Wyrok - III SAB/Gl 196/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach - z dnia 16 czerwca 2026
Teza
Zobowiązano do dokonania czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi J. J. na bezczynność Przychodni [...] Sp. z o.o. w R. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1) zobowiązuje Przychodnię [...] Sp. z o.o. w R. do rozpoznania wniosku skarżącej w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokZobowiązano do dokonania czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi J. J. na bezczynność Przychodni [...] Sp. z o.o. w R. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1) zobowiązuje Przychodnię [...] Sp. z o.o. w R. do rozpoznania wniosku skarżącej w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt sprawy wraz z prawomocnym wyrok
Data orzeczenia
16 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Przewodniczący
Beata Machcińska
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Zobowiązano do dokonania czynności
UZASADNIENIE
Wnioskiem z 21 stycznia 2026 r. J. J. (dalej: skarżąca) zwróciła się do Przychodni Lekarskiej [...] sp. z o.o. w R. (dalej także: organ, Spółka) o udostępnienie informacji publicznej w postaci skanów protokołówz posiedzeń rady nadzorczej Spółki, począwszy od dnia jej powołania do dnia złożenia wniosku.W odpowiedzi na wniosek pełnomocnik organu poinformował skarżącą o przedłużeniu terminu rozpoznania wniosku do dwóch miesięcy, z uwagi na względy organizacyjne.Pismem z 8 lutego 2026 r. skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, w której domagała się stwierdzenia bezczynności Spółki z rażącym naruszeniem prawa oraz zobowiązania jej do udostępnienia żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od doręczenia akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem. Ponadto skarżąca wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.W motywach skargi podniosła, że w sprawie nie doszło do skutecznego przedłużenia terminu udostępnienia informacji publicznej, co przewiduje art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z2022 r. poz. 902, dalej: u.d.i.p.). Skarżąca Spółka powołując się na "względy organizacyjne" nie wskazała bowiem na czym one polegają, dlaczego uniemożliwiają realizację wniosku w terminie, jak również dlaczego konieczne jest aż dwumiesięczne odroczenie rozpoznania wniosku.Dodatkowo skarżąca wskazała, że pełnomocnictwo dla adwokata W. N. udzielone zostało na początku stycznia 2026 r., a zatem przed złożeniem przez nią w wniosku z 21 stycznia 2026 r. Ponadto nie obejmuje wprost czynności polegających na rozpoznania i załatwieniu wniosku w trybie u.d.i.p. Odnosi się jedynie do reprezentacji procesowej, podczas gdy procedura udostępnienia informacji publicznej nie jest postępowaniem sądowym ani administracyjnym.W konsekwencji odpowiedź została udzielona przez osobę nienależycie umocowaną, co oznacza, że wniosek nie został skutecznie rozpoznany, a bezczynność Spółki trwa nadal.Zdaniem skarżącej bezczynność Spółki ma charakter rażący, gdyż dotyczy informacji o istotnym znaczeniu społecznym. U podstaw wniosku leżą poważne problemy organizacyjne w publicznej przychodni prowadzonej przez Spółkę, związane w szczególności odejściem znacznej części personelu poradni dziecięcej, rozwiązaniem umów przez doświadczone lekarki stanowiące filar opieki pediatrycznej oraz narastającym niepokojem mieszkańców, co do ciągłości opieki medycznej dla dzieci.W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Spółki wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że z uwagi na szeroki zakres czasowy wniosku konieczne było przedłożenie terminu do jego realizacji. Dodał, że Spółka powstała na podstawie aktu notarialnego z 5 grudnia 2012 r. - aktu przekształcenia samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością i aktu założycielskiego spółki. Spółka rozpoczęła działalność od 2013 r. Od początku wśród organów spółki powołano radę nadzorczą, która zgodnie z zapisami umowy odbywa posiedzenia w zależności od potrzeb, nie rzadziej niż raz na kwartał. Zgodnie z przepisami ustawy, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na ochronę informacji niejawnych, innych tajemnic ustawowo chronionych, prawo do prywatności, tajemnicę przedsiębiorcy. Dane z każdej z tych kategorii mogą mieścić się w żądanych protokołach. Przed wydaniem skanów protokołów, konieczne jest zgromadzenie tej dokumentacji (protokoły z 13 lat działalności Spółki) oraz weryfikacja, czy jej treść nie zawiera kategorii danych nie podlegających udostępnieniu nawet w trybie dostępu informacji publicznej. Nie udało się tego uczynić w okresie 2 tygodni od 21 stycznia 2026 r., co spowodowało konieczność skierowania pisma z 4 lutego 2026 r.Zdaniem pełnomocnika Spółki nie ma zatem żadnych przesłanek do zarzucania Spółce bezczynności. Przedłużenie rozpatrywania wniosku wynika z jego lakonicznej pierwotnej treści i konieczności rozpatrzenia wniosku z zachowaniem ograniczeń wynikających z przepisów powszechnie obowiązującego prawa.Odnosząc się natomiast do kwestii pełnomocnictwa wskazano, że faktycznie w jego treści doszło do oczywistej omyłki pisarskiej w zakresie daty pełnomocnictwa. Nie ma jednak żadnych podstaw, by z tego względu kwestionować umocowanie pełnomocnika. Z treści pełnomocnictwa oraz pisma podpisanego przez pełnomocnika jasno wynika, że zostało udzielone umocowanie do występowania w imieniu Spółki w sprawie wniosku skarżącej z 21 stycznia 2026 r. Nawet gdyby pełnomocnictwo faktycznie zostało udzielone w styczniu, jego treść byłaby prawidłowa, bo obejmuje sprawę skonkretyzowaną przedmiotowo jako "o wydanie dokumentów w trybie dostępu do informacji publicznej", a zatem odpowiadającą wnioskowi skarżącej z 21 stycznia 2026 r.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:Skarga okazała się zasadna.Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego artykułu, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działaniew danej formie i w określonym przez prawo terminie.Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym w przepisach prawa i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Zatem, aby można było mówić o bezczynności organu należy przede wszystkim stwierdzić, że ciąży na nim podmiotowy i przedmiotowy, a wynikający z przepisów prawa obowiązek działania i podjęcia stosownego działania, a dopiero później, że obowiązku tego, w nakazanym terminie, organ nie wypełnia.Realizując powinności wynikające z ustawy o dostępie do informacji publicznej, organ podejmuje dwojakiego rodzaju działania, a to załatwia sprawę w drodze czynności materialno-technicznej lub wydaje decyzję. Czynnością materialno-techniczną (pismem) udziela żądanej informacji lub informuje o tym, że: wniosek nie znajduje oparcia w przepisach prawa, żądana informacja nie jest informacją publiczną, organ nie jest w posiadaniu informacji lub obowiązuje inny tryb udostępniania (np. BIP i itp.), nie ma podstaw do zastosowania trybu określonego w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Decyzję natomiast wydaje w przypadku: odmowy udostępnienia informacji publicznej z uwagi na przesłanki ograniczające dostępność; odmowy udostępnienia informacji przetworzonej z powodu nie wykazania interesu publicznego; umorzenia postępowania, jeżeli wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji stosownie do art. 14 ust. 2 u.d.i.p.W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości i nie jest kwestionowane przez strony, że żądana przez skarżącą informacja w postaci protokołów z posiedzeń rady nadzorczej Spółki mieści się w tego typu pojęciu prawnym. Poza sporem jest także to, że Przychodnia Lekarska [...] Sp. z o.o. w R., w której Miasto R. posiada 100% udziałów, jest podmiotem zobowiązany do udzielenia informacji wskazanej we wniosku, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.Przedmiotem sporu jest natomiast ocena, czy organ skutecznie przedłużył, na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p., termin na udostępnienie skarżącej wnioskowanej informacji publicznej.Wskazać w związku z tym należy, że co do zasady, termin do załatwienia sprawy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wynosi 14 dni od dnia doręczenia adresatowi wniosku, przy czym dzień, w którym wniosek wpłynął lub został osobiście złożony, nie jest wliczany do czternastodniowego terminu, przewidzianego dla udzielenia informacji. W terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., adresat wniosku jest również zobligowany poinformować wnioskodawcę o tym, że żądana informacja nie ma waloru informacji publicznej lub o nieposiadaniu wnioskowanej informacji. W sytuacji, gdy podmiot dysponujący informacją publiczną nie jest w stanie dotrzymać terminu przewidzianego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., powinien zastosować procedurę, o której mowa w art. 13 ust. 2 u.d.i.p., tj. zawiadomić wnioskodawcę w terminie 14 dni od daty otrzymania wniosku o fakcie uchybienia terminowi do udzielenia informacji publicznej, z jednoczesnym podaniem przyczyn opóźnienia i wskazaniem terminu, w którym udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.W sprawie ustawowy 14 dniowy termin do udostępnienia informacji upływał 3 lutego 2026 r. Przed jego upływem, na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p., pełnomocnik Spółki poinformował skarżącą, że żądana informacja publiczna "ze względów organizacyjnych" nie może zostać udostępniona w ustawowym 14-dniowym terminie oraz, że wniosek skarżącej zostanie rozpoznany w terminie do 2 miesiącu od złożenia wniosku. Takie uzasadnienie, zdaniem Sądu, jest niewystarczające do uznania, że w sprawie doszło do skutecznego przedłużenia terminu udostępnienia informacji publicznej. Wskazanie ogólnikowej przesłanki w postaci "względów organizacyjnych" nie realizuje obowiązku należytego uzasadnienia przyczyn opóźnienia. Organ winien bowiem podać rzeczywiste i weryfikowalne przyczyny, które uzasadniają odstąpienie od zasady niezwłocznego udostępnienia informacji publicznej. Również w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że przyczyny przedłużenia terminu nie mogą być ogólnikowe i blankietowe. W grę mogą wchodzić jedynie takie powody, które są bezpośrednio związane z opóźnieniem w udostępnieniu konkretnej informacji publicznej" (por. wyrok NSA z 4 kwietnia 2017 r., I OSK 2351/16, LEX nr 2281882), a "brak uzasadnionych powodów przedłużenia terminu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie daje podstawy do przyjęcia, że powiadomienie o wydłużeniu rozpoznania sprawy jest skuteczne i zwalnia organ z zarzutu bezczynności" (wyrok NSA z 12 października 2022 r., III OSK 2293/21, LEX nr 3421334). Redakcja art. 13 ust. 2 u.d.i.p. nie daje także podstaw, do tego, by organ przedłużając postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej automatycznie stosował termin do 2 miesięcy. Organ zobowiązany jest do miarkowania czasu koniecznego do załatwienia sprawy. Powinien uwzględnić przy tym zakres żądanej informacji, jak i również jej charakter. Podmiot udostępniający informację publiczną nie może zatem w sposób dowolny uzasadniać niedotrzymania terminu. Ze wskazanego uprawnienia organ może skorzystać jedynie wówczas, gdy zachodzą uzasadnione wątpliwości co do zakresu wniosku, np. wniosek jest nieprecyzyjny, wielowątkowy lub zachodzi wątpliwość, czy dotyczy on informacji publicznej (por. wyrok NSA z 17 grudnia 2025 r., III OSK 2881/24, CBOS).Mając na uwadze powyższe uznać należy, że pismo organu z 3 lutego 2026 r. o zawiadomieniu skarżącej o nowym terminie załatwienia sprawy oraz o powodach opóźnienia nie spełniało przesłanek wynikających z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Dopiero w odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że przedłużenie terminu udzielenia odpowiedzi należy wiązać z szerokimi ramami czasowymi wniosku oraz koniecznością weryfikacji żądanych informacji pod kątem ochrony informacji niejawnych, innych tajemnic ustawowo chronionych, prawa do prywatności oraz z uwzględnieniem tajemnicy przedsiębiorstwa. Argumentacja ta, na obecnym etapie, nie mogła jednak odnieść zamierzonego skutku.Skoro zatem organ nie wskazał usprawiedliwionych powodów opóźnieniaw rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, to oznacza to, że w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. nie zareagował na wniosek skarżącej, a tym samym pozostawał w bezczynności, o czym orzeczono w punkcie 2 wyroku. Także do dnia rozpoznania skargi Sąd nie otrzymał od organu informacji aby udostępnił skarżącej objęte wnioskiem dokumenty. W tej sytuacji Sąd w punkcie 1 wyroku zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącej w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem, co ma umocowanie w przepisie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.W ocenie Sądu bezczynność organu nie miała jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13, CBOS). W ocenie Sądu, taka sytuacja nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Bezczynność organu nie wynikała ze złej woli organu, lecz stanowiła wyłącznie skutek przyjętej przez organ błędnej interpretacji przepisów u.d.i.p.O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. (punkt 3 wyroku). Na zasądzoną kwotę kosztów składa się kwota 100 zł, jaką uiściła skarżąca inicjując postępowanie sądowe w sprawie.. (punkt 3 wyroku). Na zasądzoną kwotę kosztów składa się kwota 100 zł, jaką uiściła skarżąca inicjując postępowanie sądowe w sprawie.