sygn. II GSK 1175/26 10 czerwca 2026 Naczelny Sąd Administracyjny

Postanowienie - II GSK 1175/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 10 czerwca 2026

Teza
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w.... Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej O. Dz. na postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 17 września 2025 r., sygn. akt VI SAB/Wa 59/25 w przedmiocie odrzucenia skargi o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 maja 2022 r., sygn. akt VI SAB/Wa 34/22 w sprawie skargi O. Dz. i K.Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w.... Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej O. Dz. na postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 17 września 2025 r., sygn. akt VI SAB/Wa 59/25 w przedmiocie odrzucenia skargi o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 maja 2022 r., sygn. akt VI SAB/Wa 34/22 w sprawie skargi O. Dz. i K.
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania
Typ sprawy nieustalone
Etap skarga kasacyjna
Tryb posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia 10 czerwca 2026
Sąd Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący Gabriela Jyż
Rozstrzygnięcie

Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej O. Dz. na postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 17 września 2025 r., sygn. akt VI SAB/Wa 59/25 w przedmiocie odrzucenia skargi o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 maja 2022 r., sygn. akt VI SAB/Wa 34/22 w sprawie skargi O. Dz. i K. I. na bezczynność i przewlekłość Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpatrywania wniosków o stypendia sportowe postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 17 września 2025 r., odrzucił skargę O. Dz. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 maja 2022 r., sygn. akt VI SAB/Wa 34/22 w przedmiocie bezczynności i przewlekłości Prezydenta m. st. Warszawy w rozpatrywaniu wniosków o stypendia sportowe.Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:postanowieniem z dnia 16 maja 2022 r., sygn. akt VI SAB/Wa 34/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę O. Dz. i K. I. na bezczynność i przewlekłość Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpatrywania wniosków o stypendia sportowe.Wniesiona na to postanowienie przez O. Dz. skarga kasacyjna została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 28 marca 2025 r., sygn. akt II GSK 2324/24.O. Dz., w dniu 7 czerwca 2024 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem tego Sądu z dnia 16 maja 2022 r., sygn. akt. VI SAB/Wa 34/22.Postanowieniem z dnia 27 września 2024 r. WSA w Warszawie odrzucił powołaną skargę o wznowienie postępowania. Postanowienie to wskutek wniesionej skargi kasacyjnej zostało uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2025 r., sygn. akt II GSK 323/25 zaś spraw została przekazana Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.Sąd I instancji, rozpoznając ponownie sprawę, wskazując na treść przepisów art. 270, art. 277, art. 279 oraz art. 280 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), stwierdził, że z uzasadnienia wniesionej w sprawie skargi o wznowienie wyraźnie wynikało, iż argumenty powoływane przez skarżącego nie wypełniały dyspozycji powołanego w jej podstawie art. 271 pkt 2 p.p.s.a. (strona nie była należycie reprezentowana).Wobec tego Sąd stwierdził, że nie zostały spełnione warunki uzasadniające wznowienie postępowania i ponowne rozpatrzenie sprawy objętej skargą o wznowienie postępowania. Badana skarga, nie opierała się bowiem na ustawowej podstawie wznowienia.O. Dz., skargą kasacyjną zaskarżył postanowienie Sądu I instancji w całości zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:1. art. 280 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. - przez ich wadliwe zastosowanie przejawiające się w jedynie pozornym dokonaniu wstępnego badania wymogów formalnych dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, skutkującym jej odrzuceniem, w sytuacji gdy wnikliwa analiza przesłanek skargi winna prowadzić do jej rozpatrzenia, bowiem wniesione pismo procesowe w swej warstwie motywacyjnej odpowiadało sformułowanej przez skarżącego podstawie wznowieniowej;2. art. 280 § 1 p.p.s.a. - przez jego wadliwe zastosowanie przejawiające się w odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, mimo że skarga była oparta na ustawowej podstawie z art. 271 pkt 2 p.p.s.a., i zawierała jej uzasadnienie, a Sąd, w miejsce kontroli formalnej, w istocie przeprowadził merytoryczną ocenę podstawy wznowieniowej na etapie wstępnej kontroli skargi;3. art. 280 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 279 p.p.s.a. - przez ich wadliwe zastosowanie skutkujące nieuprawnionym odrzuceniem skargi, w następstwie błędnej wykładni sformułowania: "czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia", i przyjęciu iż polega na sformułowaniu wobec skarżącego wymogu wykazania zasadności - a nie jedynie przytoczenia okoliczności mieszczących się w hipotezie podstawy - już na etapie posiedzenia niejawnego;4. art. 280 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. - przez ich wadliwe zastosowanie sprowadzające się do potraktowania zarzutów dotyczących nienależytej reprezentacji (braku działania czy pozorności działania pełnomocnika skarżącego) jako "ogólnego niezadowolenia z przebiegu postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego w tej sprawie", a nie jako twierdzeń potencjalnie wypełniających przesłankę braku należytej reprezentacji;5. art. 280 § 1 p.p.s.a. w zw. z art 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. - przez ich wadliwe zastosowanie przejawiające się w sporządzeniu uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w sposób niepozwalający na kontrolę instancyjną tj. bez rzetelnego odniesienia się do wskazanych w skardze o wznowienie okoliczności mających wypełniać art 271 pkt 2 p.p.s.a. oraz bez wykazania z jakich względów twierdzenia skargi nie odpowiadają hipotezie tej podstawy wznowieniowej;6. art. 279 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art 49 § 1 p.p.s.a. - przez ich wadliwe zastosowanie przejawiające się w zaniechaniu wezwania skarżącego do usunięcia ewentualnych braków w zakresie skonkretyzowania podstawy wznowienia skutkujące odrzuceniem skargi, mimo że ewentualne braki (jeśli je Sąd dostrzegał) miały charakter usuwalny.Podnosząc te zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm prawem przepisanych.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie albowiem zasadne okazały się podniesione w niej zarzuty w ramach, których wskazano na naruszenie art. 280 § 1 p.p.s.a.Powołany przepis stanowi, że sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę.Wskazania wymaga, że w postępowaniu wznowieniowym ze względu na określone w przepisach wymogi skargi o wznowienie przeprowadza się badanie dopuszczalności takiej skargi. Odbywa się to dwuetapowo. Pierwszy etap badania dopuszczalności skargi odbywa się na posiedzeniu niejawnym. Stosownie bowiem do art. 280 § 1 p.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Badanie, o którym mowa w tym przepisie nie jest badaniem zasadności skargi o wznowienie. Celem bowiem tego badania jest stwierdzenie, czy spełnione zostały warunki, które umożliwiają rozpatrzenie samej skargi, przy czym podstawą tej oceny są twierdzenia zawarte w skardze. W tym wstępnym etapie postępowania sąd nie bada trafności powołanych podstaw wznowienia postępowania, a tylko fakt ich powołania. Dokonuje oceny tych podstaw pod kątem ich ustawowego charakteru. Przystępując do drugiego etapu na rozprawie ze względu na treść 281 p.p.s.a., sąd jeszcze raz bada przede wszystkim dopuszczalność wznowienia. Dopuszczalność wznowienia stosownie do treści tego przepisu określają te same okoliczności, które były badane na posiedzeniu niejawnym, tj. ustawowe podstawy wznowienia i zachowanie terminu przewidzianego do wniesienia skargi o wznowienie. Także zatem na tym etapie postępowania sąd bada istnienie przesłanek procesowych warunkujących możliwość rozpoznania sprawy o wznowienie oraz warunków dopuszczalności wznowienia, tj. istnienia ustawowych przesłanek wznowienia (por. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2023 r., sygn. akt I FSK 401/21).Identycznie kwestię zastosowania art. 280 p.p.s.a. omawia literatura przedmiotu, gdzie powiada się, że: "Badanie, o którym mowa w art. 280 p.p.s.a., nie jest badaniem zasadności skargi o wznowienie. Celem bowiem tego badania jest stwierdzenie, czy spełnione zostały warunki, które umożliwiają rozpatrzenie samej skargi o wznowienie postępowania. Podstawą tej oceny są w zasadzie twierdzenia zawarte w skardze i dlatego badanie to następuje na posiedzeniu niejawnym (zob. M. Jędrzejewska [w:] T. Ereciński (red.), J. Gudowski, M. Jędrzejewska, Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze, t. 1, Warszawa 2001, s. 793). Sąd Najwyższy w postanowieniu z 14.01.1999 r., II UKN 417/98, OSNP 2000/6, poz. 254, uznał, że odrzucenie skargi o wznowienie postępowania w trybie art. 410 § 1 i art. 411 k.p.c. może nastąpić "tylko wtedy, gdy skarga nie opiera się na ustawowej przesłance wznowienia, nie zaś gdy podstawa ta nie jest merytorycznie uzasadniona". Należy zauważyć, że komentowany przepis stanowi niemal dosłowne powtórzenie art. 410 k.p.c. (w brzmieniu obowiązującym do 6.02.2005 r.; zob. art. 1 pkt 20 i art. 6 ustawy z 22.12.2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, Dz.U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98), a art. 281 p.p.s.a. jest odpowiednikiem art. 411 k.p.c. (uchylonego przez art. 1 pkt 21 powołanej wyżej ustawy zmieniającej); można zatem uznać, że pogląd wyrażony w przytoczonym orzeczeniu Sądu Najwyższego jest aktualny na gruncie komentowanego przepisu" (w: Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Opublikowano: WKP 2024.).Mając na uwadze powyższe uwagi stwierdzić należy, że Sąd I instancji dokonał wadliwego badania wstępnego wniesionej przez O. Dz. skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem z dnia 16 maja 2022 r.Podkreślenia wymaga, że rzeczą sądu badającego skargę o wznowienie postępowania jest, na jego wstępnym etapie, po pierwsze ustalenie czy skarga została wniesiona w terminie i po wtóre, czy opiera się ona na ustawowej podstawie wznowienia. Badanie pierwszej z przesłanek skuteczności wniesienia skargi o wznowienie postępowania – terminu jej wyniesienia nie nasuwa istotnych wątpliwości. Badanie drugiej z przesłanek warunkujących skuteczność wniesienia skargi - ustawowej podstawy wznowienia opiera się natomiast na ocenie zawartych w tym zakresie twierdzeń, przy czym na etapie wstępnym nie jest rzeczą sądu badanie trafności powołanej podstawy wznowienia, a wyłącznie fakt jej powołania w aspekcie ustawowego charakteru. Innymi słowy, powołana podstawa wznowienia podlega badaniu pod kątem przesłanek wymienionych w art. 271, art. 272 i art. 273 p.p.s.a.Analizując zaskarżone postanowienie w aspekcie podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów uznać należy, że Sąd I instancji badania zgodnego z opisanymi wymogami stawianymi przez art. 281 § 1 p.p.s.a. nie dokonał, albowiem wstępna ocena skargi ograniczyła się w istocie wyłącznie do stwierdzenia, że "Z uzasadnienia wniesionej w tej sprawie skargi o wznowienie wyraźnie wynika, że argumenty powoływane przez Skarżącego nie wypełniają dyspozycji powołanego w jej podstawie art. 271 pkt 2 p.p.s.a. (strona nie była należycie reprezentowana).".Zabrakło jakiejkolwiek szerszej i rozbudowanej argumentacji, na podstawie której możliwym byłoby ustalenie, na jakich podstawach Sąd I instancji oparł twierdzenie, że argumentacja skargi nie wypełniała dyspozycji art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Lakoniczność uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie pozwala przede wszystkim na ocenę, jakimi okolicznościami kierował się Sąd I instancji przy badaniu wniesionej przez stronę skargi, na podstawie których uznał, że rzeczona skarga nie została oparta na ustawowej przesłane w sytuacji, gdy z treści jej petitum wprost wynika, iż oparta ona została na podstawie art. 271 pkt 2 p.p.s.a. i gdzie strona jako przesłankę nieważności postępowania upatrywała w należytym jej reprezentowaniu w postępowaniu, którego wznowienia strona się domaga. Również analiza treści uzasadnienia, jakkolwiek obszerna i obarczona licznymi wątkami związanymi z poprzednio prowadzonymi postępowaniami w sprawie, pozwala na stwierdzenie, że strona wskazała na konkretne zdarzenia faktyczne i procesowe, na podstawie których twierdzi, że pozbawiona była prawidłowej reprezentacji przez pełnomocnika ustanowionego dla niej z urzędu.Powołane elementy skargi o wznowienie czynią wątpliwym przeprowadzenie przez Sąd I instancji prawidłowego badania wstępnego skargi o wznowienie. Także wyrażona w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia ocena skargi, że: "Z jej treści wynika przy tym ogólne niezadowolenie Skarżącego z przebiegu postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego w tej sprawie, w tym sposobu, w jaki był w tej sprawie reprezentowany przez pełnomocnika ustanowionego w wyniku przyznania Skarżącemu prawa pomocy.", wykracza poza wskazane na wstępie ramy badania wstępnego skargi o wznowienie postępowania. Zmierza ona bowiem do oceny zasadności żądania skargi, którą to ocenę sąd władny jest przeprowadzić na dalszym etapie postępowania wznowieniowego pod warunkiem uprzedniego stwierdzenia dopuszczalności skargi o wznowienie (art 280 i art. 281 p.p.s.a.).Stwierdzona wadliwość zaskarżonego postanowienia, czyni koniecznym jego uchylenie, na podstawie art. 185 § 1 w zw. art. 182 § 1 i § 3 w zw. z art. 276 p.p.s.a., o czym Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.Odnosząc się natomiast do wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania należy stwierdzić, że zgodnie z art. 209 p.p.s.a., w postępowaniu kasacyjnym nie zasądza się zwrotu kosztów postępowania w przypadku skarg kasacyjnych od postanowień wojewódzkich sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny zasądza koszty postępowania jedynie w wypadku orzeczeń kończących postępowanie w danej instancji, które są wymienione w powołanym przepisie, tj. o których mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. W przepisach tych mowa jest wyłącznie o skardze kasacyjnej wniesionej od wyroku sądu pierwszej instancji, a nie od jego postanowienia. Wątpliwości w tej mierze usunęła uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07, w myśl której art. 203 i art. 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie.. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie.