Wyrok - III SA/Łd 157/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - z dnia 9 czerwca 2026
Teza
Oddalono skargę. Dnia 9 czerwca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 czerwca 2026 roku sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 12 stycznia 2026 roku nr 2/2026/II w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępOddalono skargę. Dnia 9 czerwca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 czerwca 2026 roku sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 12 stycznia 2026 roku nr 2/2026/II w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postęp
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
9 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Przewodniczący
Agnieszka Krawczyk
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
UZASADNIENIE
III SA/Łd 157/26UzasadnienieDo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga M.B. na postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z 12 stycznia 2026 r. (Nr 2/2026/II) utrzymujące w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Zduńskiej Woli z 18 listopada 2025 r. (nr 20/2025, znak: NSEP.9022.78.2025.AK), którym oddalono zarzuty zobowiązanej na podstawie art. 34 § 2 pkt 1 w zw. z art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj.: Dz.U. z 2025 r. poz. 132 ze zm.) [dalej: ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji].Z akt sprawy wynika, że w związku z nieszczepieniem córki skarżącej - małoletniej A.B. (ur. 8 grudnia 2021 r.) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Zduńskiej Woli (dalej: PPIS w Zduńskiej Woli) upomnieniem z 31 lipca 2025 r. (znak: PSSE.NSEP.9022.78.2025.AK) wezwał skarżącą jako matkę dziecka do zgłoszenia się z małoletnią do punktu szczepień w celu wykonania zaległych szczepień ochronnych przeciw: błonicy, tężcowi, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b, inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, odrze, nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince), różyczce.W związku z dalszym brakiem szczepień dziecka, PPIS w Zduńskiej Woli 25 sierpnia 2025 r. wystawił tytuł wykonawczy Nr PSSE.NSEP.9022.78.35.2025.AK zobowiązując skarżącą do poddania dziecka ww. obowiązkowym szczepieniom ochronnym oraz wystosował do ŁPWIS jako organu egzekucyjnego wniosek z 25 sierpnia 2025 r. o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w stosunku do strony.Łódzki Powiatowy Inspektor Sanitarny w Łodzi (dalej: ŁPWIS) rolę organu egzekucyjnego przejął od Wojewody Łódzkiego na mocy porozumienia zawartego 12 lutego 2015 r. pomiędzy Wojewodą Łódzkim i Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym w Łodzi w sprawie powierzenia prowadzenia spraw z zakresu egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym (Dz.Urz. Województwa Łódzkiego z 2015 r., poz. 676, z 2023 r., poz. 6065 i z 2025 r., poz. 9960) w oparciu o art. 20 ustawy z 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (tj.: Dz.U. z 2025 r., poz. 428).Na podstawie art. 119 § 1 i nast. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ŁPWIS wydał postanowienie z 17 września 2025 r. Nr 1088/2025 o nałożeniu grzywny w wysokości 2.700,00 zł w celu przymuszenia strony do wykonania obowiązku szczepień ochronnych, wynikającego z tytułu wykonawczego z 25 sierpnia 2025 r. wystawionego przez PPIS w Zduńskiej Woli.Skarżąca 29 września 2025 r. złożyła zarzuty podnosząc: brak wymagalności obowiązku, niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny.PPIS w Zduńskiej Woli postanowieniem z 18 listopada 2025 r. oddalił zarzuty strony.W zażaleniu na powyższe postanowienie strona wniosła o uchylenie kary grzywny oraz o wykluczenie nadwrażliwości sugerując się ulotką danej szczepionki o skutkach ubocznych i przeciwwskazań w ulotce producenta.Wspomnianym na wstępie postanowieniem Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie.Uzasadniając rozstrzygnięcie organ powołał się na art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i wyjaśnił, że zarzuty podnoszone przez stronę dotyczące niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny nie znajdują się w katalogu zarzutów opisanych w powołanym przepisie. Organ drugiej instancji dostrzegł, że mimo to PPIS w Zduńskiej Woli w wydanym postanowieniu odniósł się do wszystkich zarzutów.Następnie analizując postanowienie oddalające zarzuty, organ odwoławczy stwierdził, że podziela stanowisko wierzyciela, bowiem uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawiera jasne i precyzyjne wyjaśnienia faktyczne i prawne. Wierzyciel uzasadnił na jakiej podstawie prawnej (z przytoczeniem przepisów prawa) oraz jakie okoliczności faktyczne uwzględnił wydając określone rozstrzygnięcie.Organ dalej wyjaśnił, że podstawą prawną wymagalności obowiązku jest art. 5 ust. 1 pkt 1 litera b ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tj.: Dz.U. z 2025 r., poz. 1675 ze zm.) [dalej: ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu chorób zakaźnych], osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ww. ustawie do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym. W myśl art. 17 ust. 1 ww. ustawy, osoby określone na podstawie art. 17 ust. 10 pkt 2 tej ustawy są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie art. 17 ust. 10 pkt 1 ww. ustawy. W oparciu o art. 17 ust. 10 pkt 1 i pkt 2 ww. ustawy Minister Zdrowia wydał rozporządzenie z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1075), w którym ustalił wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, ze wskazaniem, kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym - jeśli chodzi o dzieci - w jakim okresie ich życia. Z przepisów tych można wyinterpretować normę prawną, która ustanawia prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, tzn. określa wszystkie istotne cechy danego obowiązku, tj. podmiot na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres.Organ wskazał, że § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych podane zostały zakresy wieku dzieci, w których istnieje obowiązek wykonywania szczepień ochronnych przeciwko poszczególnym chorobom zakaźnym. Określony w schemacie obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży wiek dzieci, w którym należy wykonać obowiązek danego szczepienia ochronnego wynika z okresu utrzymywania się odporności przekazywanej dzieciom przez matki, sytuacji epidemiologicznej danej choroby w Polsce, okresu utrzymywania się odporności po kolejnych dawkach szczepionek i wiedzą odnośnie wieku, w którym dzieci najczęściej zapadają na daną chorobę. Zakresy wieku dzieci, w których wykonywane są dane obowiązkowe szczepienia ochronne podane w ww. rozporządzeniu Ministra Zdrowia, określają do kiedy u dzieci istnieje obowiązek szczepień w przypadku występowania czasowych przeciwwskazań zdrowotnych. Reasumując, jakkolwiek ww. rozporządzenie wskazuje 19 rok życia jako granice poddania dziecka szczepieniom ochronnym to nie oznacza to, że wszystkie szczepienia mogą być wykonane tuż przed tą datą. Szczepienia są rozkładane w czasie, przy czym zgodnie z zasadami wakcynologii schematy szczepień dostosowane są do występowania zachorowań na poszczególne choroby, wieku i rozwoju dzieci.Z powyższego organ wywiódł wniosek, że obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z mocy przepisów ustawowych, przy czym wykonanie tego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym oraz odpowiedzialnością regulowaną przepisami ustawy z 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń (tj.: Dz.U. z 2023 r., poz. 2119). Oznacza to, że wynikający z przepisów obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym, jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie, aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie poddanie dziecka szczepieniom ochronnym.Organ podniósł, że oczywista jest konieczność dokonania kwalifikacji lekarskiej, jednakże możliwa jest ona tylko wówczas, gdy dziecko stawi się na szczepienie. Kwalifikacja lekarska odbywa się tuż przed szczepieniem zgodnie z art. 17 ust. 3 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń, w ciągu maksymalnie 24 godzin. Skoro rodzice z dzieckiem na szczepienie się nie stawili, zatem nie było możliwe wykonanie badań lekarskich kwalifikujących do szczepień. W tym jednak przypadku powoływanie się na niewykonalność szczepień jest nadużyciem prawa i jako takie nie korzysta z ochrony i nie może stanowić argumentu przeciw szczepieniom.O szczepieniu dziecka decyduje każdorazowo lekarz, po uprzedniej kwalifikacji dotyczącej stanu zdrowia dziecka oraz zebraniu potrzebnych informacji podczas wywiadu z rodzicem lub prawnym opiekunem. Jedynie dzieci, u których istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia powikłań poszczepiennych, są zwolnione z obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym. W przypadku czasowych przeciwwskazań wykonanie szczepienia może zostać odroczone przez lekarza do czasu ich ustania. W przypadku przeciwwskazań budzących wątpliwości, lekarz podstawowej opieki zdrowotnej kwalifikuje dziecko do konsultacji specjalistycznej. Na podstawie § 11 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną osoby, u której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, odnotuje w dokumentacji medycznej wynik konsultacji specjalistycznej z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej.W kontekście powyższego organ stwierdził, że w zażaleniu nie przedstawiono (ani nie załączono) wiarygodnej dokumentacji medycznej potwierdzającej istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do szczepienia dziecka, które wynikałyby z badania kwalifikacyjnego lub opinii lekarskiej. W ocenie organu powołanie się jedynie na obawy wynikające z ulotki producenta szczepionki lub oczekiwane badania w przyszłości nie stanowi prawnie uzasadnionej przesłanki do odstąpienia od obowiązku szczepienia. Sam fakt, że rodzic zaplanował konsultację specjalistyczną lub oczekuje wyników badań, nie zwalnia z obowiązku wykonania szczepienia (lub posiadania dokumentu uprawniającego do odroczenia). W tej sytuacji organ nie miał podstawy, by uznać, że nastąpiła przesłanka do uchylenia albo zawieszenia kary. W konsekwencji zarzuty podniesione w zażaleniu dotyczące obaw o skutki uboczne, możliwej nadwrażliwości czy stanu zdrowia dziecka nie zostały poparte wymaganą dokumentacją medyczną, więc nie mogą być uznane za przesłanki do uchylenia grzywny.Odnośnie prośby o uchylenie kary grzywny, ŁPWIS, jako organ egzekucyjny, działający z upoważnienia Wojewody Łódzkiego wyjaśnił, że zgodnie z art. 1 a pkt 12 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym stosowane są środki egzekucyjne takie jak: grzywna w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości, opróżnienie lokalu i innych pomieszczeń oraz przymus bezpośredni. W postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym spełnienia przez zobowiązaną obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym, może być zastosowana jedynie grzywna w celu przymuszenia, która stanowi środek egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym znajdujący zastosowanie w sytuacjach określonych w art. 119 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wówczas gdy egzekucja dotyczy wykonania czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązaną, czyli wówczas gdy nie można zastosować wykonania zastępczego. Obowiązku szczepienia dziecka nie może bowiem wykonać inna osoba, poza tą której ten obowiązek dotyczy. Grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku, która ma na celu skłonienie zobowiązanej, przez dolegliwość finansową, do określonego zachowania się. Dlatego nie ma tu zastosowania, wyrażona w prawie karnym, zasada miarkowania, nakazująca dostosowanie wysokości nałożonej grzywny do możliwości finansowych zobowiązanej. By środek ten nabrał charakteru dyscyplinującego, nałożona grzywna winna być na tyle wysoka, by w ocenie zobowiązanej nieopłacalne było jej uiszczenie tylko dla odłożenia w czasie egzekwowanego obowiązku. Z tych też przyczyn w ramach uznania administracyjnego, wymierzając grzywnę, organ egzekucyjny winien kierować się zasadą celowości i skuteczności podjętych działań, a nie słusznym interesem strony. Organ uznał więc, że zastosowanie przedmiotowego środka egzekucyjnego było zgodne z zasadą stosowania najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego wyrażoną w art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Organ egzekucyjny nakładając na zobowiązaną grzywnę w wysokości 2.700,00 zł kierował się zasadą celowości i skuteczności podjętych działań, a nie słusznym interesem strony. Wskazać też należy, że kwota 2.700 zł nałożona na zobowiązaną, w okolicznościach niniejszej sprawy, jest adekwatna dla realizacji zamierzonego celu. Zobowiązana może uwolnić się od egzekucji wykonując nałożony nań prawny obowiązek, ma wówczas możliwość domagania się umorzenia nałożonej na niego grzywny na podstawie art. 126 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M.B. zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:1. naruszenie art. 33 § 1 pkt 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez bezzasadne uznanie, iż obowiązek podlegający egzekucji jest wymagalny i wykonalny,2. naruszenie art. 36 oraz art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez przyjęcie dopuszczalności egzekucji obowiązku niewykonalnego oraz zastosowanie środka nadmiernie uciążliwego,3. naruszenie art. 20 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez akceptację prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ,4. naruszenie art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez uznanie za prawidłowy tytułu wykonawczego niespełniającego wymogów formalnych,5. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. przez niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący stanu faktycznego i prawnego sprawy,6. naruszenie art. 31 ust. 3, art. 47 oraz art. 87 Konstytucji RP przez przyjęcie dopuszczalności egzekwowania obowiązku opartego na akcie niebędącym źródłem prawa powszechnie obowiązującego.Uzasadniając powyższe strona wskazała, że organ bezzasadnie uznał, że obowiązek podlegający egzekucji jest wymagalny, pomijając fakt, że jego treść i termin wykonania zostały określone w Programie Szczepień Ochronnych ogłaszanym w formie komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego. Tymczasem Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 9 maja 2023 r., SK 81/19, jednoznacznie stwierdził niezgodność z Konstytucją regulacji, w zakresie w jakim termin wymagalności oraz liczba dawek szczepień są określane w komunikacie GIS, a nie w rozporządzeniu. Komunikat nie jest źródłem prawa w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP i nie może stanowić podstawy do kreowania obowiązków po stronie obywatela. Organ pominął skutki tego wyroku, czym naruszył zasadę legalizmu.Dalej strona podniosła, że szczepienie jest czynnością medyczną, której wykonanie wymaga: przeprowadzenia badania kwalifikacyjnego przez lekarza, uzyskania świadomej zgody pacjenta lub jego przedstawiciela ustawowego. Brak zgody uniemożliwia wykonanie tej czynności w sposób legalny. Obowiązek, którego wykonanie zależy od woli osoby trzeciej oraz spełnienia dodatkowych warunków ustawowych, nie może być uznany za wykonalny w rozumieniu art. 36 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ całkowicie pominął tę okoliczność, ograniczając się do formalnego stwierdzenia istnienia obowiązku.Następnie strona wskazała, że zgodnie z art. 20 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, właściwość organu egzekucyjnego ustala się według rodzaju i miejsca wykonania obowiązku. Organ nie wykazał swojej właściwości, ani nie odniósł się merytorycznie do zarzutu jej braku, co stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania.Organ zaakceptował zastosowanie grzywny w celu przymuszenia, mimo że dotyczy ona ingerencji w sferę praw osobistych i zdrowotnych dziecka Takie działanie narusza zasadę proporcjonalności wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.Zdaniem strony tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż: nie wskazuje jednoznacznie podstawy prawnej obowiązku, opiera się na akcie niewiążącym obywatela, nie precyzuje treści i zakresu obowiązku. Organ pominął te uchybienia, czym naruszył przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:Skarga jest niezasadna.Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z 12 stycznia 2026 r. (Nr 2/2026/II), utrzymujące w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Zduńskiej Woli z 18 listopada 2025 r. (Nr 20/2025 znak: NSEP.9022.78.2025.AK) w przedmiocie zarzutów wniesionych przez skarżącą w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w związku z niewykonaniem obowiązku szczepień ochronnych u dziecka.Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj.: Dz.U. z 2025 r., poz. 132 ze zm.) [dalej: ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji]. Zgodnie z art. 33 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 powoływanej ustawy, podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:1) nieistnienie obowiązku;2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego;4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.Stosownie do art. 33 § 5 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym.Zgodnie z art. 34 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Wierzyciel wydaje postanowienie, w którym:1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:a) w całości,b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Zduńskiej Woli (dalej: PPIS w Zduńskiej Woli) 25 sierpnia 2025 r. wystawił tytuł wykonawczy Nr PSSE.NSEP.9022.78.35.2025.AK zobowiązując skarżącą do poddania małoletniego dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym, zgodnie z obowiązującym schematem obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży. Jako podstawę prawną obowiązku organ wskazał art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, ust. 2, art. 17 ust. 10 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych (tj.: Dz.U. z 2025 r., poz. 1675 ze zm.) [dalej: ustawa o zapobieganiu i zwalczaniu chorób zakaźnych) oraz § 3 rozporządzenia z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (tj.: Dz.U. z 2025 r., poz. 782) [dalej: rozporządzenie]. W oparciu o wskazany powyżej tytuł wykonawczy wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (dalej: ŁPWIS). Następnie strona skarżąca podniosła zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym: brak wymagalności obowiązku, niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny.Odnosząc się do zgłoszonych zarzutów, sąd podzielił stanowisko organów, że obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu wynika z mocy prawa. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu chorób zakaźnych osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 tej ustawy jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Przy czym w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletniego lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (art. 5 ust. 2 ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu chorób zakaźnych).Realizację wyrażonego w przytoczonych przepisach obowiązku konkretyzują przepisy ustawy zamieszczone w rozdziale 4 "Szczepienia ochronne". W myśl art. 17 ust. 1 ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu chorób zakaźnych osoby określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu chorób zakaźnych wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Obowiązkowego szczepienia ochronnego nie można przeprowadzić, jeżeli między lekarskim badaniem kwalifikacyjnym przeprowadzonym w celu wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia, a tym szczepieniem upłynęło 24 godziny od daty i godziny wskazanej w zaświadczeniu, o którym mowa w ust. 4 (art. 17 ust. 3 ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu chorób zakaźnych).Zgodnie z art. 17 ust. 10 ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu chorób zakaźnych minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia: wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (pkt 1), osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby (pkt 2), kwalifikacje osób przeprowadzających szczepienia ochronne (pkt 3), sposób przeprowadzania szczepień ochronnych (pkt 4), tryb przeprowadzania konsultacji specjalistycznej, o której mowa w ust. 5 (pkt 5), wzory zaświadczenia, o którym mowa w ust. 4, książeczki szczepień oraz karty uodpornienia (pkt 6), sposób prowadzenia dokumentacji, o której mowa w ust. 8 pkt 1, i jej obiegu (pkt 7), wzory sprawozdań z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych oraz tryb i terminy ich przekazywania (pkt 8) – uwzględniając dane epidemiologiczne dotyczące zachorowań, aktualną wiedzę medyczną oraz zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia. Stosownie zaś do treści art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu chorób zakaźnych Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 i art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu. W rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, określono wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem, kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym jeżeli chodzi o dzieci, w jakim okresie ich życia (§ 2 i 3). Wymienione w tytule wykonawczym choroby zakaźne zostały wskazane w § 2 rozporządzenia, jako objęte obowiązkiem szczepień ochronnych. Natomiast szczegółowy przedział wiekowy, w którym należy podać dawkę podstawową i przypominającą szczepionki przeciwko chorobom zakaźnym został określony w załączniku 1 do rozporządzenia, stanowiącym schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży oraz w ogłaszanym co roku w komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych, wydanym w oparciu o cyt. powyżej art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu chorób zakaźnych.Z wymienionych wyżej przepisów można wyinterpretować normę prawną, która ustanawia prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, tzn. określa wszystkie istotne cechy danego obowiązku, tj. podmiot, na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres. Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z mocy przepisów ustawowych. Jak zasadnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 kwietnia 2011 r., II OSK 32/11, wykonanie tego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym oraz odpowiedzialnością regulowaną przepisami ustawy Kodeks wykroczeń. Oznacza to, że wynikający z przepisów prawa obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie przymusowe dochodzenie poddania dziecka szczepieniu ochronnemu.Wobec powołania przez stronę skarżącą wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 9 maja 2023 r., SK 81/19 należy tutaj wyjaśnić, że Trybunał nie podważył zasadności szczepień ochronnych u dzieci, a jedynie stwierdził, że Minister Zdrowia w drodze rozporządzenia powinien regulować termin i liczbę dawek obowiązkowych szczepień, a nie Główny Inspektor Sanitarny w formie komunikatu. Wyrok ten został wykonany wejściem w życie rozporządzenia Ministra Zdrowia z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych i ewidentnie w niniejszej sprawie należy stwierdzić, iż na dzień wystawienia tytułu wykonawczego i na dzień wniesienia zarzutów obowiązywało już powołane rozporządzenie z 27 września 2023 r., które weszło w życie 1 października 2023 r., jako akt powszechnie obowiązujący. Rozporządzenie to określa schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia. Zgodnie zaś z art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu chorób zakaźnych Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 i art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu. W aktualnie obowiązującym stanie prawnym nie budzi zatem wątpliwości, że obowiązek poddania dziecka określonym szczepieniom ochronnym, wynikający z regulacji ustawowej, tj. wskazanych wyżej przepisów art. 5 ust. 1 i art. 17 ust. 1 ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu chorób zakaźnych, skonkretyzowany został w rozporządzeniu, wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego i nie ma podstaw do kwestionowania jego legalności.Odnosząc się natomiast do kwestii wykonania badania kwalifikacyjnego i wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia, wskazać należy, że zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu chorób zakaźnych wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed samym szczepieniem (art. 17 ust. 3 ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu chorób zakaźnych). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu chorób zakaźnych). W przypadku gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu chorób zakaźnych). Zgodnie z powołanymi przepisami, wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Z art. 17 ust. 3 i 4 ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu chorób zakaźnych wynika, że lekarskie badanie kwalifikacyjne bezpośrednio poprzedza szczepienie ochronne. Przy czym treści wskazanych przepisów nie można interpretować w ten sposób, że badanie kwalifikacyjne oraz jego wyniki dotyczące ewentualnych przeciwwskazań są przesłanką, od której zależy powstanie obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie został przyjęty pogląd, że poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu, o którym mowa w art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu chorób zakaźnych, jest elementem obowiązku szczepienia ochronnego. Tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Wykonanie tego obowiązku obciąża zobowiązanego lub osobę odpowiedzialną za wykonanie obowiązku przez zobowiązanego. Niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu (por. wyroki NSA z 21 listopada 2019 r., II OSK 3322/17 i II OSK 43/18; z 18 stycznia 2022 r., II OSK 459/19). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w wyżej wymienionych orzeczeniach. Podkreślić również należy, że celem badania kwalifikacyjnego jest ustalenie czy stan zdrowia danej osoby pozwala na jej zaszczepienie. Badanie takie bezpośrednio poprzedza szczepienie ochronne, odmowa udziału w takim badaniu, czy też niestawienie się na badanie, uniemożliwia wykonanie szczepienia. W istocie jest to więc odmowa poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu. Obowiązujące przepisy prawa nakładają na rodziców dzieci obowiązek poddania dzieci badaniu kwalifikacyjnemu oraz szczepieniu ochronnemu. Strona skarżąca nie wywiązała się z tego obowiązku i jednocześnie nie przedstawiła żadnych dowodów (dokumentów) wskazujących na faktyczne istnienie przeciwwskazań skutkujących koniecznością odroczenia szczepień córki ze względu na stan zdrowia dziecka.Odnosząc się do argumentacji skargi skład orzekający nadmienia, iż nie można zgodzić się z poglądem, że "wymagalność" ustawowego obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu chorób zakaźnych) nie jest aktualna wobec celowego niepoddania dziecka badaniom kwalifikacyjnym, czego oczywistym skutkiem jest brak wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia. Jeżeli wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego musi zostać poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania tego rodzaju szczepienia, to obowiązek poddania się lekarskim badaniom kwalifikacyjnym nie ma charakteru samodzielnego i niezależnego od nadrzędnego obowiązku poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Jest to zatem uprzedni obowiązek instrumentalnie sprzężony z zasadniczym i nadrzędnym obowiązkiem poddania się szczepieniom ochronnym. W konsekwencji odmowa wykonania obowiązku poddania się lekarskim badaniom kwalifikacyjnym stanowi naruszenie obowiązku poddania się wymaganemu szczepieniu ochronnemu (por.m.in. wyroki NSA z: 6 czerwca 2017 r., II GSK 2398/15; 28 kwietnia 2021 r., II OSK 1497/18; 18 lutego 2025 r., II GSK 1686/21).Następnie należy zaakcentować, że odmowa wyrażenia zgody na wykonanie szczepienia daje organom egzekucyjnym tytuł do prowadzenia postępowania przymusowego i stosowania środków egzekucyjnych (zob. wyroki NSA z 10 lipca 2025 r., II GSK 72/25 oraz z 20 lutego 2025 r., II GSK 1374/24). Regulacje ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu chorób zakaźnych nie przewidują w ogóle odmowy wyrażenia przez zobowiązanego zgody na poddanie się szczepieniu, poza przypadkiem stwierdzenia przeciwwskazań skutkujących długotrwałym odroczeniem obowiązku (wyrok NSA z 3 lipca 2025 r., II GSK 2639/24).W niniejszej sprawie skarżąca, jako rodzic, nie wywiązała się z obowiązku i jednocześnie nie wykazała istnienia przeciwwskazań, które uzasadniałyby ze względu na stan zdrowia odroczenie szczepień ochronnych dziecka. Odmowa poddania się badaniu kwalifikacyjnemu, która w konsekwencji uniemożliwia wykonanie szczepienia, jest w istocie odmową poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu. Obowiązek poddania się szczepieniom wynika wprost z ustawy, a więc zgoda szczepionego, bądź jego przedstawiciela ustawowego jest zbędna, a poddanie się szczepieniu jest spełnieniem obowiązku ustawowego.Z akt sprawy wynika, że skarżąca obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym nie dopełniła. Określony w tytule wykonawczym obowiązek dotyczący obowiązkowych szczepień ochronnych miał charakter wykonalny, skoro już przed dniem jego wystawienia doszło do uchybienia terminowi wyznaczonemu dla przyjęcia szczepionek przeciwko wymienionym w nim chorobom. Przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Stwierdzenie, że obowiązek nie jest wymagalny, oznacza, że obowiązek istnieje i jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie ze względu, np. na wstrzymanie wykonania, odroczenie terminu wykonania lub rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej.Jednocześnie Sąd stwierdza, że organ drugiej instancji zasadnie uznał, że w świetle art. 33 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie można było sformułować - jak to uczyniła strona skarżąca - zarzutów niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny. Przedstawione w art. 33 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przesłanki stanowią katalog zamknięty. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być zatem wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w tym przepisie. Badaniu więc podlega tylko to, czy wystąpiła jedna z przesłanek wymienionych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (por. wyrok NSA z 5 września 2018 r., II FSK 304/18). Zarzut w postępowaniu egzekucyjnym nie ma bowiem charakteru środka konkurencyjnego wobec skargi na czynność egzekucyjną, czy też wniosku o wyłączenie z egzekucji lub też o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Każdy z wniosków ma swój odrębny przedmiot i zakres rozstrzygania. Analogicznie należy odnieść się do zarzutu skargi w postaci zastosowania wobec strony nadmiernie uciążliwego środka. Powyższe bowiem nie jest przedmiotem niniejszej sprawy. Aktualnie obowiązujący art. 33 § ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej może być zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.Należy również zauważyć, że tytuł wykonawczy z 25 sierpnia 2025 r. został wystawiony według wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów z 19 marca 2024 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz.U. z 2024 r., poz. 431). W tytule tym wypełniono wszystkie niezbędne pola, w tym także podano podstawę prawną obowiązku, a mianowicie powołane wyżej art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) i ust. 2, art. 17 ust. 1 ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu chorób zakaźnych oraz § 2 i 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 27 września 2023 r. Nieuzasadnione jest zatem twierdzenie strony skarżącej, że tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.Nieuzasadnione okazały się również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. W sprawie nie wystąpiły niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego. Organy obu instancji w sposób wyczerpujący i poprawny wyjaśniły stan faktyczny oraz oceniły zebrane dowody w ramach swobodnej, a nie dowolnej oceny. Wyniki tych ustaleń przedstawiły w uzasadnieniach wydanych w sprawie postanowień odnosząc się do kwestii wymagalności obowiązku poddania małoletniej córki strony obowiązkowym szczepieniom ochronnym.Reasumując rozpoznając niniejszą sprawę Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia PPIS w Zduńskiej Woli z 18 listopada 2025 r.Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.d.cz.. W sprawie nie wystąpiły niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego. Organy obu instancji w sposób wyczerpujący i poprawny wyjaśniły stan faktyczny oraz oceniły zebrane dowody w ramach swobodnej, a nie dowolnej oceny. Wyniki tych ustaleń przedstawiły w uzasadnieniach wydanych w sprawie postanowień odnosząc się do kwestii wymagalności obowiązku poddania małoletniej córki strony obowiązkowym szczepieniom ochronnym.Reasumując rozpoznając niniejszą sprawę Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia PPIS w Zduńskiej Woli z 18 listopada 2025 r.Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.d.cz.