Wyrok - II SAB/Po 94/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu - z dnia 17 czerwca 2026
Teza
Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Edyta Podrazik (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi Fundacja na bezczynność Prezesa Sądu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącej z dnia 13 grudnia 2025r. II. stwierdza, ze organ doStwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Edyta Podrazik (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi Fundacja na bezczynność Prezesa Sądu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącej z dnia 13 grudnia 2025r. II. stwierdza, ze organ do
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
umorzono postępowanie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
17 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Przewodniczący
Edyta Podrazik
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności
UZASADNIENIE
Wnioskiem z dnia 13 grudnia 2025 r. – złożonym przez ePUAP – Fundacja (dalej jako: skarżąca, Fundacja) zwróciła się do Prezesa Sądu o udostępnienie informacji publicznej - wskazanie mnożnika dodatku funkcyjnego pobieranego przez prezesa oraz wiceprezesów sądu. Fundacja wniosła o przekazanie informacji na adres e-mail [...]Pismem z dnia 27 marca 2026 r. Prezes Sądu udzielił skarżącej odpowiedzi przedstawiając żądane dane w zakresie mnożników dodatków funkcyjnych pobieranych przez prezesa i wiceprezesa Sądu Rejonowego:1. prezes sądu - mnożnik 0,42. wiceprezes sądu - mnożnik 0,3, powiększony o 10%, z uwagi na pełnieniejednocześnie dwóch funkcji (prezesa i przewodniczącego wydziału).W piśmie tym organ przeprosił za zwłokę w odpowiedzi na wniosek, która powstała w wyniku nieumyślnego błędu pracownika odbierającego pocztę z e-PUAP i nieprzekazania Prezesowi Sądu przedmiotowego wniosku. Pracownik został pouczony o zwiększenie uwagi podczas wykonywania powierzonych obowiązków.Pismem z dnia 20 marca 2026 r. (wpływ do organu w dniu 26 marca 2026 r.) Fundacja wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Prezesa Sądu w rozpoznaniu wniosku skarżącej z dnia 13 grudnia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej. W skardze wniesiono o:1. zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 13 grudnia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku z aktami sprawy,2. stwierdzenie, że organ dopuścił się w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 13 grudnia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa,3. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.W uzasadnieniu skargi wskazano, że mimo złożenia wniosku skarżąca nie otrzymała od organu żadnej odpowiedzi. Przyjmując jako datę wpływu wniosku o udostępnienie informacji publicznej do organu pierwszy dzień roboczy po dniu złożenia wniosku - 15 grudnia 2025 r. - przyjąć należy, że ustawowy termin na udostępnienie informacji publicznej upłynął w dniu 29 grudnia 2025 r. Brak odpowiedzi organu dowodzi tego, że stawiany zarzut bezczynności jest w pełni uzasadniony.W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu wniósł o oddalenie skargi, wskazując że udzielił skarżącej Fundacji odpowiedzi na jej wniosek w dniu 27 marca 2026 r.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.Skarga okazała się zasadna.Stosownie do art. 1 § 1 i 2 i ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 poz. 143 – dalej określanej jako "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.Na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z kolei § 1a powołanego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa.W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 z późn. zm. – dalej jako "u.d.i.p."), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy.W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się wnioskodawca, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, oraz że żądana informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność w zakresie realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej.Skuteczne złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej inicjuje postępowanie, w ramach którego organ zobowiązany jest w pierwszej kolejności ocenić charakter żądanej informacji pod kątem uznania jej za informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., a następnie, w razie uznania żądanej informacji za publiczną, informację tę udostępnić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 u.d.ip. – z zastrzeżeniem art. 13 ust. 2, art. 14 ust. 2 i art. 15 ust. 2), lub w tym terminie wydać na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.ip. decyzję o odmowie jej udostępnienia, bądź też – w razie uznania, że żądana informacja nie spełnia kryteriów informacji publicznej, lub, że jest ona dostępna w innym trybie (art. 1 ust. 2), powiadomić wnioskodawcę, że w przypadku jego żądania przepisy u.d.i.p. nie znajdują zastosowania. Ustawa o dostępie do informacji publicznej odsyła do przepisów k.p.a. jedynie w odniesieniu do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji (art. 16 u.d.i.p.). We wcześniejszym etapie postępowanie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej jest natomiast postępowaniem odformalizowanym, a przepisy u.d.i.p. nie wskazują jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku. Wniosek o udzielenie informacji publicznej może więc przybrać każdą formę, o ile wynika z niego w sposób jasny, co jest przedmiotem wniosku. Wobec braku jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej, o istocie takiego wniosku rozstrzygać winna jego treść. W żaden sposób nie dyskwalifikuje natomiast kwalifikacji wniosku, jako wniosku o udostępnienie informacji publicznej, brak wskazania, że wniosek skierowany został w trybie i na zasadach przewidzianych w u.d.i.p. (por. wyrok NSA z dnia 4 listopada 2016 r., I OSK 1621/16, CBOSA).Przechodząc do analizy przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że żądane przez wnioskodawcę informacje objęte wnioskiem z dnia 13 grudnia 2024 r. dotyczące mnożnika dodatku funkcyjnego pobieranego przez prezesa oraz wiceprezesów sądu mieszczą się z w zakresie przedmiotowym informacji publicznej, której udostępnienia można żądać w trybie u.d.i.p., dotyczą one bowiem informacji bezpośrednio związanych z funkcjonowaniem podmiotu publicznego (art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 u.d.i.p).Sąd nie miał w sprawie wątpliwości, że organ dopuścił się zarzucanej bezczynności, gdyż przekroczone zostały terminy określone w art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Wniosek pochodził bowiem z daty 13 grudnia 2025 r., odpowiedzi na wniosek zaś udzielono dopiero w dniu 27 marca 2026 r., już po złożeniu skargi na bezczynność i z przekroczeniem 14- dniowego terminu wskazanego w ustawie.Organ podnosił, że brak terminowej odpowiedzi nie wynikał z jego złej woli, lecz z faktu, że nie otrzymał zapytania skarżącej od pracownika zajmującego się korespondencją z ePUAP. Tego typu argumentacja nie stanowi skutecznego usprawiedliwienia w realiach niniejszej sprawy. Utrwalone orzecznictwo sądowe wskazuje, iż podmiot, zobowiązany do udostępniania informacji publicznych jest zobowiązany tak zorganizować pracę, aby możliwa była odpowiedź na pytania kierowane pod ujawniony w tym celu adres, w tym elektroniczny. Skutki trudności, błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami (np. poczty elektronicznej, systemu ePUAP) nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów (zob. postanowienie NSA z dnia 5 listopada 2015 r., I OZ 1414/15; wyrok NSA z dnia 16 lutego 2016 r., I OSK 2186/14). Ryzyko nieodebrania czy też nieodczytania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, skierowanego na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej organu, obciąża ten organ, a nie wnioskodawcę (por. postanowienie NSA z dnia 18 listopada 2015 r., I OSK 2897/15).Wobec powyższego Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku Fundacji o udzielenie informacji publicznej, o czym orzekł na pkt II sentencji wyroku na zasadzie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a.Z uwagi na udostępnienie skarżącej w dniu 27 marca 2026 r. żądanej informacji publicznej, Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (pkt I sentencji wyroku).Sąd na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. orzekł, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt III sentencji wyroku). Za rażące naruszenie przepisów dotyczących terminów załatwiania spraw administracyjnych można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (por. wyroki WSA: w Warszawie z 11 grudnia 2013 r., sygn. I SAB/Wa 525/13; w Poznaniu z 19 lutego 2014 r., sygn. IV SAB/Po 126/13). Przy ocenie sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, znaczenie będą miały okoliczności, jakie spowodowały zwłokę organu, jego działania w toku rozpoznawania sprawy oraz stopień przekroczenia terminów (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 listopada 2013r., sygn. I SAB/Wa 415/13).W rozpoznawanej sprawie nie sposób uznać by doszło do oczywistego zlekceważenia wniosku strony, czy braku woli po stronie organu do załatwienia sprawy. Niezwłocznie po złożeniu skargi, z której organ dowiedział się o wniosku o udzielenie informacji publicznej, udzielił on żądanej odpowiedzi. Z tego względu nie można przypisać organowi, by bezczynność której się odpuścił nosiła znamiona rażącego naruszenia prawa.Jeżeli zaś chodzi o koszty, Sąd na podstawie art. 200 P.p.s.a. w pkt IV wyroku zasądził na rzecz skarżącej 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 119 pkt 4 P.p.s.a..