Wyrok - III SA/Kr 462/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie - z dnia 16 czerwca 2026
Teza
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędzia WSA Marta Kisielowska Protokolant sekretarz sądowy Monika Tuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Małopolskiego Kuratora Oświaty z dnia 2 lutego 2026 r. nr PZ-I.5861.6.2026.PN w przedmiocie odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decUchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędzia WSA Marta Kisielowska Protokolant sekretarz sądowy Monika Tuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Małopolskiego Kuratora Oświaty z dnia 2 lutego 2026 r. nr PZ-I.5861.6.2026.PN w przedmiocie odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją dec
Data orzeczenia
16 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Przewodniczący
Ewa Michna
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
UZASADNIENIE
Decyzją z 2 lutego 2026 r. Małopolski Kurator Oświaty utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z 12 grudnia 2025 r. odmawiającą nadania skarżącej (R. M.) stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego.Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:Wnioskiem z 30 października 2025 r. skarżąca zwróciła się do Prezydenta Miasta Krakowa o podjęcie postępowania egzaminacyjnego na stopień nauczyciela mianowanego.Pismem z 7 listopada 2025 r. organ wezwał skarżącą do przedłożenia dokumentów potwierdzających uzyskanie przygotowania zawodowego, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. Wezwanie skarżąca odebrała 26 listopada 2025 r.Decyzją z 12 grudnia 2025 r. Prezydenta Miasta Krakowa odmówił nadania skarżącej stopnia nauczyciela mianowanego z uwagi na brak spełnienia przez skarżącą wymagań kwalifikacyjnych określonych w art. 9b ust. 1 ustawy z 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 515), tj. brak przygotowania pedagogicznego w rozumieniu przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z 14 września 2023 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (Dz. U. z 2023 r., poz. 2102 ze zm.).W odwołaniu od ww. decyzji skarżąca podała, że od 2020 r. jest zatrudniona w [...] Liceum Ogólnokształcącym w K. na stanowisku nauczyciela psychologa. Zawierając umowę o pracę przedłożyła wszystkie niezbędne dokumenty i dyplomy tj. :- dyplom ukończenia studiów magisterskich Akademii Ignatianum w Krakowie (2 lipca 2013 r.) na kierunku pedagogika w specjalności pedagogika resocjalizacyjna – do dyplomu dołączyła suplement wskazujący, że Akademia kształci zgodnie ze standardami wynikającymi z rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 lipca 2007 r. w sprawie standardów kształcenia dla poszczególnych kierunków oraz poziomów kształcenia, a także trybu tworzenia i warunków, jakie musi spełniać uczelnia, by prowadzić studia międzykierunkowe oraz makrokierunki (Dz. U. Nr 164, poz. 1166 z późn. zm.);- dyplom ukończenia (24 lipca 2020 r.) studiów magisterskich WSB - NLU na kierunku psychologia, w specjalności psychologia kliniczna i osobowości.Zdaniem skarżącej, suplement do dyplomu ukończenia studiów psychologicznych poświadczał, że może pracować w zawodzie psychologa szkolnego. W okresie studiów odbywała praktyki zgodne z wymogami uczelni. Skarżąca podniosła, że pracując od pięciu lat w zawodzie psychologa szkolnego, a także odbywając staż przygotowujący do odbycia egzaminu na stopień nauczyciela mianowanego, nabyła umiejętności i kompetencje poświadczone przez Dyrektora oraz opiekuna stażu.Decyzją z 2 lutego 2026 r. Małopolski Kurator Oświaty utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.Organ przytoczył treść art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1730 ze zm.) oraz art. 9b ust. 1 pkt 2, ust 2 i ust. 4 pkt 2 Karty Nauczyciela.Dalej podał, że skarżąca ukończyła studia licencjackie na kierunku pedagogika w specjalności pedagogika resocjalizacyjna w Wyższej Szkole Filozoficzno-Pedagogicznej "Ignatianum" w Krakowie, studia magisterskie na kierunku pedagogika w specjalności pedagogika resocjalizacyjna w Akademii Ignatianum w Krakowie oraz jednolite studia magisterskie w zakresie psychologii klinicznej i osobowości w Wyższej Szkole Biznesu - National-Louis University z siedzibą w Nowym Sączu.W dniu 9 sierpnia 2021 r. skarżąca uzyskała stopień awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. W okresie od 1 września 2023 r. do 31 maja 2025 r. odbyła staż na stopień awansu zawodowego nauczyciela mianowanego na stanowisku nauczyciela psychologa szkolnego w [...] Liceum Ogólnokształcącym w K., gdzie zatrudniona jest również obecnie na tym samym stanowisku.Z zaświadczenia Dyrektora Instytutu Nauk o Wychowaniu ds. dydaktycznych Uniwersytetu Ignatianum w Krakowie z 12 listopada 2025 r. wynikało, że w ramach studiów licencjackich obyła 40 godzin praktyk obserwacyjnych w szkole oraz 120 godzin praktyk specjalnościowych, a także 40 godzin praktyk specjalnościowych w toku studiów magisterskich. Kurator wskazał, że ww. zaświadczenie jednoznacznie potwierdzało, że w ramach ukończonych studiów pierwszego i drugiego stopnia w zakresie pedagogiki resocjalizacyjnej R. M. uzyskała przygotowanie pedagogiczne.W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że nie kwestionuje posiadania przygotowania pedagogicznego uzyskanego w powiązaniu z ukończonym kierunkiem (specjalnością) kształcenia, tj. pedagogiką resocjalizacyjną, co w ocenie organu I instancji stanowiło podstawę odmowy nadania skarżącej stopnia nauczyciela mianowanego. Skarżąca mogła więc podejmować pracę na stanowisku nauczyciela w zakresie ukończonego kierunku studiów, np. jako pedagog specjalny lub nauczyciel w młodzieżowym ośrodku wychowawczym.Od 1 września 2020 r. skarżąca jest zatrudniona jednak na stanowisku nauczyciela psychologa szkolnego w [...] Liceum Ogólnokształcącym w K., zaś aktem regulującym w tym czasie kwalifikacje wymagane od nauczycieli było rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 1 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1289). Zgodnie z § 2 pkt 2 ww. rozporządzenia, przez przygotowanie pedagogiczne należało rozumieć nabycie wiedzy i umiejętności z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki szczegółowej, nauczanych w wymiarze nie mniejszym niż 270 godzin w powiązaniu z kierunkiem (specjalnością) kształcenia oraz pozytywnie ocenioną praktyką pedagogiczną - w wymiarze nie mniejszym niż 150 godzin; w przypadku nauczycieli praktycznej nauki zawodu niezbędny wymiar zajęć z zakresu przygotowania pedagogicznego wynosi nie mniej niż 150 godzin; o posiadaniu przygotowania pedagogicznego świadczy dyplom ukończenia studiów lub inny dokument wydany przez uczelnię, dyplom ukończenia zakładu kształcenia nauczycieli lub świadectwo ukończenia kursu kwalifikacyjnego.Definicja przygotowania pedagogicznego w przytoczonej treści funkcjonowała od 1991 r. (rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia) i wskazywała na wyraźny wymóg powiązania treści psychologicznych, pedagogicznych i dydaktycznych z zakresem studiów. W świetle ww. przepisu przygotowanie pedagogiczne musiało zatem zostać uzyskane w powiązaniu z ukończonym kierunkiem kształcenia pozwalającym na prowadzenie konkretnych zajęć na danym stanowisku.Z kolei na gruncie obecnie obowiązującego rozporządzenia (§ 29 pkt 1 rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z 14 września 2023 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela psychologa w przedszkolach, szkołach i placówkach regulującego kwestie kwalifikacji nauczycieli) wskazuje się również, że przez przygotowanie pedagogiczne rozumie się przygotowanie pedagogiczne, o którym mowa w nowym standardzie kształcenia, potwierdzone dyplomem ukończenia studiów wraz z suplementem do dyplomu lub innym dokumentem wydanym przez uczelnię, lub świadectwem ukończenia studiów podyplomowych. Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 25 lipca 2019 r. w sprawie standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 453) dodatkowo doprecyzowało wymagania stawiane nauczycielom zajmującym stanowisko psychologa szkolnego wyodrębniając oddzielną formę kształcenia w zakresie przygotowania pedagogicznego. Zgodnie z Załącznikiem nr 1 pkt 2.7 ww. rozporządzenia, kształcenie na studiach podyplomowych przygotowujące do wykonywania zawodu nauczyciela może być prowadzone m.in. w zakresie przygotowania pedagogicznego do wykonywania zawodu nauczyciela psychologa dla absolwentów studiów pierwszego stopnia i studiów drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich na kierunku psychologia w ramach których realizowane są zajęcia z pedagogiki, metodyki pracy nauczyciela psychologa w przedszkolach, szkołach i placówkach systemu oświaty oraz praktyki zawodowe w określonym wymiarze (grupa zajęć F).Zgodnie art. 9 ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela od nauczycieli wymaga się posiadania odpowiedniego przygotowania pedagogicznego, a to oznacza, że od nauczycieli psychologów wymaga się posiadania przygotowania pedagogicznego odpowiedniego do prowadzonych zajęć, tj. z zakresu metodyki pracy nauczyciela psychologa.Wobec powyższego skarżąca nie spełniała wymagań kwalifikacyjnych do zajmowania stanowiska nauczyciela psychologa zarówno na podstawie ówcześnie obowiązującego rozporządzenia z 1 sierpnia 2017 r., jak na mocy obecnie obowiązującego rozporządzenia.Brak kwalifikacji na zajmowanym stanowisku był równoznaczny z brakiem spełnienia jednego z warunków do uzyskania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, wynikającego z art. 9b ust. 1a Karty nauczyciela w związku z art. 12 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1730 ze zm.).W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu II instancji oraz zwrotu kosztów postępowania.Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:1. art. 9b ust. 6 w zw. z art. 9b ust. la Karty Nauczyciela przez niezasadną odmowę nadania stopnia awansu zawodowego podczas gdy spełnione zostały ustawowe przesłanki do jego uzyskania;2. art. 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 Karty Nauczyciela w zw. z § 29 i § 2 pkt 5 Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z 14 września 2023 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli przez przyjęcie, że nie posiada przygotowania pedagogicznego wobec niespełnienia wymogu odbycia niezbędnej ilości godzin praktyk zawodowych;3. art. 7 i art. 80 k.p.a. przez dowolną a nie swobodną ocenę materiału dowodowego przejawiającą się nieuwzględnieniem dyplomów i zaświadczeń o posiadaniu przez skarżącą kwalifikacji zawodowych i przygotowania pedagogicznego wymaganych do podjęcia pracy na stanowisku nauczyciela mianowanego i uzyskania stosownego awansu zawodowegoW odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalanie, argumentując jak dotychczas.Na rozprawie w dniu 8 czerwca 2026 r. skarżąca przyznała, że zdaniem Kuratorium, kluczowym jest czy praktyka pedagogiczna na studiach pedagogicznych została przeprowadzona w formach szkolnych. Zdaniem skarżącej, skoro zgodnie z programem studiów (pedagogika resocjalizacyjna) odbyła część praktyka w Zakładzie Karnym w R., gdzie pracowała z kobietami skazanymi w zakresie radzenia sobie ze skutkami przemocy, to praktyka ta powinna zostać uwzględniona Zdaniem skarżącej praktyka ta spełniała standardy rozporządzenia z 14 września 2023 r. Skarżąca podkreśliła, że obecnie ma 56 lat i jeśli zostanie "zmuszona" do odbycia takiej praktyki w celu uzyskania awansu zawodowego, to praktykę taką jest gotowa odbyć, ale w jej sytuacji tego typu wymóg byłby absurdalny.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.Skarga została uwzględniona ponieważ Sąd uznał, że po zmianach rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 14 września 2023 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (które weszły w życie 28 sierpnia 2025 r., a więc przed datą złożenia wniosku przez skarżącą o nadanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego), zatrudnienie jako nauczyciela psychologa w liceum ogólnokształcącym było możliwe nawet jeżeli przygotowanie pedagogiczne zostało nabyte w trakcie studiów pedagogicznych przed 2019 r.Na wstępie Sąd zaznacza, że z dokumentów przedstawionych przez skarżącą wynikało, że ukończyła ona studia I i II stopnia na kierunku pedagogika resocjalizacyjna (w latach:2008-2013), a następnie 5 letnie studia magisterskie na kierunku psychologia kliniczna (ukończone 24 lipca 2020 r.).Obowiązujące w dacie postępowania awansowego przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 14 września 2023 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli w § 29 pkt 2 stanowiły, że kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela psychologa w przedszkolach, szkołach i placówkach, o których mowa m. in. w § 3 pkt 1 lit. b (tj. m. in. w liceum ogólnokształcącym) posiada osoba, która: ukończyła studia pierwszego i drugiego stopnia lub jednolite studia magisterskie prowadzone zgodnie z: przepisami obowiązującymi przed dniem 3 sierpnia 2019 r. na kierunku psychologia i posiada przygotowanie pedagogiczne. Z kolei § 2 pkt 5 lit. b tegoż rozporządzenia definiował "przygotowanie pedagogiczne" jako m.in. przygotowanie pedagogiczne obejmujące wiedzę i umiejętności z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki szczegółowej, nauczanych w wymiarze nie mniejszym niż 270 godzin w powiązaniu z kierunkiem (specjalnością) kształcenia oraz pozytywnie ocenioną praktyką pedagogiczną odbytą w wymiarze nie mniejszym niż 150 godzin, uzyskane w wyniku ukończenia studiów lub studiów podyplomowych prowadzonych zgodnie z przepisami obowiązującymi przed dniem 3 sierpnia 2019 r., potwierdzone dyplomem ukończenia studiów lub innym dokumentem wydanym przez uczelnię, lub świadectwem ukończenia studiów podyplomowych.W ocenie Sądu, jeśli skarżąca odbyła w trakcie studiów na kierunku pedagogika resocjalizacyjna praktykę pedagogiczną to pomimo tego, że praktyka w formach szkolnych była mniejsza niż 150 godzin, to jeżeli łączna praktyka zawodowa jaka została odbyta na studiach o kierunku pedagogika specjalna osiągnęła minimum 150 godzin, a przygotowanie pedagogiczne z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki szczegółowej nauczane było w wymiarze nie mniejszym niż 270 godzin- to skarżąca spełniła warunek posiadania przygotowania pedagogicznego przez nauczyciela psychologa.Obowiązujące przepisy rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 lipca 2019 r. w sprawie standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 453) w zakresie modułu F nie przewidywały minimum godzin praktyki zawodowej. Limity praktyki zawodowej zawierały natomiast przepisy ww. rozporządzenia z 2023 r. (i poprzednio obowiązujące przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1289 z późn. zm.), ale w przepisach tych nigdy nie zawarto zastrzeżenia, że praktyka zawodowa (składająca się na przygotowanie pedagogiczne) może się odbywać wyłącznie w formach szkolnych.W ocenie Sądu, jeżeli same studia pedagogiki resocjalizacyjnej (w trakcie których skarżąca odbyła przygotowanie pedagogiczne) prowadzone były na podstawie obowiązujących wówczas przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1571 z późn. zm.) określających m.in. standardy kształcenia do określonych zawodów (w przypadku skarżącej: pedagoga i psychologa) to interpretacja organu jest zbyt restrykcyjna.Sąd przyjął korzystną dla skarżącej interpretację warunków posiadania przygotowania pedagogicznego na podstawie art. 7a § 1 k.p.a. biorąc pod uwagę, że absurdalnym byłby i logicznie niezrozumiałym, w sytuacji skarżącej (posiadającej kilkuletnie praktyczne doświadczenie psychologa szkolnego w liceum), bardzo formalistycznie rozumiany wymóg odbycia przez nią półtorarocznych studiów podyplomowych z praktyką w szkołach – w sytuacji gdy skarżąca podobną praktykę odbyła w czasie studiów pedagogicznych, a nadto od lat jest praktykującym, nauczycielem psychologiem.W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ uwzględni stanowisko Sądu wyrażone w niniejszym wyroku zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.). Powołany przepis stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.Sąd uchylił zaskarżoną decyzje oraz poprzedzającą ja decyzje organu I instancji na podstawie art. 145§ 1 pkt 1 lit a w zw. z art. 135 Prawa o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (pkt I wyroku). Jednocześnie Sąd zarządził zwrot z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie nienależnie uiszczonego wpisu od skargi ponieważ skarżąca ustawowo była zwolniona z kosztów sadowych zgodnie z art. 239 § 1 lit d Prawa o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (pkt II wyroku). (pkt II wyroku).