Wyrok - III OSK 409/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 16 czerwca 2026
Teza
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Teresa Zyglewska sędzia del. WSA Ireneusz Dukiel Protokolant: starszy asystent sędziego Olga Libiszewska po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2024 r. sygn. akt IV SA/Wa 1462/24 w sprawie ze skargi B. S.A. z siedzibą w W. na decUchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Teresa Zyglewska sędzia del. WSA Ireneusz Dukiel Protokolant: starszy asystent sędziego Olga Libiszewska po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2024 r. sygn. akt IV SA/Wa 1462/24 w sprawie ze skargi B. S.A. z siedzibą w W. na dec
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
uchylono orzeczenie
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
rozprawa
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
16 czerwca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Ireneusz Dukiel
Podstawa prawna
art. 138
kpa
art. 6
kpa
art. 174
ppsa
art. 151
ppsa
art. 134
ppsa
art. 185
ppsa
art. 188
ppsa
art. 181
ppsa
Pokaż pozostałe podstawy prawne (4)
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 26 listopada 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji), sygn. akt IV SA/Wa 1462/24 po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2024 r. sprawy ze skargi B. S.A. z siedzibą w W. (dalej: skarżąca, skarżąca kasacyjnie, Spółka) na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska (dalej też: Minister) z 24 kwietnia 2024 r. nr DIŚ.III.415.19.2024.JK w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia zintegrowanego, oddalił skargę.W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z 24 kwietnia 2024 r. znak: DIŚ- III.415.19.2024.JK, Minister Klimatu i Środowiska, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Marszałka Województwa W. (dalej: Marszałek) z 28 lutego 2024 r., znak: OŚ-PŚ.7222.6.2024 stwierdzającą wygaśnięcie pozwolenia zintegrowanego w części dotyczącej przetwarzania niesegregowanych odpadów komunalnych.Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Spółka. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra z 24 kwietnia 2024 r. i poprzedzającej jej decyzji Marszałka z 28 lutego 2024 r. oraz o zwrot kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.W piśmie procesowym z 8 listopada 2024 r. skarżąca uzupełniła uzasadnienie skargi uszczegółowiając je w zakresie wskazania różnic między instalacją mechaniczno-cieplnego przetwarzania odpadów funkcjonującą w zakładzie w R. a sortownią odpadów, o której mowa w art. 15 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw.Na rozprawie przed Sądem I instancji w dniu 14 listopada 2024 r. pełnomocnik strony skarżącej poparł skargę i złożył do akt wniosek o zadanie pytania Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej: "czy art. 3 pkt 10 oraz art. 6, art. 14, art. 15 ust. 2, art. 17 ust. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie emisji przemysłowych (zintegrowane zapobieganie zanieczyszczeniom i ich kontrola) (Dz.U. L 334 z 17.12.2010, s. 17) w związku z art. 3 pkt 20, art. 4 ust. 1 i 2, art. 13 oraz art. 16 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy (Dz.U. L 312 z 22.11.2008, s.3) można interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie wprowadzeniu w porządku krajowym ustawowego wymogu stosowania jednego rodzaju technologii służącej przetwarzaniu zmieszanych odpadów komunalnych, czy też przepisy te należy interpretować w ten sposób, że ustawodawca krajowy taki nakaz może wprowadzić?".Sąd I instancji oddalając skargę w uzasadnieniu wyroku wskazał, że skarżąca w pierwszej kolejności zakwestionowała prawidłowość ustalenia organu, że prowadzona przez nią instalacja w rozumieniu przepisów ustawy o odpadach, w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy zmieniającej, stanowiła sortownię odpadów. Spółka podniosła, że z uwagi na stosowaną technologię MCP, w instalacji w R. zachodzi nie tylko proces mechaniczny wysortowania odpadów (taki proces zachodzi także w technologiach MBP i sortowniach), ale przede wszystkim ich obróbka cieplna (stanowiąca proces fizyczny, która to obróbka nie zachodzi w technologiach MBP i sortowniach). Spółka powołała, że instalacja w R. nie stanowi prostej sortowni odpadów, lecz zaawansowaną instalację do mechaniczno-cieplnego przetwarzania odpadów, która pozwala na zagospodarowanie frakcji biodegradowalnej z wykorzystaniem innej technologii niż jej biologiczne przetworzenie, spełniającej kryteria najlepszej dostępnej techniki, co zostało odzwierciedlone w zmienionym w 2017 r. pozwoleniu zintegrowanym.Zdaniem Sądu I instancji, trudno zakwestionować prawidłowość zakwalifikowania przez organ prowadzonej przez skarżącą instalacji jako sortowni. Analiza procesu technologicznego wskazuje bowiem, że w instalacji następowało sortowanie wysterylizowanych odpadów, które w dalszej kolejności były przekazywane do kolejnych odbiorców i poddawane tam dalszym procesom przetwarzania, w zależności od rodzaju odpadu. Sama okoliczność, że w przedmiotowej instalacji odpady są poddawane dodatkowo obróbce cieplnej, nie zmienia faktu, że na dalszym etapie są kierowane do mechanicznego sortowania w celu segregacji i wydzielenia poszczególnych frakcji i kolejno przekazywane podmiotom posiadającym stosowne zezwolenia na dalsze gospodarowanie.W skardze kasacyjnej Spółka, reprezentowana przez adw., na podstawie art. 173 § 1 oraz art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm., dalej: p.p.s.a.), zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji.I. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:- art. 141 § 4 w zw. z art. 151 p.p.s.a., w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.), przez błędne przyjęcie, że instalacja do mechanicznocieplnego (MCP) przetwarzania odpadów zlokalizowana w R. z racji, że jednym z zachodzących w niej procesów technologicznych jest proces sortowania odpadów, jest sortownią odpadów, o której mowa w art. 15 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1579, ze zm., dalej: ustawa zmieniająca u.c.p.g.);- art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 35 ust. 6 pkt 1) ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1587, ze zm., dalej: u.o.) przez przyjęcie, że art. 35 ust. 6 pkt 1) u.o. pozostaje poza granicą sprawy, podczas gdy stanowił on materialnoprawną podstawę orzeczeń organów administracji publicznej.II. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., zarzucono zaskarżonemu wyrokowi naruszenie następujących przepisów prawa materialnego:a) przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:- art. 15 ust. 2 i 3 ustawy zmieniającej u.c.p.g. przez przyjęcie, że stanowił on podstawę do wygaszenia pozwolenia zintegrowanego udzielonego na prowadzenie zakładu w R., podczas gdy zakład w R. nie był i nie jest sortownią odpadów;b) przez ich niezastosowanie w sprawie:- art. 3 pkt 10 oraz art. 6, art. 14, art. 15 ust. 2, art. 17 ust. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie emisji przemysłowych (zintegrowane zapobieganie zanieczyszczeniom i ich kontrola), (Dz.U. L 334 z 17.12.2010, s. 17, dalej: dyrektywa 2010/75/UE), w zw. z art. 3 pkt 20 oraz art. 16 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy (Dz.U. L 312 z 22.11.2008, s. 3, dalej: dyrektywa 2008/98/WE), w zw. z art. 35 ust. 6 pkt 1) u.o. przez brak kontroli w zakresie bezprawnego narzucenia ustawą wymogu stosowania technologii mechaniczno-biologicznej jako warunku przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych, co skutkowało naruszeniem przepisów wskazanych dyrektywy, które są bezwarunkowe, wystarczająco przejrzyste i precyzyjne a ich brzmienie wskazuje, że instalacją do unieszkodliwiania odpadów lub do odzysku zmieszanych odpadów komunalnych może być każda instalacja, która spełnia wymogi w zakresie najlepszych dostępnych technik, w tym wykorzystująca technologię mechaniczno-cieplną (MCP) przy przetwarzaniu zmieszanych odpadów komunalnych, a nie tylko instalacja wykorzystująca technologię mechaniczno-biologiczną (MBP);- art. 4 ust. 1 i 2 i art. 13 dyrektywy 2008/98/WE w zw. z art. 35 ust. 6 pkt 1) u.o. przez brak kontroli wymogu stosowania technologii mechaniczno-biologicznej jako warunku przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych, skutkującego uniemożliwieniem osiągnięcie celu zamierzonego przez akt unijny (effet utile), w szczególności w zakresie (a) postępowania z odpadami, zgodnie z zasadą hierarchii, przez podejmowanie środków sprzyjających rozwiązaniom, które dają najlepszy dla środowiska wynik całkowity, co przekłada się w konsekwencji na (b) brak możliwości stosowania rozwiązań w wyższym stopniu chroniących zdrowie ludzkie i środowisko;- art. 6, art. 14, art. 15 ust. 2, art. 17 ust. 2 dyrektywy 2010/75/UE w zw. z art. 35 ust. 6 pkt 1) u.o. przez brak kontroli w zakresie wymogu stosowania technologii mechaniczno-biologicznej, jako warunku przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych, co skutkuje naruszeniem praw podmiotowych skarżącej do prowadzenia działalności w zakresie gospodarowania zmieszanymi odpadami komunalnymi, na podstawie ostatecznego i prawomocnego pozwolenia zintegrowanego, przy wykorzystaniu instalacji spełniającej wymogi najlepszych dostępnych technik;- art. 6 k.p.a. przez oparcie się wyłącznie na wykładni literalnej przepisów regulujących gospodarkę odpadami, bez potwierdzenia wyników tej wykładni wykładnią funkcjonalną oraz systemową, uwzględniającą w szczególności przepisy dyrektywy 2010/75/UE oraz przepisy dyrektywy 2008/98/WE, czyli w istocie dokonania wykładni contra legem.W skardze kasacyjnej wniesiono w zw. z art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej o zadanie Trybunałowi Sprawiedliwości UE następującego pytania prawnego: "Czy art. 3 pkt 10 oraz art. 6, art. 14, art. 15 ust. 2, art. 17 ust. 2 Dyrektywy 2010/75/UE w związku z art. 3 pkt 20, art. 4 ust. 1 i 2, art. 13 oraz art. 16 ust. 1 Dyrektywy 2008/98/WE można interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie wprowadzeniu w porządku krajowym ustawowego wymogu stosowania jednego rodzaju technologii służącej przetwarzaniu niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych, jako warunku, od spełnienia którego dopuszcza się podmiot prywatny do gospodarowania zmieszanymi odpadami komunalnymi, czy też przepisy te należy interpretować w ten sposób, że ustawodawca krajowy taki nakaz może wprowadzić?".Jednocześnie wniesiono: 1) na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz na podstawie art. 188 p.p.s.a., o rozpoznanie skargi, jako że jej istota jest dostatecznie wyjaśniona, tym samym o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Klimatu i Środowiska decyzją z dnia 24 kwietnia 2024 r. (znak: DIŚ-III.415.19.2024.JK), jak i poprzedzającej jej decyzji Marszałka Województwa W. z dnia 28 lutego 2024 r. (znak: OŚ-PŚ.7222.6.2024) stwierdzającej wygaśnięcie z dniem 2 stycznia 2024 r. pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do mechaniczno-cieplnego przetwarzania odpadów zlokalizowanej na działce nr [...] obręb [...], gmina [...], powiat [...], prowadzonej przez Spółkę, w części dotyczącej przetwarzania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych o kodzie 20 03 01; 2) o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; 3) na podstawie art. 181 § 1 p.p.s.a., w zw. z art. 176 § 2 p.p.s.a., o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że w zaskarżonym wyroku Sąd I instancji błędnie przyjął, że występowanie, w ramach procesu technologicznego (prowadzonego przez skarżącą w instalacji mechanicznocieplnego przetwarzania odpadów w R.), procesu sortowania przetworzonych odpadów - decyduje o tym, że zakład jest sortownią odpadów, o której mowa w art. 15 ust. 2 i 3 ustawy zmieniającej u.c.p.g. Procesy sortowania zachodzą także, choć w innej fazie technologicznej, w instalacjach mechanicznobiologicznych (MBP), a mimo to, nie uważa się ich za sortownie odpadów (w instalacjach mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów proces sortowania zazwyczaj jest pierwszym etapem procesu technologicznego, a w instalacji mechaniczno-cieplnego przetwarzania odpadów, proces sortowania następuje po procesie obróbki cieplnej). Różnica między stosowaną w zakładzie w R. technologią mechaniczno-cieplną a standardowo stosowaną powszechnie technologią mechaniczno-biologiczną polega na tym, że poddana obróbce cieplnej w zakładzie w R. frakcja organiczna biodegradowalna może być użyta jako paliwo bądź środek wspomagający uprawę roślin (środek poprawiający właściwości gleby), natomiast stosowanie przetwarzania mechaniczno-biologicznego ma na celu ustabilizowanie parametrów frakcji biodegradowalnej w celu jej przygotowania do składowania. Odmienność procesu technologicznego zachodzącego w zakładzie w R. od instalacji mechaniczno-biologicznych nie może powodować, że instalacja skarżącej jest automatycznie kwalifikowana jako sortownia odpadów. W szczególności w sytuacji, w której stosowany przez skarżącą zaawansowany proces przetwarzania, znacznie przewyższa technologicznie instalacje mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów, a efekty procesu technologicznego przetwarzania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych - pozwalają na odzysk i zawrócenie do gospodarki większej ilości surowców, tym samym ograniczają potrzebę składowania odpadów.W niniejszej sprawie nie wskazano podstawy prawnej oraz żadnych ustaleń, które poczyniono by w toku postępowania wyjaśniającego, pozwalających na zrównywanie sytuacji prawnej, posiadającego pozwolenie zintegrowane na przetwarzanie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych i spełniającego ponad miarę wszelkie wymagania środowiskowe (w tym wymagania najlepszych dostępnych technik) zakładu w R., z prymitywnymi "sortowaniami odpadów", które nie prowadzą procesów przetwarzania odpadów poza ich mechanicznym (bądź czasem wręcz ręcznym) rozdzieleniem i sortowaniem. Organy administracji nie przedłożyły w toku postępowania administracyjnego żadnych materiałów dowodowych wskazujących, że w zakładzie w R. odbywają się wyłącznie procesy sortowania, a powyższej tezie wprost przeczy choćby sama treść pozwolenia zintegrowanego, potwierdzająca uprawnienie do przetwarzania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych i precyzująca poszczególne elementy procesu technologicznego zachodzącego w instalacji.Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym.Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej podstawy, czyli wskazane naruszenia przepisów prawa. Rozpoznając zatem skargę kasacyjną w tak określonych granicach NSA uznał, że zawiera ona usprawiedliwioną podstawę.Zasługiwał na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 151 p.p.s.a., w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., przez błędne przyjęcie, że instalacja do mechanicznocieplnego (MCP) przetwarzania odpadów zlokalizowana w R. z racji, że jednym z zachodzących w niej procesów technologicznych jest proces sortowania odpadów, jest sortownią odpadów, o której mowa w art. 15 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1579, ze zm.).Prawidłowo sporządzone uzasadnienie orzeczenia daje rękojmię, że sąd administracyjny dołożył należytej staranności przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Pozwala poznać przesłanki wydanego orzeczenia oraz prześledzić tok rozumowania sądu. Uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji ma przy tym charakter informacyjny względem stron postępowania sądowoadministracyjnego, stanowiąc dla nich niezbędną płaszczyznę dla należytego wywiedzenia zarzutów skargi kasacyjnej, a ponadto umożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę zasadności przesłanek, na których oparto zaskarżone orzeczenie, co jest niezbędne dla przeprowadzenia prawidłowej kontroli instancyjnej (por. wyrok NSA z 4 lutego 2026 r., sygn. akt II OSK 2728/25). Nieustosunkowanie się do istotnych zarzutów strony albo brak ich oceny jako nieistotnych należy uznać za niewyjaśnienie stanu sprawy oraz za naruszające art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie orzeczenia, które nie pozwala na jednoznaczne ustalenie przesłanek, jakimi kierował się Sąd I instancji, podejmując zaskarżone orzeczenie, należy uznać za dotknięte wadą, która nie pozwala na kontrolę kasacyjną tego orzeczenia. Wada ta nie może być sanowana w postępowaniu kasacyjnym. Należy jednakże pamiętać, że nie zawsze przy tym brak szczegółowego odniesienia się przez wojewódzki sąd administracyjny do wszystkich zarzutów zawartych w skardze będzie miał charakter rzutujący na wynik sprawy, w szczególności jeśli sąd wojewódzki skoncentruje się na istotnych kwestiach, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia.Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do przyjęcie przez orzekające organy oraz Sąd I instancji, że instalacja do mechaniczno-cieplnego (MCP) przetwarzania odpadów zlokalizowana w R. jest wyłącznie sortownią odpadów. Skarżąca nie zgadza się z taką kwalifikacją, która stanowi istotne zagadnienie w tej sprawie. W skardze skarżąca w pierwszej kolejności zarzuciła naruszenie art. 15 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1579, ze zm., dalej: ustawa zmieniająca u.c.p.g.), w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), przez błędne przyjęcie, że instalacja do mechaniczno-cieplnego (MCP) przetwarzania odpadów zlokalizowana w R. jest wyłącznie sortownią.Według raportu Instytutu Ochrony Środowiska Państwowego Instytutu Badawczego pt. "Gospodarka odpadami komunalnymi w Polsce. Analiza możliwości i barier zagospodarowania odpadów z tworzyw sztucznych, pochodzących z selektywnego zbierania odpadów komunalnych, a kwestie GOZ" - "W większości instalacji MBP, sortownia jest z reguły wykorzystywana na pierwszej zmianie do sortowania zmieszanych resztkowych odpadów komunalnych, a na drugiej (i trzeciej) dla odpadów zbieranych selektywnie. Sortuje się ręcznie oraz w liniach zautomatyzowanych (wyposażonych w separatory optopneumatyczne, balistyczne i inne urządzenia) głównie zmieszane odpady opakowaniowe (tworzywa sztuczne, metale i odpady wielomateriałowe) oraz papier. W Polsce, większość instalacji komunalnych MBP ma stosunkowo proste układy technologiczne w części mechanicznej, oparte zasadniczo na ręcznym sortowaniu frakcji nadsitowej oraz ręcznym sortowaniu selektywnie zbieranych odpadów opakowaniowych i surowcowych. Wymagają one modernizacji dla dostosowania do nowych wymagań wynikających z potrzeby znacznego wzrostu ilości odpadów zbieranych selektywnie i konieczności ich sprawnego sortowania".Zgodnie z treścią załącznika do uchwały nr 57 Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. zmieniającej uchwałę w sprawie Krajowego planu gospodarki odpadami 2022 (M.P. z 2021 r. poz. 509), "Zmiana Krajowego planu gospodarki odpadami 2022 (KPGO) przez jego uzupełnienie o ocenę luki inwestycyjnej (potrzeb inwestycyjnych) w kraju w zakresie zapobiegania powstawaniu odpadów oraz gospodarowania odpadami w związku z nową unijną perspektywą finansową 2021-2027 oraz o informacje o źródłach dochodów dostępnych w celu pokrycia kosztów eksploatacji i utrzymania infrastruktury do zagospodarowania odpadów wynika z konieczności spełnienia jednego z kryteriów warunku podstawowego 2.6. Updated planning for waste management ustanowionego dla perspektywy finansowej UE 2021-2027. Dla nowej perspektywy finansowej UE 2021-2027 zostały ustanowione tzw. Warunki podstawowe (o charakterze zbliżonym do znanych z perspektywy 2014-2020 warunków ex-ante), których spełnianie jest niezbędne, aby Polska mogła skorzystać z funduszy UE na inwestycje dotyczące gospodarki odpadami oraz gospodarki o obiegu zamkniętym. W przypadku Polski dla spełnienia warunków podstawowych niezbędne są działania polegające na uzupełnieniu KPGO o ocenę luki inwestycyjnej, tj. oszacowanie zapotrzebowania w kraju na instalacje do zagospodarowania odpadów, w szczególności do recyklingu, oraz o informacje o źródłach dochodów dostępnych w celu pokrycia kosztów eksploatacji i utrzymania infrastruktury gospodarki odpadami. Podstawę do określenia potrzeb inwestycyjnych stanowiła analiza opracowana przez Instytut Ochrony Środowiska - Państwowy Instytut Badawczy".W piśmie procesowym z 8 listopada 2024 r. (k. 5-53 akt sądowych) skarżąca uzupełniła uzasadnienie skargi uszczegółowiając je w zakresie wskazania różnic między instalacją mechaniczno-cieplnego przetwarzania odpadów funkcjonującą w zakładzie w R. a sortownią odpadów, o której mowa w art. 15 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (tabela na str. 7-8 pisma z 8 listopada 2024 r.) oraz przedstawiła dokumentację zdjęciową dotyczącą instalacji mechaniczno-cieplnego przetwarzania odpadów.Według skarżącej, zakłady będące "sortowniami", które ustawodawca chciał wyeliminować z rynku przetwarzania odpadów komunalnych, nie spełniały wymogów "najlepszych dostępnych technik", nie prowadziły efektywnego odzysku surowców, przez niespełnienie norm emisyjnych stanowiły zagrożenie dla środowiska – nie było prawnych ani technicznych możliwości dostosowania ich do wymogów BAT.W podsumowaniu tego pisma na str. 8 skarżąca wyjaśniła, że proces technologiczny w instalacji mechaniczno-cieplnego przetwarzania odpadów składa się z kilku etapów: przyjęcie odpadów do zakładu, rozdrobnienie, sterylizacja odpadów w autoklawach oraz separacja poszczególnych frakcji na linii do mechanicznego przetwarzania. Dzięki procesowi sterylizacji odpadów, a w jego efekcie przemianom zachodzącym w substancji organicznej zawartej w odpadach możliwe jest wysoce efektywne sortowanie odpadów na linii separacji mechanicznej i wydzielanie z masy odpadów zmieszanych surowców wtórnych oraz frakcji organicznej biodegradowalnej. Spełnia to wymogi standardu "najlepszych dostępnych technik". Skarżąca w piśmie 8 listopada 2024 r. wyjaśniła, że w zwykłych sortowniach odpadów, które posiadają jedynie urządzenia do mechanicznego sortowania odpadów nie ma możliwości osiągnięcia wysokiego poziomu odzysku surowców wtórnych, przede wszystkim ze względu na ich zanieczyszczenie nieprzetworzoną substancją organiczną oraz "prymitywny" charakter narzędzi stosowanych w procesie.Sąd I instancji nie odniósł się w żaden sposób do stanowiska skarżącej przedstawionego w piśmie z 8 listopada 2024 r.Wyjaśnienie przez Sąd I instancji zagadnienia związanego z uznaniem instalacji prowadzonej przez skarżącą wyłącznie jako sortowni ma kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie, ponieważ organ bez uzasadnienia swojego stanowiska uznał, że instalacja do mechaniczno-cieplnego przetwarzania odpadów zlokalizowana w R. posiadała status sortowni odpadów przetwarzającej niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i że zgodnie art. 15 ust. 2 ww. ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw, podmiot prowadzący w dniu wejścia w życie tej ustawy sortownię odpadów przetwarzającą niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne, stanowiącą, zgodnie z dotychczasowymi przepisami, regionalną instalację do przetwarzania odpadów komunalnych, może przetwarzać niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne, nie dłużej niż do dnia 1 stycznia 2024 r. Po upływie tego terminu zgodnie z art. 15 ust. 3 cytowanej ustawy, zezwolenie na przetwarzanie odpadów, pozwolenie na wytwarzanie odpadów uwzględniające przetwarzanie odpadów oraz pozwolenie zintegrowane uwzględniające przetwarzanie odpadów, dotyczące przetwarzania niesegregowanych odpadów komunalnych w instalacji wygasa w części dotyczącej przetwarzania niesegregowanych odpadów komunalnych.Sąd I instancji dostrzega stanowisko skarżącej, że w instalacji w R. zachodzi nie tylko proces mechaniczny wysortowania odpadów (taki proces zachodzi także w technologiach MBP i sortowniach), ale przede wszystkim ich obróbka cieplna (stanowiąca proces fizyczny, która to obróbka nie zachodzi w technologiach MBP i sortowniach). Sąd I instancji wskazuje na pogląd skarżącej, że instalacja w R. nie stanowi prostej sortowni odpadów, lecz zaawansowaną instalację do mechaniczno-cieplnego przetwarzania odpadów, która to pozwala na zagospodarowanie frakcji biodegradowalnej z wykorzystaniem innej technologii niż jej biologiczne przetworzenie, spełniającej kryteria najlepszej dostępnej techniki, co zostało odzwierciedlone w zmienionym w 2017 r. pozwoleniu zintegrowanym. W ocenie skarżącej, art. 15 ust. 2 ustawy zmieniającej nie może znaleźć zastosowania do przedmiotowej instalacji. Sąd I instancji stwierdza, że analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że organ nie ustosunkował się szczegółowo do powyższej kwestii.Sąd I instancji dostrzega braki w postępowaniu wyjaśniającym w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, dotyczącym braku wyjaśnienia zakwalifikowania instalacji prowadzonej przez skarżącą jako sortowni odpadów. Nie budzi wątpliwości Sądu I instancji, że instalacja skarżącej w dacie wejścia w życie przepisów ustawy zmieniającej nie była instalacją zapewniającą mechaniczno-biologiczne przetwarzanie niesegregowanych odpadów komunalnych czy też składowanie odpadów powstających w procesie mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów. Zdaniem Sądu I instancji, brak jest jakichkolwiek rozważań organu w zakresie posiadania przez przedmiotową instalację statusu sortowni.Analiza treści uzasadnienia wyroku Sądu I instancji nie pozwala na ustalenie na podstawie jakich przesłanek uznał, że instalacja prowadzona przez skarżącą posiada status sortowni. Twierdzenie zawarte w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji dotyczące tego, że trudno zakwestionować prawidłowość zakwalifikowania przez organ prowadzonej przez skarżącą instalacji jako sortowni jest całkowicie gołosłowne w sytuacji, w której Sąd I instancji stwierdza, że analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że organ nie ustosunkował się szczegółowo do powyższej kwestii.Należy pokreślić, że w okolicznościach tej sprawy sortowanie wysterylizowanych odpadów, które w dalszej kolejności były przekazywane do kolejnych odbiorców i poddawane tam dalszym procesom przetwarzania, w zależności od rodzaju odpadu stanowiło tylko jeden z etapów postępowania z odpadami w tej instalacji prowadzonej przez skarżącą.Sąd I instancji w żaden sposób nie uzasadnił poglądu, według którego "Sama okoliczność, że w przedmiotowej instalacji odpady są poddawane dodatkowo obróbce cieplnej, nie zmienia faktu, że na dalszym etapie są kierowane do mechanicznego sortowania w celu segregacji i wydzielenia poszczególnych frakcji i kolejno przekazywane podmiotom posiadającym stosowne zezwolenia na dalsze gospodarowanie".W okolicznościach tej sprawy ta kwestia ma zasadnicze znaczenia dla poznania argumentacji Sądu I instancji, który powtórzył za orzekającymi organami, że instalacja do mechaniczno-cieplnego (MCP) przetwarzania odpadów zlokalizowana w R. jest wyłącznie sortownią.Sąd I instancji w swojej argumentacji nie uwzględnia nie kwestionowanej przez orzekające organy okoliczności, że w skład linii technologicznej instalacji mechanicznocieplnego przetwarzania odpadów wchodzą zaawansowane i w pełni zautomatyzowane: urządzenia do sterylizacji odpadów (autoklawy) wraz z linią załadowczo-odbiorczą (zespół podajników) i rozdrabniaczem wstępnym. Linia separacji mechanicznej służąca do wydzielania frakcji organicznej biodegradowalnej oraz rozfrakcjonowania strumienia surowców wtórnych z materiału poddanego procesowi sterylizacji, zespół przesiewaczy mechanicznych, separatorów oraz sorterów magnetycznych, optycznych i optoelektrycznych: separator ferromagnetyków, separator wiroprądowy, separator balistyczny 2D/3D, separator optyczny NIR, separator flip-flop "miękkie-twarde", sorter mechaniczno-pneumatyczny IFEsort, sorter optyczny z detekcją laserową, sorter optyczny z kamerą, zespół kotłowy wytwarzający parę technologiczną wykorzystywaną w procesie sterylizacji odpadów, część magazynowa - jedna przeznaczona na jednodniowy bufor surowca wejściowego oraz ruga na odzyskane substancje i materiały oraz wydzieloną frakcję organiczną.Sąd I instancji nie poddał analizie stanowiska przedstawionego w piśmie procesowym z 8 listopada 2024 r., w którym skarżąca uzupełniła uzasadnienie skargi uszczegółowiając je w zakresie wskazania różnic między instalacją mechaniczno-cieplnego przetwarzania odpadów funkcjonującą w zakładzie w R. a sortownią odpadów, o której mowa w art. 15 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw.Wszystkie wyżej wskazane braki potwierdzają zasadność zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a., w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.Wykonanie przez wojewódzki sąd administracyjny wynikającego z art. 141 § 4 p.p.s.a. obowiązku wskazania w uzasadnieniu wyroku obok faktycznej, także prawnej podstawy rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia nie dość, że pozostaje w bezpośrednim związku z realizacją przez uzasadnienie orzeczenia sądowego funkcji perswazyjnej to również nie pozostaje bez wpływu na ocenę prawidłowości realizacji przez to uzasadnienie funkcji kontroli trafności rozstrzygnięcia. Powinno być ono sporządzone w sposób umożliwiający instancyjną kontrolę (zaskarżonego) wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia wówczas, gdy strona postępowania zażąda jego kontroli, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej. Ta zaś nie jest możliwa – lub istotnie ograniczona - gdy uzasadnienie orzeczenia sądowego nie zawiera określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a. elementów, a mianowicie, na przykład, gdy nie zawiera przedstawienia stanu sprawy, czy też, gdy nie wskazuje i nie wyjaśnia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, co odnosi się również do orzeczenia, którego uzasadnienie zawierając wymienione elementy, sformułowane jest jednak w sposób lakoniczny, niejasny, a tym samym uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy stanowiącego podstawę kontrolowanego orzeczenia sądu (por. wyrok NSA z 22 października 2021 r., sygn. akt II GSK 1005/21). Realizacji celów sądowej kontroli administracji publicznej nie służy również - a należy to także podkreślić - ograniczenie się do powielenia stanowiska zajętego w sprawie przez organy administracji lub jego prosta akceptacja. Zwłaszcza w sytuacji, gdy dowodząc swoich racji strona skarżąca wspiera je określonym rodzajem wykładni przepisów prawa, co powinno zobowiązywać sąd do przeprowadzenia w uzasadnieniu wydawanego rozstrzygnięcia stosownej weryfikacji i analizy obejmującej istotne dla rozstrzygnięcia sprawy elementy jej stanu faktycznego i prawnego oraz ich wzajemnej relacji, a ich brak należy ocenić nie inaczej, jak tylko, jako wadliwość polegającą na niedostatecznym wyjaśnieniu przez sąd administracyjny stanu faktycznego i prawnego rozpoznawanej sprawy, a więc uchybienie, które mogło mieć istotny wpływ na jej wynik.Zasadność zarzutu dotyczącego naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. sprawia, że przedwczesne jest obecne ustosunkowanie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej oraz wniosku o zadanie Trybunałowi Sprawiedliwości UE pytania prawnego o treści opisanej w skardze kasacyjnej.Sąd I instancji ponownie rozpoznając sprawę sporządzi uzasadnienie wyroku zgodnie z treścią art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz uwzględni stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z 16 czerwca 2026 r. sygn. akt III OSK 2873/24 w sprawie odmowy wpisu instalacji do mechaniczno-cieplnego przetwarzania odpadów prowadzonej przez Spółkę na listę instalacji komunalnych.Stwierdzone naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. jest tego rodzaju, że ma ono istotny wpływ na wynik sprawy, skoro nie jest możliwe dokonanie kontroli instancyjnej zaskarżonego rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji.Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sprawy. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a..