Postanowienie - I GZ 224/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 11 czerwca 2026
Teza
Oddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 2789/25 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 2 lipca 2025 r. nr 647/2025 w przedmiocie umorzenia należności z tytułu zwrotu refundacji postanawia: oddalić zażalenieOddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 2789/25 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 2 lipca 2025 r. nr 647/2025 w przedmiocie umorzenia należności z tytułu zwrotu refundacji postanawia: oddalić zażalenie
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
nieustalone
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
11 czerwca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Tomasz Smoleń
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 listopada 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 2789/25, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143; dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę A. C. (skarżąca) na decyzję Wojewody Mazowieckiego (organ, Wojewoda) z dnia 2 lipca 2025 r., nr 647/2025 w przedmiocie umorzenia należności z tytułu zwrotu refundacji.W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że ww. skarga podlegała odrzuceniu, albowiem została złożona po terminie, określonym w art. 53 § 1 p.p.s.a.Sąd wyjaśnił, że zaskarżona decyzja Wojewody z dnia 2 lipca 2025 r., nr 647/2025 została wysłana, zgodnie z art. 39 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualnie: t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1691; dalej: k.p.a.) z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej.WSA w Warszawie wskazał, że w myśl § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Aktywów Państwowych z dnia 9 sierpnia 2021 r. w sprawie realizacji publicznej usługi hybrydowej w obrocie krajowym (aktualnie: t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1503; dalej: rozporządzenie), dokument elektroniczny potwierdzający odbiór przesyłki listowej rejestrowanej w ramach publicznej usługi hybrydowej jest wytwarzany automatycznie w systemie operatora wyznaczonego w postaci pliku XML i niezwłocznie udostępniany nadawcy w jego skrzynce doręczeń.Sąd I instancji stwierdził, iż z przesłanego pliku XML wynika, że decyzja została doręczona w dniu 23 lipca 2025 r. Nieprofesjonalny pełnomocnik organu do pisma załączył plik XML będący potwierdzeniem odbioru zaskarżonej decyzji (k. 61 akt sądowych). W związku z powyższym termin na wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie upływał 22 sierpnia 2025 r. Skarżąca, mimo prawidłowego pouczenia zawartego ww. decyzji co do terminu wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skargę nadała dopiero 25 sierpnia 2025 r. (k. 45 akt sądowych), a zatem po terminie.Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie:1. art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie bez uprzedniego, rzetelnego zbadania okoliczności sprawy, w szczególności w sytuacji, gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny podejmował dalsze czynności procesowe po wniesieniu skargi;2. art. 45 ust. 1 Konstytucji RP (t.j. Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483; dalej: Konstytucja RP) poprzez nieproporcjonalne ograniczenie prawa do sądu, polegające na formalnym odrzuceniu skargi bez zapewnienia stronie realnej możliwości obrony jej praw;3. art. 2 Konstytucji RP (zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa) poprzez wytworzenie u strony usprawiedliwionego przekonania, że postępowanie sądowo-administracyjne jest w toku, a następnie odrzucenie skargi z przyczyn formalnych;4. art. 246 § 1 oraz art. 258 § 1 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia pełnomocnika z urzędu;5. zasady rzetelnego postępowania sądowego poprzez pominięcie stanu zdrowia strony oraz jej faktycznych możliwości samodzielnego działania w postępowaniu sądowo - administracyjnym.W uzasadnieniu skarżąca podniosła: "Bezsporne jest, że skarga została wniesiona po upływie trzydziestodniowego terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a. Okoliczność ta nie może jednak prowadzić do automatycznego odrzucenia skargi w sytuacji, gdy sposób procedowania sądu I instancji narusza podstawowe standardy rzetelnego postępowania oraz konstytucyjne prawo strony do sądu (...)".Skarżąca dodała m.in., że mieszka na obszarze wiejskim, z dużą odległością do najbliższego miasta w którym znajduje się placówka pocztowa i bardzo ograniczonymi środkami komunikacji. W drugiej połowie sierpnia 2025 r. placówka pocztowa skróciła godziny urzędowania, a ta informacja nie została formalnie nigdzie zgłoszona. Udając się zatem na pocztę w dniu 22 sierpnia 2025 r. (był to piątek) w godzinach popołudniowych okazało się, że placówka pocztowa jest zamknięta ze względu na skrócony czas pracy. Skarżąca stwierdziła, że nie miała możliwości nadać korespondencji w tym dniu żadną inną formą. Nadała ją w najbliższy dzień roboczy w poniedziałek, a był to już 25 sierpnia 2025 r. Wyjaśniła również, że po wniesieniu skargi, wraz z którą złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie rozpoznał tego wniosku w żadnej formie procesowej. Stan jej zdrowia utrudnia samodzielne prowadzenie sprawy.Zażalenie zostało uzupełnione przez skarżącą pismem procesowym z dnia 5 lutego 2026 r. W załączeniu skarżąca przedłożyła kserokopię postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2026 r., sygn. akt V SPP/Wa 260/25 o zwolnieniu skarżącej od kosztów sądowych (pkt 1); odmowie ustanowienia pełnomocnika z urzędu (pkt 2).Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.Stosownie do art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. W przypadku wniesienia jej po tym terminie, Sąd odrzuca skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.Przepis § 6 rozporządzenia wskazuje, że dokument elektroniczny potwierdzający odbiór przesyłki listowej rejestrowanej w ramach publicznej usługi hybrydowej jest wytwarzany automatycznie w systemie operatora wyznaczonego w postaci pliku XML i niezwłocznie udostępniany nadawcy w jego skrzynce doręczeń. Ten dokument elektroniczny, zawiera w szczególności informacje o:1) dacie doręczenia, zawiadomienia o próbie doręczenia albo odmowy przyjęcia przesyłki rejestrowanej oraz2) danych adresata przesyłki rejestrowanej, a w przypadku gdy przesyłka rejestrowana została odebrana przez inną uprawnioną osobę, również danych tej osoby obejmujących jej imię, nazwisko oraz określenie jej związku z adresatem.W niniejszej sprawie, co wynika z dokumentu elektronicznego potwierdzającego odbiór przesyłki listowej rejestrowanej w ramach publicznej usługi hybrydowej w postaci pliku XML, przesyłka organu zawierająca zaskarżoną decyzję, adresowana do skarżącej została doręczona skarżącej w dniu 23 lipca 2025 r.Od tego dnia rozpoczął swój bieg trzydziestodniowy termin na wniesienie skargi, który upłynął w dniu 22 sierpnia 2025 r.W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji słusznie uznał, że skarga nadana w dniu 25 sierpnia 2025 r. została wniesiona po terminie określonym w art. 53 § 1 p.p.s.a., a zatem zasadnie podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.Ponadto kwestii przekroczenia terminu do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie kwestionuje również sama skarżąca, stwierdzając m.in.: "Bezsporne jest, że skarga została wniesiona po upływie trzydziestodniowego terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a.(...)".Wyjaśnić należy, że przy rozpoznawaniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi badana jest jedynie obiektywna okoliczność, czy termin do wniesienia skargi został zachowany, czy nie. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest wyłącznie postanowienie o odrzuceniu skargi, w której Naczelny Sąd Administracyjny jedynie bada, czy przesłanki, na podstawie których oparto to rozstrzygnięcie zostały prawidłowo zastosowane w stanie faktycznym sprawy. Nie może natomiast uwzględniać w niniejszym postępowaniu tego, czy strona miała wpływ na powstałe naruszenie, czy też dochowanie terminu uniemożliwiły okoliczności od niej niezależne.Odnosząc się do argumentów powołanych w uzasadnieniu zażaleniu wskazać należy, że okoliczności zmierzające do wykazania braku winy po stronie skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, nie mogą być analizowane w niniejszym postępowaniu, w którym Naczelny Sąd Administracyjny bada jedynie czy istniały podstawy do odrzucenia skargi. Argumenty te mogłyby ewentualnie zostać podniesione we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.., orzekł jak w sentencji.