Postanowienie - I OSK 731/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 11 czerwca 2026
Teza
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku J. S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2026 r. sygn. akt IV SA/Wr 413/25 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 28 kwietnia 20Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku J. S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2026 r. sygn. akt IV SA/Wr 413/25 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 28 kwietnia 20
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
odrzucono wniosek
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
wnioskodawca / wnioskodawczyni
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
11 czerwca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Elżbieta Kremer
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 14 stycznia 2026 r. sygn. akt IV SA/Wr 413/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 28 kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie uznania świadczenia pielęgnacyjnego za nienależnie pobrane i zobowiązania do jego zwrotu.Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła J. S. Jednocześnie skarżąca kasacyjnie, na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 193 P.p.s.a., wystąpiła z wnioskiem "o wstrzymanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wykonania zaskarżonego wyroku w całości i poprzedzającej go decyzji do czasu prawomocnego rozpoznania przedmiotowej sprawy z powodu prawdopodobieństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków".Wnioskodawczyni podkreśliła, że obecnie - z uwagi na wiek oraz sprawowanie opieki nad niepełnosprawną córką - utrzymuje się ze świadczeń społecznych. Wykonanie wobec skarżącej zaskarżonej decyzji pociągnęłoby zatem za sobą nieodwracalne skutki i wpłynęło na funkcjonowanie skarżącej i całej jej rodziny. W ocenie strony, ze względu na wielkość grożącej skarżącej szkody, a także nieodwracalność skutków, które spowodowałaby egzekucja kwoty 42.237,30 zł, a z którymi skarżąca zmagałaby się prawdopodobnie do końca swojego życia, wniosek o wstrzymanie w całości wykonania zaskarżonego wyroku i zaskarżonej decyzji jest konieczny i uzasadniony. Za uwzględnieniem przedmiotowego wniosku przemawia również wiek oraz sytuacja majątkowa i osobista skarżącej, która ma ponad 82 lata i opiekuje się niepełnosprawną córką, z którego to powodu zostało jej przyznane przedmiotowe świadczenie.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", nie przewidziano generalnej możliwości wstrzymywania wykonania nieprawomocnych orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych. Ustawa ta przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego wyroku sądu administracyjnego jedynie w ściśle określonych przypadkach, np. w związku z wniesieniem skargi o wznowienie postępowania (por. art. 284 P.p.s.a.). Należy przy tym zaznaczyć, że wstrzymanie wykonania wyroku podlegającego zaskarżeniu jest zbyteczne ze względu na charakter prawny skargi kasacyjnej, która jest środkiem suspensywnym (jej wniesienie wstrzymuje uprawomocnienie się zaskarżonego orzeczenia). Wnioskując a contrario z art. 170 P.p.s.a., stwierdzić trzeba, że orzeczenie, które nie ma przymiotu prawomocności nie ma mocy wiążącej, a tym samym nie wywiera skutków prawnych. Wniosek ten wspiera treść działu VIII ustawy, regulującego wykonywanie orzeczeń sądowych, w tym przede wszystkim art. 286 § 1 P.p.s.a., jak i art. 196 P.p.s.a., przewidujący możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia, a nieposiadający odpowiednika w rozdziale 1 działu IV, dotyczącym skargi kasacyjnej.Ponadto, podstawą wstrzymania wykonania zaskarżonego wyroku nie może być przepis art. 61 § 3 P.p.s.a., z treści którego wynika jednoznacznie, że odnosi się on wyłącznie do aktów lub czynności wydanych przez organy administracji publicznej i nie dotyczy wyroków sądów administracyjnych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2016 r. sygn. akt II OSK 375/16, z dnia 19 maja 2016 r. sygn. akt I FSK 1431/14 oraz z dnia 30 września 2025 r. sygn. akt I FSK 1227/25).Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 i art. 193 P.p.s.a., odrzucił wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2026 r. jako niedopuszczalny.Odnosząc się natomiast do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 28 kwietnia 2025 r., utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza M. z dnia 10 marca 2025 r., orzekającej o uznaniu świadczenia pielęgnacyjnego wypłaconego J. S. za okres od dnia 3 stycznia 2024 r. do dnia 28 lutego 2025 r. w łącznej kwocie 42.237,30 zł za świadczenie nienależnie pobrane i zobowiązaniu do zwrotu tej kwoty, wyjaśnić należy, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie.Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., który na podstawie art. 193 tej ustawy ma zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.Z powołanych przepisów wynika zatem, że sąd może wstrzymać wykonanie aktu, jeżeli stwierdzi zajście jednej z dwóch przesłanek: niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwa powstania trudnych do odwrócenia skutków. Jednocześnie należy podkreślić, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, ponieważ ciężar uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń. Wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami. W tym celu wnioskodawca winien tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by sąd mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. Okoliczności wskazane we wniosku muszą mieć przy tym charakter konkretny i zindywidualizowany. Nie chodzi zatem o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2024 r. sygn. akt I OSK 3060/23 oraz z dnia 5 lutego 2026 r. sygn. akt I OSK 50/26).Mając na uwadze powyższe rozważania zauważyć trzeba, że zawarty w skardze kasacyjnej wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zawiera jedynie ogólnikowe twierdzenia, które nie mogą stanowić skutecznej podstawy do wstrzymania wykonania kwestionowanego aktu. Skarżąca nie wykazała bowiem w sposób dostateczny, że przesłanki dla zastosowania ochrony tymczasowej zostały spełnione. Nie zostały bowiem poparte konkretnymi okolicznościami twierdzenia, że brak wstrzymania wykonania decyzji, z uwagi na wysokość ustalonej kwoty świadczenia nienależnie pobranego i zobowiązaniu do jej zwrotu, narazi stronę na znaczną szkodę i stanowić będzie nadmierne obciążenie, godząc w możliwości codziennego funkcjonowania skarżącej. Na tę okoliczność nie przedstawiono dodatkowych informacji ani nie złożono dokumentów pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest zasadne, w tym dokumentów dotyczących aktualnej sytuacji finansowej i rodzinnej J. S. W sytuacji gdy skarżąca dąży do wykazania, że w jej przypadku może dojść do wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków poprzez wykonanie decyzji, to dla oceny, czy rzeczywiście w okolicznościach niniejszej sprawy było to prawdopodobne, konieczne stało się odniesienie kwoty objętej zaskarżoną decyzją do obecnego stanu majątkowego strony, popartego konkretnymi danymi, tj. między innymi informacjami o oszczędnościach, wydatkach, posiadanym majątku i uprawdopodobnienie tego stanu dokumentami źródłowymi. Brak tego rodzaju argumentacji - w postępowaniu wywołanym wnioskiem o wstrzymanie zaskarżonego aktu oznacza, że skarżąca kasacyjnie nie uprawdopodobniła wystąpienia przesłanek przewidzianych w art. 61 § 3 P.p.s.a.Podkreślenia wymaga, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Konieczność zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego i związane z tym uszczuplenie majątku strony są zwykłym następstwem takiej decyzji, zaś obowiązkiem skarżącej, reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, było uprawdopodobnienie, że na skutek zwrotu grozi jej szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku realizacji zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Same twierdzenia, że wykonanie decyzji pociągnęłoby za sobą nieodwracalne skutki i wpłynęło na funkcjonowanie rodziny skarżącej z uwagi na jej podeszły wiek, sprawowanie opieki nad niepełnosprawną córką oraz utrzymywanie się ze świadczeń społecznych, bez zobrazowania aktualnej, pełnej sytuacji majątkowej rodziny, nie pozwala na uprawdopodobnienie wystąpienia którejkolwiek z przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a.Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a., orzekł w pkt 2 postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.., orzekł w pkt 2 postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.