Wyrok - III SA/Wr 24/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu - z dnia 10 czerwca 2026
Teza
Uchylono decyzję I i II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kamila Paszowska – Wojnar, Sędziowie Sędzia WSA Sędzia Magdalena Jankowska - Szostak, WSA Anna Kuczyńska – Szczytkowska (sprawozdawca), Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Wydziału III Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 10 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi L.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 14 października 2025 r. nr SKO 4321.120.2025 w przedmiociUchylono decyzję I i II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kamila Paszowska – Wojnar, Sędziowie Sędzia WSA Sędzia Magdalena Jankowska - Szostak, WSA Anna Kuczyńska – Szczytkowska (sprawozdawca), Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Wydziału III Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 10 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi L.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 14 października 2025 r. nr SKO 4321.120.2025 w przedmioci
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
zasądzono świadczenie
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
rozprawa
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
uczestnik postępowania
apelujący / skarżący
uczestnik
Data orzeczenia
10 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Przewodniczący
Anna Kuczyńska-Szczytkowska
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Uchylono decyzję I i II instancji
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia 14 października 2025 r. (nr SKO 4321.120.2025) Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu (dalej: SKO, Kolegium, organ odwoławczy) utrzymało w mocy decyzję Starosty Powiatu Wrocławskiego (dalej: Starosta, organ I instancji) z dnia 10 września 2025 r. (SP-Km.5430.397.2025.MS/2) o zatrzymaniu Ł.K. (dalej: skarżący) prawa jazdy kat. A, B nr (...), z powodu nieprzedstawienia w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Jako podstawę rozstrzygnięcia SKO podało art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.).Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz z akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzją z dnia 31 marca 2025 r. (nr SP-Km.5430.154.2025.MS/2), wydaną na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2025 r., poz. 1226, dalej: u.k.p.) Starosta skierował skarżącego na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu 16 kwietnia 2025 r. i nie została przez niego zakwestionowana w drodze odwołania.W piśmie z dnia 12 maja 2025 r., skierowanym do Starosty, skarżący wskazał, że od kilku miesięcy przebywa na zwolnieniu lekarskim i dlatego obecnie nie jest możliwe poddanie się przez niego badaniom lekarskim. W odpowiedzi Starosta pouczył skarżącego o obowiązku dostarczenia oryginału orzeczenia lekarskiego w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu. W dniu 21 maja 2025 r. skarżący zwrócił się drogą mailową do Starosty o zmianę ostatecznego terminu dostarczenia orzeczenia lekarskiego. Wskazał, że najbliższy dostępny termin badań w DWOMP to lipiec 2025 r., na dowód czego dołączył informację o wyznaczonym terminie badania na dzień 7 lipca 2025 r. W odpowiedzi organ I instancji poinformował skarżącego, że z uwagi na wyznaczony termin badania na dzień 7 lipca 2025 r., należy niezwłocznie dostarczyć zaświadczenie lekarskie, w przeciwnym razie zostanie wszczęte postępowanie w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy.Pismem z dnia 16 lipca 2025 r. Starosta zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy.Mailem z 24 lipca 2025 r. skarżący poinformował organ I instancji, że w dniu 7 lipca 2025 r. nie doszło do badań lekarskich z powodu choroby i podjętej rehabilitacji. Wskazał, że ma wyznaczony nowy termin badania na 3 września 2025 r. Z pisma skarżącego wynika, że dołączył do niego pliki zawierające zwolnienia lekarskie i potwierdzenie wyznaczonego terminu badań na dzień 3 września 2025 r.Decyzją z dnia 10 września 2025 r. Starosta orzekł o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kat. A, B, ponieważ nie przedłożył w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego o istnieniu lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Jednocześnie, ze względu na ważny interes społeczny, polegający na bezpieczeństwie innych uczestników ruchu drogowego, organ nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 k.p.a.W dniu 16 września 2025 r. skarżący przesłał do Starosty skan orzeczenia lekarskiego z dnia 5 września 2025 r. stwierdzającego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.W odwołaniu skarżący wskazał, że z uwagi na stan zdrowia mógł poddać się badaniu lekarskiemu dopiero w dniu 3 września 2025 r., a w dniu 5 września 2025 r. zostało wydane orzeczenie lekarskie stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, w stosunku do którego złożył wniosek o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w jednostce wyższego stopnia. Wobec powyższego podjęcie rozstrzygnięcia przez organ I instancji w tej sprawie było przedwczesne.Zaskarżoną decyzją z dnia 14 października 2025 r. SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podkreśliło, że rozstrzygnięcie w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.k.p. ma charakter decyzji związanej. Oznacza to, że zaistnienie okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, tj. stwierdzenie, że osoba zobowiązana nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, bezwzględnie obliguje starostę do wydania decyzji o zatrzymaniu tej osobie prawa jazdy. W sprawie skarżący nie przedłożył Staroście w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu na badania lekarskie (tj. od dnia 16 kwietnia 2025 r.) orzeczenia lekarskiego, albowiem badaniu poddał się dopiero w dniu 3 września 2025 r. Okoliczność ta, wobec kategorycznego brzmienia przedstawionych przepisów prawa, jest wystarczająca dla zatrzymania skarżącemu prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.k.p. Jednocześnie, opisane w odwołaniu przyczyny braku poddania się badaniom lekarskim i przedłożenia orzeczenia lekarskiego organowi pierwszej instancji w wymaganym terminie, nie mogły mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.Kolegium dodało, że miesięczny termin poddania się badaniom lekarskim wskazany w art. 101 ust. 2 pkt 1 u.k.p. ma charakter materialnoprawny, co powoduje, że organ nie ma podstaw do jego wydłużenia, także w sytuacji, gdy z przyczyn obiektywnych skierowany kierowca nie może poddać się tego rodzaju badaniom. Dalej SKO podkreśliło, że brak jest podstaw do zawieszenia postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy do czasu przedłożenia przez kierowcę orzeczenia właściwego podmiotu na skutek jego wniosku o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w wyniku negatywnego orzeczenia placówki medycznej pierwszego szczebla. Decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy nie upada w momencie przedstawienia pozytywnego orzeczenia lekarskiego, a jego przedłożenie po upływie ustawowego terminu powoduje wszczęcie odrębnego postępowania o zwrot zatrzymanego prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 2 ustawy. Jest to odrębne postępowanie administracyjne, wszczynane po odpadnięciu przyczyny zatrzymania prawa jazdy na wniosek strony.Kolegium podkreśliło także, że okoliczności rozpatrywanej sprawy, w szczególności związany charakter decyzji wydawanej na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.k.p. powodują, że zasadnym było nadanie decyzji Starosty rygoru natychmiastowej wykonalności. Nie ulega wątpliwości, że względy bezpieczeństwa ruchu drogowego wymagają, aby w ruchu drogowym uczestniczyli wyłącznie kierowcy, których zdolności psychofizyczne zostały zweryfikowane przez uprawnionych lekarzy we właściwym trybie.W skardze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i stwierdzenie rażącego naruszenia prawa przez DWOMP. Podkreślił, że orzeczenie lekarskie zostało wydane przed konsultacją psychiatryczną. Dodał, że od 35 lat posiada prawo jazdy, w tym czasie nie spowodował wypadku czy kolizji.W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoją dotychczasową argumentację w sprawie.W kolejnych pismach procesowych skarżący podkreślił, że po otrzymaniu skierowania na badania lekarskie podjął niezwłocznie działania w celu ich wykonania. Informował przy tym organ I instancji o niemożności poddania się badaniom lekarskim z powodu choroby i odległych terminów takich badań. Organ nie zakwestionował zasadności zwolnień, ani nie wydał w tym czasie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Ostatecznie skarżący przedłożył wymagane orzeczenie lekarskie. Zaznaczył, że gdyby organ uznawał, że termin został definitywnie przekroczony w czerwcu lub w lipcu 2025 r., to decyzja zostałaby wydana bezpośrednio po upływie pierwotnego terminu. Fakt, że decyzję wydano dopiero we wrześniu 2025 r. oznacza, że organ miał świadomość podejmowanych przez niego działań i akceptował trwający proces realizacji obowiązku. Dodał też, że orzeczenie lekarskie zostało wydane przed zakończeniem procedury diagnostycznej, w tym bez przeprowadzenia konsultacji psychiatrycznej.Na rozprawie skarżący w szczególności podkreślił, że nie miał możliwości przedłożenia orzeczenia lekarskiego w terminie miesiąca, ponieważ terminy na wizytę lekarską są trzymiesięczne.Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na decyzje administracyjne, o czym stanowi art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, ze zm., dalej: p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a.Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja SKO z 14 października 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy z powodu nieprzedstawienia w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Zaznaczyć trzeba, że w niniejszej sprawie ocenie Sądu nie podlegała kwestia zasadności skierowania skarżącego na badania lekarskie.Wskazać trzeba, że art. 101 ust. 2 pkt 1 u.k.p., nakłada na osoby skierowane na badanie, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. obowiązek dostarczenia organowi odpowiedniego orzeczenia lekarskiego lub orzeczenia psychologicznego w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w art. 99 ust. 1. W myśl art. 102 ust. 1 pkt 3 u.k.p. Starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku, gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust.2.Poza sporem w niniejszej sprawie jest fakt, że skarżący decyzją Starosty z dnia 31 marca 2025 r., wydaną na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. został skierowany na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu 16 kwietnia 2025 r. i nie została przez niego zakwestionowana w drodze odwołania. Miesięczny termin na wywiązanie się z nałożonego obowiązku upłynął 16 maja 2025 r. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący w tak ustalonym terminie przedstawił właściwemu organowi wymagane orzeczenie lekarskie. Wynika natomiast, że kolejnymi pismami skarżący informował organ I instancji o braku możliwości poddania się badaniom lekarskim, na które został skierowany, z powodu choroby i przebywania na zwolnieniu lekarskim, jak też z powodu odległych terminów wizyty w uprawnionej do przeprowadzenia takich badań placówce. Mimo upływu miesięcznego terminu od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu na badania lekarskie Starosta nie wydawał decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, a w odpowiedzi na e-mail skarżącego z 21 maja 2025 r. organ I instancji poinformował go, że z uwagi na wyznaczony termin badania na dzień 7 lipca 2025 r., należy niezwłocznie dostarczyć zaświadczenie lekarskie, w przeciwnym razie zostanie wszczęte postępowanie w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Starosta zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy pismem z 16 lipca 2025 r. (2 miesiące po upływie miesięcznego terminu na przedłożenie orzeczenia lekarskiego). Mailem z 24 lipca 2025 r. skarżący poinformował organ I instancji, że w dniu 7 lipca 2025 r. nie doszło do badań lekarskich z powodu choroby i podjętej rehabilitacji. Wskazał, że ma wyznaczony nowy termin badania na 3 września 2025 r. Organ I instancji nie zareagował na tą wiadomość, a 10 września 2025 r. wydał decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy.W ocenie Sądu zachowanie Starosty, który zwlekał z podjęciem postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy i wydaniem decyzji w tym przedmiocie, a nawet utwierdzał skarżącego w przekonaniu, że oczekuje na dostarczenie orzeczenia lekarskiego, mimo upływu miesięcznego terminu na jego przedłożenie, powodowało, że skarżący mógł oczekiwać, że organ uwzględni jego informację o terminie badań w dniu 3 września 2025 r. i przed wydaniem decyzji ustali, czy orzeczenie lekarskie zostało wydane. Tymczasem organ I instancji, nie reagując na informację od skarżącego, wydał w dniu 10 września 2025 r. decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Zdaniem Sądu, takie postępowanie organu narusza wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę zaufania do działania władzy publicznej.Niezależnie od powyższego należy podkreślić, że skarżący wskazywał, że w okresie, w którym był zobowiązany do przedłożenia orzeczenia lekarskiego przebywał na zwolnieniach lekarskich, a zatem z przyczyn obiektywnych nie mógł nałożonych obowiązków wykonać. O tych okolicznościach informował Starostę. Zauważyć trzeba, że organ każdorazowo zobowiązany jest w okolicznościach konkretnej sprawy dokonać zindywidualizowanej oceny niewykonania nałożonego obowiązku. W rozpoznawanej sprawie organ dysponował informacjami od skarżącego, które powinien wziąć po uwagę.Podkreślić także trzeba, że skarżący w dniu 5 września 2025 r. uzyskał orzeczenie lekarskie, a Starosta został o tym powiadomiony w dniu 16 września 2025 r. (po wydaniu decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy). W konsekwencji zaistniała przesłanka do zwrotu zatrzymanego prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 2 u.k.p., skoro ustała przyczyna jego zatrzymania, o czym skarżący powinien zostać, zgodnie z art. 9 k.p.a. pouczony przez organ.Powyższe stanowi o naruszeniu przez organy orzekające w sprawie art. 7, art. 8, art. 9 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe spowodowało naruszenie art. 102 ust. 1 pkt 3a u.k.p. przez wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w sytuacji, gdy nie ziściły się przesłanki w tym przepisie wskazane. Wobec powyższego konieczne okazało się uchylenie nie tylko zaskarżonej decyzji Kolegium, ale również uchylenie decyzji ją poprzedzającej organu pierwszej instancji.Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni powyższe wskazania i weźmie pod uwagę fakt dostarczenia przez skarżącego orzeczenia lekarskiego, co prawda po upływie miesięcznego terminu, ale w okolicznościach utwierdzania go przez organ, że termin ten jest przedłużony, a także w okolicznościach, w których z przyczyn obiektywnych (zwolnienia lekarskie), skarżący nie mógł poddać się stosownym badaniom. W konsekwencji rozważy, czy są podstawy do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.Mając powyższe na względzie, Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a..