Wyrok - III SAB/Gd 207/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - z dnia 11 czerwca 2026
Teza
Stwierdzono bezczynność postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł (sprawozdawca), Asesor sądowy WSA Adam Osik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi Fundacji "I." z siedzibą w W. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Słupsku w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że Prezes Sądu Okręgowego w Słupsku dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosStwierdzono bezczynność postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł (sprawozdawca), Asesor sądowy WSA Adam Osik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi Fundacji "I." z siedzibą w W. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Słupsku w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że Prezes Sądu Okręgowego w Słupsku dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wnios
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
zasądzono świadczenie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
11 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Przewodniczący
Adam Osik
Podstawa prawna
art. 37
kpa
art. 35
kpa
art. 36
kpa
art. 63
kpa
art. 64
kpa
art. 134
ppsa
art. 149
ppsa
art. 53
ppsa
Pokaż pozostałe podstawy prawne (2)
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono bezczynność postępowania
UZASADNIENIE
Fundacja "I." z siedzibą w W. (dalej także jako: "Fundacja") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Słupsku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skargę, w imieniu Fundacji, podpisał Prezes Zarządu - F. S.W skardze zawarto wniosek o: zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku Fundacji z dnia 1 listopada 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; stwierdzenie, że organ dopuścił się w rozpoznaniu wniosku Fundacji bezczynności, która nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zasądzenie od organu na rzecz Fundacji zwrotu kosztów postępowania.W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w dniu 1 listopada 2025 r. Fundacja wystosowała do organu, za pośrednictwem platformy ePUAP, wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wskazania mnożnika dodatku funkcyjnego pobieranego przez prezesa oraz wiceprezesów sądu.Organ, w odpowiedzi na wniosek, przesłał w dniu 7 listopada 2025 r. do Fundacji wezwanie do uzupełnienia wniosku poprzez uprawdopodobnienie faktu, że osoba fizyczna widniejąca we wniosku jest uprawniona do reprezentowania osoby prawnej będącej wnioskodawcą w sprawie zgodnie z właściwymi zapisami statutowymi.Do dnia wniesienia skargi Fundacja nie otrzymał od organu żadnej innej korespondencji w przedmiocie wniosku z dnia 1 listopada 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej.Zdaniem Fundacji, wniosek z dnia 1 listopada 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej został podpisany podpisem kwalifikowanym osoby uprawnionej do składania oświadczeń woli w imieniu Fundacji, a ustalenie tego faktu możliwe było na podstawie samej treści wniosku oraz informacji dostępnych w Krajowym Rejestrze Sądowym.Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 902; zwana dalej jako: "u.d.i.p.") nie przewiduje jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej, poza utrwaleniem go w formie pisemnej. Wynika to z braku konieczności pełnego zidentyfikowania wnioskodawcy, który żądając informacji publicznej, nie musi wykazać się jakimkolwiek uzasadniającym to interesem faktycznym lub prawnym. Wniosek składany w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie musi zatem odpowiadać żadnym szczególnym wymogom formalnym. Nie stanowi on podania w rozumieniu art. 63 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, gdyż na tym etapie postępowania nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Minimalne wymogi odnośnie do takiego wniosku muszą obejmować jasne sformułowanie, z którego wynika, co jest przedmiotem żądania udostępnienia informacji publicznej, niezbędne jest bowiem wykazanie, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej. Informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku, co uzasadnia przyjęcie, iż postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest odformalizowane i uproszczone. Do wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie trzeba także załączać dokumentów wykazującym umocowanie do reprezentacji osoby prawnej, jeżeli organ nie ma zamiaru wydawać decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Jedynym wymogiem stawianym wnioskowi o udostępnienie informacji publicznej jest utrwalenie go w formie pisemnej, a ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych nakazuje za wniosek pisemny uznawać również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną i to nawet wówczas, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny.W postępowaniu z wniosku o udostępnienie informacji publicznej przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej. W niniejszej sprawie organ nie wskazywał jednak, aby miał zamiast wydania jakiejkolwiek decyzji.Konkludując, Fundacja stoi na stanowisku, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku wystosowane przez organ nie znajdowało oparcia w przepisach ustawy o dostępie do informacji, jak również w stanie faktycznym sprawy (wniosek został opatrzony podpisem osoby uprawnionej do reprezentowania Fundacji).W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego w Słupsku wniósło uwzględnienie skargi w całości oraz umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Organ poinformował, że żądana informacja publiczna została udostępniona Fundacji w dniu 9 kwietnia 2026 r.Zdaniem organu, jego działanie - polegające na wezwaniu osoby składającej wniosek o udostępnienie informacji publicznej do uprawdopodobnienia umocowania do działania w imieniu Fundacji - było działaniem, które miało na celu wyjaśnić, kto jest rzeczywistym wnioskodawcą. Nie jest jego rolą, jak zostało to podniesione w skardze, samodzielne ustalanie na podstawie informacji w Krajowym Rejestrze Sądowym, kto jest faktycznym autorem wniosku o udostępnienie informacji publicznej, bądź jakiekolwiek inne określanie tego, w zamian za wnioskodawcę. Winna być to kwestia nie budząca wątpliwości już w chwili złożenia wniosku. Organ nadmienił przy tym, że fakt wysłania wezwania z dnia 7 listopada 2025 r. przeczy stwierdzeniu, że dopuścił się w rozpoznaniu wniosku Fundacji bezczynności.Uzasadniając wniosek o umorzenie postępowania organ wskazał, że - po nadesłaniu skargi na bezczynność w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej i załączonych do niej dokumentów (aktualnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego uprawdopodobniającego fakt, że osoba fizyczna, tj. F. S., który złożył podpis pod skargą, a uprzednio pod wnioskiem, jest uprawniony do właściwego reprezentowania Fundacji) - przekazał Fundacji żądaną informację.W związku z tym, zdaniem organu, przyczyna skargi ustała, bowiem wnioskowana informacja została udostępniona.W piśmie procesowym z dnia 30 kwietnia 2026 r. Fundacja podtrzymała skargę.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie.Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") orzeka w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9).Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a.Stosownie do art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1).Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1b). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Zgodnie zaś z § 2 omawianego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.Orzekając w tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga podlega uwzględnieniu.W niniejszej sprawie Fundacja zarzuca Prezesowi Sądu Okręgowego w Słupsku bezczynność w sprawie udzielenia informacji publicznej.Fundacja domagała się udostępnienia informacji publicznej w trybie przewidzianym przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Treść żądanej informacji została przytoczona na początku niniejszego uzasadnienia.Przedmiotowa ustawa, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, normuje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz co ważne, procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Natomiast pojęcie bezczynności zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2025 r., poz. 1691 z ze zm., dalej - "k.p.a.") przez wskazanie, że jest to stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy organ administracji publicznej nie podjął w przewidzianym terminie żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności (zob. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el.). W postępowaniu toczącym się na podstawie u.d.i.p. nie stosuje się przepisów k.p.a., z wyjątkiem, o którym mowa w art. 16 ust. 2 u.d.i.p., wobec czego przed wniesieniem skargi nie ma obowiązku wyczerpania trybu przewidzianego w art. 53 § 2b p.p.s.a., a zatem nie zachodziła konieczność wniesienia ponaglenia, o którym mowa w art. 37 k.p.a.Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.).Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w myśl art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., następuje w drodze decyzji administracyjnej.Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami u.d.i.p. polega przede wszystkim na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, niejasnej, czy niewiarygodnej, oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, ponadto nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji lub też, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej.Poza sporem było w niniejszej sprawie, że Prezes Sądu Okręgowego w Słupsku jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej oraz że żądana przez Fundację informacja taki charakter miała. Bezsporne było również, że organ w ustawowym terminie nie udzielił wnioskodawcy żądanej informacji publicznej.Fundacja wniosek o udzielenie informacji publicznej złożyła w dniu 1 listopada 2025 r., zaś organ odpowiedzi udzielił dopiero po wniesieniu skargi, a mianowicie pismem z dnia 9 kwietnia 2026 r., udostępniając żądane informacje. Nie było w sprawie kwestionowane, że organ pismem z dnia 7 listopada 2025 r. wezwał Fundację do uzupełnienia braku złożonego wniosku poprzez uprawdopodobnienie faktu, że osoba fizyczna widniejąca we wniosku jest uprawniona do reprezentowania osoby prawnej będącej wnioskodawcą w sprawie zgodnie z właściwymi zapisami statutowymi. Fundacja nie odpowiedziała na powyższe wezwanie, natomiast w dniu 26 marca 2026 r. wniosła skargę na bezczynność, do której został dołączony aktualny odpis Krajowego Rejestru Sądowego. Ponieważ, w ocenie Prezesa Sądu Okręgowego w Słupsku, odpis ten uprawdopodobnił fakt, że osoba fizyczna (F. S., który złożył podpis pod skargą, a uprzednio pod wnioskiem), jest uprawniona do właściwego reprezentowania Fundacji, przekazał żądaną informację.W tym aspekcie sprawy trzeba wskazać, że postępowanie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym. W ustawie o dostępie do informacji publicznej nie ma bowiem wskazania jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku (poza utrwaleniem w formie pisemnej). Ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych nakazuje zaś za wniosek pisemny uznawać również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną i to nawet wówczas, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny (por. wyrok NSA z dnia 16 marca 2009 r., I OSK 1277/08). Nadto, wniosek składany w trybie tej ustawy nie stanowi podania w rozumieniu art. 63 k.p.a., gdyż na tym etapie postępowania nie stosuje się przepisów tej ustawy. Tylko w sytuacji wydania decyzji administracyjnej (o odmowie udostępnienia informacji publicznej, o umorzeniu postępowania), braki wniosku o udostępnienie informacji publicznej w zakresie danych osobowych i adresowych, podpisu wnioskodawcy powinny być usuwane w postępowaniu naprawczym, regulowanym w art. 64 § 2 k.p.a. (por. wyroki NSA: z dnia 18 stycznia 2019 r., I OSK 1742/18; z dnia 16 października 2018 r., I OSK 2621/16; z dnia 29 kwietnia 2020 r., I OSK 3085/19; z dnia 22 marca 2018 r., I OSK 2399/16). Minimalne wymogi wniosku o udostępnienie informacji publicznej obejmują jasne sformułowanie żądania oraz wskazanie adresata (choćby poprzez podanie adresu e-mail). We wniosku z dnia 1 listopada 2025 r. zostało jednoznacznie określone żądanie (informacje objęte wnioskiem) oraz adresat (Fundacja "I." w W). Można dodać, że z wezwania z dnia 7 listopada 2025 r. nie wynika, aby organ zamierzał wydać decyzję administracyjną o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Brak było zatem podstaw do wzywania Fundacji do usunięcia braku wniosku. Jak podniósł WSA w Opolu w wyroku z dnia 6 czerwca 2016r., w sprawie II SAB/Op 29/16, kwestia podmiotowości prawa do informacji publicznej uregulowana została w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. (z zastrzeżeniem art. 5), zgodnie z którym prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu. Wobec tego badanie kwestii, kto złożył wniosek i w czyim nastąpiło to imieniu, jest czynnością zbędną. Jest to okoliczność bez jakiegokolwiek znaczenia prawnego dla sprawy oraz nie jest to fakt prawotwórczy na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznejZatem skoro w dacie wniesienia skargi, organ pozostawał w bezczynności w załatwieniu wniosku Fundacji (nie udzielił wnioskowanej informacji), Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, o czym orzeczono na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (punkt pierwszy sentencji wyroku).Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość kwalifikowaną, kiedy zachowanie organu posiadałoby pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie. Ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, pozostawiając dokonanie kwalifikacji w tym zakresie uznaniu sądu orzekającego, opierającemu się na analizie całokształtu okoliczności sprawy. Zakwalifikowanie bezczynności jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa będzie więc zasadne, gdy stan bezczynności jest oczywisty, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. Z taką sytuacją, zdaniem Sądu, nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W tym zakresie uwzględnić należało fakt, że organ nie pozostawił wniosku bez odpowiedzi, wezwał Fundację do uzupełnienia jego braków i ostatecznie rozpoznał wniosek. Co prawda, organ udostępnił wnioskowaną informację publiczną dopiero po wniesieniu skargi, to jednak nie można uznać, aby zachowanie się organu stanowiło przejaw uporczywości w braku udzielenia informacji lub złej woli.O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w punkcie drugim sentencji wyroku.Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).