Wyrok - III SAB/Gd 155/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - z dnia 11 czerwca 2026
Teza
Zobowiązano do podjęcia czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Asesor sądowy WSA Adam Osik (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Stowarzyszenie [...] z siedzibą w W. do załatwienia wniosku M. S. z dnia 18 grudnia 2025 r. w przedmZobowiązano do podjęcia czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Asesor sądowy WSA Adam Osik (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Stowarzyszenie [...] z siedzibą w W. do załatwienia wniosku M. S. z dnia 18 grudnia 2025 r. w przedm
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
zasądzono świadczenie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna
samorząd terytorialny
Role w sprawie
Skarb Państwa
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
11 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Przewodniczący
Adam Osik
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Zobowiązano do podjęcia czynności
UZASADNIENIE
W dniu 18 grudnia 2025 r. M. S. wniósł do Stowarzyszenia [...] w W. o udostępnienie na podstawie art. 10 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm.) – dalej jako: "u.d.i.p." informacji publicznej dotyczącej działalności Stowarzyszenia jako jednostki wykonującej zadania publiczne i dysponującej środkami publicznymi, żądając udostępnienia pełnych rocznych sprawozdań finansowych składanych przez Stowarzyszenie do Krajowej Administracji Skarbowej, obejmujących: 1. Bilans, 2. Rachunek zysków i strat, 3. Informację dodatkowa do sprawozdania finansowego, 4. Uchwały właściwych organów Stowarzyszenia dotyczące: a) zatwierdzenia sprawozdania finansowego, b) przeznaczenia wyniku finansowego (nadwyżki/straty). Wniosek dotyczył dokumentów za lata 2022, 2023, 2024.W odpowiedzi na wniosek pismem z dnia 1 stycznia 2026 r. Stowarzyszenie udzieliło wnioskodawcy odpowiedzi i odmówiło skarżącemu wydania żądanych informacji. Wskazano, że informacje nie tylko muszą posiadać status informacji publicznej, ale ich żądanie musi być podyktowane interesem publicznym. Z uwagi zaś, że wnioskodawca pozostaje w konflikcie ze Stowarzyszeniem, składany wniosek stanowi nadużycie prawa i nie może zostać realizowany, albowiem istnieje ryzyko rozpowszechnienia informacji nieprawdziwych.W dniu 9 lutego 2026 r. M. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Stowarzyszenia [...] w W. w zakresie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając naruszenie:1. art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji;2. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez jego niezastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek;3. art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.wnosząc o: stwierdzenie bezczynności organu, zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że wniosek skarżącego obejmował informacje, które nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, a nawet jeżeli uznać by, że część z tych informacji posiada publiczny charakter to ze względu na konieczność ich przetworzenia ich udostępnienie wymagałoby wystąpienia szczególnego interesu publicznego w ich udostępnianiu. Stowarzyszeniu nie można zarzucić bezczynności, gdyż w wymaganym ustawowo terminie Skarżący otrzymał odpowiedź na złożony wniosek. Zakres dokumentów żądanych przez skarżącego wykracza poza zakres informacji dotyczących majątku Stowarzyszenia jako takiego.Choć Stowarzyszenie jest podmiotem utworzonym w trybie art. 84 ustawy o samorządzie gminnym, to stanowi podmiot o charakterze dobrowolnym, samorządnym i społecznym, a jego cele pozostają niezarobkowe. Wniosek skarżącego dotyczy udostępnienia informacji, które w przypadku przedsiębiorców wpisanych do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego są jawne. W przypadku stowarzyszeń dokumenty te nie są nigdzie publikowane, a w ordynacji podatkowej wskazano je na liście dokumentów objętych tajemnicę skarbową. Osoby, którym udostępniono tego rodzaju informacje są zobowiązane do utrzymania ich w tajemnicy.Dodatkowo do celów Stowarzyszenia należy wykonywanie zadań w zakresie ochrony zdrowia w dziedzinie psychiatrii i leczenia uzależnień, zadania ochrony zdrowia wykonywane w rodzaju ambulatoryjnych świadczeń zdrowotnych w zakresie diagnostyki, leczenia i profilaktyki kierowane do osób uzależnionych od alkoholu i członków ich rodzin oraz działalność informacyjna i szkoleniowa w zakresie rozwiązywania problemów alkoholowych. Ponieważ Stowarzyszenie działa w obszarze zdrowia w dziedzinie psychiatrii i leczenia uzależnień jakiekolwiek informacje o funkcjonowaniu Stowarzyszenia mogą naruszać dobrostan pacjentów. Co do zasady procesy terapeutyczne powinny być prowadzone w oparciu o zasadę neutralności, obiektywizmu i profesjonalnego dystansu. Upowszechnienie wiedzy na temat podmiotu lub osoby prowadzącej terapię może negatywnie wpłynąć na przebieg leczenia i zdestabilizować prowadzone procesy.Ustawa o zdrowiu psychicznym wskazuje, że "zdrowie psychiczne jest fundamentalnym dobrem osobistym człowieka, a ochrona praw osób z zaburzeniami psychicznymi należy do obowiązków państwa". Ze względu na przedmiot działalności stowarzyszenia udostępnienie żądanych informacji mogłoby godzić w powyższe dobra i narazić pacjentów Stowarzyszenia na uszczerbek. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.Stowarzyszenie wskazuje, że nawet jeżeliby uznać, że część wnioskowanych przez skarżącego informacji podlega udostępnieniu jako informacji o charakterze publicznym, to nie jest możliwe ich udostępnienie w pełnej, niezmienionej formie. Przed ich udostępnieniem konieczne byłoby przetworzenie posiadanych informacji, tj. wykonanie dodatkowych czynności w postaci opracowania istniejących dokumentów i wyszukania w nich danych, które potencjalnie mogłyby stanowić informację publiczną. Dopiero po ich wyszukaniu oraz skonkretyzowanej analizie każdego z wnioskowanych dokumentów należałoby wyodrębnić dane stanowiące informację publiczną (o ile takie dane zostałyby zidentyfikowane) i tylko takie dane podlegałyby udostępnieniu. W konsekwencji żądana informacja stanowiłaby informację przetworzoną, której udostępnienie wymaga wykazania szczególnie istotnego interesu społecznego. Skarżący nie wykazał takiego interesu.Nadto organ wskazał, że skarga na bezczynność może zostać złożona, jeżeli skarżący uprzednio złożył ponaglenie w sprawie, a także dodał, że nie jest organem władzy publicznej, a zatem jako podmiot niepubliczny nie może wydawać decyzji administracyjnych. W niniejszej sprawie Stowarzyszenie poinformowało o odmowie udostępnienia informacji oraz o przyczynach tej odmowy w formie analogicznej do tej, w jakiej otrzymało wniosek, tj. za pośrednictwem poczty elektronicznej. Mając na uwadze, że Stowarzyszenie nie jest organem władzy publicznej, taką formę reakcji należy uznać za odpowiednią i wystarczającą. Dodatkowo Stowarzyszenie nigdy nie otrzymało od skarżącego wniosku, który spełniałby wymogi o jakich mowa w art. 14 § 1a k.p.a., stąd tym bardziej brak podstaw do wydania decyzji w zakreślonym przedmiocie.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie.Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Ponadto sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).Oceniając w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi, w kontekście treści art. 21 u.d.i.p., który przewiduje zastosowanie przy rozpatrywaniu skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej przepisów p.p.s.a., należy wskazać, że wymóg wniesienia ponaglenia, o którym mowa w art. 53 § 2b p.p.s.a. nie znajduje zastosowania do spraw ze skarg na bezczynność w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. Ponaglenie stanowi środek prawny na drodze administracyjnej, a sprawa z wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie stanowi typowej sprawy administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 2433/18). Mając powyższe na uwadze skarga była dopuszczalna i podlegała rozpoznaniu.W rozpoznawanej sprawie skarżący domagał się udostępnienia informacji publicznej w trybie przewidzianym przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej.Zgodnie z art. 84 ustawy o samorządzie gminnym w celu wspierania idei samorządu terytorialnego oraz obrony wspólnych interesów, gminy mogą tworzyć stowarzyszenia, w tym również z powiatami i województwami; organizację, zadania oraz tryb pracy stowarzyszenia określa jego statut; do stowarzyszeń gmin stosuje się odpowiednio przepisy Prawa o stowarzyszeniach, z tym że dla założenia stowarzyszenia wymaganych jest co najmniej 3 założycieli. Skoro Stowarzyszenie [...] w W. zostało utworzone przez Miasta i Gminy powiatu [...] i jak to wynikało z odpowiedzi na skargę wykonuje w ich imieniu zadania publiczne w zakresie ochrony zdrowia w dziedzinie psychiatrii i leczenia uzależnień należało uznać, że Stowarzyszenie jest podmiotem reprezentującym inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym. Jeżeli bowiem Gminy i Miasta powiatu [...] założyły Stowarzyszenie, to jego majątek pochodzi z majątku członków założycieli Stowarzyszenia. Z tych względów należało uznać, że Stowarzyszenie [...] w W. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej.Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ (podmiot zobowiązany) będąc właściwym w sprawie i zobligowanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminach określonych w ustawie i w konsekwencji pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy czy jak w przedmiotowym przypadku wniosku strony. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny czy czynność nie została podjęta, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa. Przedmiotem sądowej kontroli prowadzonej wskutek skargi na bezczynność nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Celem skargi na bezczynność organu jest więc zwalczanie braku działania organu w załatwieniu sprawy i doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności wynikającej z przepisów prawa.Stwierdzić należy, że bezczynność podmiotu obowiązanego do udostępniania informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku o udzielenie tej informacji podmiot taki: nie udostępnia informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.); nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), albo po trzecie - nie powiadamia pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).Skargę na bezczynność organu w postępowaniu o udzielenie informacji publicznej można złożyć nie tylko wobec "milczenia" organu, ale również w sytuacji, w której powstał spór między wnioskodawcą a adresatem wniosku, co do charakteru żądanej informacji oraz obowiązku jej udostępnienia. Tym samym sąd administracyjny, do którego trafiła skarga na bezczynność pełni rolę arbitra, który ma przede wszystkim przesądzić czy wnioskodawca żąda informacji, o której mowa w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. czy ustawa ta znajduje zastosowanie. Skarga na bezczynność w tego rodzaju sprawach chroni wnioskodawcę przed arbitralną decyzją organu, która uniemożliwia uzyskanie żądanej informacji (wyroki NSA z 7 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 592/10; z 6 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1510/11).Ponadto zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Rozszerzenie tej definicji zawiera art. 6 u.d.i.p. zawierając katalog informacji, które należy kwalifikować jako informację publiczną, która co do zasady podlega udostępnieniu. Nie jest to katalog zamknięty, gdyż wszelkie informacje spełniające cechy wskazanej już definicji winny być traktowane jako informacja publiczna. Istotne jest także, że informacja publiczna odnosi się do określonych faktów, obiektywnie istniejącym stanie rzeczy. Nie mieszczą się w tym pojęciu opinie czy oceny, wniosek o udzielenie informacji nie może też zmierzać do inicjowania działań. W trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie jest też możliwe domaganie się od organu wytłumaczenia podjętych działań czy zaniechań, a tym bardziej wyjaśnienie motywów działania innych organów (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 9 maja 2024 r., sygn. akt II SAB/Ol 37/24). W pojęciu informacji publicznej nie będą się mieściły informacje o zamierzeniach, jeśli nie zostały one utrwalone w jakiejkolwiek formie. Zatem pytania dotyczące ewentualnych planów czy zamierzeń przybiorą cechy informacji, jeśli mają umocowanie w dokumentach lub innych utrwalonych nośnikach.Prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, a wykonanie tego prawa nie wymaga wykazania interesu prawnego lub faktycznego (art. 2 ust. 1-2 u.d.i.p.).Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1-2 u.d.i.p.).Zgodnie z art. 14 ust. 1 i 2 u.d.i.p. udostępnianie informacji na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się.Stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że:1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni;2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji.Wniosek skarżącego dotyczył udostępnienia pełnych rocznych sprawozdań finansowych składanych przez Stowarzyszenie do Krajowej Administracji Skarbowej, obejmujących: 1. Bilans, 2. Rachunek zysków i strat, 3. Informację dodatkowa do sprawozdania finansowego, 4. Uchwały właściwych organów Stowarzyszenia dotyczące: a) zatwierdzenia sprawozdania finansowego, b) przeznaczenia wyniku finansowego (nadwyżki/straty), Wniosek dotyczy dokumentów za lata 2022, 2023, 2024.W sytuacji gdy samorządy mogą realizować swoje zadania publiczne poprzez tworzenie tego rodzaju podmiotów jak Stowarzyszenie i angażują środki publiczne w jego działalność, nie można uznać, że majątek Stowarzyszenia, ze względu na sposób jego powstania oraz cele, dla których został Stowarzyszeniu przekazany, nie ma charakteru majątku publicznego. Tak więc dopóki organy samorządu terytorialnego mają w nim swoje udziały, majątek taki powinien podlegać, jeśli idzie o informację publiczną, takim samym zasadom transparentności i społecznego nadzoru jak majątek będący własnością samorządu terytorialnego. Taki sposób rozumowania potwierdza – zdaniem sądu – treść art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c i d u.d.i.p., które stanowią, że informacją publiczną jest informacja o majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodowych i gospodarczych oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego, a także kas chorych oraz o majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5, pochodzącym z zadysponowania majątkiem m.in. jednostek samorządu terytorialnego, oraz o pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach.W tym pojęciu mieszczą się informacje w postaci sprawozdań finansowych (w tym wszystkich ich elementów składowych) Stowarzyszenia za wskazane we wniosku lata, w szczególności, że - jak wywodzi w odpowiedzi na skargę Stowarzyszenie - sprawozdania te nie są przekazywane do Krajowego Rejestru Sądowego, stad nie są jawne, lecz są przekazywane do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. Wynika to z art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2026 r., poz. 554). Wnioskodawca nie ma zatem możliwości uzyskania żądanej informacji publicznej w inny sposób niż przewidziany w art. 10 u.d.i.p., albowiem nie zostały one opublikowane w ogólnodostępnym rejestrze.Znajduje to potwierdzenie w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, będącym normatywnym źródłem prawa dostępu do informacji publicznej. Przepis ten stanowi bowiem, że: "obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa."Dodać w tym miejscu należy, że treść złożonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej wyznacza zakres żądania, który następnie podlega ocenie przez organ. W pierwszej kolejności organ zobowiązany jest ustalić, czy żądane dane w ogóle stanowią informację publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p., a następnie – czy mają one charakter informacji prostej, czy też przetworzonej. Dopiero po dokonaniu tych ustaleń możliwe jest rozstrzygnięcie, czy informacja podlega udostępnieniu, względnie czy zachodzą przesłanki odmowy jej udostępnienia, w tym wynikające z niewykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w udostępnieniu w przypadku informacji przetworzonej (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Odmowa udostępnienia informacji publicznej w takim przypadku następuje w drodze decyzji administracyjnej. Po upływie wyznaczonego w piśmie do wnioskodawcy terminu, nawet w sytuacji braku reakcji wnioskodawcy i jego milczenia, podmiot zobowiązany w celu zrealizowania obowiązków wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej powinien bowiem albo udostępnić wnioskowaną informację, albo wydać decyzję odmowną, wykazując w niej brak przesłanki przewidzianej w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.Jak wynika z przebiegu postępowania z wnioskiem skarżącego organ (mimo że w odpowiedzi na skargę wskazuje na przetworzony charakter żądanej informacji) nie dokonał wezwania skarżącego do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w przetworzeniu i udostepnieniu żądanej informacji. Stąd też na obecnym etapie postępowania brak jest podstaw do wydania decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej z powodu niewykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w żądaniu informacji publicznej przetworzonej. Tym bardzie, że w istocie organ ocenił żądaną informację jako wykraczająca poza regulację ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ostatecznie jednak nie udostępnił żądanej informacji ani w całości ani w części, jak również nie wydał decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji. Za decyzję administracyjną nie można uznać bowiem wiadomości elektronicznej organu z 1 stycznia 2026 r., w którym poinformowano skarżącego o odmowie udostępnienie żądanych dokumentów z powołaniem się na wymóg posiadania przez wnioskowane informacje statusu informacji publicznej, których żądanie musi być podyktowane interesem publicznym oraz ze wskazaniem, że wnioskodawca pozostaje w konflikcie ze Stowarzyszeniem, wobec czego składany wniosek stanowi nadużycie prawa i nie może być zrealizowany, albowiem istnieje ryzyko rozpowszechnienia informacji nieprawdziwych.Wyjaśnić w tym miejscu należy, że jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 22 września 2022 r. o sygn. III OSK 5540/21 nie ma podstaw do utożsamiania treści pojęcia informacji publicznej jako przedmiotu publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej z kwestią prawidłowości korzystania z tego prawa. Treść publicznego prawa podmiotowego do informacji publicznej ma charakter obiektywny i nie jest kształtowana sposobem realizowania tego prawa. Kryterium rozróżnienia sprawy publicznej od niepublicznej, a tym samym informacji publicznej od innej informacji ma charakter obiektywny, a z przepisów zawierających normy wyznaczające przedmiot publicznego prawa podmiotowego nie wynika, aby kryterium tym było kryterium interesu wnioskodawcy w uzyskaniu informacji publicznej. Przeczyłoby to istocie prawa dostępu do informacji publicznej, które zarówno w piśmiennictwie prawniczym, jak i orzecznictwie sądowym kwalifikowane jest jako konstytucyjne publiczne prawo podmiotowe.W uzasadnieniu ww. wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że publiczne prawo podmiotowe stanowi wyraz najsilniejszego ukształtowania pozycji prawnej jednostki wobec wspólnoty publicznoprawnej, gdyż wyposaża podmiot tego prawa w przysługujące wobec wspólnoty publicznoprawnej (państwa, wspólnot samorządowych) roszczenie, tj. instrument umożliwiający skuteczne żądanie ściśle określonego pozytywnego zachowania odpowiadającego interesowi prawnemu żądającego bądź skuteczne żądanie nieingerencji w określone, prawnie zagwarantowane sfery wolności, służące wobec objętego tą sytuacją prawną innego podmiotu publicznego prawa podmiotowego. Innymi słowy publiczne prawo podmiotowe to sytuacja prawna, w której oparty na normie prawnej interes określonej osoby (będący na tej podstawie interesem prawnym) jest zaopatrzony i tym samym wzmocniony przez wynikające również z normy prawnej prawa publicznego roszczenie o określone zachowanie wspólnoty publicznoprawnej reprezentowanej przez odpowiednie organy. Publiczne prawo podmiotowe zasadza się zatem na interesie prawnym. Każdy podmiot publicznego prawa podmiotowego jest tym samym podmiotem interesu prawnego. Podstawą normatywną prawa dostępu do informacji publicznej jest art. 61 ust. 1 Konstytucji, z którego treścią koresponduje art. 2 ust. 1 u.d.i.p., i które stanowią o "prawie do" uzyskiwania informacji publicznej. Skoro zatem nie ma wątpliwości, że wnioskodawca jest podmiotem publicznego prawa dostępu do informacji publicznej (bo mieści się w zakresie pojęcia "obywatel" – art. 61 ust. 2 Konstytucji i pojęcia "każdy" – art. 2 ust. 1 u.d.i.p.), to znaczy, że ma interes prawny wzmocniony roszczeniem o uzyskanie informacji publicznej. Każdy indywidualny interes subiektywny rozumiany jako relacja pomiędzy jakimś stanem obiektywnym, aktualnym lub przyszłym a oceną tego stanu z punktu widzenia korzyści, które on przynosi lub może przynieść jakiejś jednostce ulega obiektywizacji, gdy znajduje oparcie w normie prawnej. Interes prawny ma charakter obiektywny właśnie z tego względu, że jest prawny. Interes prawny istnieje bowiem wówczas, "gdy zgłaszane żądanie oparte jest na konkretnej normie prawnej, a konieczność jego obiektywnego charakteru oznacza, że o istnieniu interesu prawnego nie decyduje przekonanie zainteresowanego, ale ocena ustawodawcyNieprawidłowe jest zatem stanowisko, zgodnie z którym jeśli celem wniosku jest realizacja subiektywnego indywidualnego interesu podmiotu, który go złożył, to wniosek ten nie dotyczy z tego właśnie powodu sprawy publicznej. Wniosek "każdego" o udostępnienie informacji publicznej jest wnioskiem podmiotu publicznego prawa podmiotowego do udostępnienia informacji publicznej, a zatem z istoty swojej skierowany jest na realizację tego prawa, a więc i będącego jego istotnym elementem interesu prawnego, który – jako właśnie interes prawny - jest obiektywnym interesem indywidualnym. Trzeba przy tym zaznaczyć, że zgodnie z art. 2 ust. 2 u.d.i.p., od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Błędne jest zatem stanowisko organów odwołujących się do konstrukcji indywidualnego interesu wnioskodawcy w udostępnieniu informacji publicznej w powiązaniu z kryterium związku żądania skarżących z tzw. "sprawą własną", jako kryterium dyskwalifikującym publiczny charakter informacji objętej żądaniem wnioskodawców.W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym tę sprawę, kryterium "sprawy własnej" rozumiane w powyższy sposób jest nieczytelne i w istocie dyskryminujące wnioskodawcę w stosunku do innych osób. Pogląd, zgodnie z którym nie można przy pomocy u.d.i.p. starać się o uzyskanie informacji związanych ze swoją własną sprawą prowadziłby do absurdalnego wniosku, że informacja o podejmowanej w takiej sprawie działalności bezpośrednio ukierunkowanej na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych byłaby dostępna dla "każdego" za wyjątkiem osoby, której ta działalność dotyczy.Zatem wbrew twierdzeniom organu dla odkodowania treści pojęcia informacji publicznej, informacji o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., nie ma znaczenia ocena charakteru interesu w uzyskaniu informacji publicznej przez wnioskodawcę, który jest podmiotem publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, ani cel i motywy, które towarzyszą wnioskodawcy przy zgłoszeniu żądania udostępnienia informacji publicznej, w tym ewentualny konflikt ze Stowarzyszeniem, mający być tłem dla złożenia wniosku dostępowego.Ponadto wskazać należy, że z charakteru konstrukcji nadużycia publicznego prawa podmiotowego, w tym również publicznego prawa dostępu do informacji publicznej, wynika, że zachowanie mające cechy nadużywania prawa nie powinno korzystać z ochrony prawnej (por. wyrok NSA z dnia 30 sierpnia 2012 r., I OSK 799/12). Odmowa ochrony nie następuje jednak poprzez zakwestionowanie przedmiotu określonego prawa, lecz wiąże się z odmową realizacji roszczenia, które z niego wynika, co w przypadku prawa dostępu do informacji publicznej powinno następować poprzez wydanie decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej.Wyraźnego wskazania wymaga, że udzielając odpowiedzi na skargę organ zajął stanowisko zarówno o braku wykazania przez skarżącego szczególnego interesu publicznego w przetworzeniu informacji, jak również o braku wykazania przez skarżącego, że dochodzona informacja stanowiła informacje publiczną, a także o wystąpieniu przesłanek objęcia żądanej informacji tajemnicą ustawowo chronioną. Niemniej są to jednak informacje przedstawione dopiero na etapie postępowania sądowego, co dodatkowo potwierdza, że organ do dnia wniesienia skargi na bezczynność nie podjął względem wniosku skarżącego czynności na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej i dopiero w odpowiedzi na skargę podjął próbę ustosunkowania się do postawionych we wniosku pytań. W sytuacji zaś, gdy konkretne argumenty przedstawiono dopiero w odpowiedzi na skargę, nie można uznać, że jest to właściwa forma załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej.Nie ulega zatem wątpliwości, że w realiach niniejszej sprawie doszło do bezczynności organu. Skarżący wniosek o udzielenie informacji publicznej złożył w dniu 18 grudnia 2025 r. Natomiast organ na ten wniosek zareagował pismem z 1 stycznia 2026 r. skierowanym do skarżącego, w którym jednak zajął błędne stanowisko co do zaliczenia żądanych dokumentów do informacji wykraczającej poza regulację ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z kolei pozostałe okoliczności wskazane w ww. piśmie winny być podstawą wydania decyzji administracyjnej, która do dnia wyrokowania w niniejszej sprawie nie została wydana. Organ zatem ani nie udostępnił żądanej informacji, nie zachowując 14-dniowego terminu do udzielenia informacji publicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., jak również nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji.Dodać należy, że art. 16 u.d.i.p. dotyczy decyzji wydawanych przez organy władzy publicznej, zatem konieczne było określenie procedury odmowy udzielenia informacji i umorzenia postępowania w przypadku, gdy podmiotami zobowiązanymi są podmioty wskazane w art. 4 ust. 1 pkt 2–5 i ust. 2. Art. 17 u.d.i.p., zgodnie z którym do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio (ust. 1); wnioskodawca może wystąpić do podmiotu, o którym mowa w ust. 1, o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania (ust. 2), ma charakter proceduralny, pozwala składać skargi na decyzje i bezczynność podmiotów niebędących organami władzy publicznej, ale posiadających informację publiczną. Środkiem odwoławczym od decyzji wydanej w wyniku rozpoznania wniosku jest nie odwołanie, lecz wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Stowarzyszenie zatem jest obowiązane, w przypadku, gdy zachodzą podstawy do wydania decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej do wydania decyzji administracyjnej.Skoro w dacie wniesienia skargi, organ pozostawał w bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, Sąd, w pkt. 1. sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a, zobowiązał organ do załatwienia tego wniosku w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi.Jednocześnie w pkt. 2. sentencji wyroku, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość kwalifikowaną, kiedy zachowanie organu posiadałoby pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie. Ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, pozostawiając dokonanie kwalifikacji w tym zakresie uznaniu sądu orzekającego, opierającemu się na analizie całokształtu okoliczności sprawy. Zakwalifikowanie bezczynności jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa będzie więc zasadne, gdy stan bezczynności jest oczywisty, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. Z taką sytuacją, zdaniem Sądu, nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie.Podmiot, jakim jest Stowarzyszenie [...] w W. nie należy do wyspecjalizowanych organów administracji publicznej, które regularnie prowadzą postępowania administracyjne, czy też postępowania opisane w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Przyjęta przez organ koncepcja załatwienia wniosku wynikała raczej z odmiennej, choć błędnej interpretacji spoczywających na organie obowiązków w zakresie rozpoznania wniosku dostępowego, niż ze złej woli w jego rozpoznaniu. Zaś odpowiedź na wniosek, w której organ przedstawił swoje stanowisko, skierowana została do skarżącego z zachowaniem ustawowego 14-dniowego terminu.O zwrocie na rzecz skarżącego kosztów postępowania Sąd w pkt. 3. wyroku orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi.., zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi.