17 zł tytułem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa) Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 i art. 206 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964) w pkt II sentencji. Sąd za właściwe uznał miarkowanie kosztów zastępstwa procesowego strony skarżącej. Spowodowało to ustalenie wysokości wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika strony skarżącej na kwotę 280 złotych. Kwota ta jest adekwatna do niezbędnego nakładu pracy pełnomocnika strony skarżącej w niniejszej sprawie i wpisuje się w "uzasadniony przypadek" miarkowania kosztów postępowania, o jakim mowa w art. 206 p.p.s.a. Z uwagi bowiem na złożenie przez tego samego pełnomocnika do tut. Sądu kilku skarg o bardzo zbliżonej treści, tożsamych zarzutach i argumentacji, w sprawach o bliźniaczo podobnym stanie faktycznym i prawnym, różniącym się w aspektach nieznaczących okoliczność ta pozwalała zmniejszyć koszt pracy tego pełnomocnika uwzględniając konieczny nakład pracy dla wywiedzenia skarg opartych o jednobrzmiącą argumentację w powiązaniu ze stopniem zindywidualizowania sprawy.. Z uwagi bowiem na złożenie przez tego samego pełnomocnika do tut. Sądu kilku skarg o bardzo zbliżonej treści, tożsamych zarzutach i argumentacji, w sprawach o bliźniaczo podobnym stanie faktycznym i prawnym, różniącym się w aspektach nieznaczących okoliczność ta pozwalała zmniejszyć koszt pracy tego pełnomocnika uwzględniając konieczny nakład pracy dla wywiedzenia skarg opartych o jednobrzmiącą argumentację w powiązaniu ze stopniem zindywidualizowania sprawy.