Postanowienie - II OZ 629/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 16 czerwca 2026
Teza
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w.... Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wojewody Warmińsko-Mazurskiego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie zawarte w punkcie II. (drugim) wyroku z dnia 14 kwietnia 2026 r. sygn. akt II SA/Ol 806/25 o oddaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi Wojewody Warmińsko-MazurUchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w.... Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wojewody Warmińsko-Mazurskiego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie zawarte w punkcie II. (drugim) wyroku z dnia 14 kwietnia 2026 r. sygn. akt II SA/Ol 806/25 o oddaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi Wojewody Warmińsko-Mazur
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania
Typ sprawy
sprawa cywilna
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
planowanie przestrzenne
samorząd terytorialny
uchwała rady gminy
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
16 czerwca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Małgorzata Masternak - Kubiak
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2026 r., sygn. akt II SA/Ol 806/25, po rozpoznaniu skargi Wojewody Warmińsko-Mazurskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Elblągu z dnia 25 września 2025 r., nr X/247/2025, w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu przy ul. Stawidłowej - Zielony Zakątek w Elblągu – w punkcie I. stwierdził nieważność § 10 ust. 7 pkt 4) i pkt 5) zaskarżonej uchwały; w punkcie II. oddalił wniosek o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.Uzasadniając rozstrzygnięcie w zakresie punktu II. Sąd pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2026 r., poz. 143) – dalej: "P.p.s.a." w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W ocenie Sądu koszty poniesione przez skarżącego Wojewodę nie miały takiego charakteru, bowiem postępowanie w sprawie ze skargi wojewody na uchwałę rady gminy jest postępowaniem specyficznym. Wprawdzie wojewoda jest uprawniony do wniesienia skargi na uchwałę rady gminy powiatu (art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1465 z późn. zm.) – dalej: "u.s.g."), jednakże może to uczynić wyłącznie w przypadku przekroczenia 30-dniowego terminu, o którym mowa w art. 91 ust. 1 u.s.g. Wniesienie skargi w terminie wcześniejszym skutkuje odrzuceniem skargi. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, nawet jednak wniesienie skargi do sądu przez wojewodę nie zmienia charakteru jego legitymacji procesowej, która nie wynika – jak to ma miejsce w przypadku innych skarżących – z istnienia interesu prawnego. Skarżona uchwała nie nakłada bowiem na wojewodę żadnego obowiązku, ani nie przyznaje mu żadnych uprawnień. Prawo do zaskarżenia uchwały przez wojewodę wynika wyłącznie z treści art. 93 ust. 1 u.s.g., który takie uprawnienie przyznaje Wojewodzie jako organowi nadzoru. Zatem w niniejszej sprawie skarżącym jest de facto organ, a nie podmiot, który żąda ochrony ze względu na swój interes prawny. Sąd wskazał zatem, że z przepisów P.p.s.a. wynika, iż w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji zwrot kosztów postępowania przysługuje od organu, a nie na jego rzecz. Ponadto, w przeciwieństwie do innych podmiotów występujących w charakterze skarżących przed sądem administracyjnym, dla których wniesienie skargi jest jedyną możliwością dochodzenia praw po zakończeniu postępowania administracyjnego, organ nadzoru jakim jest wojewoda jest uprawniony do działania we własnym zakresie. Zgodnie bowiem z art. 91 u.s.g. organ nadzoru orzeka o nieważności uchwały w całości lub w części wydając w tym przedmiocie rozstrzygnięcie nadzorcze. Zatem nie sposób uznać, aby koszty poniesione przez organ nadzoru wyłącznie z powodu nieskorzystania z własnych uprawnień można zaliczyć do kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W ten sposób bowiem organ nadzoru - nie wykonując swoich ustawowych obowiązków - dodatkowo przerzuca poniesione z tego powodu koszty zastępstwa procesowego na organ jednostki samorządu terytorialnego. Biorąc zaś pod uwagę przepisy zarówno u.s.g., jak i P.p.s.a. trudno uznać, aby taki był cel ustawodawcy. W związku z tym w ocenie Sądu pierwszej instancji żądanie pełnomocnika skarżącego Wojewody nie znajdowało uzasadnienia.W zażaleniu Wojewoda Warmińsko-Mazurski zaskarżył pkt II. ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, tj. postanowienie w przedmiocie kosztów sądowych i wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia przez zmianę pkt II. ww. wyroku i zasądzenie od organu administracyjnego na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 480 złotych.W oparciu o art. 194 § 3 P.p.s.a. zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania tj.:1) art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.) przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przepis art. 200 P.p.s.a. nie ma zastosowania do wniosku organu nadzoru o zwrot kosztów zastępstwa radcy prawnego, w sytuacji, gdy brak jest takiego ustawowego wyjątku od zasady odpowiedzialności za wynik sprawy, a w konsekwencji niezastosowanie tego przepisu i zaniechanie zasądzenia wnioskowanych kosztów zastępstwa radcy prawnego pomimo tego, że skarga została uwzględniona w całości,2) naruszenie art. 200 w zw. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 91 i art. u.s.g. przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przepis art. 200 P.p.s.a. nie ma zastosowania do wniosku organu nadzoru o zwrot kosztów zastępstwa radcy prawnego, z uwagi na treść art. 91 i art. 93 u.s.g. w myśl, których na wojewodzie spoczywa obowiązek wydania rozstrzygnięcia nadzorczego, a nie skorzystanie ze środka nadzorczego, jakim jest skarga do sądu administracyjnego w sytuacji, gdy ustawa P.p.s.a. nie wyklucza prawa do przyznania kosztów zastępstwa procesowego w takim postępowaniu, a w konsekwencji niezastosowanie art. 200 w zw. 205 § 2 P.p.s.a. i zaniechanie zasądzenia wnioskowanych kosztów zastępstwa radcy prawnego pomimo tego, że skarga została uwzględniona w całości.W uzasadnieniu zażalenia powyższe zarzuty dodatkowo umotywowano.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie.Na wstępie wskazać należy, że tożsame pod względem przedmiotowym i podmiotowym zażalenie, zawierające takie same zarzuty, było już przedmiotem pogłębionej analizy Naczelnego Sądu Administracyjnego, której dano wyraz w postanowieniu z dnia 17 lipca 2025 r., sygn. akt II OZ 1043/25. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie niniejszym w pełni podziela zawarte w tym rozstrzygnięciu argumenty i przyjmuje je jako własne.Odnosząc się zatem do przedstawionych w petitum zażalenia zarzutów wskazać w pierwszej kolejności należy, że przepis art. 200 P.p.s.a. określa zasadę odpowiedzialności za wynik postępowania, która wyraża się w tym, że w razie uwzględnienia skargi na organie administracji, który wydał zaskarżony akt spoczywa obowiązek zwrotu kosztów postępowania na rzecz strony przeciwnej.Stosownie do wymienionego przepisu skarżącemu przysługuje "zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw".Wbrew ocenie Sądu Wojewódzkiego nie można było w niniejszej sprawie przyjąć, że koszty postępowania sądowego (w tym koszty zastępstwa procesowego) Wojewody Warmińsko-Mazurskiego, działającego jako strona skarżąca, nie miały charakteru kosztów niezbędnych w rozumieniu art. 200 P.p.s.a., tylko z tej przyczyny, iż nie wystąpił on ze skargą we własnym interesie, a nadto miał możliwość wydania rozstrzygnięcia nadzorczego. Wprawdzie nie bez racji Sąd Wojewódzki dostrzegł, że Wojewoda wskutek niewykonania swoich obowiązków nadzorczych (art. 91 u.s.g.) powoduje powstanie kosztów procesu obciążających stronę przeciwną, to jednak brak jest podstaw prawnych do niezastosowania art. 200 P.p.s.a.Jak przyjmuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, żaden z przepisów P.p.s.a. ani u.s.g. nie wyłącza zastosowania art.200 P.p.s.a. w sytuacji, gdy stroną skarżącą jest inny organ, w szczególności organ nadzoru wnoszący skargę na podstawie art. 93 ust. 1 u.s.g. (por. postanowienie NSA z dnia 28 lutego 2023 r. sygn. III OZ 86/23, LEX nr 3503558). Wniesienie przez wojewodę skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na podstawie art. 93 ust. 1 u.s.g stanowi realizację jednego z przysługujących temu organowi uprawnień, służących wykonywaniu nadzoru nad działalnością gminy na podstawie kryterium zgodności z prawem, a zatem legitymacja skargowa tego organu oparta jest na samodzielnej podstawie prawnej. Ponadto należy zwrócić uwagę, że według poglądu wyrażonego w orzecznictwie środki sprawowania przez organ nadzoru kontroli nad działalnością organów samorządu terytorialnego w postaci wydania rozstrzygnięcia nadzorczego, jak i zaskarżania aktów organów administracyjnych do sądu administracyjnego nie są względem siebie konkurencyjne, a ich zastosowanie jest uwarunkowane jedynie upływem terminu, o którym mowa w art. 91 ust. 1 u.s.g. (por. postanowienie NSA z dnia 18 stycznia 2023 r. sygn. II OZ 807/22, LEX nr 3696011).Wobec powyższego przyjąć należało, że w sytuacji, gdy w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji Wojewoda był reprezentowany przez radcę prawnego, który podpisał skargę i złożył wniosek o zasądzenie kosztów, Wojewódzki Sąd Administracyjny zobligowany był do uwzględnienia tego wniosku w oparciu o przepis art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz przepisy rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych.Jednocześnie zauważyć warto, że w orzecznictwie wyrażony został pogląd, że zaniechanie przez organ nadzoru wykorzystania instytucji procesowej, o której mowa w art. 91 ust. 1 u.s.g., może stanowić w konkretnych okolicznościach podstawę do zastosowania przez sąd art. 206 P.p.s.a., jeżeli z określonych powodów niewydanie rozstrzygnięcia nadzorczego i wniesienie skargi do sądu zostanie potraktowane jako sytuacja spełniająca cechę "uzasadnionego przypadku" (zob. postanowienie NSA z dnia 28 lutego 2023 r. sygn. II OZ 86/23, LEX nr 3501785).Jednak w niniejszej sprawie Sąd Wojewódzki nie wskazał na okoliczności warunkujące zastosowanie art. 206 P.p.s.a., lecz jako regułę uznał, że w omawianym przypadku niezasadne było przyznanie skarżącemu zwrotu kosztów postępowania na podstawie art. 200 P.p.s.a.W tych okolicznościach sprawy przyjąć zatem należało, że niezasądzenie zwrotu kosztów związanych z reprezentowaniem w sprawie Wojewody przez radcę prawnego stanowiło naruszenie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., czego stwierdzenie musiało skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia i przekazaniem sprawy w przedmiocie zwrotu skarżącemu kosztów postępowania Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.. postanowił, jak w sentencji.