Postanowienie - II SO/Po 6/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu - z dnia 16 czerwca 2026
Teza
Oddalono wniosek o wymierzenie grzywny (art.55 ustawy-PoPPSA). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu 16 czerwca 2026 r., na posiedzeniu niejawnym, sprawy z wniosku M. M. o wymierzenie grzywny Komendantowi w przedmiocie niezastosowania się do obowiązku przekazania skargi oraz akt sprawy i odpowiedzi na skargę, postanawia: oddalić wniosek. UZASADNIENIE Skarżący M. M., reprezentowany przez radcę prawnego, skierował do tut. Sądu ujętą w piśmie z 17 lutego 2026 r. skargę na przewlekłe prowadzenieOddalono wniosek o wymierzenie grzywny (art.55 ustawy-PoPPSA). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu 16 czerwca 2026 r., na posiedzeniu niejawnym, sprawy z wniosku M. M. o wymierzenie grzywny Komendantowi w przedmiocie niezastosowania się do obowiązku przekazania skargi oraz akt sprawy i odpowiedzi na skargę, postanawia: oddalić wniosek. UZASADNIENIE Skarżący M. M., reprezentowany przez radcę prawnego, skierował do tut. Sądu ujętą w piśmie z 17 lutego 2026 r. skargę na przewlekłe prowadzenie
Data orzeczenia
16 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Przewodniczący
Tomasz Świstak
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wymierzenie grzywny (art.55 ustawy-PoPPSA)
UZASADNIENIE
Skarżący M. M., reprezentowany przez radcę prawnego, skierował do tut. Sądu ujętą w piśmie z 17 lutego 2026 r. skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komendanta (dalej: "Komendant"). Skarga zarejestrowana została pod sygn. akt II SAB/Po 57/26.W odpowiedzi na skargę pismem z 26 lutego 2026 r. Komendant wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie, wskazując na jej przedwczesność i zaznaczając, że do organu nie wróciły do dnia złożenia odpowiedzi akta sprawy wraz z wnioskiem strony w związku z zakończeniem postępowania sądowego wyrokiem NSA z 8 stycznia 2026 r., sygn. akt III OSK 158/25, w przedmiocie wcześniej wywiedzionej skargi. Organ nie ma możliwości procedowania i zastosowania się do wyroku, bowiem nie posiada akt sprawy. Z informacji uzyskanej w drodze rozmowy telefonicznej wynika, iż 23 lutego 2026 r. NSA przesłał akta sprawy do WSA w Poznaniu. Dopiero po zwrocie akt sprawy z WSA w Poznaniu organ będzie mógł przystąpić do oceny wniosku.Zarządzeniem z 9 marca 2026 r., sygn. akt II SAB/Po 57/26, wezwano organ do nadesłania akt sprawy administracyjnej w terminie do 7 kwietnia 2026 r. Wezwanie doręczono 13 marca 2026 r.W piśmie z 31 marca 2026 r. Komendant wskazał, że nie jest w posiadaniu akt sprawy, bowiem nie zostały one zwrócone po zakończeniu sprawy sądowej. W dniu 26 stycznia 2026 r. organ otrzymał z NSA odpis wyroku tego sądu z 8 stycznia 2026 r., sygn. akt III OSK 158/25, wraz z uzasadnieniem. W dniu 3 marca 2026 r. do organu wpłynęło z WSA w Poznaniu pismo przewodnie wraz z odpisem prawomocnego wyroku z 21 listopada 2024 r., sygn. akt II SAB/Po 154/24, z uzasadnieniem. W żadnym z doręczeń nie było zwrotu akt sprawy administracyjnej.Zarządzeniem z 3 kwietnia 2026 r., sygn. akt II SAB/Po 57/26, ponownie wezwano organ do nadesłania akt sprawy pod rygorem zainicjowania postępowania, o jakim mowa w art. 55 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: "P.p.s.a."). Wyjaśniono, że wbrew twierdzeniom zawartym w piśmie z 31 marca 2026 r. do sprawy poprzedniej skargi M. M. na przewlekłość Komendanta w przedmiocie wypłaty ryczałtu z tytułu przeniesienia, sygn. akt II SAB/Po 154/24, organ nie przekazał akt sprawy, a jedynie kopię rozkazu personalnego oraz dwa wydruki z systemu ARCUS, które stanowiły załącznik do odpowiedzi na skargę i w związku z tym pozostały włączone do akt sądowych sprawy II SAB/Po 154/24. Wezwanie doręczono 13 kwietnia 2026 r.W piśmie z 16 kwietnia 2026 r. skarżący wniósł o wezwaniu przez Sąd do przedstawienia przez organ akt sprawy i nałożenie grzywny w przypadku nie przedstawienia tych akt. Skarżący wskazał, że zarówno wniosek jak i wszystkie złożone wcześniej dokumenty znajdują się w systemie informatycznym organu ARCUS. Brak przesłania akt sprawy, które można wydrukować z systemu informatycznego, skarżący traktuje jako złośliwe i celowe działanie organu mające uniemożliwić obronę jego praw przed sądem. Wniosek o wymierzenie grzywny został zarejestrowany pod sygn. akt II SO/Po 6/26.W piśmie z 23 kwietnia 2026 r. Komendant wskazał, że przesyła jako akta sprawy ponownie wykonane wydruki z systemu ARCUS. W ocenie organu nie był on w posiadaniu przedmiotowych akt sprawy, pozostając w przekonaniu, że nie zostały one zwrócone po zakończeniu sprawy sądowej, bowiem wydruki z systemu ARCUS były właśnie jedynymi zgromadzonymi aktami sprawy i załączono je jako akta sprawy do pisma przewodniego, w którym przesłano skargę i odpowiedź na skargę. Organ nie tworzył kolejnego wydruku, wytworzyłby bowiem nowy dokument poza aktami sprawy i poza sprawą zawisłą przed sądem.Zarządzeniem z 19 maja 2026 r., sygn. akt II SO/Po 6/26, wezwano skarżącego o wyjaśnienie w terminie 7 dni, czy podtrzymuje wniosek o wymierzenie organowi grzywny z tytułu nieprzekazania akt administracyjnych, wobec przekazania tych akt 24 kwietnia 2026 r. wraz z wyjaśnieniem przyczyn zwłoki pod rygorem przyjęcia, że wniosek podtrzymuje. Wezwanie w tym przedmiocie doręczono 25 maja 2026 r., jednak pozostało ono bez odpowiedzi.Postanowieniem z 20 maja 2026 r., sygn. akt II SAB/Po 57/26, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę na przewlekłość Komendant.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:Wniosek o wymierzenie organowi grzywny nie zasługuje na uwzględnienie.Zgodnie z art. 54 § 2 zd. 1 P.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania.Jak przewidziano w art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 cytowanej ustawy. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Przywołany przepis kwestię wymierzenia organowi grzywny za niewykonanie obowiązku z art. 54 § 2 P.p.s.a. pozostawia uznaniu sądu administracyjnego, co oznacza, że Sąd posiada kompetencję do wymierzenia rzeczonej grzywny, jednak nawet w przypadku zaktualizowania się ku temu podstaw nie ma obowiązku jej wymierzenia.Przesłanką do wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi wraz z aktami sprawy sądowi w ustawowym terminie, bez względu na przyczyny takiego stanu rzeczy. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych motywacja organu i okres naruszenia obowiązku z art. 54 § 2 P.p.s.a. może mieć jednak wpływ na ocenę, czy nałożenie grzywny w określonej wysokości znajduje w danej sytuacji uzasadnienie. Orzeczenie sądu w przedmiocie nałożenia grzywny na organ ma charakter uznaniowy, a sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym także przyczyny niewypełnienia obowiązku. Sąd administracyjny – rozważając zasadność grzywny i miarkując jej wysokość – może brać pod uwagę takie okoliczności, jak m.in. charakter, pozycję i sytuację organu administracji; przykład, jaki postępowanie tego organu daje innym; wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego; potrzebę kształtowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości w optyce organów; a wreszcie i to, czy wnioskujący o wymierzenie grzywny będzie mógł mieć obiektywne poczucie, że wymierzona grzywna i związana z nią dolegliwość dla organu jest proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie wnioskującemu przyniosło niedopełnienie przez organ dyspozycji art. 54 § 2 P.p.s.a., a więc, czy grzywna spełni wymogi sprawiedliwości naprawczej (zob. postanowienie NSA z 26 czerwca 2025 r., sygn. akt III OZ 345/25, a także powołane tam orzeczenia, dostępne w CBOSA na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).W ocenie Sądu organ w rozpatrywanym przypadku dopuścił się naruszenia art. 54 § 2 P.p.s.a. Komendant w sprawie zarejestrowanej pod sygn. akt II SAB/Po 57/26 niezwłocznie, bowiem po upływie zaledwie 2 dni od otrzymania skargi, przekazał do tut. Sądu skargę wraz z odpowiedzią na nią. Organ ten nie przekazał jednak wówczas ani też przed upływem 30 dni od otrzymania skargi – kompletnych i uporządkowanych akt sprawy. Jak zostało to wyjaśnione w dalszym toku postępowania przed tut. Sądem akta te prowadzone są w postaci elektronicznej.Zgodnie z § 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 27 maja 2019 r. w sprawie szczegółowego sposobu oraz szczegółowych warunków przekazywania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego (Dz. U. z 2019 r., poz. 1003) akta sprawy organ przekazuje do sądu w takiej postaci, w jakiej są prowadzone. Stosownie do § 6 ust. 1 tego rozporządzenia w przypadku gdy akta sprawy są prowadzone w postaci elektronicznej, organ przekazuje akta sprawy w sposób, o którym mowa w § 7 ust. 1, wraz ze skargą lub odpowiedzią na skargę sporządzoną w formie dokumentu elektronicznego, do elektronicznej skrzynki podawczej sądu. Jeżeli skarga lub odpowiedź na skargę została sporządzona w postaci papierowej, organ, przekazując akta sprawy, informuje sąd o sposobie i dacie przekazania skargi lub odpowiedzi na skargę w postaci papierowej. Akta sprawy prowadzone w postaci elektronicznej przekazuje się jako wyodrębniony z sytemu elektronicznego zarządzania dokumentacją, w rozumieniu przepisów o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach, zbiór dokumentów obejmujący akta sprawy, zwany: "paczką eADM", co wynika już z § 7 ust. 1 przywołanego rozporządzenia.Niezależnie zatem od okoliczności, na które powołał się organ, ze względu na prowadzenia akt sprawy w postaci elektronicznej powinny zostać one w tej postaci przesłane stosownie do wymogów wynikających z art. 54 § 2 P.p.s.a.Zdaniem Sądu pomimo naruszenia art. 54 § 2 P.p.s.a. brak jest jednak dostatecznych podstaw do wymierzenia Komendantowi grzywny. Organ ten pozostawał bowiem w usprawiedliwionym przekonaniu o tym, iż akta sprawy są już w posiadaniu tut. Sądu. Przy piśmie przewodnim z 1 października 2024 r., przekazując odpowiedź na pierwotnie wywiedzioną skargę na przewlekłość postępowania tego organu – zarejestrowaną pod sygn. akt II SAB/Po 154/24 – organ jako załącznik przedstawił m.in. wydruki z systemu ARCUS. Dokumenty te nie zostały zwrócone po prawomocnym zakończeniu tego postępowania sądowego, lecz pozostawione w aktach sądowych jako załączniki dołączone do odpowiedzi na skargę. Nadto, odpis prawomocnego wyroku tut. Sądu z 21 listopada 2024 r., sygn. akt II SAB/Po 154/24, wraz z uzasadnieniem został przekazany Komendant dopiero 3 marca 2026 r., a więc już po dniu, w którym organ ten przekazał skargę wraz z odpowiedzią na skargę w sprawie zarejestrowanej pod sygn. akt II SAB/Po 57/26. Co więcej, organ bardzo sprawnie odpowiadał na wszelkie kierowane do niego wezwania o przekazanie akt sprawy. Ostatecznie przedstawiono Sądowi – w wyznaczonym zarządzeniem terminie – akta sprawy w wersji papierowej, po ich ponownym wydrukowaniu. Wszelkie wynikające stąd uchybienia organu nie uniemożliwiły i istotnie nie wpłynęły na dokonaną przez Sąd ocenę dopuszczalności skargi, z której wynikło jej odrzucenie postanowieniem z 20 maja 2026 r., sygn. akt II SAB/Po 57/26.W ocenie Sadu nałożenie grzywny nie wiązałoby się z realizacją jej celów, gdyż nie wiązałoby się z funkcją prewencyjną, jaką jest zapobieganie naruszeniu prawa w przyszłości. Działanie organu nie było działaniem celowym, nastawionym na uniemożliwienie rozpoznania czy rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd, a stanowiło wynik błędu tego organu wynikającego z uznania, że akta sprawy znajdują się już w posiadaniu Sądu. Co więcej, organ współdziałał z Sądem, a wykazane uchybienia nie miały istotnego wpływu na działanie Sądu.Mając powyższe na względzie Sąd nie znalazł podstaw do wymierzenia organowi grzywny i postanowił oddalić wniosek, o czym orzeczono w sentencji postanowienia.. brak jest jednak dostatecznych podstaw do wymierzenia Komendantowi grzywny. Organ ten pozostawał bowiem w usprawiedliwionym przekonaniu o tym, iż akta sprawy są już w posiadaniu tut. Sądu. Przy piśmie przewodnim z 1 października 2024 r., przekazując odpowiedź na pierwotnie wywiedzioną skargę na przewlekłość postępowania tego organu – zarejestrowaną pod sygn. akt II SAB/Po 154/24 – organ jako załącznik przedstawił m.in. wydruki z systemu ARCUS. Dokumenty te nie zostały zwrócone po prawomocnym zakończeniu tego postępowania sądowego, lecz pozostawione w aktach sądowych jako załączniki dołączone do odpowiedzi na skargę. Nadto, odpis prawomocnego wyroku tut. Sądu z 21 listopada 2024 r., sygn. akt II SAB/Po 154/24, wraz z uzasadnieniem został przekazany Komendant dopiero 3 marca 2026 r., a więc już po dniu, w którym organ ten przekazał skargę wraz z odpowiedzią na skargę w sprawie zarejestrowanej pod sygn. akt II SAB/Po 57/26. Co więcej, organ bardzo sprawnie odpowiadał na wszelkie kierowane do niego wezwania o przekazanie akt sprawy. Ostatecznie przedstawiono Sądowi – w wyznaczonym zarządzeniem terminie – akta sprawy w wersji papierowej, po ich ponownym wydrukowaniu. Wszelkie wynikające stąd uchybienia organu nie uniemożliwiły i istotnie nie wpłynęły na dokonaną przez Sąd ocenę dopuszczalności skargi, z której wynikło jej odrzucenie postanowieniem z 20 maja 2026 r., sygn. akt II SAB/Po 57/26.W ocenie Sadu nałożenie grzywny nie wiązałoby się z realizacją jej celów, gdyż nie wiązałoby się z funkcją prewencyjną, jaką jest zapobieganie naruszeniu prawa w przyszłości. Działanie organu nie było działaniem celowym, nastawionym na uniemożliwienie rozpoznania czy rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd, a stanowiło wynik błędu tego organu wynikającego z uznania, że akta sprawy znajdują się już w posiadaniu Sądu. Co więcej, organ współdziałał z Sądem, a wykazane uchybienia nie miały istotnego wpływu na działanie Sądu.Mając powyższe na względzie Sąd nie znalazł podstaw do wymierzenia organowi grzywny i postanowił oddalić wniosek, o czym orzeczono w sentencji postanowienia.