Postanowienie - III OZ 224/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 12 czerwca 2026
Teza
Oddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2026 r., sygn. akt VII SA/Wa 1743/25 w sprawie ze skargi A. K. na pismo Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w W. z dnia 2 czerwca 2025 r. w przedmiocie przyjęcia dziecka do szkoły postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE WOddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2026 r., sygn. akt VII SA/Wa 1743/25 w sprawie ze skargi A. K. na pismo Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w W. z dnia 2 czerwca 2025 r. w przedmiocie przyjęcia dziecka do szkoły postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE W
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa cywilna
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
12 czerwca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Wojciech Jakimowicz
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 9 lutego 2026 r., sygn. akt VII SA/Wa 1743/25 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego przez A. K. (dalej także jako: skarżący) pisma Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w W. z dnia 2 czerwca 2025 r. w przedmiocie przyjęcia dziecka do szkoły wskazując w uzasadnieniu, że skarżący nie wykazał, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd I instancji wyjaśnił, że instytucja wstrzymania wykonania aktu ma charakter wyjątkowy, dlatego też podstawy jej zastosowania powinny być dobrze uargumentowane, aby nie było wątpliwości, że wykonanie aktu jeszcze przed jego skontrolowaniem może wyrządzić znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Wniosek, który nie zawiera jakiegokolwiek uzasadnienia, uniemożliwia dokonanie oceny, czy i jakie negatywne skutki mogą wystąpić w razie wykonania zaskarżonego aktu.Niezależnie od powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwrócił także uwagę na to, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może dotyczyć tylko takich aktów, które nadają się do wykonania. Wyjaśnił, że wykonanie aktu dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy lub zakazy określonego zachowania, aktów na podstawie których podmiot uzyskuje uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. Zaskarżony akt musi wywoływać skutki materialnoprawne.W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd I instancji stwierdził, że zaskarżonemu pismu nie można przypisać przymiotu wykonalności ze względu na jego przedmiot. Zaskarżony akt sprowadza się bowiem jedynie do wyjaśnienia dlaczego dziecko skarżącego nie zostało przyjęte do szkoły. Innymi słowy – jeżeli skarżący nie musi wykonywać jakichkolwiek obowiązków, to tym samym w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie można wstrzymać wykonalności zobowiązania, które na niego nie zostało nałożone.Jednocześnie Sąd I instancji zaznaczył, że odmowa wstrzymania wykonania aktu nie oznacza oceny zasadności skargi, a ewentualna niezgodność zaskarżonego aktu z prawem, która co do zasady będzie przedmiotem oceny Sądu w dalszym toku postępowania, jest kwestią niezależną od ochrony tymczasowej wynikającej z art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia skarżącego, w którym wniósł on o jego zmianę w całości i wstrzymanie wykonania (udzielenie ochrony tymczasowej) w rozumieniu art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ewentualnie - w razie niepodzielenia ww. stanowiska - wniósł o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania. Skarżący podkreślił, że sprawa dotyczy dostępu dziecka do realizacji obowiązku szkolnego. Skarżący wskazał, że na dzień sporządzenia niniejszego zażalenia jego dziecko nadal nie ma zapewnionej "ustawowej" (obwodowej) szkoły, co powoduje narastające skutki w sferze edukacyjnej i organizacyjnej. Jak zaznaczył skarżący okoliczność ta jest aktualna i potwierdzona m.in. przez korespondencję ze szkoły obwodowej, w której wskazano obowiązki wynikające z Prawa oświatowego oraz zażądano pilnego przedstawienia dokumentu o miejscu realizacji obowiązku szkolnego dziecka skarżącego. Skarżący zaznaczył, że każdy kolejny dzień bez zapewnionej szkoły obwodowej utrwala zaległości i dezorganizuje wykonywanie ustawowych obowiązków edukacyjnych dotyczących jego dziecka. Skarżący wniósł jednocześnie o dopuszczenie dowodu z "przesłanego przez klienta: "Gmail - obowiązek szkolny.pdf" - na okoliczność aktualnych żądań szkoły obwodowej i pilności sytuacji.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie nie mogło zostać uwzględnione. Słusznie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ocenił, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego w niniejszej sprawie pisma, w którym Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w W. przedstawia skarżącemu wyjaśnienia dotyczące nieprzyjęcia jego dziecka do szkoły. Prawidłowe jest bowiem stanowisko Sądu I instancji, który wskazując na ustawowe przesłanki determinujące możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego do sądu aktu, stwierdził, że skarżący w żaden sposób nie uzasadnił przekonująco możliwości ich wystąpienia w realiach rozpoznawanej sprawy. Jak słusznie również wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nie ma podstaw do przyjęcia, że wstrzymanie wykonania aktu obejmuje również takie akty, które już zostały wykonane, to jest wywołały już materialne skutki faktyczne i prawne lub – tak jak w przypadku zaskarżonego w niniejszej sprawie pisma – nie nadają się w żaden sposób do wykonania. Objęcie ochroną przewidzianą w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) - dalej jako: p.p.s.a., może mieć miejsce tylko i wyłącznie w przypadku zaskarżenia aktu, który nadaje się do wykonania i który ma być w przyszłości wykonany. Tym samym w sytuacji, gdy zaskarżone w sprawie pismo zawiera wyłącznie wyjaśnienia dotyczące nieprzyjęcia dziecka skarżącego do Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w W., wniosek o wstrzymanie jego wykonania staje się bezprzedmiotowy, bo pismo to w żaden sposób nie nadaje się do wykonania.Z powołanych względów Naczelny Sąd Administracyjny wniesione zażalenie oddalił w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.Odnosząc się zaś do wniosku dowodowego sformułowanego przez skarżącego w zażaleniu należy przypomnieć, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając, że w niniejszej sprawie nie występują wątpliwości wymagające wyjaśnienia, oddalił sformułowany przez skarżącego wniosek dowodowy.., Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając, że w niniejszej sprawie nie występują wątpliwości wymagające wyjaśnienia, oddalił sformułowany przez skarżącego wniosek dowodowy.