Postanowienie - II GSK 1042/23 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 15 czerwca 2026
Teza
Odrzucono wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, oddalono wniosek o wyłączenie sędziego. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Anna Apollo (spr.) Sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosków A. K. o wyłączenie sędziego NSA Dariusza Zalewskiego oraz sędzi del. WSA Karoliny Kisielewicz-Sierakowskiej oraz o zbadanie spełnienia przez sędziów wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie ze skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16Odrzucono wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, oddalono wniosek o wyłączenie sędziego. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Anna Apollo (spr.) Sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosków A. K. o wyłączenie sędziego NSA Dariusza Zalewskiego oraz sędzi del. WSA Karoliny Kisielewicz-Sierakowskiej oraz o zbadanie spełnienia przez sędziów wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie ze skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
odrzucono wniosek
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
15 czerwca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Dariusz Dudra
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Odrzucono wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, oddalono wniosek o wyłączenie sędziego
UZASADNIENIE
IPrzewodnicząca Wydziału II Izby Gospodarczej NSA zarządzeniem z 27 marca 2026 r. skierowała na rozprawę w dniu 2 czerwca 2026 r. sprawę o sygn. akt II GSK 1042/23 ze skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 lutego 2023 r. sygn. akt III SA/Gd 680/22 w sprawie ze skargi A. K. na postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku z dnia 17 sierpnia 2022 r., nr OPE.906.2.49.2022.SS w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, wyznaczając następujący skład orzekający: sędziego NSA Dariusza Zalewskiego (spr.), sędziego NSA Dorotę Dąbek i sędziego del. WSA Karolinę Kisielewicz–Sierakowską. W charakterze sędziego zastępcy wyznaczono sędziego NSA Małgorzatę Korycińską.Wnioskami, zawartymi w piśmie datowanym na 1 czerwca 2026 r., pełnomocnik skarżącego wystąpił, na podstawie art. 19, art. 20 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej ppsa), art. 45 ust 1 Konstytucji RP, art. 6 ust 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz art. 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. — Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1367, ze zm.; dalej pusa), o wyłączenie sędziego NSA Dariusza Zalewskiego oraz sędziego delegowanego WSA Karoliny Kisielewicz-Sierakowskiej od rozpoznania sprawy. Ponadto wniósł o: "wstrzymanie rozpoznania sprawy do czasu rozpoznania wniosku, - rozpoznania wniosku przed wywołaniem sprawy albo przez podjęciem jakichkolwiek dalszych czynności przez skład objęty wnioskiem, - dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zawiadomienia o rozprawie – na okoliczność składu orzekającego, terminu rozprawy i funkcji sprawozdawcy, dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu obejmującego wydruk informacji BIP NSA i WSA w Warszawie o powołaniach sędziów wskazanych we wniosku – na okoliczność dat powołań oraz statusu nominacyjnego osób objętych wnioskiem".IINaczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.Na wstępie należy podkreślić, że powołane w piśmie z 1 czerwca 2026 r. instytucje prawne stanowiące podstawę wyłączenia sędziego od orzekania, wynikające z regulacji art. 19 ppsa i art. 5a pusa, różnią się zakresem przedmiotowym, procedurą stosowania i znajdują zastosowanie w odmiennych okolicznościach.Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny odrębnie rozpoznał wniosek o zbadanie przez sędziów spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności, o którym mowa w art. 5a pusa i wniosek o wyłączenie sędziów, którego podstawę stanowiły przesłanki z art. 19 ppsa.W świetle art. 19 ppsa przesłanką wyłączenia sędziego mogą być wszelkie obiektywne okoliczności dające podstawę do podniesienia uzasadnionych zastrzeżeń, co do bezstronności sędziego przy rozstrzyganiu danej sprawy. Przepisy te mają odpowiednie zastosowanie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Z kolei zgodnie z art. 5a § 1 pusa dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym, wymogów niezawisłości i bezstronności, z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, na wniosek uprawnionego, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy.Wniosek o zbadanie przez sędziów spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności podlegał odrzuceniu.Zgodnie z art. 5a § 4 pusa wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, o którym mowa w art. 5a § 1 pusa, składa się w terminie tygodnia od dnia zawiadomienia uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę, a po upływie tego terminu, prawo do wniesienia wniosku wygasa. Z kolei wniosek złożony po upływie terminu albo z innych przyczyn niedopuszczalny podlega odrzuceniu (art. 5a § 6 pusa).Zawiadomienie o terminie rozprawy wraz z informacją o składzie orzekającym, zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego 8 kwietnia 2026 r. Termin do złożenia wniosku upłynął 15 kwietnia 2026 r. Wniosek złożony 1 czerwca 2026 r. należało zatem, zgodnie z art. 5a § 6 pusa, odrzucić.Odnosząc się natomiast do wniosku o wyłączenie sędziów, sformułowanego w oparciu o art. 19 ppsa, wskazać należy, że na gruncie tego przepisu podstawą wyłączenia sędziego są zarówno okoliczności wynikające ze stosunku osobistego pomiędzy sędzią a jedną ze stron lub jej przedstawicielem, jak i wszelkie inne okoliczności o charakterze obiektywnym dające podstawę do sformułowania uzasadnionych zastrzeżeń co do bezstronności sędziego przy rozstrzyganiu danej sprawy. Przez stosunki osobiste rozumieć należy relacje charakteryzujące się istnieniem więzi uczuciowej, emocjonalnej bądź gospodarczej. Inne uzasadnione okoliczności mogą dotyczyć np. związków sędziego z daną sprawą (por. postanowienie NSA z 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OZ 353/14).Przesłanka wyłączenia sędziego wymieniona w art. 19 ppsa ma charakter względny. Oznacza to konieczność oceny każdego konkretnego przypadku. Ustawodawca posługując się pojęciem "okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności", nałożył na sąd obowiązek zbadania, czy owa okoliczność w danej sprawie rzeczywiście istnieje. Przy czym zgodnie z art. 20 § 1 ppsa to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia, a więc okoliczności wywołujących uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie. W tym ujęciu nie są miarodajne przypuszczenia, lecz konkretne, weryfikowalne okoliczności wskazujące na realne ryzyko stronniczości w sprawie (por. postanowienie NSA z 26 listopada 2025 r., sygn. akt II GSK 1036/25).Wnioskodawca wskazał, że wątpliwość co do bezstronności sędziego NSA Dariusza Zalewskiego oraz sędziego delegowanego WSA Karoliny Kisielewicz-Sierakowskiej wynika z kumulacji "okoliczności: daty powołania do aktualnego urzędu, funkcję w składzie, charakter sprawy, powtarzalność serii analogicznych spraw oraz fakt, że NSA jest sądem ostatniej instancji w krajowym porządku postępowania sądowoadministracyjnego".Z oświadczeń złożonych przez sędziego NSA Dariusza Zalewskiego oraz sędziego delegowanego WSA Karolinę Kisielewicz-Sierakowskiej wynika, że nie zachodzą okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do ich bezstronności w sprawie, w szczególności nie istnieją żadne powiązania faktyczne, ani prawne ze stronami postępowania, ich pełnomocnikami, ani przedmiotem sprawy, które mogłyby uzasadniać wyłączenie od orzekania.We wniosku nie zostały wskazane takie okoliczności i argumenty, które podważałyby prawdziwość złożonych przez sędziów w tej sprawie oświadczeń. Oprócz ogólnikowych twierdzeń dotyczących ostateczności orzeczeń NSA, czy też doniosłości, w ocenie wnioskodawcy, przedmiotu sprawy, nie podniesiono jakichkolwiek konkretnych okoliczności wskazujących na realne ryzyko stronniczości sędziego NSA Dariusza Zalewskiego oraz sędziego delegowanego WSA Karoliny Kisielewicz-Sierakowskiej w sprawie.Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 sędziów z 3 kwietnia 2023 r., sygn. akt I FPS 3/22, wyjaśnił, że zakres przedmiotowy normy art. 19 ppsa nie obejmuje badania spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, o których mowa w art. 5a pusa (treść uchwały dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).Jak już wyżej wskazano okoliczność mogąca wywołać uzasadnianą wątpliwość, co do bezstronności sędziego w konkretnej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Instytucja wyłączenia sędziego nie może być traktowana jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu jej interesów (por. postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 61/08, CBOSA, oraz postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 2011 r., sygn. akt K 3/09, publ. "Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego" 2011, seria A, nr 1, poz. 5).Z powyższych względów wniosek o wyłączenie sędziów, o którym mowa w art. 19 ppsa, podlegał oddaleniu.W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 5a § 4 i § 6 pusa oraz art. 19 w zw. z art. 22 § 1 i 2 ppsa oraz art. 193 ppsa, postanowił jak w sentencji., postanowił jak w sentencji.