Postanowienie - II OZ 585/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 10 czerwca 2026
Teza
Oddalono zażalenie; Odrzucono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia C. K., A. P. i J. K. na punkt 2 i 3 postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 listopada 2025 r. sygn. akt II SA/Kr 673/25 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz zawieszenia postępowania w sprawie ze skargi C. K., A. P. i J. K. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 15 pOddalono zażalenie; Odrzucono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia C. K., A. P. i J. K. na punkt 2 i 3 postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 listopada 2025 r. sygn. akt II SA/Kr 673/25 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz zawieszenia postępowania w sprawie ze skargi C. K., A. P. i J. K. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 15 p
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
przedstawiciel ustawowy dziecka
uczestnik postępowania
apelujący / skarżący
uczestnik
Data orzeczenia
10 czerwca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Andrzej Wawrzyniak
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie; Odrzucono zażalenie
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 7 listopada 2025 r. sygn. akt II SA/Kr 673/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił dopuszczenia do udziału w postępowaniu w charakterze uczestników L. G., J. P. i D. P. (punkt pierwszy), oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (punkt drugi) oraz zawiesił postępowanie (punkt trzeci).W uzasadnieniu Sąd wskazał, że dokonując oceny wniosku strony skarżącej pod kątem spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. uznał, że strona nie uprawdopodobniła, iż zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Akta administracyjne nie potwierdzają obaw skarżących o "odcięcie ich nieruchomości od dostępu do drogi publicznej". W decyzji nie ma mowy o likwidacji istniejących zjazdów z drogi publicznej, stąd też twierdzenia o odcięciu dostępu do drogi publicznej są nieprawdziwe - jakkolwiek na etapie realizacji inwestycji mogą nastąpić pewne utrudnienia i niegodności. Nie mają one jednak charakteru trudnych do odwrócenia. Sąd podkreślił, że to inwestor ponosi ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi przez sąd i to na nim spoczywać będzie obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego, w razie gdyby okazało się, że w wyniku rozpoznania skargi decyzja zostanie uchylona.Odnośnie do punktu trzeciego rozstrzygnięcia Sąd wyjaśnił, że jak wynika z informacji pełnomocnika skarżących, A. P. zmarł. Informacja ta została potwierdzona w akcie zgonu tego skarżącego. Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony.Zażalenie na powyższe postanowienie, w zakresie punktu drugiego i trzeciego złożył r.pr. M. J., występujący w imieniu C. K., A. P. i J. K., wnosząc odpowiednio o zmianę punktu drugiego i uchylenie punktu trzeciego. Pełnomocnik podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 61 § 3, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Punkt trzeci natomiast, w ocenie pełnomocnika, stał się nieaktualny w związku z prawdopodobnym ustaleniem kręgu następców prawnych zmarłego A. P.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie C. K. i J. K. nie zasługuje na uwzględnienie.Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że co do zasady ciężar uprawdopodobnienia przesłanek zawartych w ww. przepisie spoczywa na skarżącym, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (art. 61 § 1 p.p.s.a.).Należy również przypomnieć, że orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma charakter fakultatywny, a więc sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, gdy występują w sprawie przesłanki przewidziane w powołanym wyżej przepisie, od których zaistnienia ustawodawca uzależnia wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, lecz nie musi tego robić. Powyższa okoliczność niewątpliwie zawęża sądowi kasacyjnemu zakres kontroli. Przyjąć bowiem należy, że oparte na uznaniu rozstrzygnięcie sądu administracyjnego pierwszej instancji, jeżeli będzie miało spójne i logiczne uzasadnienie, będzie prawidłowe (tak B. Dauter [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, opubl.: LEX/el. 2019; komentarz do art. 61). Wstrzymanie decyzji zależy zatem od uznania Sądu, a strona nie może podnosić skutecznie zarzutu naruszenia przepisów postępowania w przypadku gdy sąd nie uzna jej punktu widzenia za słuszny - zwłaszcza w przypadku argumentów wskazujących na potencjalne wystąpienie szkody.W orzecznictwie NSA podkreśla się, że instytucja wstrzymania wykonania aktu stanowi wyjątek od zasady wykonalności decyzji ostatecznych, co determinuje konieczność ścisłej interpretacji przesłanek jej zastosowania. W sprawach dotyczących inwestycji drogowych realizowanych na podstawie przepisów specustawy drogowej, ocena ta musi być szczególnie restrykcyjna. Ratio legis tej ustawy zakłada bowiem priorytet interesu społecznego i gospodarczego, związanego z szybką budową infrastruktury, nad słusznym, lecz indywidualnym interesem jednostki. Uwzględnienia przy tym wymaga, że choć co do zasady własność korzysta z szerokiej ochrony konstytucyjnej i międzynarodowej (art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz Protokołu nr 1), nie jest ona prawem bezwzględnym i zgodnie z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP może podlegać ustawowym ograniczeniom. Kluczowa jest tu zasada proporcjonalności, która zakazuje nadmiernej ingerencji w sferę praw jednostki i wymaga, aby wszelkie rozstrzygnięcia pozostawały w racjonalnej relacji do celu publicznego. Specustawa drogowa stanowi zatem legalną podstawę do takich działań, dopuszczając m.in. do zatwierdzenia podziału nieruchomości czy wywłaszczenia nieruchomości pod drogę, o ile odbywa się to z poszanowaniem istoty tego prawa i w oparciu o przepisy ustawowe.Sąd pierwszej instancji zasadnie wskazał, że w zaskarżonej decyzji nie ma mowy o likwidacji istniejących zjazdów z drogi publicznej. Sama realizacja inwestycji może natomiast powodować uciążliwe ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości, za co przewiduje się ustalone odrębnie odszkodowanie. Sam fakt naruszenia prawa własności poprzez ograniczenie korzystania z nieruchomości, w tym przypadku, nie uzasadnia zatem zastosowania ochrony tymczasowej.Jeżeli chodzi zaś o zawieszenie postępowania to należy wskazać, że strona wnosząc o uchylenie tego punktu nie wskazała na naruszenie żadnego przepisu postepowania. Abstrahując od tego faktu, informacja o prawdopodobnym ustaleniu kręgu następców prawnych po zmarłym A. P. może stanowić ewentualną podstawę do podjęcia zawieszonego postępowania, natomiast nie może czynić postanowienia o zawieszeniu niezasadnym.Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w punkcie pierwszym sentencji.Zażalenie A. P. podlega natomiast odrzuceniu.Należy przypomnieć, że utrata zdolności sądowej przez osobę fizyczną następuje z chwilą śmierci (art. 8 § 1 k.c.). W niniejszej sprawie brak zdolności sądowej A. P. w chwili wniesienia zażalenia obligował Sąd do jego odrzucenia. Zgodnie bowiem z brzemieniem art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie.Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. postanowił jak w punkcie drugim sentencji.. postanowił jak w punkcie drugim sentencji.