Postanowienie - II SA/Gd 336/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - z dnia 10 czerwca 2026
Teza
Odrzucono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Gdańsku sprawy ze skargi K. W. na uchwałę Rady Gminy Stężyca z dnia 12 września 2023 r., nr XLIII/762/2023 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu K. W. kwotę 300 zł (trzysta złotych) z tytułu uiszczonego wpisu od skargi. UZASADNIENIE Skarżący złożył do Wojewódzkiego SOdrzucono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Gdańsku sprawy ze skargi K. W. na uchwałę Rady Gminy Stężyca z dnia 12 września 2023 r., nr XLIII/762/2023 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu K. W. kwotę 300 zł (trzysta złotych) z tytułu uiszczonego wpisu od skargi. UZASADNIENIE Skarżący złożył do Wojewódzkiego S
Data orzeczenia
10 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Przewodniczący
Diana Trzcińska
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę
UZASADNIENIE
Skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na uchwałę nr XLIII/762/2023 Rady Gminy Stężyca z dnia 12 września 2023 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu obrębu geodezyjnego Gapowo, gmina Stężyca, opublikowaną w Dzienniku urzędowym Woj. Pomorskiego z 2023 r., poz. 4482 z 11 października 2023 r.Skarżonej uchwale zarzucono naruszenie: art. 8d ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.) w zw. z art. 17 ust. 9 u.p.z.p., a także naruszenie art. 17 ust. 9 u.p.z.p. Uzasadniając swój interes prawny skarżący wskazał, że jest mieszkańcem Gminy S., załączając jednocześnie wydane przez Wójta Gminy S. zaświadczenie, że od 3 kwietnia 2024 r. jest zameldowany pod adresem G. [...]. Skarżący wyjaśnił dalej, że uchybienia organu w zakresie nieprawidłowości w uzyskaniu opinii i uzgodnień co do treści planu oraz rozbieżności czasowe w jego udostępnianiu do wiadomości publicznej, w tym błędy w zakresie przeprowadzenia dyskusji publicznej nad jego treścią, bezpośrednio rzutowały na prawa skarżącego związane z aktywnym uczestnictwem w uchwalaniu planu. Skarżący wskazał, że organ dopuścił się naruszenia procedury uchwalania planu poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie czynności związanych z udostępnieniem do wglądu publicznego i przeprowadzeniem dyskusji nad jego treścią. Dyskusja została bowiem przeprowadzona przed jego udostępnieniem na stronie internetowej organu. Nadto wyłożono plan na stronie sołectwa G., mimo, że plan dotyczył także terenów sołectwa S., której mieszkańcy nie otrzymali możliwości zapoznania się z planem na takich samych zasadach co mieszkańcy sołectwa G.. Zdaniem skarżącego organ dopuścił się także nieprawidłowości w zakresie uzyskiwania opinii i uzgodnień.W wykonaniu zarządzenia Sędziego sprawozdawcy z 23 kwietnia 2026 r., pismem z 27 kwietnia 2026 r. wezwano skarżącego do wykazania naruszenia interesu prawnego przez skarżoną uchwałę w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Nadto skarżącego pouczono, że należy wykazać istnienie związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą a konkretną, indywidualną sytuacją prawną skarżącego. Jednocześnie pouczono, że należy wskazać, w jaki sposób zaskarżona uchwała negatywnie wpływa na sferę prawnomaterialną skarżącego. Wezwanie doręczono 29 kwietnia 2026 r.W odpowiedzi, w dniu 6 maja 2026 r. skarżący wskazał, że skarżona uchwała dotyczy obrębu geodezyjnego G.. Nadto wskazał, że w dziale III zaskarżonej uchwały w ustaleniach dla terenu oznaczonego symbolem 1P-IO określono przeznaczenie tych terenów do produkcji lub gospodarowania odpadami, dopuszczając budowę m.in. biogazowni, przekształcanie termiczne odpadów, recykling odpadów, obróbkę termiczna odpadów, przetwarzanie odpadów, utylizacja, odzysk i zagospodarowanie odpadów, budowę składowiska odpadów: obojętnych, odpadów innych niż komunalne, odpadów niebezpiecznych, odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne i ich składowanie na czas nieokreślony oraz umożliwienie selektywnego zbierania i przetwarzania frakcji odpadów komunalnych. W ocenie skarżącego, możliwość prowadzenia ww. działalności wiązać się będzie z bezpośrednim jej wpływem na nieruchomości w miejscowości G., w tym nieruchomość zamieszkaną przez skarżącego. Skarżący podkreślił, że działalność związana z produkcją i gospodarowaniem odpadami powoduje niedogodności przekraczające normy zapachu i hałasu. Nadto uchwałę podjęto w sposób wadliwy, szybki, pobieżny tak, aby uniemożliwić mieszkańcom – w tym skarżącemu - podjęcie działań lub dyskusji. Skoro dyskusja nad planem odbywała się przed jego podaniem do publicznej wiadomości to uniemożliwiała skarżącemu i innym mieszkańcom G. zapoznanie się z tym planem przed dyskusją. Konsultacje były zatem fikcją a skarżący nie wiedział czy i w ogóle nad czym były one przeprowadzone. Oprócz pozbawienia skarżącego i innych mieszkańców G. faktycznej możliwości udziału w uzgadnianiu ww. planu, dokonano jego opiniowania i uzgadniania ze specjalistycznymi organami w sposób wadliwy, ignorując zawarte w opiniach i uzgodnieniach informacje i zalecenia. Ta okoliczność również bezpośrednio rzutowała na interes prawny skarżącego. Skoro plan wymaga specjalistycznych opinii i uzgodnień, weryfikacji pod kątem wiedzy, której skarżący nie posiada, to omijanie tego obowiązku tak naprawdę pozbawia ochrony w tym zakresie, a zaskarżona uchwała nie podlega żadnemu sprawdzeniu. Zaskarżona uchwała została podjęta w sposób naruszający prawa skarżącego do aktywnego uczestnictwa w procesie jej uchwalania. Biorąc pod uwagę skutki, które wywołuje tj. możliwość budowy w okolicy, w której mieszka wysypiska lub spalarni śmieci to jest to poważne uchybienie, które bezpośrednio wpływa na przysługujące mu prawa związane z możliwością oponowania co do treści ww. uchwały i dyskusją nad nią, oraz prawa dające skarżącemu możliwość ochrony przed negatywnym oddziaływaniem inwestycji powstałych na skutek błędnie podjętej uchwały.W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wskazała, że zasługuje ona na uwzględnienie o tyle, że została podjęta z naruszeniem przepisów art. 8d i art. 17 ust. 9 u.p.z.p. Żądanie stwierdzenia nieważności części uchwały jednak nie może być wykonane.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:Skargę należało odrzucić.Stosownie do art. 3 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawie skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu uwzględniającemu skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdzenie nieważności tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdzenie, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). Co też istotne w kontekście rozpoznawanej sprawy, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, tj. akt prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej lub akt organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inny niż akty prawa miejscowego, podjęty w sprawie z zakresu administracji publicznej, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest uchwała nr XLIII/762/2023 Rady Gminy Stężyca z dnia 12 września 2023 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu obrębu geodezyjnego Gapowo, gmina Stężyca i nie budzi wątpliwości Sądu, że akt ten jest aktem prawa miejscowego podlegającym kognicji sądu administracyjnego, zgodnie bowiem z art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz. U. z 20026 r., poz. 538, dalej jako u.p.z.p.), plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego.Powyższa kwalifikacja nie tylko przesądza o kognicji sądu, ale także oznacza, że do skargi na taką uchwałę zastosowanie będzie mieć art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2026 r., poz. 662 ze zm.), dalej jako: "u.s.g.", w brzmieniu obowiązującym po dniu 1 czerwca 2017 r.W związku z tym, przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zaskarżonej uchwały Sąd zobligowany był w pierwszej kolejności skontrolować, czy skarga pochodzi od podmiotu uprawnionego do jej złożenia. Postępowanie sądowoadministracyjne bezwzględnie oparte jest bowiem na zasadzie skargowości. Przy czym należy mieć na względzie, że legitymacja skargowa oparta na przepisie 101 ust. 1 u.s.g. ma charakter szczególny, odmienny od legitymacji jaką trzeba się wykazać przy zaskarżaniu decyzji administracyjnych w sprawach indywidualnych. Jest to istotne zawężenie legitymacji skargowej w stosunku do zasady ogólnej wyrażonej w art. 50 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Natomiast art. 101 ust. 1 u.s.g. stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.Z powyższego wynika więc, że podmiot skarżący w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., musi wykazać się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także - zaistniałym w dacie wnoszenia skargi - naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia. Legitymacja skargowa do zaskarżenia uchwał i zarządzeń wymaga bowiem wykazania naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia postanowieniami zaskarżanego aktu, a nie tylko zaistnienia tego interesu prawnego. Natomiast sam interes prawny podmiotu skarżącego, o jakim traktuje art. 101 ust. 1 u.s.g., musi wynikać z normy prawa materialnego, kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. O interesie prawnym można mówić bowiem tylko wtedy, gdy ma on oparcie w przepisach prawa materialnego (zob.m.in. wyrok NSA z 8 grudnia 2022 r., sygn. akt II OSK 2000/21; WSA w Krakowie z 3 października 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 750/17, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.plCBOSA). Przy tym naruszenie interesu prawnego musi być aktualne, a nie ewentualne, przyszłe i musi polegać na ograniczeniu sytuacji prawnej lub uszczupleniu uprawnienia, zatem negatywnie wpływać na już ukształtowany stan prawny podmiotu, wynikający z normy materialnej (por. wyrok NSA z 10 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 2349/14, CBOSA).Od tak rozumianego interesu prawnego należy natomiast odróżnić interes faktyczny, kiedy to konkretny podmiot jest wprawdzie zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, lecz dla którego - z przepisu prawa - nie wynikają żadne uprawnienia lub obowiązki. Podmiot taki nie posiada zatem uprawnień lub obowiązków chronionych przepisami prawa.W orzecznictwie dotyczącym art. 101 ust. 1 u.s.g. podkreśla się, że skarga wnoszona na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis - nie jest skargą wnoszoną w interesie publicznym. Dopiero ustalenie, że skarżący posiada legitymację do wniesienia skargi na uchwałę organu gminy, otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny, przy czym naruszenie to nie może mieć charakteru przyszłego i niepewnego, ale jak już wskazano - powinno być realne i aktualne (por. też wyroki NSA z 3 września 2004 r., sygn. akt OSK 476/04; z 31 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2933/14; postanowienia NSA z 4 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 155/16; z 29 kwietnia 2025 r., sygn. akt II GSK 2939/24, CBOSA).Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd doszedł do przekonania, że skarżący nie wykazał, że posiada interes prawny, który został naruszony kwestionowaną uchwałą. Jak wynika ze skargi, skarżący wywodzi swój interes prawny z faktu, że jest mieszkańcem miejscowości, w której skarżonym planem przeznaczono teren do produkcji lub gospodarowania odpadami, dopuszczając budowę m.in. biogazowni, przekształcanie termiczne odpadów, recykling odpadów, obróbkę termiczna odpadów, przetwarzanie odpadów, utylizacja, odzysk i zagospodarowanie odpadów, budowę składowiska odpadów: obojętnych, odpadów innych niż komunalne, odpadów niebezpiecznych, odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne i ich składowanie na czas nieokreślony oraz umożliwienie selektywnego zbierania i przetwarzania frakcji odpadów komunalnych. Skarżący wskazał przy tym, że działalność związana z produkcją i gospodarowaniem odpadami powoduje niedogodności przekraczające normy zapachu i hałasu. Skarżący nie wskazał przy tym, że jest właścicielem nieruchomości położonej w miejscowości G., przedkładając jedynie zaświadczenie o zameldowaniu w miejscowości G..Abstrahując od braku sprecyzowania w skardze przez skarżącego przysługujących mu uprawnień właścicielskich do nieruchomości położonej w obrębie wsi G., sąd zauważa, że okoliczności przytoczone przez skarżącego wskazują wyłącznie na jego interes faktyczny. Skarżący nie naprowadził na żadną normę -regułę, z której wynikałyby uprawnienia skarżącego podlegające zniesieniu lub ograniczeniu zaskarżoną uchwałą. Wniesienia skargi nie legitymuje przy tym stan zagrożenia naruszeniem, konieczne jest wykazanie w jaki sposób uchwała naruszyła interes prawny, a nie faktyczny skarżącego.Zdaniem Sądu podniesione przez skarżącego okoliczności świadczyły, że w dacie wnoszenia skargi istniał po jego stronie wyłącznie interes faktyczny - nie znajdujący poparcia w normie prawnej. Podkreślić należy, że interes prawny we wniesieniu skargi przysługuje wyłącznie podmiotowi, którego interes prawny lub uprawnienie zostały tym aktem naruszone przed wniesieniem skargi (por. wyrok NSA z 27 listopada 2025 r., II GSK 1217/24). Skarżący nie wykazał, aby zaskarżona uchwała przed wniesieniem skargi ograniczyła lub pozbawiła skarżącego uprawnień, a powołał się jedynie na potencjalne i przyszłe zdarzenia. Wbrew przy tym argumentacji skarżącego przepisy planu miejscowego nie uprawniają do prowadzenia działalności związanej z produkcją i gospodarowaniem odpadami powodującej przekroczenie norm zapachu i hałasu. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie ma zatem charakter actio popularis, opartej na przekonaniu skarżącego o naruszeniu przez skarżony akt szeroko rozumianego interesu ogółu mieszkańców, a nie konkretnego przepisu prawa, kształtującego jego uprawnienia o charakterze materialnym, który został naruszony zaskarżoną uchwałą. W takiej zaś sytuacji brak jest podstaw, by przyjąć, że skarżący wykazał istnienie po jego stronie legitymacji procesowej, uprawniającej go do skutecznego kwestionowania ww. aktu prawa miejscowego. To zaś oznacza, że Sąd, wbrew oczekiwaniu także Rady Gminy, nie może dokonać kontroli zaskarżonego aktu prawa miejscowego z punktu widzenia jego zgodności z prawem, bowiem jest to możliwe wyłącznie w sytuacji skutecznego zainicjowania kontroli sądowej, przez podmiot posiadający legitymację procesową w rozumieniu art. 101 u.s.g.W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., odrzucił skargę (pkt 1).Zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd zwrócił skarżącemu uiszczony wpis od odrzuconej skargi (pkt 2).. Sąd zwrócił skarżącemu uiszczony wpis od odrzuconej skargi (pkt 2).