Postanowienie - II SA/Sz 334/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie - z dnia 11 czerwca 2026
Teza
Odrzucono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia na uchwałę Rady Miejskiej w Stargardzie z dnia 18 marca 2026 r. nr XXIV/237/2026 w przedmiocie uchylenia uchwały w sprawie przyjęcia stanowiska Rady Miejskiej w Stargardzie postanawia: I. odrzucić skargę, II. zwrócić Stowarzyszeniu " uiszczony wpis od skargi w kwocie [...] ([,,,]) złotych. UZASADNIENIE PiOdrzucono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia na uchwałę Rady Miejskiej w Stargardzie z dnia 18 marca 2026 r. nr XXIV/237/2026 w przedmiocie uchylenia uchwały w sprawie przyjęcia stanowiska Rady Miejskiej w Stargardzie postanawia: I. odrzucić skargę, II. zwrócić Stowarzyszeniu " uiszczony wpis od skargi w kwocie [...] ([,,,]) złotych. UZASADNIENIE Pi
Data orzeczenia
11 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Przewodniczący
Joanna Wojciechowska
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę
UZASADNIENIE
Pismem z 25 marca 2026 r. Stowarzyszenie ["L."]" (dalej: "Stowarzyszenie") wystąpiło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnegow Szczecinie ze skargą na uchwałę Rady Miejskiej w S. z 18 marca2026 r. nr [...] uchylającą uchwałę z 24 czerwca 2025 r.nr [...] w sprawie przyjęcia stanowiska Rady Miasta w sprawie sprzeciwu wobec ewentualnego zamiaru utworzenia na terenie Gminy – Miasto S. jakichkolwiek ośrodków dla imigrantów nielegalnie przekraczających granicę państwa.Stowarzyszenie wniosło o stwierdzenie nieważności zaskarżonej chwały podnosząc, że mieszkańcy, w tym inicjatorzy uchwały z 2025 r., przed wydaniem uchwały, zostali pozbawieni możliwości wypowiedzenia się, nie zapewniono transparentności procesu decyzyjnego, ograniczono realny udział społeczności lokalnej w sprawowaniu władzy publicznej. Stanowi to naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego oraz zasady udziału obywateli w życiu publicznym, wynikającej m.in. z art. 4 i art. 61 Konstytucji RP.Jak argumentowało Stowarzyszenie, zaskarżona uchwała dotyczy spraw fundamentalnych dla lokalnej społeczności, w tym: bezpieczeństwa mieszkańców, kierunku rozwoju miasta, wykorzystania zasobów samorządu, potencjalnych skutków polityki migracyjnej realizowanej na poziomie krajowym i europejskim.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie w całości, ewentualnie o jej oddalenie w całości.Według organu, zaskarżona uchwała została podjęta zgodnie z prawemi obowiązującą procedurą. Uchwała ta nie jest aktem prawa miejscowego, ma ona charakter deklaratoryjny – nie nakłada obowiązków, nie ustanawia zakazów ani nie wywołuje bezpośrednich skutków prawnych, a jedynie wyraża stanowisko organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego.W dniu 24 marca 2026 r. wpłynęła na rachunek sądowy kwota 300 zł uiszczona tytułem wpisu od ww. skargi (dowód przelewu, k. 26 akt sądowych).Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed administracyjnych (Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta, stosownie do art. 3 § 2 wskazanej ustawy, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5), a także obejmuje kontrolę aktów organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6).Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2025 r., poz. 1153, dalej: "u.s.g."), każdy, czyj interes prawnylub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.Sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada skargę na ww. akt, m.in. pod kątem spełnienia wymogów formalnych, mając na względzie charakter sprawy objętej przedmiotem zaskarżenia, a także interes prawny wnoszącego skargędo kwestionowania uchwały. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., sąd odrzuca skargę jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Takim przepisem szczególnym jest właśnie, stanowiący podstawę prawną wniesionej w sprawie skargi, art. 101 ust. 1 u.s.g. Ustawodawca aktualnie zaliczył do warunków formalnych dopuszczalności skargi zarówno wykazanie posiadania interesu prawnego lub uprawnienia, jak i ich naruszenia, poprzez podjęcie ww. aktu. Dopiero zatem stwierdzenie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę przez uchwalenie zaskarżonego aktu otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania zarzutów skargi.W sprawie ze skargi na uchwałę wniesioną na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania się indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem zaistniałym w dacie wniesienia skargi (nie w przyszłości) i wykazania naruszenia tego interesu prawnego lub uprawnienia. W orzecznictwiei doktrynie eksponowany jest przy tym element bezpośredniości, konkretnościi realnego charakteru interesu prawnego strony.Ze skargi wynika, że strona skarżąca kwestionuje legalność zaskarżonej uchwały, mocą której Rada Miasta uchyliła własną uchwałę z 24 czerwca 2025 r. w sprawie przyjęcia stanowiska w sprawie sprzeciwu wobec ewentualnego zamiaru utworzenia na terenie Gminy – Miasto S. jakichkolwiek ośrodków dla imigrantów nielegalnie przekraczających granicę państwa.W ocenie Sądu, powoływana w skardze argumentacja nie świadczy o istnieniu po stronie strony skarżącej interesu prawnego, ani tym bardziejo tym, że zaskarżona uchwała narusza jej interes prawny w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. Naruszenie interesu prawnego oznacza istnienie związku pomiędzy prawnie gwarantowaną, konkretną i indywidualną sytuacją prawną skarżącegoa zaskarżonym aktem, polegającym na tym, że zaskarżony akt wpływa na jego sferę prawnomaterialną (a nie wyłącznie faktyczną) przez nałożenie obowiązków lub pozbawienie uprawnień albo uniemożliwienie ich realizacji (por. wyrok NSAz 24 sierpnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1033/07, postanowienia NSA z: 20 stycznia 2022 r., sygn. akt II OSK 2845/21, i 25 września 2018 r., sygn. akt II OSK 2387/18).W ocenie Sądu, brak jest przesłanek do uznania, że zaskarżona uchwałakształtuje sytuację prawnomaterialną strony skarżącej. W art. 18 ust. 2 u.s.g., ustawodawca określił samodzielne podstawy do działania rady gminy - upoważniając ją do wydawania aktów w sferze wymagającej działania organów gminy. Jako podstawę prawną podjęcia zaskarżonej uchwały, organ wskazał § 8 ust. 2 Statutu Miasta S. . Zgodnie z tym przepisem, Rada Gminy może przyjąć stanowisko lub apel (które nie rodzą skutków prawnych), jeżeli zostały zgłoszone na piśmie. Oznacza, to że Rada Gminy może podejmować, w trybie przewidzianym dla uchwał, oświadczenia zawierające stanowisko w określonej sprawie, np. w sprawie tworzenia ośrodków dla nielegalnych imigrantów na terenie tej Gminy. Jest to, jak sama nazwa wskazuje, jedynie stanowisko w sprawie, w tym przypadku uchwała uchylająca sprzeciw Rady Gminy wobec ewentualnego tworzenia ośrodków dla nielegalnych imigrantów na terenie tej Gminy. Zaskarżona uchwała nie posiada więc waloru wiążącego dla jakiegokolwiek podmiotu, a jednie wyraz stanowiska w sprawie relokacji nielegalnych imigrantów na terenie Gminy. Jak trafnie wskazuje się w judykaturze, charakter prawny tego rodzaju uchwał jak zaskarżona jest wyłącznie postulatywny, niewładczy i nie wywołujący żadnych skutków prawnych(por. postanowienie NSA z 27 listopada 2025 r., sygn. akt II OSK 2331/25). Zaskarżona uchwała w żaden sposób, nawet pośredni, nie oddziałuje na sytuację prawną strony skarżącej co oznacza, że postanowienia tej uchwały nie naruszają jej interesu prawnego, co uzasadniało odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a.Sąd podkreśla zarazem, że skarga złożona w trybie art. 101 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis (skargi powszechnej, obywatelskiej), zatem do jej wniesienia nie legitymuje powoływanie się strony skarżącej na naruszenie zasad udziału mieszkańców w życiu publicznym. Naruszenie interesu prawnego podmiotu składającego w tym trybie skargę musi mieć charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Uchwała, czy też konkretne jej postanowienia, muszą rzeczywiście naruszać istniejący i przysługujący konkretnemu podmiotowi interes prawny w dacie podejmowania uchwały (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 4 listopada 2003 r. sygn. akt SK 30/02, opubl. OTK-A 2003 Nr 8, poz. 4). Strona skarżąca nie wykazała związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków a kwestionowaną uchwałą, skutkującego naruszeniem interesu prawnego wnoszącej skargę, a przy tym zaskarżona uchwała jest tego rodzaju, że nie kształtuje sytuacji prawnej strony skarżącej, nie ma mocy wiążącej w kwestii relokacji imigrantów nielegalnie przekraczających granicę państwa.W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 p.p.s.a. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.Orzeczenia sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu niniejszego postanowienia są dostępne w Internecie na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.Orzeczenia sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu niniejszego postanowienia są dostępne w Internecie na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.