sygn. II SA/Gd 81/26 10 czerwca 2026 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku

Wyrok - II SA/Gd 81/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - z dnia 10 czerwca 2026

Teza
Oddalono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (sprawozdawca) Sędzia WSA Wojciech Wycichowski Protokolant Sekretarz Sądowy Karolina Zielińska po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2026 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi S. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 18 listopada 2025 r. nr SKO Gd/4582/25 w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej oddala skargę. UZASADNIENIEOddalono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (sprawozdawca) Sędzia WSA Wojciech Wycichowski Protokolant Sekretarz Sądowy Karolina Zielińska po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2026 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi S. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 18 listopada 2025 r. nr SKO Gd/4582/25 w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej oddala skargę. UZASADNIENIE
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik oddalono skargę
Przedmiot skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb rozprawa
Tematy
skarga administracyjna kontrola administracyjna spadek
Role w sprawie
odwołujący odwołujący / ubezpieczony organ rentowy / ZUS apelujący / skarżący wnioskodawca
Data orzeczenia 10 czerwca 2026
Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Przewodniczący Dariusz Kurkiewicz
Rozstrzygnięcie

Oddalono skargę

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (sprawozdawca) Sędzia WSA Wojciech Wycichowski Protokolant Sekretarz Sądowy Karolina Zielińska po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2026 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi S. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 18 listopada 2025 r. nr SKO Gd/4582/25 w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej oddala skargę.

UZASADNIENIE
S. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdańska w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej.Skargę wniesiono w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:W dniu 23 marca 2025 r. do Prezydenta Miasta Gdańska wpłynął wniosek S. C. (ur. [...] r.) o umieszczenie w domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu wniosku wskazano na niezdolność do samodzielnej egzystencji oraz 4 orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności: na wzrok; słuch; dwa ciężkie udary mózgu; cukrzyca od 30 lat: bezdech senny - ciężki; zespół niedokrwienny- stent, ciśnienie samoistne skaczące; układ ruchu wielowarstwowo. Do wniosku załączono zaświadczenie lekarskie - nie wymaga pobytu w szpitalu, wymaga całodobowej opieki; zakres świadczeń zdrowotnych w dps-ie: wszystkie. Zaświadczenie wskazuje ponadto na rozpoznanie rodzaju chorób zasadniczych (dwa udary w 1990 r. i w 2011 r.); cukrzyca od 30 lat (od 20 lat leczona insuliną); dyskopatia wielopoziomowa kręgosłupa; porażenie nerwu wzrokowego (od 6 lat); nadciśnienie tętnicze; choroba wieńcowa, uogólnione zmiany zwyrodnieniowe stawów. Wnioskodawca porusza się o kulach; przyjmuje pokarmy samodzielnie (dieta cukrzycowa, lekkostrawna). Z trudnościami myje się i ubiera. Orzeczenie właściwego organu z 21 stycznia 2019 r. zalicza Wnioskodawcę do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe (symbole niepełnosprawności: [...]), ustalony stopień datuje się od 19 sierpnia 2015 r. Orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z 4 września 2019 r. wskazuje, że strona jest trwale niezdolna do samodzielnej egzystencji, która pozostaje w związku ze stanem narządu wzroku. W aktach sprawy znajdują się ponadto akty notarialne podpisane przez stronę. Jednym zostały wydziedziczone wszystkie dzieci strony (wraz z wnukami strony). Drugim strona powołała do całego spadku M. W.W toku postępowania został sporządzony rodzinny wywiad środowiskowy, strona złożyła oświadczenie o stanie majątkowym oraz została sporządzona ankieta dotycząca funkcjonowania strony wnioskującej.Odrębnym wnioskiem z 15 kwietnia 2024 r. strona wystąpiła o przyznanie pomocy w formie wizyty psychologa w związku z wnioskiem o skierowanie strony do dps-u oraz o przyznanie usług opiekuńczych 1 w tygodniu po 2 godziny. Decyzją z 29 kwietnia 2025 r. Prezydent Miasta Gdańska przyznał stronie prawo do usług opiekuńczych 1 dnia w tygodniu (każdy wtorek w ilości 2 godzin dziennie) od dnia 6 maja 2025 r. do 30 września 2025 r. ustalając jednocześnie wysokość odpłatności strony.Decyzją z 14 maja 2025 r. nr WIP.II.2.700.127.3.2025 Prezydent Miasta Gdańska odmówił skierowania Wnioskodawcy do DPSu. Po przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym została ona w całości uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku decyzją z 28 lipca 2025 r. sygn. akt SKO Gd/2564/25. Kolegium wskazało wówczas, że ustalenia organu I instancji stoją w sprzeczności z ustalonym stanem zdrowia strony oraz zakresem jej samodzielności, a przynajmniej nie zawierają żadnego uzasadnienia dla uznania organu, iż rozmiar przyznanej pomocy w postaci przyznanych usług opiekuńczych będzie stanowić wystarczającą pomoc. Opisany stan zdrowia Wnioskodawcy jest stanem stałym, a zdaniem organu odwoławczego wymaga on pomocy w zakresie przekraczającym 2 godziny przyznanej pomocy w formie usług opiekuńczych.Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z 23 września 2025 r. nr WIP.II.2.700.127.5.2025 Prezydent Miasta Gdańska odmówił skierowania Wnioskodawcy do DPSu. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że dokonano aktualizacji sytuacji życiowej Wnioskodawcy i uzupełniono akta sprawy o następujące dokumenty: wywiad środowiskowy z 18 sierpnia 2025 r., ankietę dotyczącą funkcjonowania z 18 sierpnia 2025 r., zgłoszenie Fundacji Agencji Służby Społecznej [...] z 7 lipca 2025 r., notatkę z wizyty w środowisku w dniu 13 sierpnia 2025 r. oraz oświadczenie strony z 9 czerwca 2025 r. Z powyższych dokumentów wynika, że w zakresie codziennych czynności Wnioskodawca nie jest osobą zupełnie nieporadną. Wymaga pomocy przy przygotowaniu posiłków (pomoc w tym zakresie świadczy znajoma), ale Wnioskodawca spożywa je samodzielnie. Wnioskodawca siada z łóżka na krzesło i z powrotem przemieszcza się samodzielnie przy podparciu. Przy wykonywaniu czynności higienicznych potrzebuje częściowej pomocy, którą otrzymuje od znajomej. W ciągu dnia korzysta samodzielnie z toalety, a na noc stosuje pieluchomajtki. Po mieszkaniu porusza się z pomocą chodzika i opierając się o ściany, a poza mieszkaniem korzysta z kuli. Swobodnie przemieszcza się tramwajami (np. dojeżdżając do miejsca zamieszkania znajomej), sporo czasu spędza poza swoim mieszkaniem utrzymując regularne relacje towarzyskie. Wnioskodawca jest w pełni samodzielny przy ubieraniu się, korzystaniu z telefonu, gospodarowaniu pieniędzmi oraz przy przyjmowaniu leków (chociaż zdarza się mu zapomnieć przyjąć insulinę). Nie jest zainteresowany dziennym formami pomocy instytucjonalnej, ponieważ uważa, że nie nawiąże z osobami tam uczęszczającymi kontaktu. W ankiecie dotyczącej funkcjonowania uzyskał 75 punków na 100 możliwych. Ponadto, jak wynika z oświadczenia z 9 czerwca 2025 r. Wnioskodawca nie jest również zainteresowany usługami opiekuńczymi świadczonymi w miejscu zamieszkania wg stałego harmonogramu (tj. konkretnego dnia i o konkretnej godzinie). Z uwagi na powyższe, decyzją nr CPSl.II.6120.456.2025 z 13 czerwca 2025 r. z dniem 10 czerwca 2025 r. uchylono w całości decyzję nr CPS l.II.6120.323.2025 z 29 kwietnia 2025 r. przyznającą w okresie od 6 maja 2025 r. do 30 września 2025 r. pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych w wymiarze 1 dzień w tygodniu w ilości 2 godzin, przy zastosowaniu częściowego zwolnienia z odpłatności w wysokości 50% ustalonej stawki godzinowej (tj. 29 zł zamiast 58 zł za godzinę). Według informacji zawartych w zgłoszeniu Fundacji Agencji Służb Społecznych [...] (realizującej u Wnioskodawcy usługi opiekuńcze) w miesiącu maju i czerwcu 2025 r. notorycznie odwoływał on wizyty opiekuna w dniu planowanej usługi, co utrudniało organizację pracy, wpływało na grafik innych świadczeń i uniemożliwiało efektywnie wykorzystać czas pracy. Ponadto Wnioskodawca oczekiwał od opiekuna regularnego kontaktu w celu potwierdzania wizyt w środowisku, co jest sprzeczne z zasadami organizacji usług.Na podstawie zebranej dokumentacji, stwierdza się, że Wnioskodawca jest osobą w podeszłym wieku, niepełnosprawną i przewlekle chorą, która w większości czynności dnia codziennego jest samodzielna, a tylko przy wykonywaniu niektórych z nich wymaga wsparcia ze strony innych osób lub korzystania z przedmiotów ułatwiających funkcjonowanie (np. chodzik, kule, laska). Przy ustalonym na podstawie zebranych dokumentów poziomie funkcjonowania w pełni uzasadnione jest działanie w kierunku umożliwienia Wnioskodawcy jak najdłuższego pozostania w dotychczasowym miejscu zamieszkania (przy założeniu, że umieszczenie w domu pomocy społecznej jest ostatecznością uzasadnioną tylko w razie stwierdzenia zupełnej nieporadności osoby). Oferowane wsparcie jest możliwe do realizacji, gdy klient jego wymagający jest gotowy podjąć współpracę w celu poprawy jakości swojego życia i utrzymania/podniesienia poziomu funkcjonowania. Prezentowana przez Wnioskodawcę postawa nie sprzyja realizacji tego celu. Zważając na obecną sytuację życiową nadal istnieje możliwość zapewnienia Wnioskodawcy koniecznego wsparcia w środowisku poprzez m.in.: dalsze realizowanie usług opiekuńczych w wymiarze odpowiadającym potrzebom, dowóz posiłków do miejsca zamieszkania, umożliwienie udziału w zajęciach placówki dziennego pobytu czy korzystanie z pomocy asystenta osobistego osoby z niepełnosprawnością.Po rozpatrzeniu odwołania Wnioskodawcy decyzją z 18 listopada 2025 r. sygn. akt SKO Gd/4582/25 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy przypomniał, że prowadząc postępowanie w sprawie wniosku o umieszczenie w domu pomocy społecznej organ obowiązany jest ustalić zakres koniecznej dla wnioskodawcy pomocy. Niezbędne jest w związku z tym ustalenie, że z jednej strony istnieją okoliczności kwalifikujące wnioskodawcę do umieszczenia w domu pomocy społecznej - wiek, choroba, stan po przebytych chorobach - z drugiej strony wiek, rodzaje chorób lub niepełnosprawności są tego rodzaju, że wnioskująca strona nie może samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu. W końcu właściwy organ nie jest w stanie zapewnić wnioskodawcy pomocy w formie usług opiekuńczych w niezbędnym zakresie, umożliwiającym stronie samodzielne funkcjonowanie.Zdaniem Kolegium z treści art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej wynikają następujące przesłanki umieszczenia strony w domu pomocy społecznej - konieczność sprawowania całodobowej opieki z powodu wieku, choroby, niepełnosprawności kandydata na mieszkańca dps połączona z brakiem możliwości samodzielnego funkcjonowania w codziennym życiu oraz niemożliwością zapewnienia niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych w odpowiednim wymiarze. Orzeczenie o umieszczeniu w domu pomocy społecznej wymaga łącznego spełnienia wszystkich wyżej wyliczonych przesłanek.Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym wywiadu środowiskowego z 15 kwietnia 2025 r. wynika, że strona prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem dochodu strony jest emerytura w wysokości [...] zł. Zamieszkuje w mieszkaniu własnościowym. Często w ciągu dnia przebywa u swojej koleżanki, która pomaga stronie. Odwołujący się posiada orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu znacznym, wydane na czas nieokreślony. Zgodnie z zaświadczeniem lekarskim z 27 lutego 2025 r. rozpoznano u strony dwukrotnie przebyty udar niedokrwienny mózgu, następstwem czego jest niedowład prawostronny, polineuropatia uogólniona (zespół objawów spowodowanych uszkodzeniem nerwów obwodowych na tle zwyrodnieniowym lub zapalnym - upośledzenie czuciowo-ruchowe, mrowienie, drętwienie), dyskopatia wielopoziomową kręgosłupa, cukrzyca typu 2, porażenie nerwu wzrokowego, diplopię-zez porażeniowy (podwójne widzenie), nadciśnienie tętnicze, zmiany zwyrodnieniowe stawów, stan po operacji biodra prawego. Lekarz na powyższym zaświadczeniu wskazuje typ domu pomocy społecznej dla osób przewlekle somatycznie chorych. W ankietach dotyczących funkcjonowania strony z 15 kwietnia 2025 r., jak i z 18 sierpnia 2025 r. uzyskano po 75 punktów, co wskazuje, że strona wymaga pomocy. Potrzebuje częściowej pomocy, spożywa samodzielnie podany posiłek; sam przemieszcza się z łóżka na krzesło i z powrotem; potrzebuje częściowo pomocy przy higienie osobistej (przy pielęgnacji stóp); korzysta z toalety i porusza się w mieszkaniu samodzielnie. Potrzebuje pomocy przy ubieraniu się i rozbieraniu, samodzielnie korzysta z telefonu. Nie jest w stanie wykonywać prac domowych. Samodzielnie przyjmuje leki, ale ma problemy z dawkowaniem. Zapomina o odkręconej wodzie oraz zdarza się zapominać o regularnym przyjmowaniu insuliny.Zdaniem Kolegium, w pierwszej kolejności należało rozważyć możliwość zapewnienia jej w środowisku przy wykorzystaniu dostępnych usług społecznych, a w przypadku udzielenia tego rodzaju pomocy, czy jest ona wystarczająca mając na uwadze ustalony stan zdrowia i samodzielności strony odwołującej się. Z ankiety wynika, że na co dzień po mieszkaniu i poza nim strona porusza się samodzielnie przy użyciu białej laski, przemieszcza się z łóżka i z powrotem oraz korzysta z toalety. Samodzielnie również przyjmuje leki, gospodaruje pieniędzmi, spożywa posiłki oraz utrzymuje higienę osobistą. Nie jest w stanie jedynie wykonywać żadnych prac domowych jak sprzątanie czy gotowanie. Od 6 maja 2025 r. do 13 czerwca 2025 r. strona korzystała z formy pomocy społecznej oferowanej przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w [...] w formie usług opiekuńczych jeden raz w tygodniu przez dwie godziny. Pomoc ta została stronie przyznana na jej wniosek. Jednakże także na wniosek strony organ I instancji uchylił decyzję w sprawie usług opiekuńczych, bowiem nie jest nimi zainteresowany z uwagi na określenie konkretnych dat i godzin wykonywania tych usług.Celem umieszczenia osoby w domu pomocy społecznej jest zapewnienie jej stałej opieki, a zatem każda osoba umieszczana w domu pomocy społecznej musi wymagać takiej opieki. Konieczne jest ponadto ustalenie, że nie może ona funkcjonować samodzielnie z uwagi na taki, a nie inny stan zdrowia strony. Należy wskazać, że wiek, choroba i niepełnosprawność nie są wystarczającymi powodami udzielenia świadczenia w postaci pobytu w domu pomocy społecznej. Są to okoliczności wywołujące trudną sytuację życiową, dopiero gdy powodują brak możliwości samodzielnego funkcjonowania w środowisku, stają się przyczynami skierowania do placówki całodobowej opieki. A zatem wiek, choroba lub niepełnosprawność osoby starającej się o skierowanie muszą być tego rodzaju, że uniemożliwiają samodzielne funkcjonowanie w dotychczasowym środowisku i nie zmieni tego fakt udzielenia pomocy w miejscu zamieszkania. Przewidziana w art. 54 ust. 1 ustawy przesłanka braku możliwości zapewnienia pomocy w formie usług opiekuńczych może być spełniona zarówno wówczas, gdy względy osobiste zainteresowanego pozwalają stwierdzić, że usługi opiekuńcze nie przywrócą zdolności do samodzielnego funkcjonowania, jak i wówczas, gdy względy organizacyjne organu pomocy społecznej nie pozwalają na zapewnienie usług opiekuńczych w odpowiednim rozmiarze, czasie lub odpowiedniego rodzaju, a także gdy ich zapewnienie z przyczyn obiektywnych nie jest możliwe. Nie wiąże się ona natomiast z wymogiem faktycznego z nich korzystania i stwierdzenia ich nieadekwatności do potrzeb osoby ubiegającej się o umieszczenie w domu pomocy społecznej.Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy zasadnym jest wskazanie, iż organ I instancji w zaskarżonej decyzji, ustalił, że Wnioskodawca, mając na uwadze ustalony jego stan zdrowia oraz stan samodzielności, wymaga pomocy w zakresie niektórych czynności, a nie przez całą dobę. Pomoc taka została stronie udzielona, jednakże z takiej pomocy strona zrezygnowała. Z treści art. 54 ust. 1 ustawy nie wynika możliwość przyznania prawa do umieszczenia w domu pomocy społecznej osobie, która pozostaje w leczeniu ze względu na liczne schorzenia, nawet gdyby miała zaświadczenie lekarskie, że wymaga stałej całodobowej opieki. Z treści tego przepisu wynika bowiem to, iż wiek, choroba lub niepełnosprawność osoby starającej się o skierowanie musi być tego rodzaju, że uniemożliwia tej osobie nie tylko samodzielne funkcjonowanie w dotychczasowym środowisku, ale uniemożliwia tej osobie prawidłowe funkcjonowanie pomimo innych możliwości pomocy, a więc w przypadku ustalenia, że rozmiar i zakres usług opiekuńczych byłby niewystarczający. Taka sytuacja, zdaniem Kolegium, u strony wnioskującej nie występuje. Z treści zebranego materiału dowodowego wynika, że strona wnioskująca, mając na uwadze ustalony niespornie stan zdrowia, wymaga częściowej pomocy, mając także na uwadze, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, mieszkając samotnie. Pomoc dotyczyć winna: przygotowywaniu posiłków; wykonywaniu czynności higienicznych; wymaga pomocy przy korzystaniu z toalety. Nie jest w stanie wykonywać samodzielnie prac domowych, takich jak sprzątanie, gotowanie, pranie. Jest osobą samodzielną w poruszaniu się po powierzchniach płaskich w mieszkaniu i poza nim. Samodzielnie ubiera się i rozbiera oraz korzysta z telefonu. Poza mieszkaniem porusza się przy pomocy kuli i korzysta ze środków komunikacji publicznej. Samodzielnie funkcjonuje w codziennym życiu, sam załatwia swoje sprawy, np. wizyty u lekarzy oraz u znajomych osób. Przyjmuje samodzielnie leki, choć z insuliną ma największy problem i czasem zapomina, gospodaruje pieniędzmi. Zasadnie organ I instancji w pierwszej kolejności rozważył możliwość zapewnienia stronie wymaganej opieki w miejscu zamieszkania przy wykorzystaniu dostępnych usług opiekuńczych. Kolegium także zgadza się z poglądem organu I instancji, iż ustalony w sprawie stan faktyczny jest tego rodzaju, iż uzasadnione jest działanie w kierunku umożliwienia stronie jak najdłuższego pozostawania w dotychczasowym miejscu zamieszkania, przy założeniu, że umieszczenie w dps-ie jest ostatecznością uzasadnioną tylko w razie stwierdzenia zupełnej nieporadności życiowej.W ocenie Kolegium, z akt sprawy nie sposób wywieść wniosku, iż strona wnioskującą znajduje się w stanie zupełnej nieporadności życiowej, wymagającej całodobowej opieki, która zapewniana jest w domu pomocy społecznej. Nawet gdy, jak w niniejszej sprawie, strona zrezygnowała z przyznanych wcześniej na jej wniosek usług opiekuńczych, to należy zwrócić uwagę, że ta rezygnacja nie nastąpiła z uwagi na małą ilość godzin przyznanej opieki (raz w tygodniu 2 godziny), tylko z powodu ustalonego harmonogramu tej opieki, który to harmonogram z jakiegoś powodu - zdaniem Kolegium - kolidował z codziennym trybem funkcjonowania strony. Ponadto strona nie chce korzystać z dziennych form pomocy instytucjonalnej, albowiem nie czuje się tam dobrze.Kolegium zwróciło uwagę, iż wnioskowany przez stronę pobyt w domu pomocy społecznej w istocie także stanowi formę pomocy instytucjonalnej, w której również obowiązuje pewien harmonogram dnia codziennego, który strona musiałaby przyjąć. Wiązałoby się to także z obowiązkiem ponoszenia kosztów pobytu w wysokości 70% otrzymywanej przez stronę emerytury.Ustawa o pomocy społecznej jako zasadę udzielenia pomocy społecznej określa wniosek osoby zainteresowanej, jej przedstawiciela ustawowego albo innej osoby, za zgodą osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego. Jednakże - zgodnie z art. 102 ust. 2 ustawy - pomoc ta może zostać udzielana z urzędu przez właściwy organ. Udzielenie pomocy z urzędu powinno odnosić się przede wszystkim do przypadków, gdy osoba ubiegająca się o jedno świadczenie nie spełnia wymogów formalnych do jego otrzymania - np. do umieszczenia w dps-ie, a spełnia warunki do uzyskania innego świadczenia np. usług opiekuńczych. Kolegium podkreśliło nie budzące wątpliwości oświadczenie strony o braku chęci korzystania z usług opiekuńczych organu I instancji oraz z dziennych form pomocy instytucjonalnej. Zapewnienie pobytu w domu pomocy społecznej jest dalej idącą formą pomocy niż przyznanie pomocy w formie usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych. Jeżeli Skarżący nie potrzebuje usług opiekuńczych to niedopuszczalne byłoby przyznanie mu świadczenia w postaci skierowania do domu pomocy społecznej. Umieszczenie w domu pomocy społecznej jest ostatecznością.Ustalony przez organ I instancji stan samodzielności wnioskującej strony, przy jednoczesnym rozpoznaniu chorób zasadniczych (dwa udary w 1990 r. i w 2011 r.); cukrzyca od 30 lat (od 20 lat leczona insuliną); dyskopatia wielopoziomowa kręgosłupa; porażenie nerwu wzrokowego (od 6 lat); nadciśnienie tętnicze; choroba wieńcowa, uogólnione zmiany zwyrodnieniowe stawów oraz sposób funkcjonowania na co dzień strony, oznacza, że jest on zdolny do samodzielnej egzystencji w znacznym zakresie, a w razie potrzeby, przy niektórych czynnościach mógłby korzystać z pomocy w miejscu zamieszkania w formie usług opiekuńczych, z których już korzystał, ale których obecnie nie potrzebuje. Dom pomocy społecznej jest placówką przeznaczoną dla osób najbardziej tego potrzebujących, znajdujących się w skomplikowanej sytuacji życiowej, dla których jedynym wyjściem jest umieszczenie w placówce. Ma on służyć zapewnieniu niezbędnej opieki osobom, które wymagają tego całodobowo.Odnosząc się do treści zarzutów wniesione przez stronę odwołania Kolegium uznaje je za nieuzasadnione w całości. W pierwszej kolejności Kolegium wskazało, że zarówno wywiad środowiskowy, jak i oświadczenie o stanie majątkowym oraz ankieta zostały podpisane przez stronę. Oznacza to zgodę strony na prawdziwość znajdujących się tam wpisów dotyczących sytuacji strony. Tym samym Kolegium nie daje wiary na wskazywanie przez stronę w treści wniesionego odwołania przeciwnych ustaleń, niż te zebrane w toku postępowania poprzedzającego wydaniem decyzji przez organ I instancji. Zarówno organ I instancji, jak też Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, nie negują ustalonego stanu zdrowia oraz rodzaju przebytych chorób i związanych z tymi ustaleniami problemów strony. Podnoszony przez odwołaniu fakt, iż przez 25 lat strona nie wnioskowała o pieniądze, tylko o formy opieki, oznaczać, że strona w miarę swoich możliwości była na tyle samodzielna, że nie występowała o pomoc społeczną różnego rodzaju. Natomiast jak już złożyła wniosek o przyznanie usług opiekuńczych, to po okresie ponad 1 miesiąca z tych usług zrezygnowała. Kolegium nie może oceniać w niniejszym postępowaniu podnoszonych przez stronę kwestii niekompetencji organu, braku asertywności, arogancji, kłamstw. Postępowanie odwoławcze jest w istocie ponownym rozpoznaniem wniosku strony przez Kolegium w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz dokonaną ocenę tego materiału i w końcu odniesienie zebranych dowodów do treści przepisów prawa. Organ I instancji posiada wiedzę o cukrzycy strony i wynikającej z tego faktu konieczności odpowiedniej diety. Ewentualna pomoc w postaci usług opiekuńczych polegających na pomocy przy przygotowaniu stronie posiłków także uwzględniałaby konieczność diety. Strona w odwołaniu podnosi, iż nie jest prawdą, że strona nosi pampersy, chociaż je posiada, ale nigdy ich nie włożył (pod łóżkiem stoi basen). Przyjmując, że strona korzysta z basenu, to mieszkając sama także samodzielnie wykonuje takie czynności jak opróżnianie basenu. Podnoszenie przez stronę, iż przebywa w mieszkaniu, które jest nieogrzewane w łazience, kuchni i przedpokoju, jak też to, że lokal jest nieprzystosowany do osoby niepełnosprawnej nie stanowi ustawowych podstaw do umieszczenia strony w dps-ie. Z treści przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że mieszkanie ogrzewane jest elektrycznie - prąd jest dostępny. Oznacza to możliwość ogrzewania całego mieszkania przez stronę, a zapewne ze względów finansowych strona ogrzewa jedynie pomieszczenie (pokój) w którym przebywa najwięcej czasu. Nie sposób uznać za prawidłowe sugerowanie przez stronę, że realizowanie usług opiekuńczych w zakresie niezbędnym (strona nie wskazała przy tym, jaki zakres usług uważa za niezbędny - przyp. Kolegium), pochłonęło by całą emeryturę strony. Oczywiście odpłatność za godzinę usług byłaby ustalona, jednakże godzinowy wymiar przyznanych usług opiekuńczych powinien być adekwatny do indywidualnych potrzeb usługobiorcy oraz możliwości pomocy społecznej z jednoczesnym uwzględnieniem zakresu usług. Zasady odpłatności za usługi reguluje uchwała Rady Miasta [...]. Korzystanie z usług opiekuńczych jest odpłatne, a wysokość odpłatności zależy od sytuacji socjalno-bytowej, dochodu oraz wykorzystywania własnych możliwości, uprawnień i zasobów. W szczególnie uzasadnionym przypadku właściwy organ może, na wniosek świadczeniobiorcy lub pracownika socjalnego, w całości lub w części zwolnić z odpłatności za usługi opiekuńcze.W skardze na powyższą decyzję Wnioskodawca stwierdził, że organ bezzasadnie stosuje przepisy prawa na podstawie działań pracowników MOPR bez sprawdzenia stanu zdrowia i finansów Skarżącego.W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jej oddalenie.Do pisma z 5 lutego 2026 r. Skarżący załączył dokumenty lekarskie potwierdzające konieczność zapewnienia Skarżącemu domu opieki. Skarżący stwierdził, że spełnia wszystkie wymogi. Jednocześnie Skarżący wskazał, że MOPR nigdy nie zapoznał się z tymi dokumentami, a wypowiada się o stanie zdrowia.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143), dalej jako p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z kolei z art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.W tak zakreślonych granicach przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 18 listopada 2025 r., którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdańska 23 września 2025 r. w przedmiocie odmowy skierowania Skarżącego do domu pomocy społecznej.Materialnoprawną podstawą zaskarżonych decyzji są przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1214), dalej jako "u.p.s.". W myśl art. 2 ust. 1 tej ustawy pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zgodnie z art. 36 pkt 2 u.p.s. świadczeniami niepieniężnymi z pomocy społecznej są m.in. usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania, w ośrodkach wsparcia i w rodzinnych domach pomocy oraz usługi sąsiedzkie (lit. l), specjalistyczne usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania oraz w ośrodkach wsparcia (lit. m) oraz pobyt i usługi w domu pomocy społecznej, w tym usługi wsparcia krótkoterminowego (lit. o).Kluczowy w niniejszej sprawie jest art. 54 ust. 1 u.p.s., zgodnie z którym osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Co do zasady umieszczenie w domu pomocy społecznej wymaga w pierwszej kolejności uzyskania zgody osoby mającej być w takim domu umieszczonej lub jej przedstawiciela ustawowego. Jeżeli jednak zgoda taka nie zostanie udzielona, to o skierowaniu danej osoby do domu pomocy społecznej orzeka sąd opiekuńczy, którego orzeczenie zastępuje brak zgody osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego. Przy wydawaniu tego orzeczenia to na sądzie opiekuńczym spoczywa obowiązek wyjaśnienia i dokonania oceny, czy osoba mająca być umieszczoną w domu pomocy społecznej spełnia ustawowe kryteria do takiego umieszczenia nawet wbrew jej woli. To sąd opiekuńczy dokonuje zatem ustalenia, czy dana osoba wskutek choroby nie jest zdolna do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i nie ma możliwości korzystania z opieki innych osób oraz potrzebuje stałej opieki i pielęgnacji, a brak opieki zagraża życiu tej osoby (zob. prawomocny wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 23 sierpnia 2023 r. sygn. II SA/Rz 343/23, orzeczenia.nsa.gov.pl).Natomiast w przypadku umieszczenia w domu pomocy społecznej na wniosek osoby zainteresowanej (a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie), jak wynika z wyżej przytoczonego art. 54 ust. 1 u.p.s. organ rozpatrujący wniosek o przyznanie prawa do umieszczenia w domu pomocy społecznej ma obowiązek zebrać materiał dowodowy oraz wyjaśnić na jego podstawie, czy osoba ubiegająca się o takie świadczenie spełnia następujące materialne przesłanki, a mianowicie: - osoba, której wniosek dotyczy wymaga całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności; - osoba ta nie może samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, - osobie tej nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych. Przy czym orzeczenie o umieszczeniu w domu pomocy społecznej wymaga łącznego spełnienia wyżej wyliczonych przesłanek (zob. prawomocny wyrok WSA w Poznaniu z 11 lutego 2026 r. sygn. akt II SA/Po 524/25, orzeczenia.nsa.gov.pl).Z treści art. 54 ust. 1 u.p.s. wynika, że wiek, choroba lub niepełnosprawność osoby starającej się o skierowanie musi być tego rodzaju, że uniemożliwia tej osobie nie tylko samodzielne funkcjonowanie w dotychczasowym środowisku, ale uniemożliwia tej osobie prawidłowe funkcjonowanie pomimo innych możliwości pomocy, a więc w przypadku ustalenia, że rozmiar i zakres usług opiekuńczych byłby niewystarczający. Oznacza to, że do tego rodzaju pomocy nie uprawnia sama choroba, nawet gdyby w zaświadczeniu lekarskim zawarto wskazanie o wymogu stałej całodobowej opieki (zob. prawomocny wyrok WSA w Kielcach z 22 października 2025 r. sygn. akt II SA/Ke 324/25, orzeczenia.nsa.gov.pl). Wiek, choroba i niepełnosprawność nie są wystarczającymi powodami udzielenia świadczenia w postaci pobytu w domu pomocy społecznej. Są one okolicznościami wywołującymi trudną sytuację życiową, dopiero gdy powodują brak możliwości samodzielnego funkcjonowania w środowisku, stają się przyczynami skierowania do placówki całodobowej opieki. A zatem wiek, choroba lub niepełnosprawność osoby starającej się o skierowanie muszą być tego rodzaju, że uniemożliwiają samodzielne funkcjonowanie w dotychczasowym środowisku i nie zmieni tego fakt udzielenia pomocy w miejscu zamieszkania (zob. prawomocny wyrok WSA w Białymstoku z 4 lutego 2025 r. sygn. akt II SA/Bk 778/24, orzeczenia.nsa.gov.pl).Przekładając powyższe rozważania na okoliczności niniejszej sprawy Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem decyzje organów obu instancji odpowiadają prawu, zostały wydane przez właściwe organy, po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym i w oparciu o odpowiednio przepisy prawa materialnego.Zarzuty podnoszone przez Skarżącego zarówno w piśmie z 5 lutego 2026 r., jak i na rozprawie w dniu 10 czerwca 2026 r. odnoszą się do sposobu wykonywania obowiązków zawodowych przez pracowników MOPR w [...]. Jednakże sąd administracyjny nie może oceniać takich kwestii jak niekompetencja, brak wiedzy, kłamstwa, nieróbstwo, kumoterstwo, bredzenie, itp. Sądy administracyjne kontrolują bowiem pod względem legalności (zgodności z obowiązującymi przepisami) działalność administracji publicznej rozumianą jako m.in. decyzje administracyjne czy postanowienia (i inne formy podlegające kontroli na mocy art. 3 p.p.s.a.). A zatem w niniejszym przypadku Sąd orzeka na podstawie akt administracyjnych organów obu instancji i w ten sposób kontroluje, czy postępowanie zostało poprowadzone przez właściwe rzeczowo i miejscowo organy, na podstawie właściwych przepisów prawa materialnego oraz proceduralnych, a także czy decyzje rozstrzygające sprawę w każdej instancji są wynikiem prawidłowego rozumowania (tj. czy organy wyciągnęły właściwe wnioski z okoliczności sprawy w kontekście przepisów prawa) i czy zostały należycie uzasadnione.W świetle powyższego Sąd jest właściwy do odniesienia się do zarzutów Skarżącego dotyczących nieuwzględnienia (w ocenie Skarżącego) jego stanu zdrowia, który zdaniem Skarżącego stanowi wystarczającą przesłankę by umieścić go w domu pomocy społecznej.Skład orzekający uznał, że powyższy zarzut nie jest trafny. Okoliczności życiowe Skarżącego zostały prawidłowo ustalone w toku postępowania. W szczególności należy zwrócić uwagę na: aktualizację wywiadu środowiskowego z 18 sierpnia 2025 r. (k. nr 28 akt organu I instancji) oraz ankietę dotyczącą funkcjonowania z 18 sierpnia 2025 r. (k. nr 26 akt organu I instancji) – oba dokumenty podpisane osobiście przez Skarżącego. Powyższe dokumenty opisują zarówno stan zdrowia Skarżącego, jak i sposób radzenia sobie przez Skarżącego z codziennymi obowiązkami. Wynikające z tej dokumentacji okoliczności nie były w żaden sposób podważane przez organy, a także nie budzą wątpliwości Sądu. Skład orzekający podziela ustalenia organów obu instancji, że pomimo iż Skarżący jest osobą wymagającą opieki z powodu swojej choroby i orzeczonego stopnia niepełnosprawności, to powyższe nie było jednak wystarczające dla uwzględnienia jego wniosku. Skierowanie do domu pomocy społecznej, jak już wcześniej wspomniano, jest bowiem taką formą pomocy, która powinna zostać udzielona po wyczerpaniu innych możliwości zapewnienia wnioskodawcy prawidłowego funkcjonowania w środowisku. W tym kontekście istotne jest, że Skarżącemu przyznano taką formę pomocy na mocy decyzji z 29 kwietnia 2025 r. Prezydent Miasta Gdańska, jednakże decyzją z 13 czerwca 2025 r. uchylił tą decyzję w związku z wnioskiem Skarżącego (k. nr 30 akt organu I instancji). Ważne jest również oświadczenie Skarżącego z 26 sierpnia 2026 r. (k. nr 29 akt organu I instancji), w którym stwierdził on expressis verbis, że nie jest zainteresowany usługami opiekuńczymi świadczonymi w miejscu zamieszkania o stałym harmonogramie, tj. konkretny dzień i godzina. W aktach znajduje się również pismo z Fundacji Agencji Służby Społecznej [...] z 7 lipca 2025 r. (karta nr 25 akt organu I instancji), z którego wynika, że Skarżący notorycznie odwoływał wizyty opiekuna.Reasumując ani skład orzekający w niniejszej sprawie ani organy prowadzące postępowanie w żaden sposób nie mogą polemizować z dokumentacją lekarską wskazującą na stan zdrowia Skarżącego. Organy administracyjne prowadzące niniejsze postępowanie miały za zadanie ustalić, czy Skarżący spełnia przesłankę umieszczenia w domu pomocy społecznej, o której mowa w art. 54 ust. 1 u.p.s., tj. czy z powodu jego wieku, choroby lub niepełnosprawności nie może on samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu oraz czy nie można zapewnić mu niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych. Organy zgromadziły materiał dowodowy, z którego wynika, że Skarżący nie spełnia ww. przesłanki z art. 54 ust. 1 u.p.s., ponieważ mógłby uzyskać pomoc w inny sposób, tj. w formie usług opiekuńczych (które nota bene zostały Skarżącemu przyznane by następnie na wniosek Skarżącego zostały uchylone), jednakże nie jest on zainteresowany taką formą pomocy.Biorąc pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a..