sygn. III OSK 875/26 12 czerwca 2026 Naczelny Sąd Administracyjny

Postanowienie - III OSK 875/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 12 czerwca 2026

Teza
Oddalono skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 stycznia 2026 r. sygn. akt IV SAB/Wr 1171/25 odrzucającego skargę R.S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Sądu Okręgowego w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 2 sierpnia 2021 r. postanawia: 1Oddalono skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 stycznia 2026 r. sygn. akt IV SAB/Wr 1171/25 odrzucającego skargę R.S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Sądu Okręgowego w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 2 sierpnia 2021 r. postanawia: 1
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik oddalono wniosek
Typ sprawy sprawa karna
Etap skarga kasacyjna
Tryb posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna
Role w sprawie
prokurator apelujący / skarżący
Data orzeczenia 12 czerwca 2026
Sąd Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący Sławomir Wojciechowski
Rozstrzygnięcie

Oddalono skargę kasacyjną

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 stycznia 2026 r. sygn. akt IV SAB/Wr 1171/25 odrzucającego skargę R.S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Sądu Okręgowego w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 2 sierpnia 2021 r. postanawia: 1. oddalić skargę kasacyjną, 2. oddalić wniosek Prezesa Sądu Okręgowego w [...] o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia30 stycznia 2026 r., sygn. akt IV SAB/Wr 1171/25, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej zwanej p.p.s.a.), odrzucił skargę R.S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Sądu Okręgowego w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 2 sierpnia 2021 r.W uzasadnieniu ww. postanowienia, w pierwszej kolejności, Sąd I instancji dokonał kwalifikacji prawnej wniesionej skargi jako skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902 ze zm., dalej: u.d.i.p.)., mimo powołania przez skarżącego w jej treści art. 2 ust. 1 ustawy z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. z 2023 r., poz. 1725).W tym zakresie WSA we Wrocławiu wyjaśnił bowiem, że w postępowaniu wszczętym wnioskiem skarżącego z dnia 2 sierpnia 2021 r. organ nie działał jako podmiot prowadzący postępowanie sądowe, ale jako organ zobowiązany w rozumieniu art. 4 u.d.i.p. Tym samym wymieniona przez skarżącego ustawa nie znalazła zastosowania w odniesieniu do wnoszonej skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej.Następnie Sąd I instancji, oceniając dopuszczalność skargi na dzień jej wniesienia, uznał, że jest ona skargą niedopuszczalną i z tego powodu podlega odrzuceniu.Jako okoliczność prawną, która uzasadniała odrzucenie skargi WSA we Wrocławiu wskazał fakt ostatecznego zakończenia postępowania wszczętego wnioskiem skarżącego, które nastąpiło jeszcze przed wniesieniem skargi na przewlekłość.W tej części uzasadnienia, analizując akta administracyjne, Sąd I instancji przedstawił tok postępowania przed podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej.I tak, jak zauważył Sąd I instancji, decyzją z dnia 14 września 2021 r. Prezes Sądu Okręgowego w [...] odmówił udostępnienia informacji publicznej przetworzonej na wniosek z dnia 2 sierpnia 2021 r. Z kolei decyzją z dnia 4 listopada 2021 r. orzeczenie organu zostało uchylone w trybie odwoławczym przez Prezesa Sądu Apelacyjnego we [...]. Ponownie rozpoznając sprawę Prezes Sądu Okręgowego w [...] wydał w dniu 22 listopada 2021 r. decyzję, w której odmówił udostępnienia informacji publicznej przetworzonej. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy decyzją Prezesa Sądu Apelacyjnego we [...] z dnia 16 grudnia 2021 r. WSA we Wrocławiu podkreślił, że ta ostatnia decyzji została doręczona skarżącemu w trybie domniemania doręczenia, ze skutkiem na dzień 3 stycznia 2022 r. (K-17 akt sądowych). To właśnie z tego powodu w dacie złożenia skargi (6 maja 2025 r.)w obrocie prawnym istniała prawomocna i ostateczna decyzja administracyjna kończąca postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego z dnia 2 sierpnia 2021 r., co wyklucza merytoryczne rozpoznanie skargi.Jednocześnie WSA we Wrocławiu wyprowadzoną niedopuszczalność skargi poparł poglądem prawnym wyrażonym w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2022 r. sygn. akt II OPS 1/21 (publ. ONSAiWSA 2022, nr 3, poz. 34. oraz Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), którą to uchwałą, jak zaznaczył, był związany przy rozpoznaniu sprawy na mocy przepisu art. 269 § 1 p.p.s.a.Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowieniaw całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA we Wrocławiu.Ponadto wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, a na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., wniósł o zwrot kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.Złożył również wniosek o przeprowadzenie dowodu z wiadomości e-mail z dnia 19 stycznia 2026 r. – jak wskazał - dokumentującej fakt, ze skarżący nie mógł podjąć decyzji z dnia 16.12.2021 r., bowiem od 14.12.2021 r. przebywał w Areszcie Śledczym w [...]Zaskarżonemu postanowieniu, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzucił naruszenie przepisów postepowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 44 § 1- 4 k.p.a. poprzez pominięcie dla oceny sprawy skutków wynikających z dokumentu w postaci elektronicznego potwierdzenia odbioru z dnia 16.12.2021 r., jak i tego, że to określony urząd pocztowy dokonuje niewłaściwych doręczeń m.in. poprzez nieprawidłowe awizowanie przesyłek, co już raz skutkowało w niniejszej sprawie uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu, a w konsekwencji błędnym przyjęciem, że w dacie złożenia skargi w obrocie prawnym istniała prawomocna i ostateczna decyzja administracyjna kończąca postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego z dnia 02 sierpnia2021 r., co wyklucza merytoryczne rozpoznanie skargi,2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 44 § 1-4 k.p.a. poprzez pominięcie dla oceny sprawy, że skarżący w żadnym czasie nie wskazał na to, że wie o istnieniu decyzji z dnia 16.12.2021 r., co w połączeniu z podnoszoną wadliwością doręczeń powinno skutkować, co najmniej dodatkową weryfikacją przez Wojewódzki Sąd Administracyjny faktu, czy istotne sprawa została prawomocnie zakończona decyzją z dnia 16.12.2021 r.,3. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez dowolną,a nie swobodną ocenę materiału dowodowego i pominięcie zasad logiki oraz doświadczenia życiowego, polegające na przyjęciu, że skarżący posiadał wiedzęo wydaniu decyzji z dnia 16.12.2021 r., podczas gdy całokształt okoliczności sprawy — w szczególności wniesienie skargi na przewlekłość postępowania dopiero w 2025 r. — jednoznacznie wskazuje, że skarżący pozostawał w usprawiedliwionym przekonaniu o dalszym trwaniu stanu bezczynności organu.W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Sądu Okręgowego w [...]reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości, pominięcie zgłoszonego w skardze kasacyjnej wniosku dowodowego oraz zasądzenie od skarżącego kasacyjnie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.Uzasadniając tak sformułowany wniosek procesowy wskazał m.in., że skarga kasacyjna została oparta na wadliwie skonstruowanych podstawach kasacyjnych.Stwierdził, że skarżący kasacyjnie powołał bowiem przede wszystkimart. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a., mimo że zaskarżone orzeczenie nie było wyrokiem uwzględniającym skargę, lecz postanowieniem o odrzuceniu skargi. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił zatem art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., a więc niedopuszczalność skargi z powodu braku jej przedmiotu w dacie jej wniesienia, a zarzutu naruszenia tego przepisu w skardze kasacyjnej nie postawiono.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zgodnie z art. 182 § 1 p.p.s.a. (aktualnie obowiązujący tekst jednolity Dz. U.z 2026 r. poz. 143), Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, albowiem skarga kasacyjna została wniesiona od postanowienia odrzucającego skargę. Jednakże o tym, czy w tego rodzaju sprawie skarga kasacyjna zostanie rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, czy na rozprawie, decyduje Naczelny Sąd Administracyjny. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie, okoliczności sprawy oraz przytoczone w skardze kasacyjnej zarzuty nie uzasadniają przekazania sprawy do rozpoznania na rozprawie.Wniesiona skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu z poniższych względów.W pierwszej kolejności należy zgodzić się ze stanowiskiem procesowym Prezesa Sądu Okręgowego w [...]zajętym w odpowiedzi na skargę kasacyjną.Oczywistym jest, że zaskarżonym postanowieniem WSA we Wrocławiu odrzucił skargę, a tym samym nie mógł stosować przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a, który to przepis, jako tzw. przepis wynikowy, reguluje sposób rozstrzygnięcia sprawy wyrokiem (por. art. 132 p.p.s.a.) i to wyrokiem uwzględniającym skargę(w odróżnieniu od oddalenia skargi - art. 151 p.p.s.a). Nie był to zatem przepis, który regulował odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej z innych przyczyn, a taki kierunek rozpoznania skargi wynika w sposób jednoznaczny z zaskarżonego postanowienia – sentencji i spójnego z nią uzasadnienia. Sąd I instancji odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., a odrzucenie nastąpiło postanowieniem, tj. zgodniez przepisem art. 58 § 3 p.p.s.a.Konstrukcja skargi kasacyjnej jest z tych przyczyn wadliwa, co pozbawia ją usprawiedliwionych podstaw. Skarżący kasacyjnie nie tylko postawił zarzut naruszenia przepisu procesowego, którego Sąd I instancji w ogóle nie stosował, ale dokonał jego powiązania z innymi przepisami p.p.s.a., co z kolei nie pozwala na ich rozpoznanie jako zarzutów postawionych samodzielnie.Co więcej, w punkcie trzecim skargi kasacyjnej jej autor sformułował zarzut naruszenia przepisów procedury administracyjnej (normujących podstawowe zasady postępowania wyjaśniającego i dowodowego). Także i w tym przypadku uczynił te przepisy podstawowym zarzutem skargi, a dopiero stawiając zarzut ich naruszenia uczynił to w związku z zarzutem naruszenia przepisu art. 133 § 1 p.p.s.a. Sądy administracyjne nie stosują jednak przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, lecz kontrolują prawidłowość ich zastosowania. Są to dwie zupełnie odrębne kwestie. Czym innym jest bowiem prowadzenie postępowania administracyjnego według zasad określonych w k.p.a. (por. art. 1 k.p.a.), a czym innym sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej (art. 3 § 1 p.p.s.a.). Zarzut ten nie mógł też odnieść zamierzonego przez jej autora skutku.Niezależnie od powyższego należy wyjaśnić, że z powołanej przez Sąd I instancji uchwały NSA jednoznacznie i jasno wynika, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W stanie faktycznym przyjętym przez Sąd I instancji, którego skarżący kasacyjnie skutecznie nie podważył, doszło do wydania decyzji ostatecznej w toku instancji, którą następnie doręczono w trybie tzw. doręczenia zastępczego i tym samym weszła ono do obrotu prawnego. Natomiast okoliczność, którą pełnomocnik skarżącego kasacyjnie podnosi w skardze kasacyjnej, tzn. fakt przebywania skarżącego w areszcie śledczym, czyli w takim miejscu, które uniemożliwiało doręczenie decyzji w warunkach określonych w przepisie art. 42 i 43 k.p.a., mógłby stanowić na gruncie niniejszej sprawy okoliczność uprawdopodabniającą brak winy skarżącego w uchybie terminu do wniesienia skargi na decyzję przy istniejącym i oczywistym ostatecznym zakończeniu postępowania administracyjnego (por. art. 16 u.d.i.p.).Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw i dlatego na mocy art. 184 p.p.s.a. ją oddalił, jak w pkt. 1. sentencji postanowienia.Odnosząc się natomiast do zawartego w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosku Prezesa Sądu Okręgowego w [...] o zasądzenie kosztów postępowania stwierdzić należało, iż brak było podstaw prawnych do uwzględnienia tego wniosku, co odpowiada pkt. 2. sentencji postanowienia.W myśl uchwały NSA z 4 lutego 2008 r. sygn. akt I OPS 4/07, LEX nr 341205, przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie. Zgodnie z p.p.s.a., wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Żaden z tych przepisów nie znajduje zastosowania w sytuacji, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego kończące postępowanie w sprawie.. Żaden z tych przepisów nie znajduje zastosowania w sytuacji, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego kończące postępowanie w sprawie.