Wyrok - II SA/Ke 165/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach - z dnia 10 czerwca 2026
Teza
Uchylono decyzję I i II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Banach Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach z dnia 12 stycznia 2026 r. [...] w przedmiocie stypendium socjalnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. UZUchylono decyzję I i II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Banach Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach z dnia 12 stycznia 2026 r. [...] w przedmiocie stypendium socjalnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. UZ
Data orzeczenia
10 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Przewodniczący
Agnieszka Banach
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (3)
Rozstrzygnięcie
Uchylono decyzję I i II instancji
UZASADNIENIE
Odwoławcza Komisja Stypendialna Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach decyzją z 12 stycznia 2026 r. [...], po rozpatrzeniu odwołania W. K. od decyzji Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach z 2 grudnia 2025 r. o nieprzyznaniu stypendium socjalnego w semestrze zimowym w okresie od 01.11.2025 r. do 28.02.2026 r. w roku akademickim 2025/2026, na podstawie art. 86 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 i 3, art. 87 ust. 1 i 2, art. 88 ust. 1-5, art. 92, art. 93 oraz art. 95 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1571 ze zm.) oraz § 3 ust. 1 pkt 1, § 9, § 10 ust. 6 i 7, § 16, § 18, § 19, § 21 Regulaminu świadczeń dla studentów Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach (tekst jedn. Zarządzenie nr 120/2025 Rektora Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach z dnia 30 czerwca 2025 r. ze zm.) oraz ustaleń szczegółowych dotyczących świadczeń dla studentów, a także art. 104, art. 107 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.W uzasadnieniu organ podał, że W. K., studentka I roku studiów stacjonarnych pierwszego stopnia na kierunku kosmetologia, w dniu 28 listopada 2025 r. złożyła wniosek o przyznanie stypendium socjalnego wraz z kompletem wymaganych dokumentów. Z uwagi na to, że przedstawiona przez studentkę sytuacja była dla Odwoławczej Komisji Stypendialnej złożona i niejasna, Przewodnicząca Komisji 19 grudnia 2025 r. wezwała telefonicznie stronę do uzupełnienia dokumentów - czego potwierdzeniem jest notatka służbowa.Dalej organ podkreślił, że należy odróżnić pojęcie dochodu od źródeł utrzymania rodziny. Dochód definiuje art. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, natomiast środki, które rodzina miała do wykorzystania, a których nie można uznać za dochody, stanowią źródła utrzymania rodziny. Organ zaznaczył, że samo spełnienie kryterium dochodowego, polegające na wykazaniu dochodu na osobę w rodzinie w wysokości nie przekraczającej ustawowego progu, nie jest wystarczające do przyznania stypendium socjalnego. W sytuacji, gdy wykazany dochód wynosi 0 zł na osobę w rodzinie, ustawodawca nałożył na studenta dodatkowy obowiązek wykazania i udokumentowania rzeczywistych źródeł utrzymania rodziny. Obowiązek ten wynika z art. 88 ust. 4 i 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz znajduje odzwierciedlenie w Regulaminie.Organ zaznaczył, że wobec powziętych wątpliwości co do realnych źródeł utrzymania pięcioosobowej rodziny przy wykazywanym zerowym dochodzie, wezwał stronę do przedłożenia dodatkowych dokumentów i wyjaśnień, które pozwoliłyby na jednoznaczną ocenę jej sytuacji materialnej. Pomimo prawidłowego i skutecznego wezwania, studentka nie uzupełniła dokumentacji ani nie przedstawiła wymaganych wyjaśnień. Brak reakcji na wezwanie organu skutkuje - zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego - poniesieniem przez stronę ujemnych konsekwencji dowodowych. W takiej sytuacji organ nie ma możliwości przyjęcia za udowodnione okoliczności, które nie zostały wykazane.Odwoławcza Komisja podała również, że przedstawione przez studentkę dokumenty urzędowe z pomocy społecznej nie zostały zakwestionowane co do ich autentyczności. Nie mogą one jednak stanowić wystarczającej podstawy do przyznania stypendium w sytuacji, gdy nie wyjaśniono w sposób przekonujący, z jakich środków rodzina faktycznie pokrywa bieżące koszty utrzymania. Samo ogólne wskazanie na pomoc babci oraz dorywcze prace ojca, bez ich skonkretyzowania i udokumentowania, nie spełnia wymogów wynikających z przepisów prawa.Mając powyższe na uwadze, Odwoławcza Komisja Stypendialna uznała, że decyzja organu I instancji została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, po przeprowadzeniu postępowania w sposób wyczerpujący i z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego. Brak uzupełnienia dokumentów i wyjaśnień przez stronę uniemożliwił pozytywne rozpatrzenie wniosku o przyznanie stypendium socjalnego.W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji organu I instancji W. K., zaskarżonej decyzji zarzuciła:I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:1. art. 7, art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz przerzucenie na stronę negatywnych skutków niewyjaśnienia wątpliwości co do jej sytuacji materialnej;2 art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz rozstrzygnięcie sprawy przy istnieniu niewyjaśnionych okoliczności faktycznych;3. art. 80 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia nie na podstawie oceny zgromadzonych dowodów, lecz na podstawie ogólnego stwierdzenia "niejasności sytuacji" strony, co oznacza brak rzeczywistej oceny materiału dowodowego;4. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób uniemożliwiający kontrolę sądową, gdyż organ nie wskazał, jakie konkretnie okoliczności uznał za niewyjaśnione, jakie dowody budziły wątpliwości oraz jakie działania podjął w celu ich usunięcia;5. art. 9 k.p.a. poprzez niewskazanie stronie, jakie konkretne dokumenty lub wyjaśnienia są niezbędne do ustalenia jej sytuacji materialnej oraz brak należytego pouczenia o skutkach ich nieprzedłożenia;6. art. 50 § 1 k.p.a. w związku z art. 14 § 2 k.p.a. poprzez dokonanie czynności procesowej w postaci wezwania do przedłożenia dodatkowych dokumentów w formie telefonicznej, co narusza zasadę pisemności postępowania;7. art. 138 § 2 k.p.a. poprzez prowadzenie przez organ odwoławczy postępowania dowodowego w szerokim zakresie zamiast uchylenia decyzji I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, mimo że sprawa wymagała uprzedniego przeprowadzenia pełnego postępowania wyjaśniającego.II. naruszenie prawa materialnego:1. art. 87 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w związku z art. 3 pkt 1, art. 3 pkt 2 oraz art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na odmowie przyznania stypendium socjalnego nie w wyniku ustalenia, że skarżąca nie spełnia kryterium dochodowego, lecz z powodu niewyjaśnionych wątpliwości co do źródeł utrzymania rodziny;2. art. 87 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w związku z art. 3 pkt 16 oraz art. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uwzględnieniu przy ustalaniu dochodu na osobę w rodzinie skarżącej dochodu babci, pomimo że nie należy ona do ustawowo określonego kręgu członków rodziny studenta.W uzasadnieniu skargi jej autorka podała, że skarżąca została wezwana do przedłożenia dodatkowych dokumentów w drodze rozmowy telefonicznej, z której sporządzono jedynie notatkę służbową niebędącą formalnym wezwaniem w rozumieniu art. 50 § 1 k.p.a. Czynność taka nie zapewnia stronie jednoznacznej informacji o treści żądania organu, terminie jego wykonania ani o skutkach niewykonania wezwania. Sporządzenie notatki służbowej nie zastępuje formalnego wezwania procesowego, które powinno zostać doręczone stronie w sposób umożliwiający jej zapoznanie się z obowiązkami procesowymi.Dalej wnosząca skargę zarzuciła, że organ II instancji utrzymał w mocy decyzję odmowną, mimo że nie wykazał przekroczenia kryterium dochodowego, lecz oparł rozstrzygnięcie na "niejasności sytuacji materialnej" oraz wątpliwościach co do źródeł utrzymania. Przepisy uzależniają prawo do świadczenia wyłącznie od ustalonego dochodu, a nie od oceny "jasności" sytuacji życiowej strony. Ponadto organ uwzględnił przy ustalaniu dochodu na osobę w rodzinie skarżącej dochód babci, pomimo że nie należy ona do ustawowo określonego kręgu członków rodziny.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że decyzja odmowna nie została oparta ani na ustaleniu przekroczenia kryterium dochodowego, ani na zaliczeniu babci skarżącej do ustawowego składu rodziny, lecz na niewykazaniu rzeczywistych źródeł utrzymania rodziny przy deklarowanym dochodzie 0 zł. Dodał też, że czynności organu odwoławczego nie stanowiły wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku w rozumieniu § 21 ust. 8 Regulaminu. Przepis ten dotyczy bowiem postępowania przed komisją na etapie badania kompletności wniosku i może prowadzić do pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W niniejszej sprawie organ odwoławczy nie pozostawił wniosku bez rozpoznania, lecz prowadził postępowanie merytoryczne i podejmował czynności dowodowe w związku z odwołaniem. Skarga błędnie utożsamia więc dwie odmienne instytucje procesowe.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:Skarga jest zasadna.Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie była decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach z 12 stycznia 2026 r. utrzymująca w mocy decyzję komisji stypendialnej tego uniwersytetu z 2 grudnia 2025 r. w sprawie odmowy przyznania skarżącej stypendium socjalnego.Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji.W wyniku kontroli zgodności z prawem decyzji organów obu instancji Sąd dopatrzył się naruszenia jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego mającej swoje źródło w Konstytucji, tj. zasady dwuinstancyjności. W myśl art. 78 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa. W postępowaniu administracyjnym zasada ta jest realizowana w treści art. 15 k.p.a., zgodnie z którym postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne.Istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy. Właściwe zachowanie zasady dwuinstancyjności wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez stosowne organy, ale konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego tak, aby dwukrotnie oceniono dowody, przeanalizowano wszystkie argumenty. Jednocześnie w postępowaniu administracyjnym organ odwoławczy jest organem merytorycznym, którego powinnością jest nie tylko odniesienie się do zarzutów odwołania, lecz ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawę już rozstrzygniętej przez organ pierwszej instancji.W niniejszej sprawie organ I instancji uzasadniając wydanie decyzji odmownej ograniczył się do stwierdzenia, że: "ze złożonych przez Wnioskodawcę wraz z wnioskiem dokumentów wynika, iż miesięczny dochód netto na członka rodziny studenta wynosi 0.00 zł i zawiera się w przedziałach ustalonych przez Rektora UJK w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego. Rodzina składa się z 5 osób: ojca, matki, studentki i dwójki jej rodzeństwa. Ojciec zarejestrowany w Biurze Pracy od lipca 2024, dochód z zasiłku utracony, obecnie bez prawa do zasiłku; matka studentki zarejestrowana w Biurze Pracy przez 2 dni w 2024 i obecnie od 27.11.2025 bez prawa do zasiłku. Studentka złożyła zaświadczenie z CUS o korzystaniu ze świadczeń w formie zasiłku rodzinnego z dodatkami, stypendium szkolnego na dwójkę młodszego rodzeństwa, bonu energetycznego; na dzieci pobierane jest też świadczenie 800+ oraz dobry start - z tych źródeł dochód rodziny stanowi kwotę [...]zł/os/m-c. Studentka na zał. 25 oświadczyła, że rodzina utrzymuje się z w/w świadczeń oraz pomocy mieszkającej z nimi babci i dorywczych prac ojca w sezonie letnim. Przedstawiona dokumentacja i wyjaśnienia studentki wzbudziły jednak wątpliwości Komisji Stypendialnej".Tak więc z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że poza podaniem, że dochód wynosi zero i przedstawieniem dokumentów złożonych przez skarżącą - Komisja Stypendialna nie poczyniła w sprawie żadnych ustaleń, a uzasadnienie prawne odmowy przyznania stypendium socjalnego ograniczyła do stwierdzenia "że dokumentacja i wyjaśnienia studentki wzbudziły wątpliwości". Organ I instancji w ogóle więc nie ustosunkował się do zgromadzonej dokumentacji. Nie starał się wskazać jakie rozbieżności w materiale dowodowym, czy też wyjaśnieniach studentki wzbudziły jego wątpliwości. Nie podjął też żadnej próby ich usunięcia, chociażby przez wezwanie skarżącej do uzupełnienia tej dokumentacji. Wreszcie nie wskazał, które fakty i dowody, przemawiają za podjętym rozstrzygnięciem i którym przyznał moc dowodową przy podejmowaniu decyzji. Słusznie podnosi w skardze skarżąca, że zamiast usunąć powstałe wątpliwości poprzez czynności dowodowe, organ zakończył postępowanie na etapie stwierdzenia ich zaistnienia i uczynił je podstawą rozstrzygnięcia.Decyzja Komisji Stypendialnej pozbawiona została tym samym podstawowego elementu określonego w art. 107 § 1 pkt 6 w związku z § 3 k.p.a. – brak wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji i podanie jej uzasadnienia faktycznego.Również uzasadnienie prawne tej decyzji, wbrew wymogowi określonemu w art. 107 § 3 in fine k.p.a., nie zawiera jakiegokolwiek wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji. Stwierdzenie, że przedstawiona dokumentacja i wyjaśnienia studentki wzbudziły wątpliwości komisji stypendialnej mogłoby stanowić konkluzję ustaleń faktycznych, gdyby po nim nastąpiło wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji wskazujące na stosowne przepisy prawa oraz zawierające subsumpcję tych ustaleń faktycznych pod mające w sprawie zastosowanie normy prawne. Nic takiego jednak w uzasadnieniu decyzji organu I instancji się nie znalazło.Uchybienia organu I instancji starała się sanować Odwoławcza Komisja Stypendialna Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach, która wezwała skarżącą do uzupełnienia dowodów w postaci:1. dokumentów potwierdzających dochody babci za 2024 r., tj. rocznego zeznania podatkowego PIT-37 lub informacji PIT-11 (wraz z informacją o wysokości odprowadzonych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne), a w przypadku braku dochodów - dokumentów potwierdzających źródła utrzymania rodziny w 2024 oraz w 2025 roku, innych niż dotychczas wykazane przed Komisją Stypendialną oraz Odwoławczą Komisją Stypendialną;2. załącznika nr 1 do Regulaminu świadczeń dla studentów (Zarządzenie nr 120/2025 Rektora Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach z dnia 30 czerwca 2025 r. ze zm.), wypełnionego i podpisanego przez babcię;3. pisemnych wyjaśnień dotyczących sposobu zaspokajania przez rodzinę podstawowych potrzeb życiowych przy wykazywanym dochodzie w wysokości 0 zł miesięcznie na osobę w rodzinie, w szczególności w zakresie ponoszenia kosztów utrzymania, opłat za media, wyżywienia, środków higienicznych oraz odzieży;4. zestawienia miesięcznych wydatków przypadających na jedną osobę w rodzinie studentki.- pod rygorem ujemnych skutków dowodowych.Następnie, pomimo że opisana wyżej obszerna dokumentacja nie została przedstawiona, organ wydał zaskarżoną decyzję, utrzymującą w mocy obarczoną opisanymi wyżej wadami decyzję organu I instancji. W niniejszym przypadku, tak przeprowadzone postępowanie odwoławcze stanowiło naruszenie wyrażonej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy dążył bowiem do przeprowadzenia postępowania dowodowego w stosunku do okoliczności, które w ogóle nie były ustalane, wyjaśniane i oceniane w toku postępowania przed organem I instancji, a więc w istocie były one w postępowaniu odwoławczym podejmowane po raz pierwszy. Ponadto, mimo że okoliczności te nie zostały wykazane i udowodnione, organ odwoławczy uczynił z nich podstawę swojego rozstrzygnięcia wskazując, że brak uzupełnienia uniemożliwia pozytywne rozpoznanie wniosku. Takie działanie pozbawiło stronęmożliwości ich zakwestionowania w służącym jej odwołaniu, a w konsekwencji pozbawiło prawa do dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy i to w sytuacji, gdy jej wniosek został załatwiony odmownie.Niezależnie od powyższego uchybienia należy również podnieść, że nie było prawidłowe wezwanie skarżącej do przedłożenia dodatkowych dokumentów w drodze rozmowy telefonicznej.Zgodnie z art. 55 § 1 k.p.a. w sprawach niecierpiących zwłoki wezwania można dokonać również telefonicznie albo przy użyciu innych środków łączności, z podaniem danych wymienionych w art. 54 § 1 oraz imienia, nazwiska i stanowiska służbowego pracownika organu wzywającego.Przepis ten zezwala więc na dokonanie wezwań pilnych wyłącznie w sprawie niecierpiącej zwłoki, tj. takiej, której szybkie załatwienie jest konieczne ze względu na stan zagrożenia życia lub zdrowia, poważne skutki gospodarcze lub społeczne (por. Andrzej Matan, Komentarz do art. 55 Kodeksu postępowania administracyjnego). Tymczasem z akt nie wynika, aby jakieś nagłe i niespodziewane okoliczności uzasadniły zastosowanie tego trybu wezwania w niniejszej sprawie, co już przez to stanowi naruszenie zasady pisemności i oficjalności doręczeń.Istotnym jest również zaznaczenie, że sposób wezwania przewidziany w art. 55 § 1 k.p.a. stanowi wyjątek od zasady, że wezwanie powinno być dokonane w formie pisemnej z zachowaniem wymogów określonych w art. 54 § 1 i 2 k.p.a. i jak każdy wyjątek nie może być interpretowany rozszerzająco, tym bardziej, że niejasność lub niezrozumienie treści wezwania może prowadzić do naruszenia prawa. Niewątpliwie taka sytuacja mogła mieć miejsce w niniejszej sprawie, skoro cytowane wyżej wezwanie było bardzo rozbudowane i szczegółowe, a więc nie powinno zastąpić formalnego wezwania procesowego, które winno zostać doręczone stronie w sposób umożliwiający jej zapoznanie się z obowiązkami procesowymi. Przede wszystkim jednak negatywne skutki procesowe nie mogą być wywodzone z tak przeprowadzonej czynności, a do takiej sytuacji doszło w niniejszej sprawie, gdyż skarżącą spotkała najsurowsza sankcja w postaci odmowy przyznana żądanego stypendium.Należy też zauważyć, że obowiązujący na Uniwersytecie Jana Kochanowskiego w Kielcach regulamin świadczeń dla studentów ustalony na podstawie art. 95 ust. 2 ustawy o szkolnictwie wyższym, w § 21 ust. 8 przewiduje, że jeżeli student nie złoży w terminie kompletu dokumentów, komisja stypendialna ma obowiązek zawiadomić pisemnie studenta o konieczności uzupełnienia dokumentacji w terminie nie krótszym niż 7 dni od daty otrzymania wezwania. Również więc w świetle tego przepisu wezwanie dokonane w niniejszej sprawie było wadliwe.Należy też zauważyć, że nawet to wadliwe telefoniczne wezwanie nie dotyczyło dokumentu, który w świetle treści art. 88 ust. 4 Prawa o szkolnictwie wyższym jest konieczny dla odmowy przyznania studentowi stypendium socjalnego na podstawie tego przepisu. Zgodnie z nim bowiem, odmowa przyznania stypendium socjalnego studentowi, którego miesięczny dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty określonej w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, czyli kryterium dochodowego, następuje wtedy, gdy do wniosku o przyznanie stypendium socjalnego student nie dołączy wydanego przez ośrodek pomocy społecznej albo przez centrum usług społecznych zaświadczenia o korzystaniu w roku złożenia tego wniosku ze świadczeń z pomocy społecznej przez niego lub przez członków jego rodziny. Celem takiego zaświadczenia jest wykazanie, że skoro dochód na osobę w rodzinie studenta nie przekracza kryterium dochodowego, to on sam lub członek jego rodziny powinien zwrócić się o stosowną pomoc społeczną. Jeśli bowiem tego nie czynią, to oznacza, że nie wykorzystują możliwości, jakie zapewnia pomoc społeczna będąca instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U.2025.1214 t.j. ze zm). W aktach sprawy znajduje się zaświadczenie z 29 października 2025 r. wystawione przez Centrum Usług Społecznych w G. określające, jakie świadczenia pobrała A. K. w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2024 r. Świadczenia te jednak (bon energetyczny, dodatek do zasiłku rodzinnego na pokrycie wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się szkoła, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowania dziecka w rodzinie wielodzietnej, stypendium szkolne w formie świadczenia pieniężnego na cele o charakterze edukacyjnym, w tym w szczególności zakup podręczników, zasiłek rodzinny na dziecko w wieku 18-24 lata, zasiłek rodzinny na dziecko w wieku 5 – 18 lat), nie są świadczeniami z pomocy społecznej,których katalog określony w art. 36 ustawy o pomocy społecznej ma charakter zamknięty. Ponadto zaświadczenie to nie dotyczy członków rodziny skarżącej studentki, a tylko jej samej. W tej sytuacji obowiązkiem organu było wezwanie strony do złożenia zaświadczenia o korzystaniu w roku złożenia tego wniosku ze świadczeń z pomocy społecznej przez niego lub przez członków jego rodziny. Było to o tyle ważne, że stosownie do treści art. 88 ust. 5 ustawy o szkolnictwie, możliwość przyznania studentowi stypendium socjalnego na podstawie tego przepisu jest uzależniona od niekorzystania przez tego studenta lub członków jego rodziny ze świadczeń pomocy społecznej. Dopiero więc w przypadku ziszczenia się tej przesłanki może dojść do rozpatrzenia wniosku studenta na podstawie tego przepisu. Tymczasem organ II instancji rozpatrzył sprawę na podstawie art. 88 ust. 5 ustawy o szkolnictwie wyższym mimo braku w aktach wspomnianego zaświadczenia i mimo niewezwania strony do jego złożenia.Ponieważ wskazane wyżej naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Rozpoznając sprawę ponownie organ wyda stosowne rozstrzygnięcie, które zapewni stronie poszanowanie jej prawa do dwukrotnego, merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Organ uwzględni też powyższe rozważania i wyeliminuje dotychczasowe, wymienione wyżej naruszenia prawa.. i jak każdy wyjątek nie może być interpretowany rozszerzająco, tym bardziej, że niejasność lub niezrozumienie treści wezwania może prowadzić do naruszenia prawa. Niewątpliwie taka sytuacja mogła mieć miejsce w niniejszej sprawie, skoro cytowane wyżej wezwanie było bardzo rozbudowane i szczegółowe, a więc nie powinno zastąpić formalnego wezwania procesowego, które winno zostać doręczone stronie w sposób umożliwiający jej zapoznanie się z obowiązkami procesowymi. Przede wszystkim jednak negatywne skutki procesowe nie mogą być wywodzone z tak przeprowadzonej czynności, a do takiej sytuacji doszło w niniejszej sprawie, gdyż skarżącą spotkała najsurowsza sankcja w postaci odmowy przyznana żądanego stypendium.Należy też zauważyć, że obowiązujący na Uniwersytecie Jana Kochanowskiego w Kielcach regulamin świadczeń dla studentów ustalony na podstawie art. 95 ust. 2 ustawy o szkolnictwie wyższym, w § 21 ust. 8 przewiduje, że jeżeli student nie złoży w terminie kompletu dokumentów, komisja stypendialna ma obowiązek zawiadomić pisemnie studenta o konieczności uzupełnienia dokumentacji w terminie nie krótszym niż 7 dni od daty otrzymania wezwania. Również więc w świetle tego przepisu wezwanie dokonane w niniejszej sprawie było wadliwe.Należy też zauważyć, że nawet to wadliwe telefoniczne wezwanie nie dotyczyło dokumentu, który w świetle treści art. 88 ust. 4 Prawa o szkolnictwie wyższym jest konieczny dla odmowy przyznania studentowi stypendium socjalnego na podstawie tego przepisu. Zgodnie z nim bowiem, odmowa przyznania stypendium socjalnego studentowi, którego miesięczny dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty określonej w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, czyli kryterium dochodowego, następuje wtedy, gdy do wniosku o przyznanie stypendium socjalnego student nie dołączy wydanego przez ośrodek pomocy społecznej albo przez centrum usług społecznych zaświadczenia o korzystaniu w roku złożenia tego wniosku ze świadczeń z pomocy społecznej przez niego lub przez członków jego rodziny. Celem takiego zaświadczenia jest wykazanie, że skoro dochód na osobę w rodzinie studenta nie przekracza kryterium dochodowego, to on sam lub członek jego rodziny powinien zwrócić się o stosowną pomoc społeczną. Jeśli bowiem tego nie czynią, to oznacza, że nie wykorzystują możliwości, jakie zapewnia pomoc społeczna będąca instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U.2025.1214 t.j. ze zm). W aktach sprawy znajduje się zaświadczenie z 29 października 2025 r. wystawione przez Centrum Usług Społecznych w G. określające, jakie świadczenia pobrała A. K. w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2024 r. Świadczenia te jednak (bon energetyczny, dodatek do zasiłku rodzinnego na pokrycie wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się szkoła, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowania dziecka w rodzinie wielodzietnej, stypendium szkolne w formie świadczenia pieniężnego na cele o charakterze edukacyjnym, w tym w szczególności zakup podręczników, zasiłek rodzinny na dziecko w wieku 18-24 lata, zasiłek rodzinny na dziecko w wieku 5 – 18 lat), nie są świadczeniami z pomocy społecznej,których katalog określony w art. 36 ustawy o pomocy społecznej ma charakter zamknięty. Ponadto zaświadczenie to nie dotyczy członków rodziny skarżącej studentki, a tylko jej samej. W tej sytuacji obowiązkiem organu było wezwanie strony do złożenia zaświadczenia o korzystaniu w roku złożenia tego wniosku ze świadczeń z pomocy społecznej przez niego lub przez członków jego rodziny. Było to o tyle ważne, że stosownie do treści art. 88 ust. 5 ustawy o szkolnictwie, możliwość przyznania studentowi stypendium socjalnego na podstawie tego przepisu jest uzależniona od niekorzystania przez tego studenta lub członków jego rodziny ze świadczeń pomocy społecznej. Dopiero więc w przypadku ziszczenia się tej przesłanki może dojść do rozpatrzenia wniosku studenta na podstawie tego przepisu. Tymczasem organ II instancji rozpatrzył sprawę na podstawie art. 88 ust. 5 ustawy o szkolnictwie wyższym mimo braku w aktach wspomnianego zaświadczenia i mimo niewezwania strony do jego złożenia.Ponieważ wskazane wyżej naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Rozpoznając sprawę ponownie organ wyda stosowne rozstrzygnięcie, które zapewni stronie poszanowanie jej prawa do dwukrotnego, merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Organ uwzględni też powyższe rozważania i wyeliminuje dotychczasowe, wymienione wyżej naruszenia prawa.