Wyrok - III SAB/Gl 28/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach - z dnia 16 czerwca 2026
Teza
Zobowiązano do dokonania czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Dyrektora Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej 1) zobowiązuje Dyrektora Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt spZobowiązano do dokonania czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Dyrektora Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej 1) zobowiązuje Dyrektora Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt sp
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Kwota główna
100 zł · grzywna
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
samorząd terytorialny
Role w sprawie
Skarb Państwa
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
16 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Przewodniczący
Beata Machcińska
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Zobowiązano do dokonania czynności
UZASADNIENIE
J. M. (dalej: wnioskodawca, skarżący), wnioskiem z dnia 25 sierpnia 2025 r., złożonym w formie elektronicznej, zwrócił się do Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. (dalej: organ) o przesłanie zwrotne mailem wykazu lokalizacji przejść dla pieszych o ruchu nakierowanym wyznaczonych na drogach w pozostających w zarządzie organu, na których prędkość dopuszczalna dla pojazdów silnikowych jest wyższa niż 50 km/h. Opis lokalizacji może przyjąć dowolną formę (np. pikietaż, skrzyżowanie, numer budynku).Pismem z dnia 3 stycznia 2026 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność organu w sprawie rozpatrzenia wniosku z dnia 25 sierpnia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej.Skarżący zarzucił organowi naruszenie:1. art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej, poprzez błędne zastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek;2. art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902, dalej: u.d.i.p.) w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek.Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o:1. zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia 25 sierpnia 2025 r., dotyczącego przesłania pocztą elektroniczną wykazu lokalizacji przejść dla pieszych o ruchu nakierowanym wyznaczonych na drogach w pozostających w zarządzie organu, na których prędkość dopuszczalna dla pojazdów silnikowych jest wyższa niż 50 km/h.;2. uznanie bezczynności organu za rażące naruszenie prawa, a w związku z tym wymierzenie Dyrektorowi ZDW w K. grzywny w wysokości 1% maksymalnego wymiaru za każdy tydzień opóźnienia,3. zasądzenie od organu kosztów postępowania.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.Za bezsporne uznał, że żądana przez skarżącego informacja stanowi informację publiczną.Wyjaśnił, że w odpowiedzi na wniosek wskazał, iż takiego dokumentu nie posiada i tym samym zrealizował swój obowiązek przewidziany ustawą o dostępie do informacji publicznej. W kolejnej wiadomości e-mail z dnia 14 września 2025 r. wnioskodawca ponownie zażądał informacji o informacji o liczbie i lokalizacji przejść dla pieszych o ruchu niekierowanym wyznaczonych na drogach w zarządzie ZDW w K., na których prędkość dopuszczalna dla pojazdów silnikowych jest wyższa niż 50 km/h. W ocenie organu 14 września 2025 r. doszło do złożenia przez skarżącego nowego wniosku o udzielenie dostępu do informacji publicznej.W piśmie z dnia 22 września 2025 r. organ odpowiedział, że organ nie prowadzi rejestru zawierającego żądanych przez wnioskodawcę informacji i odpowiedź na wniosek wnioskodawcy wymaga przetworzenia licznych zbiorów danych przechowywanych w formie papierowej celem wyselekcjonowania żądanych przez wnioskodawcę informacji. W ocenie organu żądana przez wnioskodawcę informacja ma charakter informacji przetworzonej i wezwał wnioskodawcę do uzasadnienia, że udostępnienie wskazanych przez wnioskodawcę informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, jednocześnie informują wnioskodawcę o braku możliwości rozpoznania wniosku w terminie określonym w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.Skarżący nie wykazał, że udostępnienie wskazanych przez wnioskodawcę informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego stwierdzając, że żądana informacja jest informacją prostą.Pismem z dnia 10 października 2025 r. organ przekazał wnioskodawcy jedynie zestawienie przejść dla pieszych o parametrach wskazanych we wniosku jakie posiada. Dokument ten został wytworzony w związku z innym postępowaniem, jednakże w oparciu o posiadane obecnie przez organ informacje niemożliwym jest zweryfikowanie, czy zestawienie to zawiera wszystkie przejścia dla pieszych odpowiadające wskazanym przez skarżącego parametrom. Tego rodzaju informacja jest bowiem dopiero w toku pozyskiwania. W chwili obecnej organ nie posiada możliwości ustalenia całkowitej liczby przejść dla pieszych o parametrach wskazanych przez wnioskodawcę. Wraz z pismem organu z dnia 10 października 2025 r. organ przekazał wnioskodawcy całość posiadanych informacji o przejściach dla pieszych odpowiadających parametrom wskazanym w zapytaniu. Błędnie przy tym wskazał, że żądane przez wnioskodawcę informacje znajdują się w zasobach organu jednakże mają charakter rozproszony. W toku przygotowywania odpowiedzi na skargę zweryfikowano bowiem to twierdzenie i ustalono, że organ nie posiada tych informacji i w chwili obecnej dopiero jest w toku inwentaryzacja cech eksploatacyjnych nawierzchni na drogach wojewódzkich będących w administracji ZDW w K. na terenie Województwa [...]. Realizacja tego zadania pozwoli na zgromadzenie danych wizualnych pozwalających na udzielenie odpowiedzi na wniosek skarżącego.Podsumowując, organ stwierdził, że na dzień złożenia skargi udzielił wnioskodawcy informacji publicznej w posiadanym zakresie. Przesłana informacja odpowiada przy tym stanowi wiedzy organu odnośnie lokalizacji przejść pieszych o ruchu niekierowanym wyznaczonych na drogach w zarządzie ZDW w K., na których prędkość dopuszczalną dla pojazdów silnikowych jest wyższa niż 50 km/h. Działanie organu świadczy zatem o woli udzielenia wnioskodawcy dostępu do informacji publicznej w oczekiwanym przez wnioskodawcę zakresie.W piśmie z 14 czerwca 2026 r. nadesłanym w toku postępowania, skarżący podtrzymał w pełnym zakresie swoją skargę.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast stosownie do brzmienia art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na bezczynność organów administracyjnych w przypadkach określonych w pkt 1-4a tego przepisu. Chodzi zatem o bezczynność w sprawach, w których wydawane są decyzje administracyjne, postanowienia, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie oraz rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, inne niż określone powyżej akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1. zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2. zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.Jednocześnie, zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a, sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).Skarga w niniejszej sprawie dotyczy bezczynności organu w rozpoznaniu wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej z dnia 25 sierpnia 2025 r. Wskazać trzeba, że w orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, iż dla prawidłowego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skargi na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej niezbędne jest uprzednie przesądzenie, czy żądana informacja jest w ogóle informacją publiczną, a adresat wniosku należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielenia takiej informacji. W kontrolowanej sprawie poza sporem jest, że zawarty w piśmie z dnia 25 sierpnia 2025 r. wniosek był wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. W doktrynie i orzecznictwie jednoznacznie przyjmuje się, że "informację publiczną" stanowi każda informacja wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji (tak WSA w Poznaniu w wyroku sygn. akt IV SAB/Po 34/16, WSA w Rzeszowie w wyroku sygn. akt II SAB/Rz 27/11, WSA w Gdańsku w wyroku sygn. akt II SAB/Gd 42/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej: CBOSA). Zatem wnioskowana informacja stanowi informację publiczną, a organ jest podmiotem zobowiązanym do jej udzielenia.W przypadku skierowania wniosku o udzielenie informacji publicznej podmiot, do którego wniosek taki został skierowany może dokonać następujących działań: udzielić informacji publicznej, gdy jest jej dysponentem oraz nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia w formie czynności materialno-technicznej; poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie znajduje podstawy w przepisach u.d.i.p., gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej, lub też wskazać, że organ nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), bądź też poinformować stronę, że w sprawie obowiązuje inny tryb udzielenia informacji, niż ten, w którym strona się zwróciła (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); odmówić udostępnienia informacji lub umorzyć postępowanie, w sytuacji wskazanej w art. 14 ust. 2 stosownie do treści art. 16 u.d.i.p., czego dokonuje w formie decyzji administracyjnej; może również odmówić w drodze decyzji udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3. Przy czym działań tych należy dokonać w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkami wynikającymi z omawianej ustawy (art. 13 u.d.i.p.). Jednocześnie w tym miejscu należy wyjaśnić, że prawo do informacji publicznej, nie ma charakteru bezwzględnego. Zgodnie bowiem z art. 5 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1). Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, przy czym ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2).Należy zaznaczyć, że warunkiem udzielenia informacji publicznej, jest skuteczne doręczenie organowi wniosku o udostępnienie określonej informacji publicznej. Wprawdzie ustawodawca nie sprecyzował bliżej formy, w jakiej wniosek powinien zostać złożony, to nie zmienia to faktu, że dopóki wniosek w sposób niebudzący wątpliwości nie zostanie doręczony organowi, to nie można mu zarzucać bezczynności.W niniejszej sprawie bezspornym jest, że wniosek z dnia 25 sierpnia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej został skutecznie doręczony organowi. Należy wskazać, że zgodnie z art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Z przepisów u.d.i.p. wynika, że to wnioskodawca decyduje o sposobie i formie udostępnienia informacji publicznej. Skoro zatem skarżący w rozpoznawanej sprawie złożył pisemny wniosek drogą elektroniczną, to organ zobowiązany był do udostępnienia żądanej informacji również drogą elektroniczną na podany przez wnioskodawcę adres skrzynki podawczej.Z odpowiedzi na skargę udzielonej przez organ wynika, że organ nie pozostawał w sprawie bezczynny, bowiem najpierw w w terminie powiadomił skarżącego, że nie posiada wykazu przejść dla pieszych, a następnie pismo skarżącego z 14 września 2025 r. potraktował jako kolejny wniosek, na który odpowiedział pismem z 22 września 2025 r. którym wezwał do wskazania, że udzielenie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego bowiem informacja objęta wnioskiem ma charakter przetworzony. Jednocześnie poinformował, że sprawa zostanie rozpatrzona do końca października 2025 r. Następnie, organ odpowiadając na pismo skarżącego z 23 września 2025 r. przesłał dokument wytworzony na potrzeby innej sprawy wskazując, że zestawienie to ma charakter częściowy.Należy w opisanej sytuacji znajdującej potwierdzenie w aktach sprawy stwierdzić, że organ nie sprostał wymogowi udzielenia informacji publicznej w terminie i trybie wskazanym w ustawie. Wprawdzie organ reagował na wniosek i późniejsze pisma skarżącego, ale w efekcie wniosku nie załatwił w sposób przewidziany prawem. Co więcej powołując się na przetworzony charakter informacji, w sytuacji niewykazania przez skarżącego, że uzyskanie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, powinien odmawiając udzielenia informacji uzasadnić swoje stanowisko, bowiem samo stwierdzenie co do charakteru informacji wymyka się spod kontroli Sądu. Organ przedłużył ponadto termin udzielenia informacji do końca października 2025 r., czego również nie uzasadnił i nie dotrzymał określonego terminu, wskazując dopiero w odpowiedzi na skargę na swoją błędną informację.Podsumowując, rację ma skarżący zarzucając organowi bezczynność w tej sprawie. Zatem uzasadnione stało się zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku, przy czym pismo skarżącego z 14 września 2025 r. nie było drugim wnioskiem, ale korespondencją w sprawie wynikającą z niezałatwienia wniosku z 25 sierpnia 2025 r. Okoliczności rozpatrywanej sprawy wskazują, że załatwienie wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej nastąpiło z przekroczeniem terminów określonych w art. 13 u.d.i.p., jednak w ocenie Sądu naruszenie przepisów prawa nie miało rażącego charakteru, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdzając bezczynność uznał, że stanowisko organu nie było celowym działaniem organu. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi zatem posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Jak już wyżej wskazano, dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy. Nieudostępnienie w terminie wnioskowanej informacji nie można oceniać jako przejawu złej woli organu, czy też próby bezprawnego uchylenia się od wypełnienia ustawowego obowiązku udzielenia informacji publicznej. Z tych samych względów Sąd oddalił wniosek o wymierzenie organowi grzywny.O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się wpis sądowy w kwocie 100 zł.Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a..