sygn. II SA/Gd 188/26 10 czerwca 2026 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku

Wyrok - II SA/Gd 188/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - z dnia 10 czerwca 2026

Teza
Uchylono zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski (spr.) Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędzia WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi G. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 8 grudnia 2025 r. nr SKO Gd/2742/25 w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżone postanowienie.Uchylono zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski (spr.) Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędzia WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi G. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 8 grudnia 2025 r. nr SKO Gd/2742/25 w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżone postanowienie.
Data orzeczenia 10 czerwca 2026
Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Przewodniczący Dariusz Kurkiewicz
Rozstrzygnięcie

Uchylono zaskarżone postanowienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski (spr.) Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędzia WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi G. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 8 grudnia 2025 r. nr SKO Gd/2742/25 w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżone postanowienie.

UZASADNIENIE
G. R. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku odmawiające wznowienia postępowania w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego.Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:Decyzją z dnia 9 czerwca 2023 r. Burmistrz Gminy Kartuzy (dalej jako: "Burmistrz", "organ I instancji") odmówił G. R. (dalej jako: "strona", "skarżący") przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką, J. R.Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej jako: "Kolegium", "organ odwoławczy"), po rozpoznaniu odwołania, ostateczną decyzją z dnia 16 stycznia 2024 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.Pismem z dnia 3 kwietnia 2025 r., złożonym w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Kartuzach, strona zwróciła się o wznowienie postępowania w sprawie. Jako podstawę wznowienia wskazano wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 marca 2025 r., sygn. akt SK 22/22.Postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2025 r. Burmistrz odmówił wszczęcia postępowania. Organ odwoławczy, po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z dnia 4 czerwca 2025 r. uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji w całości z uwagi na naruszenie art. 150 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r., poz. 1691 ze zm.; dalej jako: "k.p.a.") tj. brak właściwości Burmistrza do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania.Rozpoznając wniosek strony o wznowienie postępowania Kolegium, postanowieniem z dnia 8 grudnia 2025 r., odmówiło wznowienia postępowania. W uzasadnieniu powołano art. 145a § 1 i 2 k.p.a., który stanowi, że można żądać wznowienia postępowania również w przypadku gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. W sytuacji określonej w § 1 skargę wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.Zgodnie natomiast z treścią art. 9 ust.1 pkt 6 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 1461 ze zm.) w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, zwanym dalej "Dziennikiem Ustaw", ogłasza się: orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego dotyczące aktów normatywnych ogłoszonych w Dzienniku Ustaw. Z kolei z art. 114 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2393 ze zm.) wynika, że orzeczenia ogłasza się w odpowiednim dzienniku urzędowym na zasadach i w trybie określonych w Konstytucji oraz ustawie z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych.Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 marca 2025 r., sygn. akt SK 22/22, na który powołuje się strona, nie został - jak dotąd - opublikowany w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej, a zatem nie wszedł w życie. W związku powyższym nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania, co uzasadnia odmowę wznowienia postępowania.W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Kolegium z dnia 16 stycznia 2024 r., uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o rozpoznanie sprawy na rozprawie. W ocenie skarżącego w sprawie zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania, a nieopublikowanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie stanowi negatywnej przesłanki wznowienia postępowania.Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonym postanowieniu.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:Skarga okazała się zasadna.Na wstępie wskazać trzeba, że niniejsza sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.Odnosząc się w tym miejscu do żądania skarżącego rozpoznania sprawy na rozprawie Sąd podkreśla, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest zależne od woli stron postępowania. Złożenie wniosku np. przez stronę wnoszącą skargę o skierowanie sprawy do rozpoznania w oparciu o art. 122 P.p.s.a. nie wiąże sądu (zob. wyrok NSA z 9 grudnia 2025 r., III OSK 2388/23; wyrok NSA z 7 listopada 2021 r., sygn. akt II OSK 387/21). Oznacza to, że złożenie wniosku o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu jawnym (rozprawie) nie pozbawia sądu ustawowego uprawnienia do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym. Zaznaczyć także trzeba, że sąd rozpoznający sprawę w tym trybie nie pomija stanowiska strony skarżącej, bowiem podnoszone przez nią argumenty, podobnie jak argumenty organu, podlegają rozpoznaniu w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę, a sprawa po wnikliwej analizie jest rozstrzygana przez sąd w składzie trzech sędziów (wyrok NSA z 12 marca 2025 r., II OSK 1971/22).Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, od którego przysługiwał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (zażalenie – art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. i art. 149 § 4 k.p.a.) co oznacza, że ziściły się przesłanki do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Stosownie do art. 120 P.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.Zaskarżonym postanowieniem Kolegium odmówiło wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tego organu odmawiającą przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Wnioskodawca domagał się wznowienia postępowania ze względu na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 18 marca 2025 r., wydany w sprawie SK 22/22. W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390 ze zm.), w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 5 lit. a ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548 ze zm.) – stanowiący podstawę prawną decyzji ostatecznej objętej wnioskiem o wznowienie postępowania - i obowiązującym do dnia wejścia w życie art. 43 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. poz. 1429 ze. zm.), w części obejmującej słowa: "z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności", jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.Zgodnie z art. 145a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r., poz. 1691 ze zm.; dalej jako: "k.p.a." lub "kodeks") można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Skargę o wznowienie na tej podstawie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (art. 145a § 2 k.p.a.).Art. 149 § 1 k.p.a. stanowi, że wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 149 § 3 w zw. z § 4). W przypadku, gdy postanowienie takie wydaje samorządowe kolegium odwoławcze jest ono zaskarżalne wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a.) lub skargą do sądu administracyjnego (zob. art. 52 § 3 P.p.s.a.).Podstawą odmowy wznowienia postępowania było ustalenie przez Kolegium, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 18 marca 2025 r., SK 22/22 nie został opublikowany w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej. Ta okoliczność, zdaniem Kolegium, powoduje, że nie wszedł on w życie i cyt.: "aktualnie nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania".Ze stanowiskiem Kolegium nie można się zgodzić.W orzecznictwie sądów administracyjnych, które skład orzekający w sprawie podziela, zwraca się uwagę, że okoliczność faktyczna braku publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw ma charakter powszechnie znany (notoryjny) i jej zaistnienie nie budzi wątpliwości. Nie może ona jednak stanowić podstawy do odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. (wyrok WSA w Poznaniu z 23 października 2025 r., II SA/Po 474/25; wyrok WSA we Wrocławiu z 20 stycznia 2026 r., IV SA/Wr 465/25; wyrok WSA w Białystoku z 19 lutego 2026 r., II SA/Bk 1854/25). Tożsame stanowisko wyrażono odnośnie do możliwości wznowienia postępowania sądowego (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 15 października 2025 r., II SA/Gd 236/25).W uzasadnieniach przywołanych wyżej orzeczeń podkreślono, że wskazany w art. 145a § 2 k.p.a. termin na wystąpienie z wnioskiem o wznowienie postępowania jest terminem końcowym. Oznacza to, że z żądaniem wznowienia postępowania można skutecznie wystąpić od momentu wydania orzeczenia przez Trybunał niezależnie od tego, czy orzeczenie takie zostało już ogłoszone w stosownym dzienniku urzędowym (art. 190 ust. 2 w zw. z ust. 3 ab initio Konstytucji RP). Żądanie to można złożyć najpóźniej w terminie jednego miesiąca liczonego od dnia wejścia w życie takiego orzeczenia, o czym właśnie stanowi art. 145a § 2 k.p.a. (wyrok WSA w Poznaniu z 23 października 2025 r., II SA/Po 474/25; wyrok WSA we Wrocławiu z 20 stycznia 2026 r., IV SA/Wr 465/25).Rozważając kwestię wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego podkreślano, że stosownie do art. 190 ust. 1 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Jak stanowi art. 190 ust. 4 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania.Przewidziana w przywołanym przepisie możliwość wznowienia postępowania jest szczególną instytucją, określaną w doktrynie i orzecznictwie pojęciem uzdrowienia (sanacji) postępowania (sądowego, administracyjnego) opartego na niekonstytucyjnym akcie normatywnym. Ta właśnie regulacja, stanowiąca podmiotowe konstytucyjne prawo uprawnionego, stwarza jednostce możliwość ponownego rozpatrzenia danej sprawy na podstawie zmienionego stanu prawnego ukształtowanego w następstwie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (por. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 20 lutego 2002 r., sygn. akt K 39/00, OTK ZU-A 2002 Nr 1, poz. 4 i z 7 września 2006 r., sygn. akt SK 60/05, OTK ZU-A 2006 Nr 8, poz. 101 i powołane w nich publikacje).Cel procedury wznowienia postępowania realizującej normę wyrażoną w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, odczytywać należy jako wymóg realnego zagwarantowania skutku w postaci uprawnienia do ponownego rozstrzygnięcia sprawy w nowym stanie prawnym, ustalonym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego (zob. wyrok NSA z 12 grudnia 2023 r., III OSK 5812/21).Obowiązkiem orzekających w indywidualnej sprawie administracyjnej organów administracji, ale także i sądu administracyjnego dokonującego kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia, jest dokonanie prokonstytucyjnej wykładni przepisów regulujących procedurę wznowienia postępowania, w tym art. 149 § 3 k.p.a. Oznacza to, że nie można zaakceptować takiego jej wyniku, którego skutkiem będzie pozbawienie strony skarżącej możliwości realizacji prawa podmiotowego ujętego w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, a zatem możliwości podważenia dotychczas wydanego wobec niej rozstrzygnięcia, które w jej ocenie, popartej orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, miało zostać wydane na podstawie norm prawnych uznanych za niekonstytucyjne. Dopiero wznowienie postępowania administracyjnego i zakończenie tego trybu nadzwyczajnego jedną z decyzji przewidzianych w art. 151 k.p.a. otwiera możliwość pełnej realizacji powyższych norm konstytucyjnych.W orzecznictwie sądowym zwrócono uwagę, że okoliczność braku promulgacji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w żadnym razie nie powoduje, że orzeczenie to dla organów demokratycznego państwa prawa może być uznane za nieistniejące (wyrok WSA w Poznaniu z 23 października 2025 r., II SA/Po 474/25; wyrok WSA w Poznaniu z 20 stycznia 2026 r., IV SA/Wr 465/25; wyrok WSA w Gdańsku z 15 października 2025 r., II SA/Gd 236/25). Nie ma także powodów by publikację orzeczenia w dzienniku urzędowym wiązać z początkiem biegu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, albowiem art. 149 § 3 k.p.a. nie formułuje wymogu ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego w dzienniku urzędowym.Zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. W nauce prawa przyjęło się uważać, że następuje to z momentem publikacji w dzienniku urzędowym (tak: B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2024, s. 959). Poglądu tego nie można jednak podzielić. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że przywołany przepis dotyczy zagadnienia terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Wykładnia językowa i logiczna zd. 1 tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że zwrot "orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia" odnieść należy do określenia terminu utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego aktu normatywnego. Skoro orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, a jednak Trybunał może określić inny termin utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego aktu, to nie może budzić wątpliwości, że "pierwszym" terminem utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego jest dzień ogłoszenia orzeczenia. Trybunał Konstytucyjny ma możliwość określenia późniejszego terminu utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnego aktu normatywnego według reguł określonych w art. 190 ust. 3 zd. 2 i 3 Konstytucji RP. Zakresem normowania jest w tym przypadku określanie terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego, a nie moment wejście w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.Wyrok Trybunału Konstytucyjnego, jak każdy wyrok organów władzy sądowniczej, wchodzi do obrotu prawnego poprzez ogłoszenie go na rozprawie, względnie doręczenie orzeczenia wydanego na posiedzeniu niejawnym uczestnikom postępowania przed Trybunałem (por. przywołane wyżej wyroki sądów administracyjnych). Stanowi o tym wyraźnie art. 112 ust. 1 ustawy z 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2393 ze zm.) przewidujący, że "orzeczenie sporządzone w formie pisemnej ogłasza się uczestnikom postępowania". Jak wskazywał sam Trybunał Konstytucyjny, potwierdzenie domniemania konstytucyjności lub - w razie wyroku negatywnego - jego obalenie następuje w momencie zakończenia procedury kontroli konstytucyjności prawa, a zatem w momencie ogłoszenia na sali rozpraw wyniku tej kontroli w formie stosownego orzeczenia. Od tego momentu orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego jest ostateczne i ma moc powszechnie obowiązującą (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 9 grudnia 2015 r., K 35/15, OTK-A 2015, Nr 11, poz. 186). W literaturze i orzecznictwie sądowym wskazuje się również, że ewentualne opóźnienie ogłoszenia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w organie urzędowym nie może wywoływać negatywnych skutków dla korzystania z konstytucyjnego prawa do wznowienia postępowania sądowego (por. P. Tuleja (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, LEX/el. 2023, teza 4 do art. 190; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lutego 2017 r., II FSK 1974/16; wyrok WSA w Gdańsku z 15 października 2025 r., II SA/Gd 236/25). Bez znaczenia dla sprawy jest okoliczność, że przywołane wyżej stanowisko dotyczyło wznowienia postępowania sądowego, albowiem odnieść je należy również do kwestii wznowienia postępowania administracyjnego.Zakończenie procedury kontroli konstytucyjności określonego aktu normatywnego, które ma miejsce z momentem ogłoszenia wyroku na rozprawie, względnie doręczenia orzeczenia wydanego na posiedzeniu niejawnym uczestnikom postępowania, oznacza wejście życie wydanego (ogłoszonego) wyroku Trybunału Konstytucyjnego. W tym momencie następuje potwierdzenie – lub obalenie - domniemania konstytucyjności kontrolowanych przepisów. Od tego też momentu wyrok (orzeczenie) ma moc powszechnie obowiązującą i jest ostateczne, jak stanowi art. 190 ust. 1 Konstytucji RP (por. wyrok WSA w Gdańsku z 15 października 2025 r., II SA/Gd 236/25).Na marginesie zaznaczyć należy, że przywołany przepis dotyczy "orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego" i nie przewiduje by jedynie orzeczenie opublikowane w dzienniku urzędowym korzystało z przymiotu powszechnego obowiązywania i ostateczności. Konsekwencją powyższego jest wniosek, że sam fakt ogłoszenia wyroku przez Trybunał Konstytucyjny, po przeprowadzeniu postępowania kontrolnego, nie jest pozbawiony prawnego znaczenia dla postępowań toczących się przed organami administracyjnymi lub sądami na tle przepisów dotkniętych niekonstytucyjnością. Uchylenie domniemania konstytucyjności przepisu powoduje, że organy stosujące przepisy uznane za niekonstytucyjne albo w okresie odroczenia wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego (odroczenia derogacji przepisu), albo z uwagi na zasady intertemporalne, albo np. z uwagi na posiłkowanie się zasadą tempus regit actum (co jest charakterystyczne dla sądów administracyjnych), powinny uwzględniać fakt, że chodzi o przepisy pozbawione domniemania konstytucyjności (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2007 r., sygn. K 8/07, OTK-A 2007 Nr 3, poz. 26). Do analogicznych wniosków dojść trzeba względem wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który wydany został na posiedzeniu niejawnym, jak wyrok z 18 marca 2025 r., uznając, że już z momentem jego wejścia do obrotu prawnego dochodzi do obalenia domniemania konstytucyjności objętych nim norm prawnych.Istotną kwestią w rozstrzyganej sprawie pozostaje także to, że na wstępnym etapie wznowienia postępowania właściwy organ administracji może jedynie zbadać formalne przesłanki warunkujące jego wszczęcie. Należą do nich: dopuszczalność wznowienia postępowania w płaszczyźnie podmiotowej (tj. czy podanie pochodzi od strony) oraz przedmiotowej (tj. czy dotyczy sprawy zakończonej ostateczną decyzją), a także zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie i powołanie w jego treści przynajmniej jednej podstawy wznowieniowej (art. 145 k.p.a. – art. 145b k.p.a.). Nie może natomiast oceniać, czy wskazane przez stronę podstawy wznowienia faktycznie wystąpiły. Dopiero pozytywna ocena co do spełnienia wszystkich wymienionych warunków formalnych skutkuje wydaniem postanowienia o wznowieniu i przejściem do fazy rozpoznawczej obejmującej ocenę w zakresie wystąpienia przesłanek wznowienia i w razie ich zaistnienia ponowne rozpoznanie sprawy (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2024, s. 985 – 986; M. Jaśkowska [w:] A. Wróbel, M. Jaśkowska, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2018, s. 981 – 986).W przedmiotowej sprawie przesłanka formalna jaką jest zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania jest powiązana z oceną istnienia podstawy wznowieniowej, która powinna nastąpić po wszczęciu postępowania. Jak wynika z art. 149 § 2 k.p.a. w zw. z § 1 tego przepisu postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Stanowisko przyjęte przez Kolegium oznacza, że już na etapie wstępnym rozstrzyga ono co do istoty sprawy wskazując na brak podstawy wznowieniowej. Rozwiązanie takie jest niedopuszczalne i stanowi naruszenie przywołanych przepisów.Z tego względu należy przyjąć, że okoliczność braku opublikowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw nie może być na etapie oceny dopuszczalności wznowienia postępowania oceniana z punktu widzenia istnienia podstawy wznowieniowej, o której mowa w art. 145a § 1 k.p.a. Dopiero bowiem po wszczęciu tego postępowania stosownie do art. 149 § 2 k.p.a. organ administracji uprawniony będzie do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia i co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, a stwierdzenie braku podstaw do uchylenia decyzji dotychczasowej, w tym w oparciu o art. 145a k.p.a. (por. wyrok WSA w Poznaniu z 23 października 2025 r., II SA/Po 474/25).Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku.Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium uwzględni wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu ocenę prawną i wynikające z niej wskazania co do dalszego postępowania, w tym w szczególności wznowi postępowanie, a w ramach wznowionego postępowania oceni, uwzględniając poglądy prawne wyrażone w niniejszym wyroku, czy w sprawie zachodzą przesłanki dla uchylenia zaskarżonej wnioskiem o wznowienie decyzji i rozstrzygnięcia co do istoty sprawy.. (por. wyrok WSA w Poznaniu z 23 października 2025 r., II SA/Po 474/25).Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku.Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium uwzględni wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu ocenę prawną i wynikające z niej wskazania co do dalszego postępowania, w tym w szczególności wznowi postępowanie, a w ramach wznowionego postępowania oceni, uwzględniając poglądy prawne wyrażone w niniejszym wyroku, czy w sprawie zachodzą przesłanki dla uchylenia zaskarżonej wnioskiem o wznowienie decyzji i rozstrzygnięcia co do istoty sprawy.