Postanowienie - I SA/Wa 791/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - z dnia 17 czerwca 2026
Teza
Odrzucono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Łukasz Trochym (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 września 2025 r., nr DKN-ZPD.870.72.2024 w przedmiocie wyłączenia rzecznika dyscyplinarnego postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz M. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem uiszczOdrzucono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Łukasz Trochym (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 września 2025 r., nr DKN-ZPD.870.72.2024 w przedmiocie wyłączenia rzecznika dyscyplinarnego postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz M. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem uiszcz
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
odrzucono środek zaskarżenia
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
17 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Przewodniczący
Łukasz Trochym
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę
UZASADNIENIE
M. S. (dalej także jako: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego (dalej także jako: "organ") z 19 września 2025 r. nr DKN-ZPD.870.72.2024, którym odmówiono wyłączenia dr hab. J. Z. - rzecznika dyscyplinarnego powołanego przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki, od dalszego prowadzenia postępowania wyjaśniającego prowadzonego wobec skarżącego.W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił przede wszystkim naruszenie przepisów określających właściwość organu, wskazując, że postanowienie zostało wydane przez organ niewłaściwy. Wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia, ewentualnie o jego uchylenie.W odpowiedzi na skargę Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniósł w pierwszej kolejności o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) dalej: "p.p.s.a." podnosząc brak właściwości sądu administracyjnego do jej rozpoznania. Ewentualnie wniósł o oddalenie skargi.W uzasadnieniu organ wskazał w szczególności, że podniesione przez skarżącego okoliczności nie dają podstaw do przyjęcia istnienia uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności rzecznika dyscyplinarnego. Organ nie podzielił również stanowiska skarżącego co do braku swojej właściwości, wskazując, że organem uprawnionym do wyłączenia rzecznika jest minister, który powołał rzecznika dyscyplinarnego.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:skarga podlega odrzuceniu.W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zasada ta znajduje rozwinięcie w art. 3 § 1 p.p.s.a. zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.Kontrola ta nie ma jednak charakteru nieograniczonego. Zakres właściwości sądów administracyjnych został bowiem określony w art. 3 § 2 p.p.s.a., zawierającym zamknięty katalog aktów, czynności i bezczynności podlegających kontroli sądowoadministracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny może badać wyłącznie te działania organów, które zostały przez ustawodawcę objęte jego kognicją. Sam fakt, że określone rozstrzygnięcie zostało wydane przez organ administracji publicznej, nie przesądza jeszcze o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Decydujące znaczenie ma bowiem charakter prawny zaskarżonego aktu oraz jego zakwalifikowanie do jednej z kategorii wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a.Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 19 września 2025 r. nr DKN-ZPD.870.72.2024 odmawiające wyłączenia rzecznika dyscyplinarnego powołanego przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki od dalszego prowadzenia postępowania wyjaśniającego prowadzonego wobec skarżącego.Należy podkreślić, że kontrola sądu administracyjnego w sprawach dyscyplinarnych dopuszczalna jest tylko wtedy, gdy przepis szczególny tak stanowi. Pogląd ten jest akceptowany zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w doktrynie postępowania sądowoadministracyjnego (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2012 r. sygn. akt I OSK 1067/12, z dnia 12 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 1608/16, orzeczenia.nsa.gov.pl; J. P. Tarno – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis Warszawa 2006 r., s. 47).Zaskarżone postanowienie zostało wydane w toku postępowania dotyczącego odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczyciela akademickiego, prowadzonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. prawo o szkolnictwie wyższym i nauce ( Dz. U. z 2024 r. poz. 1571 ze zm.). Postępowanie to nie stanowi postępowania administracyjnego w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustawodawca ukształtował odpowiedzialność dyscyplinarną nauczycieli akademickich jako szczególny rodzaj odpowiedzialności o charakterze represyjnym, odrębny zarówno od odpowiedzialności administracyjnej, jak i cywilnej.Zgodnie z art. 305 ustawy prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, do postępowań w sprawach odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli akademickich, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 490 ze zm.). Powyższe unormowanie wskazuje na odrębny charakter postępowania dyscyplinarnego oraz jego istotne podobieństwo do postępowań represyjnych, a nie do postępowania administracyjnego jurysdykcyjnego kończącego się wydaniem decyzji administracyjnej.Należy przy tym podkreślić, że ustawa – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce nie przewiduje możliwości zaskarżenia do sądu administracyjnego postanowienia wydanego w przedmiocie wyłączenia rzecznika dyscyplinarnego. Brak jest również przepisu szczególnego przyznającego sądom administracyjnym właściwość do kontroli tego rodzaju rozstrzygnięć. Niedopuszczalne byłoby zatem rozszerzanie kognicji sądów administracyjnych w drodze wykładni (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 18 lutego 2021 r., II SAB/Op 5/21, oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 14 października 2021 r., III SAB/Łd 46/21).W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie nie może także zostać zakwalifikowane jako decyzja administracyjna w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Nie stanowi ono również postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo które kończy postępowanie w sprawie, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Postanowienie to nie zostało bowiem wydane na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego ani w toku postępowania administracyjnego zmierzającego do załatwienia sprawy administracyjnej.Nie sposób również uznać, aby zaskarżone postanowienie stanowiło inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Przez akty i czynności, o których mowa w tym przepisie, należy rozumieć działania organów administracji publicznej podejmowane poza postępowaniem administracyjnym, lecz wywołujące bezpośredni skutek w sferze praw lub obowiązków jednostki wynikających z norm prawa materialnego. Tymczasem postanowienie dotyczące wyłączenia rzecznika dyscyplinarnego nie rozstrzyga o żadnym prawie ani obowiązku skarżącego wynikającym z przepisów prawa materialnego. Dotyczy ono wyłącznie incydentalnej kwestii procesowej związanej z przebiegiem postępowania dyscyplinarnego i składem podmiotowym organów uczestniczących w tym postępowaniu.Nie zmienia powyższej oceny okoliczność podnoszona przez skarżącego, że zaskarżone postanowienie zostało wydane przez ministra będącego organem administracji publicznej. Jak już wskazano, o dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego nie decyduje status organu wydającego rozstrzygnięcie, lecz charakter prawny samego aktu. Nie każdy akt wydany przez organ administracji publicznej stanowi bowiem akt z zakresu administracji publicznej podlegający kontroli sądowoadministracyjnej.W konsekwencji Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie mieści się w żadnej z kategorii spraw wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., a tym samym pozostaje poza zakresem właściwości sądów administracyjnych.Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę (punkt 1 wyroku). O zwrocie uiszczonego od skargi wpisu (punkt 2 wyroku), orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 oraz § 2 p.p.s.a..