Wyrok - III FSK 441/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 10 czerwca 2026
Teza
Oddalono skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Stachurski (sprawozdawca), Sędzia NSA Paweł Borszowski, Sędzia WSA (del.) Krzysztof Przasnyski, Protokolant asystent sędziego Łukasz Tłuczkiewicz, po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2026 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej I. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 grudnia 2024 r., sygn. akt I SA/Łd 600/24 w sprawie ze skargi I. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dOddalono skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Stachurski (sprawozdawca), Sędzia NSA Paweł Borszowski, Sędzia WSA (del.) Krzysztof Przasnyski, Protokolant asystent sędziego Łukasz Tłuczkiewicz, po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2026 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej I. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 grudnia 2024 r., sygn. akt I SA/Łd 600/24 w sprawie ze skargi I. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z d
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Typ sprawy
ubezpieczenia społeczne / organ rentowy
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
rozprawa
Tematy
ubezpieczenia społeczne
ZUS
Role w sprawie
organ rentowy / ZUS
Data orzeczenia
10 czerwca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Krzysztof Przasnyski
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
UZASADNIENIE
1. Wyrok sądu pierwszej instancji.Wyrokiem z 3 grudnia 2024 r., I SA/Łd 600/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę I. K. (dalej: ,,Skarżący") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 24 czerwca 2024 r., nr 1001-IEW-3.7113.73.2023.28.ZUS.JH, w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty należności z tytułu kosztów egzekucyjnych.Z uzasadnienia wyroku wynika, że zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] z 6 września 2023 r., odmawiające Skarżącemu rozłożenia na raty należności z tytułu kosztów egzekucyjnych w łącznej kwocie 307,30 zł. Oddalając skargę Skarżącego na decyzję organu odwoławczego, sąd wskazał na treść art. 64f ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r. poz. 479 z poźn. zm., dalej: ,,u.p.e.a.") i stwierdził, że organy obu instancji nie przekroczyły wynikających z tego przepisu granic uznania administracyjnego. Organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie i podjęły działania w celu dokonania ustaleń, co do sytuacji majątkowej Skarżącego. W sposób spójny i logiczny, poddały analizie wszystkie aspekty przedstawionej przez stronę sytuacji materialnej i rodzinnej. Sąd nie dopatrzył się w kontrolowanej sprawie takich wad i uchybień, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi.Wyrok wraz z uzasadnieniem, a także inne powoływane w dalszej części orzeczenia sądów administracyjnych, są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).2. Skarga kasacyjna.Skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji wniósł osobiście Skarżący - będący [...].Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.; dalej: ,,p.p.s.a."), naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a., poprzez nieokreślenie w wyroku czy sąd oddala skargę w całości czy w części.W oparciu o powyższy zarzut, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Jednocześnie, wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Skarżący stwierdził, że postanowienie będące przedmiotem skargi wydane zostało z naruszeniem art. 7, art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej "k.p.a.") w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r., poz. 132, dalej u.p.e.a.) i w związku z art. 151 p.p.s.a.W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od Skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego według zasad obowiązujących. Wniósł także o przeprowadzenie rozprawy - zgodnie z wnioskiem Skarżącego.3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Skarga kasacyjna podlega oddaleniu.Naczelny Sąd Administracyjny orzekając w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.), nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku. W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne.Podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku nie daje jedyny zarzut sformułowany w petitum skargi kasacyjnej, dotyczący naruszenia art. 151 p.p.s.a, Na wstępie należy wyjaśnić, że przepis ten ma charakter wynikowy, tzn. wskazuje jaki powinien być wynik sądowej kontroli zaskarżonego aktu w przypadku nieuwzględnienia skargi w całości albo w części. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, bowiem jego zastosowanie jest za każdym razem rezultatem uznania, że w sprawie nie zaistniało tego rodzaju naruszenie przepisów prawa materialnego bądź regulacji procesowej, które uzasadniałaby wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu (wyrok NSA z 3 marca 2026 r., III OSK 2571/24). Dlatego strona skarżąca kasacyjnie, chcąc powołać się na zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a., zobowiązana jest bezpośrednio powiązać ten zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym jej zdaniem sąd pierwszej instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy (wyrok NSA z 10 marca 2026 r. III OSK 2566/24).W tej sprawie sposób postawienia zarzutu naruszenia art. 151 p.p.s.a., cyt. "poprzez nieokreślenie w wyroku czy Sąd oddala skargę w całości czy w części" – nie wymagał powiązania go z innymi przepisami prawa procesowego lub materialnego. Nie oznacza to jednak, że zarzut ten jest skuteczny.Zgodnie z dyspozycją art. 151 p.p.s.a., w przypadku nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. W stanie prawnym obowiązującym przed 15 sierpnia 2015 r. przepis ten stanowił, że "w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala". Zmiana, polegająca na uszczegółowieniu zakresu oddalenia skargi, miała na celu unikniecie sytuacji, w której skarga obejmuje cały akt, a wyrok sądu odnosi się wyłącznie do części decyzji lub postanowienia, która zostaje przez sąd uchylona lub co do której stwierdzono nieważność, nie rozstrzygając o pozostałym zakresie skargi. Dotychczasowe brzmienie tego przepisu nie dawało bowiem jasnej podstawy do zawarcia w sentencji orzeczenia rozstrzygnięcia co do pozostałej części skargi, w związku z tym w orzecznictwie zdarzały się przypadki orzeczeń odnoszących się wyłącznie do kwestionowanej części zaskarżonego aktu (zob. uzasadnienie do projektu ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sejm VII kadencji, druk nr 1633, https://www.sejm.gov.pl).Nie budzi wątpliwości, że w sentencji zaskarżonego wyroku sąd pierwszej instancji orzekł o "oddaleniu skargi" bez dodatkowego uszczegółowienia zakresu tego oddalenia. Okoliczność ta, sama w sobie, nie stanowi jednak o wadliwości tego wyroku. Użycie przez sąd skróconej formy "oddala skargę" rodzi bowiem domniemanie oddalenia skargi w całości. Na taki sposób rozpoznania sprawy wskazuje też uzasadnienie zaskarżonego wyroku. Wynika z niego, że zarówno skarga jak i rozstrzygnięcie sądu o jej oddaleniu odnoszą się do całości postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 24 czerwca 2024 r. Rozpoznając sprawę, sąd pierwszej instancji nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi w jakimkolwiek zakresie. Stwierdził wyraźnie, że zaskarżone postanowienie mieści się w granicach uznania administracyjnego i podjęte zostało na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego, którego ocena nie była dowolna i znalazła swój wyraz w szczegółowym uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.Z tych względów nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. Należy przy tym zauważyć, że zarzut ten nie został szerzej uzasadniony. Poza stwierdzeniem, że do naruszenia tego przepisu doszło "poprzez nieokreślenie w wyroku czy Sąd oddala skargę w całości czy w części", autor skargi kasacyjnej nie przedstawił w tym zakresie żadnej argumentacji. Uzasadnienie skargi kasacyjnej, jak i zawarte w nim dodatkowe zarzuty, poświęcone zostały zupełnie innej kwestii.Zarzuty "wyartykułowane" w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, dotyczące naruszenia art. 7 i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. oraz w zw. z art. 151 p.p.s.a., również nie zasługują na uwzględnienie. Uzasadniając te zarzuty Skarżący stwierdził, że błędne są ustalenia organów (sądu) dotyczące pokrycia miesięcznych wydatków dochodami i w tym zakresie odwołał się do bliżej nieokreślonego "zestawienia" miesięcznych wydatków oraz zobowiązań, które – jego zdaniem - mają "jasno" przedstawiać, że wydatki przewyższają dochody (s. uzasadnienia skargi kasacyjnej). Ogólność tych twierdzeń oraz brak odwołania się do jakichkolwiek dowodów na ich poparcie sprawia, że zarzuty te nie mogą być uwzględnione. Należy zauważyć, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku sąd odwołał się do konkretnych ustaleń organów podatkowych dotyczących sytuacji majątkowej Skarżącego. Ustalenia te oparte zostały na dokumentach przedłożonych przez Skarżącego, w tym oświadczeniach o stanie rodzinnym i majątkowym oraz dokumentacji księgowej, dołączonych do wniosku z 8 maja 2023 r. o udzielenie ulgi (s. 6-8 uzasadnienia wyroku). Strona, chcąc skutecznie podważyć te ustalenia, powinna wskazać, które z nich nie znajdują oparcia w zebranym materiale dowodowym albo pozostają z nim w sprzeczności. Tego Skarżący nie uczynił. Niezasadne jest przy tym twierdzenie Skarżącego, że w aktach spawy nie ma wzmianki o korzystaniu, bądź niekorzystaniu przez niego z pomocy opieki społecznej. W oświadczeniu z 2 czerwca 2023 r. o stanie rodzinnym i majątkowym oraz o sytuacji materialnej Skarżący sam wskazał, że nie pobiera zasiłków z pomocy społecznej oraz nie korzysta z innych form pomocy (k. 31 akt administracyjnych).Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2, art. 207 § 1 i art. 209 p.p.s.a., a także § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).SWSA (del.) Krzysztof Przasnyski SNSA Wojciech Stachurski SNSA Paweł Borszowski., a także § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).SWSA (del.) Krzysztof Przasnyski SNSA Wojciech Stachurski SNSA Paweł Borszowski