Wyrok - II SA/Gd 225/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - z dnia 10 czerwca 2026
Teza
Oddalono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor sądowy WSA Jakub Chojnacki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2026 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 9 stycznia 2026 r., nr SKO Gd/3862/25 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zasiłku okresowego oddala skargę. UZASADNIENIE SkargaOddalono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor sądowy WSA Jakub Chojnacki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2026 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 9 stycznia 2026 r., nr SKO Gd/3862/25 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zasiłku okresowego oddala skargę. UZASADNIENIE Skarga
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
inspektor PIP
wnioskodawca / wnioskodawczyni
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
10 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Przewodniczący
Dariusz Kurkiewicz
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
UZASADNIENIE
Skarga pani I. T. (Skarżąca), reprezentowanej przez córkę, na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku (SKO, Kolegium) z 9 stycznia 2026 r., nr SKO Gd/3862/25 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zasiłku okresowego, wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:Wnioskiem z 14 lutego 2022 r. Skarżąca zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. o przyznanie zasiłku okresowego.Decyzją nr 8211/Rejon2/2022 z 11 kwietnia 2022 r. Kierownik Dzielnicowego Ośrodka Pomocy Społecznej w G., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta G., odmówił skarżącej przyznania zasiłku okresowego (organ I instancji) odmówił Skarżącej przyznania wnioskowanego zasiłku. SKO decyzją z 2 kwietnia 2025 r. uchyliło zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Od decyzji tej Skarżąca wniosła sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 30 lipca 2025 r., II SA/Gd 354/25 uchylił zaskarżoną decyzję SKO.Prezydent Miasta G. decyzją z 22 lipca 2025 r. kolejny raz odmówił przyznania Skarżącej pomocy w postaci przyznania zasiłku okresowego.W wyniku wniesienia odwołania, SKO decyzją z 9 stycznia 2026 r. uchyliło decyzję Prezydenta Miasta G. z 22 lipca 2025 r., nr 011101/Rejon2/2025 i umorzyło postępowanie pierwszej I instancji w całości.W uzasadnieniu decyzji SKO podniosło m. in., że w niniejszej sprawie WSA w Gdańsku uwzględnił sprzeciw Skarżącej i uchylił decyzję Kolegium z 2 kwietna 2025 r., nr SKO Gd/4054/22. Tym samym to Kolegium było uprawnione do ponownego wydania decyzji w sprawie, a nie organ I instancji. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości i tym samym należało ją uchylić, a postępowanie umorzyć.W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję SKO Skarżąca wniosła o jej uchylenie.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał swoje dotychczasowe stanowiskoWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:Przedmiotem skargi jest decyzja SKO z 9 stycznia 2026 r., uchylająca decyzję Prezydenta Miasta G. 22 lipca 2025 r. i umarzająca postępowanie przed organem I instancji. Decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1, art. 156 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691) - dalej jako "K.p.a."W przedmiotowej sprawie Skarżąca wnioskiem z 14 lutego 2022 r. zwróciła się do Prezydenta Miasta G. o przyznanie prawa do zasiłku okresowego W toku postępowania organ I instancji odmówił Skarżącej prawa do wnioskowanego świadczenia. Na skutek rozpoznania odwołania, Kolegium decyzją z 2 kwietnia 2025 r. uchyliło rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi. Od decyzji tej Strona wniosła sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Sąd wyrokiem z 30 lipca 2025 r., II SA/Gd 354/25 uchylił zaskarżoną decyzję SKO z 2 kwietnia 2025 r. Pomimo tego, w dniu 22 lipca 2025 r. Prezydent Miasta G. wydał decyzję odmawiającą Skarżącej prawa do wnioskowanego świadczenia.W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że instytucja sprzeciwu od decyzji, uregulowana w przepisach rozdziału 3a działu III ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) – dalej jako "P.p.s.a.", dodana została do tej ustawy mocą art. 9 pkt 7 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935). Jak słusznie wskazuje się w orzecznictwie, celem jej ustanowienia było zmniejszenie liczby pochopnie wydawanych przez organy odwoławcze decyzji kasacyjnych na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., pomimo istniejącej obiektywnie możliwości załatwienia sprawy merytorycznie i wydania decyzji o której mowa w art. 138 § 1 pkt lub 2 K.p.a. Sprzeciw od decyzji kasatoryjnej powinien mobilizować organ odwoławczy do wykonania jego ustawowej funkcji wynikającej z obowiązku dwukrotnego merytorycznego, a nie wyłącznie kontrolnego rozpatrzenia sprawy (zob. wyrok NSA z 7 grudnia 2017 r., II OSK 3011/17). Wyrok uwzględniający sprzeciw wydany na podstawie art. 151a § 1 P.p.s.a. dotyczy decyzji organu odwoławczego, a jego konsekwencją jest przekazanie temu organowi sprawy do merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej.W realiach rozpoznawanej sprawy wydanie przez tut. Sąd wyroku z 30 lipca 2025 r., II SA/Gd 354/25 uwzględniającego sprzeciw Skarżącej od decyzji SKO z 2 kwietnia 2025 r. spowodowało, że organem administracji właściwym do rozpoznania na tym etapie sprawy z wniosku Skarżącej z 14 lutego 2022 r. o przyznanie zasiłku okresowego było SKO, a nie Prezydent Miasta G..Jak trafnie stwierdziło SKO, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a., decyzja wydana z naruszeniem przepisów o właściwości jest decyzją zawierającą wadę nieważności. W orzecznictwie oraz doktrynie przyjmuje się, że w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. nie wprowadza się żadnego elementu kwalifikującego naruszenie właściwości, a wobec tego każdy taki przypadek, w odniesieniu do wszystkich rodzajów właściwości i niezależnie od jej podstaw, będzie przesłanką stwierdzenia nieważności. W tezie wyr. NSA z 7.10.1982 r. (II SA 1119/82, ONSA 1982, Nr 2, poz. 95) stwierdzono dobitnie, że "naruszenie każdego rodzaju właściwości przez organ administracji przy wydawaniu decyzji administracyjnej powoduje nieważność decyzji, bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia". Przepisy o właściwości mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a organy z urzędu muszą przestrzegać swej właściwości (art. 19 KPA), przypadki legalnego wykroczenia poza zakres właściwości są ściśle określone w KPA (np. art. 23, 100 § 2). W wyr. SN z 29.5.1991 r. (III ARN 17/91, PiP 1992, Nr 3, s. 108) podkreślono gwarancyjną rolę sankcji nieważności w odniesieniu do obowiązku przestrzegania przez organ administracyjny właściwości w sprawie. Tę samą linię orzecznictwa zachowuje teza wyr. SN z 27.3.2002 r. (III RN 225/01, Legalis), w której stwierdzono, że "naruszenie przy wydawaniu decyzji przez organ administracji publicznej każdego rodzaju właściwości, w tym także właściwości instancyjnej, powoduje jej nieważność" (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz do art. 156, wyd. 19, 2024).W świetle powyższych rozważań stwierdzić trzeba, że zasadnie SKO decyzją z 9 stycznia 2026 r., uchyliło decyzję Prezydenta Miasta G. z 22 lipca 2025 r. i umorzyło postępowanie w I instancji, gdyż decyzja ta została wydana przez organ instancyjnie niewłaściwy. Sąd podziela przy tym przedstawione przez Kolegium stanowisko – oparte na orzecznictwie, że K.p.a. wyłącza możliwość stosowania sankcji nieważności decyzji w postępowaniu odwoławczym (por. wyrok NSA w Warszawie z 12 marca 1981 r., SA 472/81, ONSA 1981/1/21). W przypadku gdy organ odwoławczy ustali w toku postępowania instancyjnego, że zaskarżona decyzja I instancji dotknięta jest wadą nieważności z powodu wydania jej z naruszeniem przepisów o właściwości, może jedynie uchylić tę decyzję i umorzyć postępowanie I instancji (por. wyrok NSA z 2 października 2018 r., I OSK 3325/18).Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.Orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu – jeżeli nie zastrzeżono inaczej, dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl.Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawny na wniosek SKO zawarty w odpowiedzi na skargę (art. 119 pkt 2 p.p.s.a.)..).