Postanowienie - I SAB/Wa 135/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - z dnia 10 czerwca 2026
Teza
Odrzucono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. G. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wspierającego postanawia odrzucić skargę. UZASADNIENIE W dniu 26 marca 2026 r. H. G. (dalej: skarżąca) wniosła skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS, organ) w sprawie rozpoznaniaOdrzucono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. G. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wspierającego postanawia odrzucić skargę. UZASADNIENIE W dniu 26 marca 2026 r. H. G. (dalej: skarżąca) wniosła skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS, organ) w sprawie rozpoznania
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
odrzucono środek zaskarżenia
Przedmiot
ustalenie podlegania ubezpieczeniom społecznym jako pracownik / pozorność umowy o pracę
Typ sprawy
ubezpieczenia społeczne / organ rentowy
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
samorząd terytorialny
ubezpieczenia społeczne
ZUS
Role w sprawie
organ rentowy / ZUS
Data orzeczenia
10 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Przewodniczący
Przemysław Żmich
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę
UZASADNIENIE
W dniu 26 marca 2026 r. H. G. (dalej: skarżąca) wniosła skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS, organ) w sprawie rozpoznania wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wspierającego.W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej odrzucenie.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.Skarga podlega odrzuceniu.Zgodnie z art. 3 § 2, § 2a i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2026 poz. 143 ze zm. dalej P.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:1) decyzje administracyjne;2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3).Z treści przytoczonych przepisów wynika, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organów administracji publicznej jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia, interpretacje podatkowe oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Natomiast, jeżeli skarga na bezczynność została wniesiona w sprawie, która nie podlega załatwieniu w drodze administracyjnej, skarga taka podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.W kontrolowanej sprawie przedmiotem skargi z dnia 24 marca 2026 r. jest bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w rozpoznaniu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wspierającego.Świadczenie wspierające reguluje ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1429 – dalej ustawa). Zgodnie z art. 7 ustawy postępowanie w sprawie świadczenia wspierającego prowadzi oraz świadczenie to wypłaca Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z art. 13 ustawy, w sprawach odmowy przyznania świadczenia wspierającego, uchylenia lub zmiany prawa do świadczenia wspierającego oraz nienależnie pobranego świadczenia wspierającego Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzję. W myśl zaś art. 30 ust. 2 ustawy, od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przysługuje odwołanie do sądu na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1805, z późn. zm.) – K.p.c. Przepisy art. 83 ust. 3 i 5-7 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz. U. z 2026 r. poz. 199) stosuje się odpowiednio.W świetle regulacji zawartej w art. 2 K.p.c. do rozpoznania spraw cywilnych [m.in. spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych (art. 1 K.p.c)] powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych, czy Sądu Najwyższego. Sprawami zaś z zakresu ubezpieczeń społecznych, objętymi właściwością sądów powszechnych, są sprawy m.in. dotyczące innych świadczeń w sprawach należących do właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (art. 476 § 2 pkt 4 K.p.c.).Powyższe regulacje w sposób jednoznaczny przesądzają, że kontrola działalności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawach dotyczących świadczenia wspierającego (jako sprawy cywilnej) została powierzona sądom powszechnym, a nie sądom administracyjnym. W konsekwencji brak wydania przez ZUS w ustawowym terminie decyzji o przyznaniu świadczenia wspierającego i jego wypłacie nie podlega kontroli w trybie skargi na bezczynność, lecz otwiera drogę do wniesienia odwołania do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, stosownie do ww. art. 83 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, stosowanego odpowiednio.Zgodnie z powołanym wyżej art. 83 ust. 3 ustawy o systemie świadczeń społecznych, odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenia. Jak wynika z powyższego niewydanie decyzji w terminie traktowane jest na równi z decyzją odmowną, od której stronie przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Jeżeli zatem ustawodawca przewidział szczególny tryb ochrony prawnej przed sądem powszechnym, tym samym droga sądowoadministracyjna w tej kategorii spraw jest niedopuszczalna.W konsekwencji, skoro niedopuszczalnym jest wniesienie do sądu administracyjnego skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydaną w przedmiocie świadczenia wspierającego, tym samym za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność organu w tym zakresie (por. postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 13 stycznia 2026 r., II SA/Rz 1404/25, postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 22 grudnia 2025 r., II SAB/Bk 130/25, CBOSA).W związku z powyższym, należy stwierdzić, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie, której przedmiotem jest bezczynność ZUS w rozpoznaniu wniosku skarżącego o ustalenie prawa do świadczenia wspierającego, nie mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego i nie może być rozpatrywana przez ten sąd.W tej sytuacji Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia., orzekł jak w sentencji postanowienia